장음표시 사용
141쪽
' x et 4 B E L G C I AE., Chri nis sectus; praefuit annis XL I v: cessitqtie silio Philippo omnes suos principatus anno ris s.
obiit in Hispania an . a s s s r 1 s s. Philippus III, Caroli filius, de qti alibi plura dicentur.
Sitis se limit provincia. Elandia multis insulis distinguitur. tametsi enim superiori seculo oceanus magnam huic regioni cladem intulit, 3c aliquot insulas perruptis aggeribus penitus hausi, alias mirii modum arrosit: subsistunt hodieque insigniores aliquot, inter Mosae dc Scaldis aestuaria atque ostia sparsae. quq ad septentrionem quidem habΘnt Hoblandiam, ad ortum Brabantiam, Versus meridiem Flandriam, caetera oceanOBrim tannico puli ruri II. Diri o numeris insularum. TNsulae Zelandidae hodie numerantur octo. Qitatuor ultra Scaldis ostia Bat, viam 5c orientem versus; quae propterea dicuntur orientales; Maldia , Duvplan
142쪽
D E s c R. I P Υ I odim, &versus occidentem; Malachria, Itbevelandia , Northbevelandia, Wolferoe d Harum octo, tres praecipuς cum oceani aestu continenter luctantur, atque immensis sumptibus adversus barbarum atque indomitam elementum se
- Ioannes Reygersbergius, qui Chronticon Zelandite anno is s o scripsit, his annumerat insulam Goerre, cum suo oppidulo;quam ante annos LX, mille ducenta Iugera patuisse inibit, cum viae quingenta quinquaginta pateret. Item insulam Maserini aggerem dictam;a Borialis olim quide aggeribus cinctam;sed quae postea ad B
ranos Comites pervenit;& eorum mascula progenie extincta, per filiam Maximiliasti Egmondani, connubio ad aliam a miliam & ad PrincipemAuraicum. Item Philippi terram. initam a Philippo Burgundaς notho aggeribus cinctam, e regione S. Annae, Δί ad ortum a Duvelandia
tandi,ὰ regioneVianae inDuvelandia. hυ insula Martiniano aggeri annexa est. III. lisolique qualitates. A ErZelandis asperior,& quam vicina- ru gentium minus salubris,praesertim
aestate, ob paludum dc stagnorum groes
143쪽
halitus, & quod arboribus sere nuda sit.
Zuytbevelandia tamen clementi admo- .dum coelo fruitur ; & in Walachria aer benignior multo atque clementior nostra memoria est factus, sive id frequen- .
tibus pomariis dc arboribus quae hic imdi es seruntur, sive remotiori alicui causae asscribendum sit; adeo ut luscinia hodie, contra quam solebat, in alachria canat. Soli incredibilis est ubertas, pingues ac glutinose glebae, agri feracissimicum aliarum frugum, tum tritici in primiS, quo nusquam gentium ponderosius dc candidius nascitur. Profert item large caules sylvestres , quorum semen magnum usum habet; rubiam, garansam Gallis, nostratibus taleede rane dictam, pannis praeparandis, ne color deflore- .scat, eumque intimius imbibat, pernecessariam: nec desunt uberrima saginati' do pecori pascua, non tum intra aggeses, sed etiam extra, in ipsa ora quae fi ctibus marinis non raro irrigatur, in qua iquot myriades ovium pascuntur , u herrimo incolarum qu stu: quippe quum ovillum hoc pecus non modo magnicu-dine eximium sit, sed & carnes illius p
lato admodum gratae; a vicinis iuxta atq; longinquioribus avide expetuntur. Na
144쪽
ZElandii ngenio sunt qcri, industria singulari, & callidi vulgo judicantur;ke
minarum genus nitori inprimis studet: utrique moribus ad Brabantinos &Gallos magis quam ad Hollandos aut Germanos accedunt. Viris praecipuum navigandi studium, in quo utplurimum excellunt; quippe in bellorum & tempestatima periculis fortes dc imperterriti, nauticς artis supra modum gnari: nec minus industrios hic agricolas invenias: denique cauti admodum sunt mercatores. Addamus judicium extranei, Thuan. lib. Lx. Zelandi callidi, vafri, subdoli, dicaces, & captiosi omnium consensu existimamur, qu si natura, quod illis a natali solo deest, per industriam rependente. siquidem apud eos omula fere incerta, nullaq;regio magis rerum humanarum vices experitur ; ut cujus prospera & adversa aventO,mari, ac arena depedeant;& fluxu
denique ac refluxu, lunae incrementis ac decrementis volvantur ac regantur. It que ex avorum apud eos memoria comstat,plus c.jugeruri millia, dissipatis aggeribus , mari hausta, ac rursus ejusdena maris beneficio & indigenarum industria alias insulas enatas N eacultas, ta ut quae
145쪽
118 B E L c'r c Agquae ab una parte abraduntur, alteri alluvione adjiciantur , numquam deficiente novis insulis extruendis materia. V. De urbibus atque oppidis.
DRaecipua Zelandiae insula dc extimal versus austrum Jc occasum est Mala-
chria, ab ortu intermedia tamen Zuyγbevelandiaὶ Brabantior obversa, a meridie Flandriae ; incolarum frequentia, urbium dc pagorum splendore, commemciisque caeteras omnes longe superans. Ambitu suo octo sere milliaria complectitur: forma pene rotunda aut ovali Vrbes in ea sunt Middelburgum, Flifringa,
Middelburgum,non solum Walachriqsed & reliquarum insularum metropolis , in hujus insulae quasi meditullio coim dita: a quo ipsi nomen haesisse videtur. Situs illi peropportunus distatSlusaFlandr
xum milliaribus v. Antvarpia milliar.x it aut paulo pluribus; Dur trechto xv II. Urbs inprimis elegans;muris lateritiis amtea, nunc vero iis solo adaequatis, productisque urbis pomeriis, vallo terreo dcsessa latissima cincta, in qua est vivarium piscium fluviatilium, magno commOdo dc opportunitate oppidanorum :Publicis privatisque aedificiis splendida;
146쪽
quens quiaem etiamnum olim trequentior: plateis nitida ne distincta. Agrum habet suburbani supra modum amoenum, hortis ritariis eleganter distinctum. Inter publica aedificia eminet pulcherrimum cc nobium olim ordinis PraemonstTatensis, vulgo abbatia D. Nicolai: quod jam in alios usis versum, Comitiis illustrissii Zelandiar Ordinum, & ordinario Deputatorum domicilio inseruit: camera hic rationum: ossicina denique monetaria.
Vrbs haec jus sive privilegium stapulae sibi vendicat in Hispanica & Gallica
Lemnius in versus Africum seu occasum hybernum duo millia passuum. nunc pene tota silicibus aut lateribus sis ta est. J Vrbs haud ita antiqua, dc quae posterioribus annis multum crevit,pomquam cives singulari virtute se servituti Hispanicae subduxerunt, & libertatis Belgicae sundamenta posuerunt: nunc longe munitissima, publicis privatisque aedificiis culta, praesertim curia pulcherrimo opere superioribus annis summa. magnificentia exstius a. Floret hodie inter primas navigationibus , navium& navalium sociorum copia: qui Hispania littora infestant, dc plurima opima
147쪽
'r 3 o B g t c I c Asspolia ab hostibus reportant. Situs illi admodum oportunus, dc eximius portus. Initio fuit sub imperio Comitum Zelandiae, sed tenuere postea illustres Borsali; tandem jure dc titulo emtionis, conse tientibus Zelandiae ordinibus, delata estiana cum Marchionatu Veriae ad Guillelmum Nastavium, immortalis memoriae Principem ; cujus filius , Illustrissimus Princeps Henricus Fredericus, Aurantiae Priticeps, hodie illam possidet. Caro- lus V. providus Princeps, inter alia filiuPhilippum monuerat, ut hunc locum di- ligentissime custodiret; quod dum ille pervibanum arce extructa conatur .violenter perficere, dominio illius excidit, dccaeteris Belgis portam aperuit ad liberta-
. tem sedulo recuperandam. Tenuit u bem ab anno c I o I o LXXXV. pignoris
loco ab Ordinibus confoederati Belgii, Anglorum Regina Elisabetha, in eaque praesidia militaria collocavit, de post illam Rex Iacobus ad ann. c I o I CXv I; quo deducto praesidio,domino suoMauxilio, Aurantia Principi, Veriae atque Vissingae Marcitioni, & Illust. Ordini, bus, restituta sui timeria, sive Camoveria, versus Ortum aequinoctialem Scaldiae opposita , pari pene cum Flissinga intervallo distat a
Middelburgo, ducitque ad illam trames
148쪽
DgscRIP TIO. elegater lateribus stratus & arboribus te,ctus. Vrbs haec circa annum c I dLVI Ii muris cincta a domino Borsalo; ejus postea productis ponteriis , ampla privilegia accepit. Tempore Maximili ni Austrii ad triarchionatus dignitatem evecta est: atque ob situs commoditatem 6c opportunam navium stationem navibus & mercimoniis a variissentibus stequentari coepit: ut ab Hispania; unde saccharum primum ex insulis Canariis, in illuni sinum primo advectum fuit anno C Ia Ia vi I 1: ex Gallia; in quem usum haec civitas jus gruis liberae impetravit: Oostlandia , ubi civibus negotiantibus privilegia & commerciorum conrractus . concessi sunt olim, priusquam Ant e pia aut Amstelodamum commercia haec haberent: Scotorum denique superioribus annis stequentatione celebris , SI Scoticarum mercium, praecipue vellerum ovillorum, stapula, ut vocant, reemporium esse coepit. Urbs haec insuper exornata est insigni alecaria captura Sc Piscatural ut piscium muria condit rum, eorumlue qui pel-υGob vulgo dicun-utar, aliorumque. quibus rebus opes Oppidanorum auctae, urbs publicis privatis que aedificiis auctior dc ornatior facta :licet ne nunc quidem ambitus illius admodum amplus sit; muris illius, qua I r. sinum
149쪽
BELGIcAE sinum maris respiciunt, ruinam minetur profunditas alvei, qui ripas illius ab hac parte exedit, & superioribus annis tur-vem majori cum periculo quam incolemtium damno lubvertit: atque adeo nuper dum hςc scribo altera turris que pO mi imminebat, solo ab aestu sensim a fi tamentis subducto, magno oppidanorum metu subsedit, & profundo gurgite absorpta fuit, ita ut nunc, aestu recedente, ubi turris stetit, sex aut septem orgyae deprehendantur. In hac urbe sedes olim erat Archithalassi dc ConsiliariorumAdmiralitatis totius Belgii. In quem finem ibi exstructum fuit jussu Regis Hispania-ru armamentarium, amplitudine dc forma spectabile an. c i o I a Lx I v , in quo adservarentur tum machinae bellicς, tum reliquus apparatus clas icus. Dynastae il-hus habuerunt domicilium ad teli jactum a porta, in praetorio, vulgo dicto 't hos Nun Sanden eth, quod hisce bellis di rutum & pene solo aequatum sit. Emit marchionatum hunc una cum Histinga, pretio cxtvr millium florenorum, Ilit Aris Princeps Auraicus Wilhelmus; dccum ommo totius urbis gaudio inaugm1atus fuit ann. c I o I I Lxxx i : Liq; tri ematio post immani scelere trucidato successit filius Mauritius, inauguratus anno
150쪽
ceps predericus Henricus eadem potitur. Arnemuda, exiguum oppidum, dc s
tis munitum, & publicis privatisine aedificiis non inelegans, ob portus vel potius
stationis commoditatem quondam magni nominis oc opulentum: nunc, ut sunt rerum vices, oblimato portu, & pulviblis objectis, statione illius pene in selum versa, illius, quod quondam fuit, tantum imago, & ad sumviam inopiam redactu,
ita ut multae aedes iam vacent, dc ruinam 'agant atque minentur. Varia quoque
illius superioribus annis conditio fortuna fuit. Nam Middelburgensium municipium id erat ad annum cIa I LXXII, iisdem cum Middelburgo fruens privit giis. Illud a principe Auraico obsessum, quia militaribus illius copiis impar erat, ultro se principi dedidit. Quod indigne serentes Hispani , locum impetu ceperunt Sc incolas quidem alios trucid
runt , alios fortunis omnibus exutos si tum vertere coegerunt. Middelburgo deinde deditione accepto, Princem,quo magis animarentur cives ad collapsum
oppidulum iustaurandum, ex pacto cum Middelburgensibus inito, Arnemudam in posterum omni ipsorum imperio liberavit, sui juris deinceps esse voluit: v riis etiam privilegiis dc immunitatibus exornavit, vallis undiq;, propugnaculis,