장음표시 사용
21쪽
ro DE CORPORE HUΜANO. Sed ad machinae hujus vitia , . quae mo-tus illius turbant 3c pervertunt , jam σω 'Θεω progrediendum est.
SECTIO I. De Febribus Generatim.
FEbris omnis, licet variae sint Eius species , conjunctum habet sanguinis,
& humorusi calorem praeter . naturam
Is' vires corporis, actionesque. vitales la dit. Idcirco morbum, quasi insensum lim . stem; inito quodam certamine, oppugnat rura; quae, si victrix evadat, per quascumque potest mavis, , quod citri ex Letit. Hoc morbi solutionem vocant medici . Quid i autem per uocem naturae hic intelligi debeat; illi etiam r nulla, qtrae ad febrium csistinctionem pertinent, alias
22쪽
exposui sa); simulque indicavi, quo sensu medici, & in primis Sydentiamus, di, Morbum nihil esse aliud , quam na-νurae conamen , materiar morbificae extemmi nationem is aegri salutem omni ope molientis et). Quaedam igitur de flabris sol, tionibus in antecessum dicam: SECTIO II. '
De Febris solutionibusCUm nulla febris sine insigni aliqua
inanitione, aut sponte. natura, aut arie facta, sanetur, prospicere debet me dicus, quanam via materiae morbidae exinpulsionem natura molire videatur, 3c hanc omnibus modis adjuvare . Illa vero fampissime per plures simul corporis meatus peragitur, ac altera alteri plus minus es, stat; ita fluxus' alvi sudores reprimit, recontra. Hinc . attendere oportet, qualis,humoris emissio plurimum profutura sit, . & hanc ita promovere , ut alia quaecumque quam minimum interumpatur; non enim omnibus eadem convenit, tum pro
23쪽
11 DE FERRI EUs SOLUTION.pter diversum laborantis temperamentum, tum ob varium morbi genus: quanquam& per omnes exitus expurgatio interdum sit necessaria; ut in febribus. quae malignae dicuntur, usu pomperimus . . . e
Omnium autem maxime optabilem morbi solutionem essiciunt sudores: secundum illos alvi & urinae fluxus: pessima est emorrhagia, sive ex naribus, sive ex alia quavis parte proveniat; ostendit enim ita vitiatum esse sanguinem, ut nulla id nea humoris separatio ex illo fieri possit. In febribus denique nonnullis suppur tiones in glandulis factae, modo sub exitum morbi eveniant, & persectae sint, corpus An integrum restituunt. In his igitur id agendum est, ut per cataplasmata aut emplastra, nonnumquam & cucurbitulas tumori accomodatas, materiis mombi primum maturescat; deinde vero, nisi sponte proruperit , scalpello aut medica .
Recte interim plerumque .praecipitur , ut ne ullis tum temporis exinanitionibus exhauriantur vires. At nihilominus ita res interdum seri, ut modica saltem sanguinis missidne opus sit; nimirum si sorte materia ultra modum turgeat, 3c nimius
24쪽
Dg Fg3Rigi. CONTINUIs. IIurgeat 'calor: hoc enim prudenter facto , abicessus ad maturitatem perducitur, ideo quod natura a turbulento rerum statu semper abhorret. SECTIO III.
NUlli morbo magis convenit utile iulud praeceptum , Principiis 'sta ,
quam febribus. Inter initia enim juvare plerumque facile est; at cum malum jam invaluit, difficilius aegrotanti succurritur. Praeceps enim occasio est i)οῦ & frustra saepe ea medicina est, occupato jam vi morbi corpore , fractisque viribus, quae in principio a periculo expedire hominem potuisset. Neque tamen fato suo permittendus est, qui auxilium sero petit quand quidem morbos, antiquissimis temporibus ad iram divinam relatus et , ars nostra, quae Dei ipsius donum est, etiam cum res jam desperatae videntur , non raro deis pellat Circumspicere igitur oportet me diuum, neque ossicio suo umquam deesse. Et
sit , Vid. Celsum in Praefatione.
25쪽
14 Da FEηRIBU. CONTINUIs. Et primo quidem, quoniam praestantissimum in febribiis omnibus incipientibus remedium est sanguinis detractio, si culpa quavis illa praetermissa fuerit pec aliquot dies, num adhuc ea fieri debeat, . dispiciendum erit. Si intoleribilix i igitur in quacumque parte corporis dolor urget, si spiritus a gre trahitur, vel si delirium accessit, iam guis pro ratione virium mittendus erit ;scalpello, si illae satis constent; aut percueurbitulas, si fuerint imbecilliores; aut denique per hirudines, si infirmissimae ubdeantur. Atque haec , si consistente jam morbo fieri possunt, multo magis in primcipio locum habent . Et hirudines quidem , ut illud in transcursu moneam , premente delirio, saepe insigniter juvant.
Nonnunquam etiam in furibundis pulmonis aliquas portiones, eX agno recens mactato calentes , 'capiti impositas furores compescuisse comperi, exsudante nimirum capite inutili humore . manifestius autem percipiantur ea, de hoc morbo proponenda habeo , ejus genera summatim expo- ad egri gubernationem , Vi Portinent , ex auctoribusa
26쪽
bus , Celso in primis , dc Lommio eius
aemulo , qui haec dedita opera tractarunt, haurienda relinquens. SECTIO IV.
De Febri eum exorbem sibin coniuncta.
ΡRopriam animadversonem deside antsebres , quae exanthemata seciam ferunt. Ad variolas autem & morbillos, quin & ad pestem , quae spectant ; ea jam olim a nobis in libris singularibus sunt exposita. Aliarum praccipua est.
. Hac nulla faciem magis variam bstemdit, Pustulae nimirum asperae per totum corpus , citi aut tλrdius, prorump*nt nunc rubrae, nunc albidae, interdum iulae his commistae; nunc minores, nunc elatiores, male olentes: suspiria, & pra cordiorum anxietates, frequentissime premunt: accedunt non raro delirium, ne
vorumque distensiqnes. In longum trahit morbus; quod si sorte , non satis pers Eta solutione , cuius desinat , malo cor poris
27쪽
FEBRIs MILIA Ris roris habitu saepe plectitur aeger Exam iethemata rubra. minus periculum afferunt,
quam albida; illaque, quo vividiora perstant , eo sunt tutiora . Ex hisce liquet, ab humorum vitio magis quam aeris: adjuncta spirituum. animalium labe, febrem
hanc oriri; quam non uno eodem mmdo , sed cura alia atque alia, depellere 'Dportet
Cujuscumque autem generis fuerint pusulae , languis in principio, modo vires
sinant, mittendus. est; sin corpus sudori- bus difluat, aut detractione abstinendum, aut ea in diem unum aut alterum , Vel in tempus opportunici , differenda est . Longe vero melius ferunt sanguinis imminutionem exanthemata rubra , quam aliisa ; cumque in utrisque vesicatoria ex usu sint , magis sunt in his necessaria, & tum cervici, tum capiti , mern-brisque omnibus , temporix intervallis , imponii debent. Illud autem. animadvertere oporter , quo minori copia missus fuerit sanguis, eo tutius ut furimum finiri morbum ; deficientibus enim extremis diebus viribus, pustulae retrocedunt,& aeger moritur. . Materiae expulsionem adiuvare opo tet
28쪽
FERRIs ΜαἈκIs. Irtet medicamentis, quae vim habent limmores e sanguine propellendi . Horum convenientissimum erit piatas Hetoardicus, vel pulvis contraFσvaσ eo , laus , . aut confectis eardiaca I adiuncto, si inflammatio urgeat, quod quidem in omni- bi' sere sebribus malignis , cardiacis dictis remediis, rem in principio, admi,.scere utile erit . Interdum etiam convenit , inclinato iam' morbo , balneo lepiado lavari , quo pus larum reliquiae soras exeant. Sin autem vesiculae tantum exiguae ,
pellucidae , quae vix cerni possunt, &. innumerae, consistente morbo , aut sub ejus finem , in cuticula se ostenderint ;non nimis diu internis ejus generis remediis insissere oportet, nisi Forte etiam valentiora aegri . vires longa valetudino exhaustae requirant Vim enim sesrem solvendi non habent humidae istiusmodi summae cutis asperitudiises , at 'dissicilem & loream plerumque' aegritudinem indicant: idcirco , nondum iritermisso v scatoriorum usu, per alias vias , ma i me autem per intestina, expurgandus erit morbi semes; quae Gabarbaro , vel manna , adjecto Dis Glauberi, commode la-Xabuntur. B Il
29쪽
18 FERRIg MILI IS. Illud iis hoc morbo interdum usu Venit , ut non uno solutionis genere , sed
alio atque alio finiatur; est 3c ubi pluribus' simul , quod & in aliis, ut dixi , quae malignae dicuntur , febribus saeptia
si me contingit. Ita nonniinquam, ejecta eodem tempore per alias vias morbi materia , aphthae palatum atque os totum
occupant , & ad uvam faucesque desce dunt . Hae cum singultu plerumque imcipiunt: & si albidae cum humore coispioso prorumpant , multumque salivae CXspuatur, non magnum periculum sed salutem potius ostendunt , morbumque solvunt; sim contra nigrae exoriantur , l& aegre materia exeat , id plerumque pestiferum est, strangulatis nimirum faucibus vi pituitae obsessis. Io his omnibus' gargarizationes fieri debent decocto hordei , addito Drvo mororum, aut alio
consimili ; vel etiam decocto petctorali dicto. Neque enim. reprimentia quocumque
30쪽
FABRIs MILIARIS. Ississe dicit. I Id autem non temere secit sagax ille medicus haud raro enim intermittit cista febris ,' non apparentibus aphthis; saepius vetro, his decedentibus , desinit . In utroque cassi insigne hoc a tidotum quam maxime prodest . Su mus: autem ille vir morborum vulgarium recursus Hippocratis exemplo observare solitus , : quos pro vario coeli more iisdem anni temporibus variare plerumque comperit, primus apud nos sebrem hanc descripsit; quam anno 1 684. , postquam frigore gravissimo longoque saeularat hie mense Februario anni insequentis oriam fuisse animadvertit Hinc credere par .f. est gelu nimio ' constrictas summi co ris fibras, indeque humores, imminuta perspiratione, acriores factos illam ge
Febris Peuchialis . γ ΡEtechiae , unde haec nonren hebet: sebris, sunt maculae latae , rubra pulicum morsibus similes , non ultra cuin B et ' lini
