장음표시 사용
111쪽
Qetae relenientur ad quotiesi saepe, raro Jubinde, nunqua 166crunque,quotidie , totus. item mmcresia, semct, bis, ter, quatem, quin ita ,sextis, Cr sic deinceps. Quae ristonientur ad quousques Hactenus dbue n diem,in homram, huci Ave, Cy , ὸ Secundo cum genitivo construuntur adverbia loci. Vt , Vbi terrarum esses, nousticular Ordem. Vbius gentiunt, quoquo t rrarum, illum gentium. Quo miseriae deuenimus 3 Eo impulcntiae,eo lcmeritatis uentus', id est, ad eum impudentiam, i meritalcm. Huccine remm uenimus id est, ad ba uertis Eo loci rea
Ocius est shtus noster. ope uni quaestiua adverbia locis Vbi, id cst, in quo loco. unde, id est ,a quo laco. Quo, id est, ad quem locum.Qua, id est, per quem locum. Quosum, id trium lacum uersus. Quousque, id est,qucra locum usque. age restondentur ad ubis Ηk,istis,illicissit,intus omintrebiaque, pa*m , ni stuum, upra, infra, subtus. .
. Querelondentur ad undes Hinc,isthinc, aincunde minus,co, minus, Astiinde ,undecunque, superne, indirne. mersondentur ad quosHuc, istuc, illuc,eo, illo, aliquo, quoupo, Pocunqse, intro, foras, peregre ,supra, infra.
eo que, aliquoUPe. Cust de hst omnibus traditur canoris Adverbia localia seu quietis seu motus significatione praeserentia, Verbis aut participiis adduntur, quorum significatio aὸ eundem motum, aut quietem pertineat: ut quum absit motus,dicamus, fui, amavi, docui illic,&c.Si adsit motus, atque is ad locum,dicimus, illuc veni. Si per
112쪽
I N T E R I E c T. I r 3 - cum, hac iter facit: Si de loco , hinc proficiscuntur.
. Tertio construuntur cum genitivo adverbia quantia talis: Satis virium, parum animi. Nullum, paulum, paululum, dum aduci bis modo sint. Abunde eruditionis. Affatim lignorum, Asorce bois. singulare est, Minime gentium, pro nequiquam. Instar montis. Instar mortis est hoc puti, Cest dutant que morir d'endurcrcco. Porro , ut summam celeriter comprehcndum , sunt in adverbi , qua a qVibus derivantur, dativum accipiunt: ut, Veni obuium illi: etiam obum illi dicituri canit linii ter huic , sicut similis huic. Comparativa etiam , & superlativa constructionem teruant nominum, Unde profecta sunt. Vt, Melius te dicit , id est, quam tu plus quingentis colaphis. Μ axime omnium, Crc. substruit generalis regula, ubi significatio est eadem, hie quos eundcm conuenit esse constiructionem. De accusetiuo patucrunt exempla, Pridie non N, C .cONSTRUCTIO INTERIECTIONI s. CV m q uot casibus cohaeret interiectio
Quatuor: Nominatiuo enim, accusativo,&vocativo gaudent apponi O Pro , & Heu Vt,o magna uis uerituta.Pro dolor. Heu timcntia.
O'in ignem impudentiam. Aliquando tamen hic supprimitur O': ut, Miserum me 'ro Deum atque hominum fidem. Heu stirpem inuisum. O' Pamphile salve. Pro Dra immortalis. Heu socii. Hei autem,& veli dativo: ut Hei mihi, Veli tibi Pharisaee.
Coniungunt similes quὸdeni ta sus,& modos, sed
113쪽
Vt, egisti arcum,tr calamos. S per honos, mens tuam, laudesque manebant. Probitas laudatur,cT alget: Amplectiturtium literas, tam virtutem. colit cum eruditos omnes,tura in primis BEae . Hoc Petrus uel Ioannes jecit. seu clo dius eu Henricus habet. Vbi regimen est diuersum lInters medατ Petri. Emi caresco, Cr plIris. Vtrius numeri oportet esse ita coniunctos casus siue modosa Si copulativa est coniunctio,pluralis numeri.
Vt, claudius,a simon fiunt aequales. Ego, tuque scribimus. Si vero disiunctiva, singularis. Vt, Hoc Plato uel cicero tradit. Aut si iter tuus, aut tute sublegilli. Paradigmata det reliquis. Tam doctus est, quam pater fuit. Ne dixeris, Est tam doctus Iliseus tu,sed, quam tu. nec significat tantum sicut , scd quantum. ni pene cecidi, quum tu. Nemo ni istultus ita sentiret. Asiam nulli rei praeterqua pecuniae macta nificus quasi rex. superbit tanquam leo, . Quot sunt ordines coniunctionarer Tres. mis Praepositiras, subiunctium, . communis. Quae sunt coniunctiones praepositivi ordinisi Et, ac, atquη, a ust, aut,neque i, quin, quatinus, sin,seu, me, nisi, nuQuae sunt coniunctiones subiunctivi ordissis Que, ne ,uc, PA
simplicium ratio prior rasicra compositorum E' mem ris corpus nascitur omne sulcrio Dus
114쪽
in oratione , Ioanne Pellissone Condriensi G ' i
driensis R. in Christo patri, ac D. Domino Claudio a Turno ne, Viva- riensi Episcopo,
E TON c E IUrsiit quorundo persuasio, antistes
ampliβme,futurum, ut cum suauissimu3 nepos tuus Lutetia mihi curansis esset, nullam tamen in eo erum diendo operam sumercm:fatis enim pro Murum illitum, dum frequens Cr Uiduus in scholis fust uersaretur. Quod nisi me ei preceptorem omnino praebuisscmabonάmque diei cuiufa puristem eum in cubiculo ana meo retenuissem,periculum erat pro em, ne temporisWrei iacturaseret, ita bι non pueris deligatam dorucendι prouinciam gerint quidam, praesertim qui extrema Dinn florum infibus praeficiuntur. Qua in re quantis ab eiusmodι horuminibus peccetur, non est pod palam faciam .mq; enim tutumias, in quas naui, hanccgo ut perforem. Itas eleganti fimum nobial imams puerum nepote tu semper hic, quoad eiuη fieri potuit, sco sum docui. Qiso pacto, qua, uia, e dimentis, quae superiore H a anno
115쪽
Iis anno ad utilitatem eius conscripsi, simul ex interrogatiunculis quiadem illum solitussium meracre n Terentianis comoediis, Cr epistomtis ciceronianis , coniectes licebit. De re utraque editus est libellus. Huc enim me pepulcrunt amici, quod dicerent magno puerorum commodo id ccouiram, si qui cx parum exercιtatis praeceptoribus, aut hanc docendi rationem siquercntur, aut exemplo meo adducti, meliorem cxcogitarent. Ullit erit, certe Cr meam in te obseruantiam , Cr meum is nepotem tuum studum declarauerim. Nam eduobus illis libcssis,ulieris amplitudini tuae, alterum adolesccntulo dicavi. Nec utro me nomιvis tui magnitudo deterruit, quo minas sperarim fore, ut boni consuleres, quicquid quoquo modo facerem nepotis tui cos qucm tuu pictus honesti conditione diligentiae meae credidit. Quamobrem te exoratum uelim, ut quod mihi de tua bumanitate sum pollicitus, Cr quemadmodum antea in aliis semper, ita nunc quoque in hoc, per te mihi liceat expcriri. Interea precibus a Deo CT domino nostro I Es V CHRis To petim,ut mihi det adolescentulum ita instruere,ad suum ipsius lavdcm, Cr furi cti fimum animi tui uotum it qualem tu eum euadere cupis, micm, id est bonum, ex frientem tibi redadcre tandem po*m. B cne uale praesul ora natisime: E' coqueret ιo apudi in
116쪽
IOANNIS PELLISSONI S CONDRIENSIS, DE
modo examinandae constructionis in oratione,
Interlocutores Praeceptor sDi cipulus
PRAEc EPTOR. I c mihi, adol centule , quis tibi enarratur aut ori l D. M. Tul. ciccro. P. In quo opero D. In epistola 2 semiliaribus. p. Recita tibi praelicta. D. Ego omniosticio, ac potius pietate erga te, caeteris fatis fucis omnibus : mihi ipse nunquam satisfacio: tanta est enim magnis tudo tuorum erga me meritorium,ut quoniam tu nisi perficta re, de me non conquiesti, ego quia non ιdem in tua causa licio, uita mibi acerba putem. P. Non progredcris struso. Nempe quod bis putem esse periodum. P. Quid uoca1 periodum D. Orationis convitinuationcm usque ad id, quo sensem concluditur, id esἷ: in lectio, tu totam sententiam,seu mauis orationis uelut integrum quod. dam corpus. P. Graecum nomen est periodus s D. Scilicet. P. periodia Quomodo interpretatur Latine s D. Quintiliano autore, uel amn quid. bitim, uel circunda sinet continuatio, uel conclusio. Ρ . ia rani bitus,uel circunductivi s D. Quod in orationisserre ea sit vocum clam cultio ac comprchen ,qua π impletur,Crabsoluitur ententia. d. QS .r a sitim conclusio s P. Quia non prius est perio ου, quam adri 3 extre
117쪽
κωλον. partes ὶ D. Duae. colon, Cr comma ex his enim constit omnis peiriodus: siquidem ex commutis fiunt coli, ex colis periodi. P . Non his quoque Latina nomina datasunt 3 D. Prorsus. Illi membrum, huic incisum. P .Quid appellas membrum Z D. Persistam quidem ora
tionem, sed cuius tamen sensus adhuc pendeat, atque aliud quidpiaru ibi adiungi postulat. P. Quid incisi Z D. D . Membri partem, quae ab integm abscissa, per se nihil escere posset. P. Q naenam ea est mcmbrι pars D. Orationis partium structura: cui finitum deψι uerbum: aut cui etiamst uerbi adcit, sensim tamen non conquie scissed ad membrum quali rictum properat, quemadmodum memubrum ipsum ad periodum recta, tanquam sentcntiae uerticem curarit,quem ut pertigit, conquiescit: quo fit, ut si quid sequatur, alia sit oratio. P. Quid ergo diffrunt colon er comina n. colon dictum est a corpore abscibum integrum membriam comma quast trunca
pars membri a corpore amputata. corpus autem orationis inatelligi uolo. P. In omni colo,quid primum quaerendum si D.Vembum, opinor. P. Nae hic scopus est. conIenit enim ante omnia in
uertam .unspicere , quid ibi id uesit , Cr quid agat : an perficiat sensium, nec ne: unde, quo stratur, id est, quid antest, quid post se exigat: quin hunc potrus, quam illum admittat casum, quar alis cubi interueniat praepostiis , qxid ei faciat adverbit : breuiter quo pacto quaeque dictio cum eo constructa sit. Nursia uisio fore
pendent omnis. caeteram quo pacto haec perlicias omnia s an pro arbitratu ,σde animi tuι sentcntis D. imo uero ex certo quoadam Grammaticorum praescripto, textum in ordinem scholastici redigam : Cr quod inuolutum erit 'explicabo. P. Expccto quid vulgarsi dicas. D. Primam si erit vocativus , ab eo incipiam. Hinc contiaeon uindi nuo ucrium ad nominativum , quod suppositura uerbi dictitan . ratio. P de Merbum ipsum capiam, cui accedit, si quod adverbium eiu sistit cutioncm dcclarabit. Tum casus omnes adiungam , quos via dero constructos cum eo a parte posteriore. Ut ad pauca rictam,
quaecunque dictio alterum ad Fuιerit, hanc ei praeponam. in fre,
118쪽
IN ORAΥIONE. Os opinor, ut omnia mihi sint apertae P. Rectesentis. Veram non uni alia, de isto pactosententium ordiare D. sunt promo, Cr quiadem multa: nempe adverbia demonstrandi, hortandi, vocandi, restondendi, opnna: quaedam temporis, ut, cum, dum, quando, quandoquidem, circ. Ilcm adverbia interrogansi negandi, eligenis di, prohibendi, ordissi, militudinis. Praeterea interiectiones. crstre coniunctiones. Ab his omnibus initium cupιt grammaticus oris do. Procedunt etiam interrogatiua, relativa, negativa, antecedens relatii, cuiuscunque casus fuerint. P. Quis nunc ordinem cholasti , nunc grammaticum nomi laus D. scholasti eum dιco , quod , insibobs protritus fit: grammaticum, quod iuxta canones grammaticos constitrareri neque A est, Do tmimu3 or tionem, certe quim ipsi eliganter aut loqu ur, aut scribimus, tunc enim tale nihιl observamus. Naim quo modo locuti sunt ueteis res Latini, alia ratione non habita, loqui studemus. Sed est resoluistis quaedam tmtorum, qua dic di gratia in autoribus enarromta utimur. P . Agedum ergo, in hac periodo, cola qgot uini P. sex. P. cedo quaes D. Ego omni et cis, ac potius pietate cetate, caetera
insati facio omnibus: primum colon est. Mihi ipse nunquam satisfacio: secvndum. Tanta enim magnitudo est tuorum erga me meraritorum: tertium. Vt quoniam tu, mst perficta re, de me non coninquiesti: quartum. Ego quia non idem in tua cause efflcior quintum eolon est. Urim mihi esse acerbum putem: sextrum, in quo est periodus, m clausea , id est , totius sententiae concluso. P. Quot in eadem fiunt commans D . Tria. P. Fac videam. D. Nam in priamo membro sunt duo. Prius est, Ego omni ossicio. Alterum est, Ac potius pietate erga te. Tertium est in membro illo, Oniam tu , nisi perma re, de me non conquiesti. Nip perma re, comαmas,seu incisum. P. Qisae sunt iti ha omnibuη necessario animmaduertendus D. Ea ipse quae in constructione partium orationircquiruntur, convenientia, exigentia, delectus, ordo. P. Ordina ergo primum colon. D. Ego sustfacio omnium caem bilini ossecto, ac potias putare πνtc. P. Dis licis . D. satis facio. P.
119쪽
I cit contenditare. P. Quodnam uerbum est s D. Personale. P. Finitimodi, an infiniti ' D. Finiti. P. cum s D . Indicativi. P. Quae 4 eius exigentiu 2 D.Exigit ante se nominatiuum personae agent,6,eii
dem secum numeri, Cr per fome ,σpost se datuum personae pumtientis, cum ablativo sine praepositione , sensus cxigit. P.cur adradis , I sensus ex iis D. Quid potest curere ablatiuo: ut, Hoc mihi non sati secit, id est, non explet mihi animum. P .Quis est cunon
Pete ex rum de non natiuo anteriore λ D. Omne uerbum personale Diti modi dumetis dux cxigit ante se, Cyc. P . Quis de datιιιο posteriore D. Omne uerbum toris. sui scunque generis habere potest etiam praeter alios ea D, Cre. P. Quis aulcm canon de ablativo fine praepositione s cum omni unere uerborum instrumentorum quodvis utem cum csciens,item
actionis modus, Crc. P. Ostende eius generis nominatiuum anteucrbum. D. Ego. P. Exprefusine est, ansubauditus s D. Expressus est. P . Qvur expressus, quum in uerbis primae Cr fecundae perseanae Dis intelligatur nominatium s D. Q nia in eo est emphasis. P. Quid s cni pristis D. Figura altiorem praesens latcsectum , quamqucm uerba per seipse declarunt. P. Hanc ergo monstra hic esse. m. Num ita cupio: O' Lentule, quam sint in re officiosi alij mici tui, non scribo :sed de me illud tibi afrmo, me amicum tibi dilem esse, me in te idi closim esse, c agnoscere, M hn memoria habere tua in me in ira, ut dicunt quidcm omncs, eorum me nihil omi tere, quae amici gratia, elim quidem cui plurimum debeas, parsit obire er praestire. sed tamen omnia cum sectam, Cr nihil intenηtatum tuu cause rclinquum, mihi ipse uidear nihil facere: adeo magni pendo, quae tu mea cavi misti. P. Ostende conuenientium. D. Ego, est numeri singularis, Cyprimae personae: fui acis,item est numerisingularw,m primae personae. P. Quid est conumentias D. Orationis partium inter se certis in aliquot accidentibus sesconsenses. p. Quotuplex est conacnientia Z D. Triplex. Nomino tim cum uiso, Adicctini culm substativo, er Relativi cum antea
120쪽
IN ORATIONE. 12 rcedente. P. Ostende a pontoriore duitur . n. cetera omnibus. P. caeteris , quomodo constructis est cum omnibus Θ D. sane in remita adicetiui cum substintivo conuenientia: utrunque enim est nuta merι pluralis, datiuι cufus, Cr m is lini generis. P. Adiectivi cum substin tuo atquι utrunque οἷ udicctivum. D. Non inficior ,si extra hanc orationem accipiuntur. sed hic, omnibus, uim oblimnet δηtintiui a nominatiuo omnes, omnium, Cre. P. Quid in hoc d litas elegansZ. D. Quod ipsum nouisimosit Ioco positum. Praecemptio namque est eligantiae, superlativus, ncgatiua nomina, noramen omnis, Cr quodlibet adiectiuum, quo magnificum quiddams u ficu tur, post alia ut quam frequenti Iime collo ari solent. Pa. radigmatafiunt , Non offertur dicendi mutirici amplifima. Qui
suo iure cedere ultro uelit, reperias neminem. Quae tu dixisti, vera sunt omnia. Alexander ille magnu3. P. cedo ablatiuum sine praepositioner D. Ometi officio, ac rustim hic adiectivum congrue innαetum est substantiao in eodem numero, genere, Cr casu. P. Quid
proprie est os Pirum s o. infod quisque efficcre debet pro Lae con officium
ditione personae , in quo animaduertere oporici, quid lam con* quid veniat, quid tempori, quid rerum aut pcrsonarum dignitati: Gul lice, Le deuoirdun chacun: ut, In familia bene instituta,omnes in officio esse oportet, En une mulson bien ordonnee,facit que chacunfaceson devotr. Vnse qui Uictuam sum facit, iue est, qui recte facit. Num officium, ricitur quasi isticium, ab efficiendo, quod unis
cuique personae congruit. conuenit autem, ut quisque merentibus uel honorcm exhibeat, uti opem strat: quo factum cst, ut oscium benjicium dicaturitie obsequum , Honneur, plasir ,scruice. Vt, Ollicij gratia deduximus cum, Nou3 l'duotis accompagne polir I faire honneur. Item: Quindoquidem tuum in me olficium mihi exprobras, nullam tibi habeo gratiam , Puis que tu me reprochesis pluis, que tu m'affuit, is ne t'en fico potnt de gre. Et, Eius in te officia ei rependere non posses, Volvi ne in fauricet renbelles Dulces qui I uous a fit. Hinc oscio μα Ilm'atouctouri fait toutἀ
plun de Fufra Crscruicta, scruper in me liciosus fuit. Vnde Osticiosius.