장음표시 사용
661쪽
tum erat ab aulae Consiliis, ut et medicos insigniores salutavit. Inde Argentoratum prolatas et aliquamdiu in hac urbe non sine fructu moratus in Helvetiam divertit visiisque multis locis celebribus Genevam pervenit, hinc Lugdunum transiit et C billonum ac demum Lutetiae Parisiorum substitit. Eo in itinere amicitiam cum praestantissimis medicis ac physicis, Salamamno, Hennmgem. Nentem, Hiedio, Miegio, Riselinoo, Z insero, Men io, insebero, Sebeucbeero et Bogumio et ex e rem thesauris rerum naturalium maximum fructum cepit. Lutetia, cui trimestre commorandi spatium destinaverat, per tredecim menses Eum tenuit, Eique amplissimam Copiam anatomiam, chirurgiam et holanicam adcuratius cogno endi suppeditavit; namque Is per novem menses in magno regio nosocomio, quod a Deo nomen habet, anatomicis exercitationibus quotidie operam dedit indefessam, sub auspiciis celebem rimi Demonstratoris anatomiae Mucatillii, qui non modo quotidie sere novum cadaver in publico theatro proponebat TRE-wIo nostro partem eius aliquam dissecandam committens, sed etiam, quum dexteritatem Litus perspiceret, Eidem non raro singula membra domum deferenda atque adcuratiori examini subiicienda iniunxit Praeter boucaultu lectiones etiam a tissumi I sibrii et sollertissimi Dusemoti in horto regio demonstra tiones anatomicas publicas adiit; adsuit praeterea clarissimorum Virorum Mero et Tibauitii operationibus chirurgicis, quae maioris momenti esse riderentur. Magnam autem temporis par tem tribuebat studio botanices, quum hortus regius offerret Plantas ex omni terrarum parte exquisitissimas, quumque humanissimus Antonius de Ius u non modo praelectionibus suis botanicis Nostri scientiam augeret, sed etiam Eidem quandocumque liberet, magnificum hunc hortum adeundi, plantasque inde depromtas exsiccandi ac in tuos usus adservandi facultatem liberalissime concederet; qua opportunitate noster ita est usus, ut magnum exoticarum plantarum thesaurum coacervaret
662쪽
D. Christoph. Iacob. Ire . 32I
MUIantu quoque pretiosam herbarum copiam is uenter perim fravit et Bemardi de Anicini fratris, excursibus botanicis diligens adfuit comes, et herbas in Lutetiae vicinia crescentes collectioni suae adiecit. Tempus, quod nostro ab histe midiis erat reliquum, chemia sibi vindicabat, adiutoribus ac ducibus Prolatare regio, magno Geoffro et regio pharmacopoeo Boia ductio. Caeterum moribus suis ac scientiae cc a omnium, qui
eum norant, amorem promeruit, quapropter Germanorum,
qui Lutetiae versabantur et praecipue nobilium quorundam Si, Iesiorum tanta fuit in Eius virtutibus collocata fiducia, ut corpora sua Illius curae ac fidei Committerent, qua ex re tantum Iucri provenit, ut sumtibus, quos longior I us mora exigebat , faciendis par esset , hine et nullam rerum memorabilium , quas vel Lutetia, vel regiae villae magna copia offerunt, ratione animoque lustrandam praetermisit. Quum hisce deliciis esset intentus et nequaquam satiatus,
qui enim in tanta rerum varietate satietas ac taedium obrepere potuisset, tristis adfertur mortis paternae nunCius, accedunt anxiae matris preces, ut reditum suum in patriam, qua tum posset, maturaret. Noster igitur accingitur itineri et voluntati maternae obtemperare parat. At commoda occasio terras Batavas adeundi, quam nobilis quidam Norimbergensis, muneribus postea gestis splendidus, Frid. Guil. Ebner ab Esthen-bach ultro offert, consilium mutare cogit. Cum hoc itaque et
cum Lermero nobili Francosuriensi a. cIIII ccxvII l. d. III. Septembris Lutetiam reliquit, et per Gallias ac foederati Belgii provincias Amihelodamum d. vii. Octobris pervenit. Eo in itine- Te non Coecorum more vel illorum, qui in nocturnis itineribus faciendis nescio quam magnificentiam quaerunt, res visu dignas est praeterveeias, sed ubique naturam eiusque sormas varias, hominum mores, instituta et admirabilia opera est comApp. N.Aa.Pb . Med. Tm Ss temis
663쪽
Monumentum templatus; sic Delphis microscopia Leuwenhoechii uartificiosi
manu parata oculis usurpavit , Harlemi Vincentisium physic tametum examinavit, et quaecunque loca permeabat, nullum hortum medicum, nullum theatrum anatomicum, nullam bita Iiothecam nullumque virum eruditione praecellentem neglexit; frugifero igitur eruditorum commercio est usus Menaadii, 2Dbini, aliorumque; Amstelodami in patris et filii familiaritatem fuit receptus, et ad prioris praeparatorum
anatomicorum Contemplationem, ad posterioris piscium, se pentum et insectorum spectationem fuit admissus. Tum cum Elmero suo Hamburgum excurrit, indeque Amstelodamum reis versus denuo de itinere in patriam vertendo cogitavit.
At praeter opinionem novae morae nectebantur. Qiari usMustius Gedanensis ita erat Eius amore captus, ut Eum aditum
molientem non pateretur a latere suo divelli, sed invitaret ad uer Lugdunum Batavorum secum ingrediendum. Haud dissiculter annuit Noster, cui, inamo sumtus erogante, Capessem da videbatur occasio, eruditos Lugdunenses, inprimis polyhistoria ac locupletissima bibliotheca insignem Thomam Gessium, nec non Radii adparatum anatomicum et publicae bibliothecae divitias ac delicias adcurathas, quam antea revertenti ex Gallia licuerat, exquirendi ac degustandi. Facile est intellectu umstio in hoc itinere ex consuetudine cum amico integerrimo ac eruditissimo subnatum suisse eum diutius secum retinendi des,derium; reverso itaque Amstelodamum proposuit amico, ut se domum comitaretur, ibique bonis secum reueretur Comm nibus. Paruit racter liberali mastio; Amstelodamum valere is, bentes hi amici Bremam, IIamburgum et Lubecam salutarunt, ibique perspes o musto Leotii a IVelle, per Wismariam, R st itan et Sedinum demum Dantiscum Ianuario a. CLDccx1M incolumes sunt perlati.
664쪽
tas amico ultra annuum spatium honestissimum iucundissimum que praebuit hospitium ', quo temporis intervallo ex bibliothe ca Gymnasii, ex Celeb. thesauro rerum physicariam et huius aliorumque eruditorum consuetudine haud parum utilit iis in nostrum redundavit. Imo Vasthus, ut perpetuo fimi ami- eo posset, illi avehor fuit fixae sedis Dantisci collocandae, ea in re liberaliter, pro more, operam suam pollicitus; pem
vere autem amicum, quem patriae amor magis urgebat, non
potuit. Ut interim eius abitum aliquamdiu saltim retardaret, initio anni cIIIIccxx. novum iter cum nostro Regismontum suscepit, ubi uterque usque ad d. x. Februarii permansit, et tam ex eruditorum medicorum Emmerita, Rastis , Harinumn, a Sande et celebere. Diunctat , nec non Gratii, Potheotii et B eri colloquiis, quam ex rerum naturalium thesauris et bitaliothecis frustam et voluptatem cepit. Noster Cum amico Da tiscum reversus nunc serio de reditu in patriam cogitare coepit, quum inprimis multorum, qui Eliu eruditionem norant, et qui olim familiariter illo erant usi, votis repeteretur, qvi Eim in celeberrimi mineri, Helmstadium evocati locum succedere, atque in Altorfina Academia prolataris munus capessere cupiebant. Aegre sic divulsum amicorum par, cui paucae in orbe terrarum amicitiae sunt pares putandae. IEHtius pro tenerrimo in Nostrum amore multis discedentem beneficiis exoria nans, faustissimis est votis prosecutus, et quo praesente amplius frui non poterat, eius absentis suavissimam memoriam nunquam ex animo dimissit. Noster vero beneficia, quibus erat cumulatus, tot tamque gratis rependit officiis, ut Isiastius non
beneficia exhibuime, quam gratias retulisse, et illius adhuc debitor esse sibi videretur. Post mutuos amplexus, copiosisque essusis Iacrymis TRg-wIus valere amicum iubens iter in patriam direxit, ac primo
665쪽
Monumentum Franco furti ad oderam praeclaros mecticos de Berere et biis convenit, tum Berolini regium mustum, bibliothecam et theutrum anatomicum vidit, et eximios medicos Iagυα, Hermet si Deum, IVelimamrtim sibi amicos reddidit, ac demum Uit. tebergam, Halam, Lipsiam , Ienam, Erfurtum ac cota hanon neglectis iis, quae oculum mentemque peregrinantis alicerent, transiens , in quibus urbibus ac Academiis klactis, PauJοι althero , Ηο --ο, Alberto , Osthmitato , in sit. deliis, Hic is, Nichm ero, Iusebem, Depreo et Ludoso innotuit, post triennalem absentiam, ingenti eruditionis atque experietaliae adparatu locupletatus die Pentecostes Norimbergam salver
rediiti Omnis nunc Patronorum atque amicorum cura eo comversa, ut Altorei vacanti Prosellaris medicinae muneri praei. ceretur. Sed aliter visum Summi Numinis providentiae, pie Eius operam Norimbergensi civit ii salutarem destinaverat. Novem itaque menses Lausae commoratus et curandis aegrotis intentus, a Norico Senatu in Collegium medicum Norim tigense recipitur et d. xxiv. Decembris a. CIOlIccxx. ab illius PNeano Gotho heia Thomasio, Viro rei medicae scientia, et inure. ctissimae bibliothecae in σει κα celeberrimo, solemti erintroductus fuit, quo facto mense Martio anni sequentis stibi. lam rerum suarum sedem Norimbergam transtulit, et excrce, da praxi clinica multum aegrotis solatii atque adiumenti tillit, ex quo factum est, ut ad Ipsius nomen et famam, quo eria, totum in ore selebatur , magna popularium et vicinorum , committenda Et salute sua fiducia accederet Binc a. CIDInccxxxvi. Marreratius Brandienburgim Onoldi Eum Archiatrum et a consiliis aulae suae esse iussit, quo must re postea ita est functus, ut ex variis periculosis morbis, prae gipue variolis, tam ipsum Principem Serenissimum, quam Lia
coniugem ac sium liberaverit. Indies augebatur Principis Γ
666쪽
tia, quum consilia illustris TRENi I in arduis caussis data optumo eventu sumniam Eius peritiam rei medicae comprobarent. Ut igitur Serenissi in us Princeps, qui illis terris iamiam magna cum gloria praeest, tantum Virum semper secum haberet, Eum permovere studuit, res suas Onoldiam transferre; at is, licet antea frequenti locorum mutatione delectaretur, perpetuo tamen carae patriae adfixus haesit, nec hanc splendidam nec alias perhonorificas expetitus enim fuit tam ab Attorsensit, quam ab Helmstadiensi et Goettingensii Academiis) occasiones fortunam suam amplificandi acceptavit. Integram interea servavit aulae Onoldinae gratiam, quae usque adeo Eius officiis fuit aucta, ut brevi ante obitum sublimi axiomate insignitus a Ser nissimo Marggravio in Consilii sanctioris societatem reciperetur. Patriae autem ita inservivit, ut praeter curam clinicam etiam frequentes corporum dissectiones publice in usum rei medicae studiosorum institueret, utque Elias sollertiam magna scele torum ac artificiose praeparatarum Corporis humani partium co-Pia, quae in theatro anatomico Νorimbergensi adser atur, et re adhuc eloquatur. Praelectionibus etiam anatomicis, chirurgicis et botanicis et excursionibus herbarum indagandarum cautia frequentibus operam dedit, horto medico praefuit, eique rariores quasvis plantas inseruit. Dignus igitur concordi ollegarum suffragio iudicatus a. cIIIICCXLV. Cui munus Seni
ris Collegii medici, nec non aliquoties Decani et Visitatoris pharmacopoliorum officium demandaretur; imo dignus , qui
in laudato Collegio a. CIDIIccLxl. ad supremam Senioris primarii dignitatem eveheretur. Ilius fama, quae eruditum orbem percrebuerat, non pomtuit non maximas undique laudes magnosque honores Et concitillare. Cooptatus fuit a. CVII ccxxvII. Heracliam nomine addito in Academiam Caesaream Naturae Curiosorum, ac a. ClariccxLII.
667쪽
in ordinem Adiunctorum Illustiis huius Societatis , ac destina
a cIIII ccxl. iv. Illustris , quem nunquam sine maxima veneratione nominamus, post obitum Illustris Is ulmini, hi partem curae suae, demandato Directoris Ephemeriden munere cum annexis dignitatibus, imposuit, quibus in iuuataribus tam strenuum tamque indefessum se gessit, ut, maxieto Academiae bono, spem de eo conceptam non expleverit dicido , sed longe superaverit. Evolvamus Acta illustris Acade. miae, multa reperiemus eruditionis Irminianae documenta, 4 1igentiam autem exactistimam in nullo voluminum, quae Eo crurante in lucem sunt emissa prodierunt autem 'b-mode. ramine omnia, ex quo Directoris munus in se suscepit,) des, derabimus. Nec unicum hoe fuit illustris TREwii de Acide. mia meritum; bibliothecae academicae quilibet fere locelles Eius liberalitatem adhuc praedicat, et perpetuis extollet landi. hus ; quam etiam commendationibus ac precibus suis ad exte ros viros eruditos perlatis amElificare nunquam non enixe a.duit. Felix fuit ioe Directore, felix Rubnero Praeside Ae demia, quorum uterque alteri arctissimo amicissimoque aera devinciebatur, nec aliud quidquam salute Academiae canus arutiquiusque putabat. Certatim inde aliae Societates litterariae in suum ordinem hoc tantum decus recipiendo permultassi commodi honorisque sibi accedere existimarunt; namque regia Londinensis scientiarum Academia a. CIPIDCCXLvi. eodemque anno regia Berotinensis, et a. CIOI cctav. societas botacta Florentina Eum suis sociis perquam honorifice adscri pserunt Idem suit e numero medicorum, qui Norimbergae Commer eium litterarium physico - technico - medicum , a. CIII ccxv. a &-lzio ProseMre Altorsens et Gora si Med. Doct. incho tum, ediderunt, eique non tantum multas lucubrationes pro prias et observationes inseruit, sed et eius editionem inde ab anno CIPI, XXXIV. usque ad a. claI ccxLv. quo finitum suu
668쪽
illud institutum , laudabiliter direxit. Reliqua eruditi huius
ingenii monumenta, quorum partim ab ipso partim Esius consilio ac hortatu atque ex Eires locupletissima penu ab aliis editorum haud exiguus est numerus, adcuratissimas morborum descriptiones, anatomicas et botanicas observationes et fidelissimas
rerum ex quocunque corporum ordine desumtarum expressi
nes menti atque oculis sistunt; et ut erat Vir, ex lege et symbolo Academiae, nunquam otiosus, laborisque patientissimus, multo plura relicturus suisset, si per diffusam morborum curam , per latissimum litterarum Commercium, et per fr.quentes moras , quas Eius laboribus iniiciebant, qui splena didum Illius adparatum contemplaturi, Eum conveniebant, luctasset. Erat scilicet instructus amplissimo librorum cuiuscunque
generis et rerum naturalium thesauro, Cuius primordia a iupra laudato m. Iacobo Trem, nostri cognato Collecta , matrimonii hire, ducta illius vidua a. cIOIoccxxHI. Murgareta Apollonia ex gente P neria, matrona perquam venerabili, quae iam tristis optimum maritum luget, adquisivit et fere in immensum auxit. Testis est catalogus, cuius sectio prima a. CIDIICCLXIX. Norim-bergae prodiit, quam in omni scientia utilissimos, quamque raros libros, quantamque, privati viri sortem fere excedentem copiam supellex libraria Treuiliam complexa fuerit, ac idem testis erit, quantis meritis Vir Universitatem Alt finam aliasque societates eruditas obstrinxerit immortalibus suis donationibus , quibus universum adparatum librorum et rerum physicarum Academiae Altortinae, et exempla quae dupla in eo exstabant, partim Illustri Academiae Naturae Curiosorum, partim Erlangensi Universitati reliquit. Si vel alia desint nominis Trewiani monumenta, quorum tamen quam plurima e stant, sola haec splendida dona Illius immortalitatem tuebuntur.
669쪽
Magnum fuit ingenium illustris TRE II ingenti rerum uti.
lissimarum scientiae copia ac varietate, firma experientia, ser. stonis graeci ac latini nec non recentium linguarum, Anglicae, Gallicae, italieae et Belgicae facultate cultissimum. At non dii. mor fuit Eius virtus , in Deum , Cognatos , amicosque pietas, ac erga quemcunque obvium humanitas, quae tam ex praepull. tia mentis Fronte serena, quam ex moribus elucebat. pauperibus heneficum se exhibuit, quos nunquam tristes aut sine l. Iatio abire passus est, quum Eum carpento domum revertea tem in area domus praestolari solerent. In vita sua privatin conseripta laudat suam ex animi sententia coniugem, quae in
hisce officiis exsequendis ipsi nunquam impedimento sed sem. per adiumento fuerit; in eodem scripto miram demonstrathd. militatem, qua omniae, quae bene egisset, soli Dei auxilio reprovidentiae tribuit, nec tibi ullam partem gloriae, qua frictu tur, Vindicat. ln aegris visendis ac curandis nihil omisit 4ili
gentiae, quaecunque iis acciderent, in adversariis Miliotabat, et omnia, quae legeret et meditaretur, ad eorum transferre salutem nitebatur. Laudanda in primis Eius est frugalitas et quam Socrates apud Xenophontem memorabit. t. s.) non immerito adpellat τὸν κρηπῖδα, temperantia tanto medita digna, qua, duce natura; pauciS contentus, animum suum a corporis servitute semper liberum, ac ipsius corporis vires ad lsummam usque senectam integras vegetasque servavit; imo se
in aula quidem versans a suo more discessit, sed a lauta coena in cubiculum reversus, lectione libellorum, quos secum tu hebat, somΠum, quo alii iamdum oppressi erant, placide id vitare solebat. Exteris, quibus magnificum suum thesaurua ostendebat, tam comem et facilem se praestitit, uolli discedentes se maximo ab Eo teneficio adfectos profiterentur. Quemadmodum vita Et placida fluxit, ita et mors non terribili sed amica facie H adparuit: Pius ac vere christianus senex haud
670쪽
haud sensit ullos ivltim morbi ae divortii mentis et corporis d lares , sed sopore per breve terr pus correptus d. xviir. IuLCIOIICCLxin. mane ab hora VII. annum agens Lxxv. ex hac vita emigravit; ut adeo Ici praeter alia innumera bona, quibus invita gavisus et ut sapientem decet usus etiam-f
. Id elegantissime mosintnlustris 'mis in dom a oratione i di t- ρ - ----, Academiae Eria gensis nomine, piis manibus --ti dedicata d. rs. Aug. I769. et typis expresta. Aliorsim qu que Aeademia gratum signifieatim animum Vitam m- nostri putaneo programmate descripsit, illiusque memoriam eonsteravit, ex quo sequentem operum. Devrianorum catalogum desumsim . E dem vita ab aeutissimo ae Geberrimo μ. --- deputa reperitur in eius Pinacothec. Deead. Nobis eum copia data est vitae do. seriptionem ex inartis ipsius L -νωι maximam partem deshmram . . quam maxime reverend. --, Nortata Diaeonus ad vis. s.