장음표시 사용
71쪽
criptis ullam utilitatem percipiant, acit a scribendo prorsus cessant , aut parum omnino scribunt, ea et interdum fecunii interire sinunt sed cum his paulo hesseritis etiam agatur, res ciue undique abunde sit, cribant inquam ipti, se commode etiam scribant, innuemerabilia coniciant uolumina , glorium Mam ada diment , quantum tamen cripti Maleat ad hanc quam iis erimus summae eloquentiae opem ferendam iam pridem cognitum est , cum Ciceroni ipsius diuina illa tot scripta multa siccula iacuerint contemptis ima in ea ciuitate , in qua e nati, e alta
C diu feliciter dominatu esset Aquentia . Illud ades de , quod si qui adolescentes hi e se manioribus tu es
diis maxime delectentur , ac breui in que plurimum sint progressuri , copia, i nostras maxime cum crisbendo , tum etiam docendo sim adnue iuri, continuocorum parentes rei augendae , quam orationis expoαliendae multo uidiores , eos ad alius fucultates , apaleis si dicunt ad grana compellunt colligenuda . in quo ipse quantum de uiribus nostris detrahi tantum aduersariorum adaugeri sentimus. Iam uero quam mihi ab ad:ιersariis sterandum sit , cum et nostris it si non uno laboremus modo facile si cui, que uidere. a quibus sine ullo ubi cum longe plura, tum etiam iussi iora , quum nostra sunt omnia nam ut a philosophis exordiu , qui aut suo marte atque ingeni de philosophia loquuntur, ut siribunt, cili qui ueterum gra cortini cripta latina si facere
arbitrantur , cum in fiam linguam e conisertunt
horum prim mi in nitus est numerum assidue dein is
72쪽
DE IMITATIONE de inscribunt , , docent, quam a ueni utris illes arce, e contaminate, inicile est dictu His comuncti 2n medici, quin si bene sunt mu', ti re admodum assidui aut in pharmacis suis conscribendi , aut in disceptando utra saluobrior medicina adhibeatur grauisl me aegrotanti, in qu aliquando pestilentiori oratiotre Atli=αι , quam morbus ipsi est , cuius curationi illisi sunt adhibiti Iuris uero Uultos quis audeat numerare sola haec videm facultas una caeteres alia artes fumul coniunctus, cum hominum , tum Moluminum
serum numero facile superat at hi quoqze, iliorrum leges tam elegantissime funt con criptae, Admetiam equislsime sunt perlatae, ron modo impuri res me quuntur. Icribunt, si legum etiam si lendidis imis luminibus suapte barbari tantum ob ciunt, tit non solum non intelligantur, sed iam pcne legi sim desitae quantum a: tem fit, ut etiam quanti occant, frequcntes eorum schola facile indiescunt certe istis multis partibus, quam nos tri malo ανα ρ' per proposita sunt praemii Age uero illis, ii ii tamenta , qui pacta , qui con: cnta stipulanditur, quae barbaria colluuic passiim fora omnia posidct, atque occupat, quae infantia non loquentior ἐquae probilites non Andior q:lae autem faedior quae
de industria uerbum nullum redi proferre conanditur . in . quidem p tis circunforonca alit tino omni ciuitati conisin a in ultima in uir os ortanda, aut in Eleum consa di dat aeneo tauro leniter
73쪽
comburenda esset , si illando recte loqui contempsi ατj lane Agis perdisceret. Nam quod nos ri artem sani , ut caeteri faciunt , minime proficantur magno id quidem si cum eloquentiae detrimento sed multo id grauius tamen e t , multoq; letalius quod ab que , qui docent itii infigitur fAbrios. nam cum ciuitates ni istris carere non possint , eos exeoram numero ludis suis illa praesciunt , qui id plerunque pellime faciunt,quor: vi quisnt Actorcs, quos in scholis foedissime interpretentur lacit quam: iam in docendo ineptis me sequantur , pudet prooferre , ex quo tanta eloqrsennae calamitas inlicitar tantlis morbus , tantum , tamq; praesens uenenum in totum eius corpus diffunditur , Et sexcenti Cicercines eam incolumem conferuare nonpos cnt. Quae
quidem publica pestis sique eo iampridem emanat ,
Et priuatas etiam sedes sua contagione foede coinquiesnct , atque pestileniter insciat quis enim hodie apud primarios ciues eorum liberos docet , ni si qui aut te, guleius , aut medicus futurus sit fautotis quid tan didem cum bonis literis, atque cum loquentia esse pos si quorum res Villi , uiderint primari ciesne . quidem qui operam dat cit cytharoed: s at, quomodo rethoricam alios docere possit, non satis lites de . Quantum autem ab italica lingua scit de noes stris tantum agam damni lac calamitatis iam priisdem huic inuectum fit, utque de in die inuebatur
magis , dis cile est dictu . si quidem in nobilis
simis ciuitatibus iam publicae cademiae celebrant: r suae ad italici sermonis rationem omnes disciplinas
74쪽
DE IMITATIONE traducere conant ex omni ordine multi repe eriantur , qui , quae latina sunt , in suam linguam conuertere non cessent , ο iam uentum sit, ut multa Ciceronis uolamina cofecerint ex quo uno tanto,
tam i nefarii celere non ultim eloquentiae , sed lati nos res iterariae uniuersi cri dele exitium a ferri ut detur . non enim iam pridem multi defiunt Cui illud tis etiam condonem, quod sua ista duertendi ratio esne optimos auctores fere dilacerent, oinfeliciter discerpant qui cum ignorantium suam sic excubent tum etiam laborem hunc fugiant. Quid mihi iam tantum studii, v labori, ponendum est in latina lingua perdiscenda , cum iam in ni ea habeam mul. ti, ac breui caeteri sim habitura , ciliae latina sunt, omnii Postremo huc accessit , qu .d longe famis
plius est , quo ei restat adsuum sanimum a cendenodum , quam quod adhuc confecit a censius , in quo uno superando longe etiam fortioribus , quibus ualide tollatur , opus est humeris , quibus quam pessiime
imparata sit , iam omnes videmus . Me cum ita sint , ut ab hac nos tra omnia exigua , debilia , caduca , contra ab ius adversm naae a,uehementi si me perduratura , copos rem ron in summa etiam disticultate propria uersari tit eam , nihil cuiquam mirum uideri des sit sit ego id magis ueritus sum ne haec rursum ad i num reuoluta celerius relas eae tur quam ut ad suam summum pervcniret, 'era:
rem omnin . Acm cum tamen turrium tam l;
iustium metum , magis mihi aditii recte pro ' iciendum , quam ad pro ut d ea des erantu susceptum
75쪽
esse uolo. Quare eos omnes , qui opem huic terre possunt , eam ne negent rogo , atq Zeiro , longe codipi ius scribant doceant quoquomodo possunt, tuo di ius uiam aliis deliter commostrent , eos etiam non ad paruum itineris statium comitentur , quasi de suo lumine omnibus cupienti s lumen accendant.
Consi irent , qui boni sunt us dicendo, in huius sundii simae reginae rempublicam conseruandam , totae
mendam , omnem operam , curam , diligentiam in
hac una augenda , atque latiui propagani ponant, atque defigant. Equidem quam tum in me eritis modo aliquid in me est , curas , ne id haec a me ulla ex partes sideret, nam cribendi, et docendi,quamdiu uel mihi licebit Dio perfungar , nunc autem, quod exorsius sium , de imitatione scribere pergam ut prosus ab oluam . Cum igitur tria sint , quae nidiuersam eloquentium constituant inuentio , dis sestio , locutio , totidem etiam in rebus imitatio=rem Mersari , necesse est. Primum enim ad optimi alterius rationem inueniendum est , deinde quicquid inuene diris,rccie , tili or in constituendum , postremo, ut cloquari , ac curate laborandum , nam silue inuenius quid si ue id inuentum constituas fili postremo loquaris , certam in omnibus uiam ut habeas , ad ues: ius rationem ea omnia peragus , in primi eris tibi diligenter pro sidendum . quo quemadmodum in omenibus facundum sit , hoc secundo tot tertio lictbr abunde explicabitur. Sed quoniam res omnes aut eaedem uni omnino , aut sit miles , aut contrariae ηαtinuo quae caedem uni prorsus , neque inter beatit α
76쪽
DE IMIrATIONE Eam di crepant , nihil ab imitatione adiuuari O pliidentA , nam rem prorsus eandem agere , ii amialius agat semper erit idem agere , nunqu m initutari ita: i libros quemadmodzm acunt imprimit, qui Ai em in suis formis componendi facile bubcrepoterit , ad citias imaginem atqlie deo imagines eas componat sed Aminam squ0d aiunt torculari in folium semel expresserit , ac perget in nitas expriumere , in nulla earAmilla erit imuiditio, eaedem siemes per eris at a prima nihil ultima discrepabit si quisitem ita ridicule insania. Et Daphni mortem deflentis em uersibus , quibus Maro , nec iteram Eliam 5 mutet in dicat se Maronem imitatu esse tur hunc
contina o coetum non con ciui Anticiras stat litet
addat detrahat , iunia: m ' uliqnid habere pote, rit uerum si quid simile , aut contrarium transsces rat , Em pro susimharoris nomen assequetur. Nam clim omnis res aut implex,aut multiplex sit, in mul. tiplici tantum imitatio dari,idetur , Et in inciem enudo constituendo , loquendi, quoniam non lino morado inuenimus , constituimus , eloquimur , in simpliuci ar tem non ita , nam quae sotiplex si res , potest Lia : idem aliunde ad se conjici cidam imitationem surriere , a se autem ipsa si iterum Matur , nullam rina tanti m latinasi lingua ut rectius illi oesminer optima qui ca lingua loli . tur , qui sol sit, in ea nullam habebit imitationi in sed tantum latine loqui dicetur disiit Et est multor: in generiim, sit granis fit icti is fit, Eae horum intc Etrunqzeposita st , mediocri , ubiubiliter sua , interpun iis
77쪽
diola in t prius , eadem saepius henda occurram qua id ratione recte ficii l osy , locus postulat ut pluribus explicemus . tam si cum de lucti il0ne ageestur multu etiam re t u dicenda . hi igitur in eo argumento uersi tu in scribendi, quod ante tum quill iam ali is occuparit , ac fauni sibi usu uendic Erit , dat id aliena , aut ea ipsa luit, id persiquitur lingua erit ei faciendum . si in aliena id faciat , aliquo modo faciliorem , ac magis tutam secriptionem suum habebit omnino, nam si quid ex ea in suum postis rem, ac commodum paulo liberius transitulerit, non corinlio omnium accusino , neque reprehensii cistis eunda erit , i uando legenti alter fortasse lingua minime nota esse poterit, cinde uero, quod iam pridem sonortim more , atque orsis tudine id uidetur sine ulla Uynsionis culpa fieri posse quemadmodum timgraecis Plautum Terentium fecisse constat , Uinsuaue latinas fabulae ex graecis fabuli locos integros transferre non dabitarunt , quin corum etiam altere duas: ue graecis linam suam latinam aliquando sibi fecit integram . clamet vile, que licet 'rem , non
poetam fabulam de Ube hocus ni is esse contamis nare , qu Sm scribere fabulas , insimulet , longe feni per equidem Leti Scipionis iudicium , quam Meereris poctae obtrectationem fecerim pluris at Maro
78쪽
DE IMITATIONE ni is frequens in orner est , nimbi, Vert ipartes ad Mersum pene innumerabile in forna aeneididem trans aerre non Abiluxit, Et in Aene. sem stadite, quam totam ab eo surrip sipe criminantur. ccizeitem Cicero non e omni Graecia hicnuid ei libuit minus in sua scripta commi Ait recies ne uter ze,
prudenter sed multo etiam iura fumi sirit res ro neque enim ilium linquam Arripuisse ut bimur)tam id apte , tam cum re sua, tam ccim natura facittit potius Leo de fonte in e tram Homerus, quam
ab ullo graeco ex ausi Se dicen re fit lac quod tempestatem attinet , mihi, ter in ea optime cyfngen: da scribenda,non solum nihil ab Homero fumi se se eum etiam longe erasse lidetur . Quid enim : de Phorridi habet Vlixe , cum naufraglis ad
litus natans e citur ' nam caetera sunt , ut in temperastate, placidissimi, at noster in i tu etiam templistis apparatu legenti terrorem incutit , in re autem
ipse Di boni quid horridius ' quid serabiliti ab
co carmine , alia iactanti fridens aquilone proce la , usique eo , cum Neptunlis mare totum citri sensiit,
aut cribi , aut ingi potest sibi isti naturam ipsam quasi Alexandrum imitantem si fingant , qui utipe solo Apelle, sic haec ab Homcro tantum,quicqli id mirum ediderit , depingi patiatur hoc item modo de Cicerone est dicendum qui quod a graeci sumpsit non tam id ad latinum rationem locupletandam quam etiam ad id ipsum, quam graeci ipsi istisi iii tis ornandum ., Ampsisse cons at o morum ego iudici doctrinae acile principum uirorum senuis
79쪽
tentia tantum asst, ut de hac mea si illam ccePdam, Et in ea mustis an rmer, ille constituar ualidi: s. Neque hoc, quod ex ali na lingua si mi odite t etiam cum ei sinitate, uanorum testimonio comprobauimus , id taη tum de particulis quis luam urbi decerptis se biot: m etiam rei civ nn sui si argumentum uel inius, uel mestorum id fit uotorum , in nostrum brutionem transscrri posse, bonortim item exemplo constanter locueramus Plato dialogum de amicitia scri reliquit, latina ratione eam quos e fartem integram ciceroni placuit illustrare
in s Ostudio, id ulti contraxerit ne graeci ipsit nis iam dixerint Aristoteles, Panctius, de socios cita mulat y escripserunt . tantii abes', ut hora duc britate Cicero quiccipia ab his ipsi scribendi officque deterritus fit, ut nihi illi,scripserit 'lendidius, nihil secerit absolutius. Quae tamen scribendi facultas uni Mersa duas in prim i cautiones habere uidetur ne rosa in ea clusquam farti ob cum agere possit una sit sicquid ad alioru aemulationem tradiandum sum erimus, id inuentione locupletius efficiemus, alti ruini nostro id instituto, a ι ordine prosiluemur
mellare . Theocritus Pharmaceutrium , t o cyt cxu cantationem amatorium scripsit, idem Maroni aliis auando effice re usius venit in sι argumento noster longe melius uersutus est nam so ad inuentionem atthiel, Arpius inania, ac puerilia Theocritus garrit. Maro autem non ni se quod si maxime deceat, agit. Duri autem rationes in ordine, in κο noster maes
j am ita esse non posset, cum graecus inconstandi
80쪽
DE IMITATIONE ter agere ui eatur. Quin illa quoq:ι , si quae ex eo Mur mutuatus est, ita is commode accit, θανοῦ σαρ ite si is adiunxit, ut ea potius insuum locum redistituta, atque repetita lictam a quoquam ablata,
atque accepta esse uideri possio 'Si uero in eadem lingua sit idem argumentum materia pluribus explicanda, id quidem non parum erit adiumenti, si alius uersibus, alias ea ratione, qua uulgo loci αm:ιr,solutiore, illud dicendo exornet, Od dioilotini genus ea facultas recipiat , atque in se admittat,
quemadmotam cum Catone, ac Varrone Virgilium
in re rustica fecisse manifestio apparet . nam qui historiam uersibus scribant perpetuis, non sitis commode, dictaee usu facere uid cantur scuti etiam neque
adhuc, qui eam dialogo persicq tatur, quisquam stinuentus huic alitem integram arbitror futurum,
utrum quam ipse sibi commode constituerit,an eam vi qua non inepte uersatus sit alius uiam persiqui malit, modo latine modo ornate, mado 'lindide quantum rei dignitati conueniet, rem explicet, ipse eloquat r. cis propria magis omnino tuta uidetur ad j:ιrtisus icionem omnem deuitandam . Verum sit paria sint omnia, res eadem lingua orationis genu, non distimile , continuo aut cum j scriptoribus=robi res erit, qui in ea non Omma siderint, qui in constituendo parum egerint apte , qui denique nullo
pronunciarint ornatu, aut qui haec omnia egregie
praestiterim, ac nihil omiserint, quod cuiquam disi derari possiit cum superioribus longe nobis erit facilior quasi concertatio , relinqlietur enim semper pars
