장음표시 사용
151쪽
a 34 E I cportasque communivit. Oppidum etiamnum facticii salis gloriam astellat, aliquot longo secundum aggerem tractu tediis 'diis in illam opta am extructis. Deflectentibus Flissinga ad occasum Cautumque , & oceani littora Veriamiversus legentibus, sub arenariis tumulis, Occurrunt municipia dc oppidula muris carentia, & pagi complures insignes. In oppidis numerantur potissimum Soute-Jandia dc Weitcapella. Quorum hoc hO. dieque habet jus civitatis, bc Praetorern suum sive Scultetum. Vetus autem Oppidum ei cognomine jam a centum quinquaginta annis mari est absorptu, quod, uti memorant , quondam egregium &portu totius VI alachriae praestantissimo conspicuum susci aegerrime hodieque, ansanis sumtibus , & immanibus aggeri ti bus, hac parte insula contra rabiem oceani defenditur. Sequitur deinde Domburgum, Olimitem oppidum, & etiamnum
oppidi privilegiis dotatum, quamvis incinctum : dc juxta locus amoenissimuse Ovia, quondam Abbatis Middebburgensis praetorium. Inter Flisfingam vero dc Arnemudam , in promontorio vulturno obversanti, vulgo Rammekens, Carolus V. Imperator arcem Zeburgum construxit; quae hodieque extat, probe
munita, dc altissimo muro lateritio de varo terreo septa. 'Ea
152쪽
D E s c R. I P τ 1 es 1 3 sHabet praeterea haec insula pagos alia... quot insignes. inter quos Zuidburgum, occidentale uRum; alterum orientale, situ agnominatum; medio fere inter Hinsingam dc Middelburgum itinere loca
valde amoena. Et prior quidem . palatioperamplo in signis est: ubi anno c I o I a LV Carolum V. Imperatorem, in Hispaniam postremo abiturum, venti aliquandiu remorati sunt. eo nunc haeres nobilissimi viri Philippi Marnixit una cum
pagis potitur.Ioannes Reygermergius in Claronico suo appellat palatia hoc burgh. Post Walachriam cisscaldinarum s cunda est Zuydbevelandia. Haec spatiosissimo amoenissimoque versus Flandriet
de Brabantiae limites tractu, veluti duobus cornubus, exporrigitur ; etiamsi &perioribus annis maxima jacturam passa, multo minor sit quam olim fuit. Habuit enim ambitum, uti ferunx, milliarium XX; nunc non multum supra x. Est a tem omnium gelandiae insulatum sine
cuntroversia amoenissima. coelo stultur.
elementi ac sesubri, sylvas habet aliquot locis; pomeria passim amplissima; arva tritici optimi feracissima. Vrbes olim h buit tres, Borsalam, Romersivatam MGoesiam. Ex his Borsala cum univeripene territorio suo maris inundatione
153쪽
dem inundatione a reliqua insuladivulsa, etiam hodie cum aestu marino dc Scaldis decursu certat. olim urbs non ignobilis, Zuydbevelandiς caput: nunc nullis excultam agris, nullis tectam pomeriis, fluctus undique fluunt; ita ut unica salis negotiatione &piscatura subsistat. In hac urbe Comites Zelandiae, cum imperium auspiacantur, selomne juramentum praestant; quemadmodum dc Philippus II. annoceto II XLIX fecit. Jacet e regione Besegae ad Somum . Gosa in eo insulς parte sita est quae septentriones adspicit, ad ostium unuin Scaldis , quod Schen
vocatur : urbs non tam ampla, quam
cena ; perexiguo quidem murorum ambitu, at splendide atque affabre exstructa, dc divitiis pollens, quum unica nunc sit in ea insula , atque luculentis
Euatur privilegiis. Circa ann. c i I ccc L lprimu muris cincta fuit. Cives habet mo-Tum urbanitate atque humanitate prae- stantes. In eadem insula est pagus Barian dis, sertilitate ac rerum copia, aedificiis &. amoeno littoris prospectu insignis : dc complures alii eximii pagi & toparchiae: dc praesertim amoena illa oc ampla Elf dica: Cruninga, item Breselinga, &c. Tertia insula Zelandiς, cis Scaldim ad
occasum spectans. est Nordbevelandia; insida
154쪽
DE sc RIPTIO. 13 Iinsilla olim tam sce cunda, tamq; ex omni parte amoena, ut jactaretur pro Zelandiae delitiis. In hac fuit urbs satis celebris .cordheene, Veriae sere opposita; quam anno millesimo quadringentesimo decimo tertio muris cilictam volunt a Philippo Boselo : pagi item permulti. Sed haec insula tota horribili illa inundatione anni millesimi quingentesimi trigesimi
secundi periit. Nunc tamen paulatim restitukur. nam superioribus annis circiter duo millia jugera aggeribus undiq; su runt cincta, ubi nunc duo visuntur pagi, Colinsplata, dc Catetium, vulgo Catia ora. Quarta dc postrema harum insularum
cis Scaldim est Wolferdijck, quasi dicas Wolfudi insulam somnium minima, &
bitu complexa, in qua duo duntaxat tum erant pagi, urbs nulla. Solet autem , qua Walachriam dc Arnemudam spectat, grum possidere longe majorem sed illum jam dudum fluctus absorbuere, cum oppidulo Pyto, scujus turris diu ex aquis
eminuit, & demum anno C Io I cx IIconcidit, & duobus pagis, Tarm o &Zabbinga. Iidem & reliquae insulae exitium hodieque minantur, quippe quae mirinque a Scaldis aestuario, quod Schenge vocant, dc altero canali, qui Zosiliet dicitur, quotidie ambedatur: unde Vul-
155쪽
138 a B E. I. G I C AEgari proverbio dicitur, haec duo aestuaria inter se certare, dc jam dudum minari se Wolfardi insulam devoratura. Haec olima Ioanne Reyger Bergio prodita. Even- . tus respondit; nam parum admodum hodie hujus insulae superest. Omnium ultra Scaldim insillaru maxima &ptima est Scaldia, vulgo Schoi Ῥυen in a Scalde flumine praeterlabente. Ambitum nunc habet, praeter annexos Poldros ut vocat. qui vulgo Dre 'hor,
VII I milliar. Olim tamen major fuit, 3ctantum exiguo intervallo a Nordb evelandia distincta. Insula multis populosis pagis ac coloniis distincta, praediis quoque rusticis, 3c nobilium palatiis Ornata, uti Haemstedio, Renissa, Moermonda, aliis. Vrbes in ea primaria: Zirizara dc
Civitas Ziricaea sinquit Lemnius in aconditore nomen sortita; anno D c
XLIX, imperante Lothario , primum informam civitatis aedificari, ac moenium ambitu orianiri coepta, ex parvis initiis in eum splendorem Aucta est ut nulli clarissimarum civitatum sit inferior. De qua hoc citra omn*m ambitionem aut immodicum erga patriam affectum ausim testari, plurimis illam viris eruditis, prae-ςurisque ingeniis scecundam esse ac sera-
156쪽
D E's c R I F T I O. I 39cε: negotiatoribus providis ac sagacibiis refertam, quibus ex re frumentaria ac lectissimo tritico, ex nivei candoris sale, ex rubia seu Pransa , salsamentorum ac piscium copia, armentorum pecudumque immensa vi, quaestus accedit uberrimus. In re familiari ac domestica , omnia et gantia, nitida, expolita; mensa frugalis ac moderata, nec umqua prodigaliter sumtuosa: in mercatura exercenda nemo nocivium solers atque industrius, lucri avicdus,ad rem attentus, in tenuiores tamen
atq; inquilinos inopia pressos liberalis ac beneficus , in caeteros vero hospitalis, blandus, comis, astabilis, candidus, atque absque omni simulatione & fucata specie nulli non obvius & expositus ; in pietate ac Dei cultu religioni quam superstitioni propior. Urbs circumquaque muris lateritiis cincta est, praeterquam in novi portus aditu. aedificiis publicis & privatis modice exculta. Gaudet luculentissimis aliquot privilegiis. Inter alia hoc, ut, qui civis ob capitale facinus in vitae di scrime adductus sit, & vel capite luerit culpam, vel suga saluti suς consuluerit, multari nopossit graviore quam Lx librarum Parisiensium, id est, florenorum xxx pecuniaria multa. Item, quod Magistratus urbanus non in urbem tantum ejusque districtum, sed in totam insulam, arq; adeo vicinam
157쪽
1 o B E L G r C AE. vicinam. Duvelandiam, maxime quod ad rem agrariam pertinet. summam obtineat potestatem: quae ab altero Consulum urbanorum exerceri solet, vulgo dicta de ghemerate Burgem rester , quod Consulem communitatis sonat; dcv II praeterea aggerum Praesectis , qui vulgo II mraden. di cuntur , id est, communes terrae Consiliarii. Nobilis diu fuit
mercatu omnium rerum , propter celabrem portum , frequentiamque advenarum; sed obstructo arenis portu multum de antiqua gloria remisit; spes tamen est eam novo portu effosib pa
latim vetus decus recuperaturam. Observavit Lemnius , polum Arcticum uno& quinquaginta gradibus & X L v I Iminutis supra horizonta Zirizaeae attolli. Arouvvershavia circiter duo milli ria distat Zirigaea versus septentrionem; antea quidem municipium nullis muris septum; bellis autem hisce servientibus, vallo terreo cinctum. Incolis illius potissimum e piscatu quaestum faciunt. In eadem insula jacet exiguus antea vicus, nunc ob opportunum loci situm terreo vallo cinctus;alioquin ignobilior lutulentus locus.
Secunda insula ultra Scaldim, & quidem scalaia: am descriptae proxima, est
158쪽
Duvelandia a columbarum frequentia sic dicta. cuius circuitus miti. passi iv. complectitur. In hac tantum pagi sunt &vici, urbs nulla. Anno salutis reparataec Ia II xxx oceani fluctibus obruta fuit cum magna mortalium jactura; sed aggeribus confirmatis , dc excluso mari, Son sine immenso sumtu, labore atque industria illust. viri Adolphi Burgundi, haud multo post, illud damnum compensatum fuit. Potior autem hujus imsulae pars , ea videlicet quae vulgo dicitur de vier hannen, id est, I v fora seu conventus juridici, dc quae totidem pagos, Neo eri iam nempe , Ouder er jam . Vianam dc Capellam complactitur , en tionis jure cessit ante aliquot annos urbi Zirigaeae : cujus Magistratus, interjecto nuper inter utramque insulam aggere, Davelandiam istam cum Scaldia comjunxit.
Brabantiae contermina : N. exiguo freto
ab illa divisa. Ambitus illius longe minor
quamScaldis, sed par ubertas atque amoenitas: ambitus aute illius crevit Martini no aggere, i vulgo Siste Martens dijeri Principis Auraici haeredio illi connexo: cujus nop minor est amoenitas juxta a
que fertilitas. Oppidum illius Gla sive lenum, a vectigalibus Tosien Belgice,
159쪽
I L B E L G r c AEut putant dictum; vetustum admodum, dc nuper adversus hostiles insultus uti de tota insula variis hinc inde munimentis excitatis in valide munitum. Tantum duobus milliaribus abest a Berga ad So
arta & ultima insula estoresandia, vel, ut alii volunt, Moeresandia, inter Scaldiam Nordbevelandiam sita, sed
huic propior. Haec maxime a civibus Zirietaris aggeribus vallata est, cum antea marinis fluAibus operta fuisset, idque admodum nuper. Cum primum aggere Cingeretur, c ccc L jugera continebat; sed fluctus marini rursus nonnihil detriverunt , eique graviter minantur, ita ut pene pro derelicta habeatur, alioquin egregie fertilis est, & dominis suis expensas dudum magno cum scenore resudit. Decem igitur in universum sunt Ze- landiae urbes, pagi supra centum. Porro insulis , quas jam attigimus , variis locis interjacent aut adjacent planicies herbidae; qua: nullis licet cinctae aggeribus, tamen ut plurimum e fluctibus extant; qua rumque ea conditio est, ut modo hinc avellantur & alio adjiciantur, dc crescant decrescantque; ita ut numquam in hisce partibus insularuni cingendarum materies videatur defutura. Harum quaedam
a virenti gramine ac laeta pabulationegassen
160쪽
appellanuir ; quaedam parcius virentia neque lain uberem pabuli copiam suppeditantia seorren vocant. Ex his, ubi aliquot jugerum millia conglobari contigit, aggeribus circumductis, insulas esticere tentant Zelandi,vicini Hollandi,& valde verisimile est , jam antiquitus nonnullas harum insularum ita undarum dominio est e stibductas. Scaldis, qui in sulas hasce intersecat, in Veromanduis laquit Lemnius) e geminis sontictis progresses, per Tinnacum, perque Gaim 'davum, reliquosque FHIadriae tractus dis- funditur, ac mox Antiserpiam delatus, portum ibi insignem costituit: tum paulo longius progressiis , bipartito cursu Arabantiam ac Flandriam a Zelandia di- scriminat: siquidem sinistra in austrum
contortus ac deflexus, Flandriae oras ac littora persequitur, alioque nomine insignitus, de honte, a latratu dc stemitu undarum vocatur; quo per Zuydtbevelandiam ac Walachriam in oceanum patet aditus: dextra vero relictis Brabantiae finibus continuato cursu, servatoque veteri alveo, secundum Scaldiae insulae littora violento vastoque gurgite in Oceanum devolvitur, sine ulla nominis mutatione. VI.