장음표시 사용
161쪽
13o DE MORBIs OCI'LORUM. scriptum ; iii quo ea , quae, ad visum peristinent, plane & dilucide ςxponuntur si, Lectu etiam dignissima sunt, quae de ii materia disseruit medicus Edinburgensis , jam alias a me landatus, Porterfieldus a). Mihi igitur sat erit de ingentibus quibusdam vitiis, quorum natura vulgo noniatis perspecta fuit, quaedam monuisse . S ECTIO L HDe Gutta Greua.
AFsectus gravissimus simul δc dimit
limus is est , quem Graeci sequioris aevi medici Latini
tartara voce gurram serinam appellant . Hic ex variis causis nascitur, quarum comnpunissima est arteriar.m, quae tunicam rex sermem dictam perreptam, a sanguine viscidiore per gradus facta obstru- Aio. Ab ea enim evenit , ut lucis radii, qui rerum imagines in oculi fundo deis pingunt, in dilatatos hosce sanguinis ca-
162쪽
Ds GUTTA SERE NA I3 Inalieulos sine effectu incidant; unde visus
pro ratione damni aut imminuitur, aut penitus perit. Hunc etiam morbum inoterdum facit nervorum, ex quibus contexta est haec oculi tunica, resolutio; quidipe quae tollit quadantenus eorum sen1um, unde lucis corpuscula non ea vi impellam tur, ut ad cerebrum res objectas tran
serre possint . Ipsius denique nervi optiaci, sive ab humore glutinoso affuso, sive duro tumore ibi nato , compressionem , antequam is a phalamis suis dissis exiret in oculos, hujusmodi caecitatem afferre . observavi. Id autem spirituum animalium
ad cerebrum meatum intercludendo . esficitur a
Tot casibus etiam in uno morbo p . tent oculi, qui ad usum simul & dulce- .dinem vitae plurimum conferunt a Qui- . bus igitur modis hos tueri oporteat, jam dispiciendum est. In primis autem mala haec internoscere, & quaenam in singulis signa spem
aut metum ostendant, scire expedit.
Canaliculorum igitur sanguine viscido oppletorum indicium est gradatim super veniens pupillae dilatatio. Haec enim naturae sponte fit, ut incommodum, quod I a mul
163쪽
132 DA GUTTA SERENA . multis lucidis radiis in arteriolas, loco nervosarum fibrillarum , impingentibus visus patitur , solito . majore horam n mero pensetur. Hinc nervorum resolutio, quae derepente saepe fit, istam dilatationem vix ita patefacit . Effusius, yero in ipsum nervum humor, aut sensim agna tus ibi tumor ampliorem pupillam propter dictam rationem comitem. habet a Vix ulla igitur medicina hos periculo subtrahit, quibus naturalem suam angustiam tuetur pupilla . Idem quoque de iis dicendum est, quibus visum. ademit mor bus; qualis est intra cranium genitus h mor aut tumor, ipse insanabilis. Quid
enim levamen recipere poterit aut subita nervorum debilitas, aut humor, tumorVe, propter locum, quem tenet, ii
distat ilig8 Sola igitur, quam primo loco potui , caecitas hujusmodi medicabilis est. Nisi in illa , quam secit tunicae reintiformis resolutio, spes aliqua salutis per
ea forsan effulgeat, quae nervorum re lutioni conveniunt; quorum praecipua sunt aromatica , e ferro parata medicamina,& gummi foetida. IQuibus autem modis curationem aggredi oporteat, jam Proxime dicendum est.
164쪽
Dg GUTTA SERENA. I 33 viis quidem quibuscunque tollendam esse istam canalium oppletionem , &emendandum sanguinis lentorem , manifestum Sanguinem igitur primo tum e. br chio, tum e vena jugulari, detrahere opor tet, δέ vicibus quidem pro morbi ratione iteratis . . Neque inutiles sunt cucurbitulae sub ipso occipitio , factis profundis. incisuris, collocatae . ut hac via ex cerebri finibus, qui taurins dicuntur, cruor emittatur. Cathartica etiam dare, ex, iis praecipue quae crassos humores expurgant necessarium' est. Cum autem nihil.
ad incidendos, & soras pellendos, tenaces& viscidos humores hydrargyro valentius reperiatur , ' mercurium sexies sublimatum aliis purgantibus adjungere; vel potius, hoc per se assumpto , post paucas horas lene aliquod catharticum propinare, com-
- Et haec quidem incipiente jam ct recenti
malo, 'saepe satis ad votum cedunt ; i veterascens autem morbus potentius a xilium desidorat, copiosam nimirum me'
dicamenti hujus ope, parva copia & br vibus intervallis per os sumpti, fa tam si livae irritationem . Singulare enim Sc exiis mium pondus, quo pollet metallicus hic
165쪽
i3 DE GuTTA SERENA . liquor; uti & natura ejus, qua in mihutissima corpuscula facile separabilis est , . faciunt, ut intimos quosque corporis re cessus subeat ac penetret, haerentesque in his sordes abstergat , & , quacunque datur porta, soras ejiciat. Hoc ego usus experimento, dum juvenis adhuc medicinam facerem, pauperibus primum in nos ocomio , deinde Maliis, visum vitaeque selamen reddidi; laudantibus medicis , qui ad id usque teni- pus malum hoc, cum invaluerat, immedicabile esse putarant. Consilium M autem rei hujus periculum faciendi ideo cepi , quod ex optices scientia didiceram corpuscula quaedam in humore oculi, aqueo dicto, natantia morbi hujus causam esse quae vulgaris erat opinio) non posse; utpote quae ψb nimiam vieiniam imaginem sui in oculi fundo delineare nequeant. Alia igitur causa quaerenda fuit; quam an Ve
ram repererim necne, 'penes rerum ma
thematicarum peritos judicium esto. Mihi profecto, quantum ad medicinam recte faciendam conserat vera mathesiis, hoc invento illustre documentum dari videtur. s E-
166쪽
On parvum vitae taedium affert vi-- sus desectus , Graecis γ κωμα, Latinis veteribus recentioribus cataracta dictus. Is est quaedam humoris cry-
stallini obscuritas, qui ex pellucido in glaucurri colorem ferumque mutatur ; unde lucis radiis transitus ad fundum oculi pro
Existimarant omnis aevi medici caec, talem hanc originent trahere a m brana quadam , praeter naturam hic. concrescente , quae veli instar humori cry- stallino obtenderetur ; visumque restitui , hac membranula acu depressa . At nostro demum saeculo' patuit error iste. Dissectis . enim Post mortem tam oculic illorum , qui hoc vitio affecti nunquam dictam cu- Iationem experti fuerant; quam aliorum, quibus illa bene cesserat: nulla apparenter membranula , compertum est, ariditatem , duritiem , & opacitatem pel--a I
167쪽
136 DBCATARACTA.lucidi istius & globosi humoris morbum hunc genuisse I).
R eticendum autem non est, depressam fuisse aliquando, sed rarissime, manu chiarurgi veram membranulam faJ . Hoc nuper docuit peritis imi apud nos anatomi'mici & medici, Thomae La rence, s tertia; qui tegumentum quoddam memin branaceum pupillae obductum ex insa iis corpore, cera etiam . liquidissigia -- pletis arteriolis id perreptantibus, mihi ostendit. Hinc itaque didici, etiamsi cem tissimum sit ipsum crystallinum humorem in longe plurimis hujusmodi casibus acu chirurgi loco luo dimoveri; posse tamen interdum fieri, ut membranula quaedam depravatur , quae infortunio aliquo arse
Sola igitur chirurgi expertissimi manus hic opus est. Suffusionis autem quaedam maturitas expectanda est, rerumque circumstantium habenda xatio; ex quibus , ' an satis opportunus curationi sit oculus, dignosci queat.
168쪽
. SECTIO III. De Albugine oculi.
HAud leve malum quoque est oculi
albugo, a qua plus minusve laediatur Visus, prout majorem minoremve tunicae corneae portionem eo loci , quo pellucida est , vitium hoc occupaverit. Interdum enim i, extima tantum hujus membranae facie sedem figit; interdum partu in teriori, nunc altius , nunc minus ,prosunde inhaeret. oritur autem ut plurimum ex inflammationibus , effuso inter tunicae hujus membranas humore; & maxime quidem in variolis, suppurantibus hic loci mor
bi pustulis. Duobus ipse modis istud lucis impedi
mentum amovendum curavi , altero in exteriori, altero in interiori malo usus. In priori casu pulverem hujusmodi a ,hibui; Vitrum 'eommune mortario impos, tum in pqllinem tenuissimum terebatur, qui cebari canii albi pari portione cHmmistus multo labore super marmor la vigabatur . Pulvisculi al1quantulum , in
oculum calam ope in diss immissum, vi
169쪽
r 38 DE AL=-INE OCULI . sua incidendi paulatim maculam abstemgit & abradit. Alter , quem xi, modus labeculam hanc testendi is est, ut s Iers 8c cautus chirurgus illam scalpello gradatim & quotidie excidat; ex tam lis enim sibi superincumbestibus conficitur haec tunica crassa & firma satis; . quae particulas aliquot abscindi patiatur. Pulveris istius ocularii usu multos sanatos Vidi: corneae vero resectionem semel tan tum, aut bis, felici cum eventu expertus sum. Sed satius est anceps remedium
De reliquis sensibus vix quidquam magni momenti occurrit, quod proponam paucis quibusdam, quae ad Ossactum Per-.tinent, exceptis.' Cum quotidie enim magnam odorum vim tam ad laedendum. , quam juvandum , corpus nostrum expe- stamur . de hisce quaedam brevito saltem dicere non erit inutile. , o Et primum. quidem vis horum nociva in morbis , qui contagione serpunῖ, inferendis satis manifieito 1ei prodit. Hu
morem ierim subtilissimimi , ex. impur'l θῖ- jam
170쪽
ODORUM VI RAs. I3 jam corrupto corpore prodeuntem, spiritu attractum sanum habitum inficere,
mini ine dubitari potest . Quin 3c saepissime hine caput doloribus tentari , &stomacho, vitiata saliva, nauseam coneltari. nemo non sentit . Contra autem vires nostras plurimis in casibus maxime reficere res odoriseras notissimum est. Idque fit, aut excitatis, quum opsessi erant , spiritibus animalibus ; aut recreatis Per. res ejusmodi, quae tenuem fumum natu rae gratum δc amicum emittunt , narisbus admotas. Sunt enim quasi spirituum animalium pabulum hujus generis c puscula ι Omnium autem, quae hactenus innotuere, corymum odoriserorum valentissi-
ma suhi spiritus & sales molatiles dicti, vi ignis ex animalium partibus eliciti ; i' hisce proximae animales illae glandulae, quae vastoreum , mosthus , & etiistb- , appellantur. At illud fortassis jure mirum videatur, quod non omnia omnibus aeque conveniunt huiusmodi corpora . Multos' enim mirifice resciunt minum,&et iberbu i cum alios videmus , quos peffundat sere.,& aegritudine cum animi deliquis turbat , horum fragi grata ; quos tamen recreat
