Belgii confoederati respublica seu Gelriae, Hollan. Zeland. Traject. Fris. Transisal, Groning, chorographica politicaque descriptio.J. de Laet Lugd. Batav. ex officina Elzeviriana, 1630

241쪽

r: 4 B E L c s c 'AEnumerus ille augetur, minuiturve. Quod . cum fit, hoc tamen tenetur perpetuo dc sine variatione, ut suffragiorum rationi propterea ne hilum quidem accedat decedatve. Nam ut unius civitatis inordine

suo, ita unius praesecturet in classe sua unuest sumi agium, sive a duobus feratur delectis, sive a pluribus ; sive ab uno. Sed

ut facitor ratio sit, confusioque vitetusi hoc tenetur ut plurimum, quod ante dixi. Comitia etsi lege certam sedem non habeant, tamen ob loci commodita tem raro alibi quam Leo vardiae etiamnunc ueluti olim sub Principibus i& ante Principes, aguntur. Aguntur autem quoties res iqua postulat: sed annivertitia ac stata quotannis semel menseFebruari aut Martio, & ea plerunque ob neg6.tiorum multitudinem diuturniora. Nam in iis ordinum Deputati ix-viri i quos collegium proprie vocant, quotannis πliguntur: item I I I I-viri rationum cen

fores, dc qui in collegio Ordinumclen ratium sedept Hagae;quique in Ordinum' eorundem senatu: & in rationum came ra, quae Hagae est ormibus provinciis sectis communis, & in collegiis rerum maritimarum. In bis ut plurimum, si quis locus vacet in summa Curia, aut Senatu provinciali, si quis , qui collegio 1X-virum,autSenatui eidem prori id.

242쪽

D v x c ν τ 3 o. praesitis rerum maritimar i. assec fuit, decesserit, si quaestore nom suexit 0pus, surrogantur qui in munus tqcum que siccedunt.Jn usdem de tribuus, ς' al*us, Dormi iis . si quid no; afvitum

umque disiqnitatur aqdecernitur; lihelli si plices eorum, qui aliquid aprqyi' apetync , . cujusmodi sunt pene infinit', examinantur,iprecesque vel adrni 'tu ,vel rejiciuntur. Et haec pi atq; agumi r summk ntentipne,maxime ea,MS

idem ille absit: penes hos enim id j i j es.

Ois instiui i ' cogariis possintd ubi si emitti times ςx omni populo admissis viris honostis cujusgis prdinis, quibusa; 4iendi studium es F, pr missisque a4

243쪽

ά ig . O B, i c 1 VAE: que, ques asenda sinat, propoliuntur; additurque ut plurimum' oratio brevis, qua gravitet fere fit entur omnes', ad quos id pertinet, ut poestpositis affectibus comparent auimos' suos a di bene consulentadiim 'Tum 'niandaue potestat rara ex ndunturi expeditis, ea quae viva in de paulo ante iiii conventuo hium proposita fuere, ut certius asepossit, quaternis exemplis descripta delectis traduntur. Simul ipsi quadripar esto divisi in quanior conclavia secedunt deliberandi caua; Oinersei, ester mi , sylvbstres, oppidani: 'Sed ante

omnia edunt mitiore i numerum ; 'nia mirum e sintulis in lavibus binini' qui in unum coeunt; &audiunt eos quibus aliquid ordinibus proponendum est: eo tum postulata expendunt, dc perferunt 3M quique conclavia, eorumque sestentias exquirunt9'designantque hi ex ordine suo tres, caeteri binos, in collegio a x virum per annum 1essuros. Eodemque modo aguntati edendis iis, quitum in collegio tu a i-viruili riami grandis rationibus , tum iii I altero viroetum totidem regundis rebus maritimis, quod Docciami est, suist futuri; . eduntque hic singulta conclavia siiugulos.Quod si mutandum nihil indeatur utr6que aut

244쪽

tempus explerunt, munus idem, talis quibusdam alios in munerquunci At in caeteris designandis, numero ix virorum & IIII virorum non sunt, alia tenetur ratio. Nam plurium competitorum nominibus prop*sitis , in singulis primum. conclavibus certatur sum agiis: deinde eonclavibus singulis ad consensionem qualemcunque redactis, si diversa conclavia varim. Dater se, tantisper contenditur, conci bus junctis , donec consensus ineatur.

Nec aliter sit, cum de tributis, de legibus, de aliis Reip.. partibus, de. pace, da bello, de belli rationibus agitur. Hab virque his id ratum non quod plurium desectorum suffragiis, sit desectos num ro censeas, sed quα consensu plurium conclavium probatur. Cuiuslibet vero conclavis hae sententia esse censetur, inquam plures in eo delecti pluresve praefecturae aut civitates descendunt. Nam ut in universerum delectorum. conVentu&. actione, cum conclavia juncta sunr, tot tantum suffragia nulnerantur i, quovsint conclavia, eaque jurq dc potestate inter se paria, ita in conclavibus separatis

ex numero civitatμm aut . praesector

245쪽

De summo provinciaejudici '. c priore Republici quae sub Principi-- - bus suit, reliquus in populari libertate mans1L summus Senatus, & juri dicundo praesectus, cum potestate amplissima de maxima. Primi Senatores ab Alberto Saxone dati suerunt tinumero xt. Frisii omia es: dc his additus praeses Phlugius, cancellarius peregrinus. Dein, offensa enata inter principem & populum ob arma commota, indigenς dc peregrini pari fere numero fuerunt, nonnunquam veroti hi majore quam illi, uti Principi placebat. Tandem a Car olo V. hac de re lex scripta, ne pauciores utique quam quatuor indigens hoc senatu essent, quamquam pluribus esse liceret, quemadmodum di plures ut plurimum fuerunt. M nus eorum fere perpetuum, hisi secus videretur Principi ; a cujus voluntate M tum hoc pendebat. Et primis temporibus sub Saxone Principe ex lege quater tantum quotannis sortiri agebant per dies

continuos X I v, foroque locus erat constitutus Franekerari ubi Princeps sedem aulae ctalocaverat ;''deinde Leowardiae, extructa illic curia inpritisis magnifica;&cum temporis lapsu fori actio . excepus

246쪽

quum ii, qui beneficio Regis Hispaniar.

eum honorem adepti erant, ad regem respectarent, ejusque partes clam palamve foverent, quod periculosissimum pr sen-.ti statui videbatur, omnes simul abdicatisaerunt, tam indigenae, quam exteri,quorum princeps erat Igramus Achiumaeus, senatus praeses. Quod factum anno cI Io LXXWII1, mense Martio. His alii

suffragiis ordinum in comitiis surrog vi anno proximo, quibus praeses datus Hesselus Aysina, ex indigenis magni no

minis jurisconsultus . Sed dc horum tres, Sucquetus,Axonius, Grammajus, factionum studio anno cIo Io LXxx loco cedentes,aliis eum vacuum reliquere. Pa lo post senatui huic contentio nata est cum Deputatorum collegio de muneris& potestatis finibus. Senatus enim censebat, suum esse cum gubernatore Reip. . consulere, sc de omnibus quae istuc pertinerent, cum eodem statuere, respiciens

scilicet ad tempora superiora sub Princiapibiis acta :: collegii curam fuisse, exorbitationes a jure publico dive a majoribus accepto, sive isderibus 5c pactis a

quisito, notare, earum emendationem poscere: in hoc operam suam consularpsisse; caetera senatui cum gubernatokeesse relicta. Contra Deputati; aliam tum rerum faciem, alium statum suisse: nuna, a . P 3 orbi-

247쪽

3o B E L G I cI AEOrbitam Rei p. conversam, aliumq; multis ejus partibus ordinem datum. Atque liac contentione in studia diversa popini Ordines rapiebaiarur: agrariorum major pars cum collagio Deputatorum, oppidani fere omnes cum Senatu faciebant.

Nec ante liti huic finis suit, quam novus gubernator Guilhelmus Ludovicus Comes Nastbvius in Frisiam venit. Is potestatis de mandati literis a generalibus ordinibus, uti mos in cidere sociorum habet, instructus, quarum argumento fines munerum senatus dc collegii erant descripti, hoc assecutus est autoritate &έtudio suo, ut Senatus potestate amplis ima dicendi juris contentus, ciυilia caetera pleraque cum armorum 11egotiis collebo

Deputatorum curanda rettinqueret.

stum jus constituendi Senatum in oppidis Frisia. quod ut a senatu ad .collegi uanetransferri paterentur oppidani , nullo . modo persuaderi potuere. Senatui' ea- .dem potestas in jure dicundo, quae suit sub Principibus. Praesidem habuit perpetuum primis annis Hesselum Aysmavisque ad tempora Leicestriana: quibus cum is sectioni Leicestrianae bono publico periculosae improvido pietatis studiose misceret,honore exutus est.Nec ab eo

tempore quisquam locum illum rursum obtinuit,sive quod perpetua potestas hu- -- jusmo-

248쪽

jusmodi libertati gravis videatur, quod convenire Ordines QSagiis in unum non possint. Praesidis vero vicem gerit is, qui ex omni numero senato rum, sunt autem xi r, sufiragiis ordinum in comitiis lecti) in dignitate sena toria tempore primus est, sive respectu D neris aut honoris clijusquam iurisve ab eritis. Estq; hoc in Μnatu legitimum, ut quo quis prius aut posterius Senatui sit adscriptiis, eo priorem posteriorem; κlocum in itu, coarsessu, dicenda sententiatcneat. Tanta quippe Senatoria haec di gnitas centctur, ut reliquos honorum gradus splendore suo quasi obliteret. Id vero in more evana posituni esst prosectum ab instittito temporinia Blugilladicorunt, ut qui Uaestor in c0mitiis creatur colligendis ex in usum Rei p. erogata dis censibus iis , qui Principis quondam fuere, per quem stipendia solvuntur Se natoribus his, dc Senatus ministris, cui ctisque adeo qui cum senatu cohaerendis, inquam, Quaestor, sive in senatorum numero jam ante sit, sive non sit, ius habeat ingrediundi in Senatum quando vult, aut . cum negotia Quaesturae id permittunt , poscumve , ac omnino inter Senatores censeatur : quanquam idem nunc raro , cum ferendae sententia snt, praesens in Senatu adsit. senter P ti m

249쪽

cirilibus causis, non in crithainalibus . H bet Setiatus , ut hasere leti, simmuni 1cribam cancestarii insis actorum chao, tarumque publicamna custodem, doctri nae titulo insignem: & alterum prioris

vices plerumque gerentem, quem Secretarium vulgus vocat: utrumque ab ol,

dinibuV populi iti comitiis designatum.

Et hi opera scribatum aliorum, 'quorum certus Numerus est', & quasi collegium constitu aliti utuntur. Et quia Rei p. quam maxime interest in sontes criminum reos animadverti, est in Provincia hac Prinurator generalis, jam olim sub Principibus institutus, cujus perampla quoque est dignitas , dc magna cum Senatu provinciali conjunctio. Nam saepe in rebus gravibus a Senatu vocatur in curiam;& in consilium adhibetur, nec unquam

nisi . prudentissimis ac doctrina praestantissimis eligitur in populi comitiis. Εjus

partes praecipue sunt, criminum reos a cusare quam acerrime apud senatum;

dare operam, ne quis impune in leges peccet, aut jus publicum violet; jest tentve populi laeda denique ea omnia curare τ' quae alibi advocati lasci curae sunt commissa. Ne vero reis defendendi sui copia desit, institutum est, ut ex advocatorum omnium turba, qui plurimi istic

250쪽

causarum binnis ge neris patroni, dc procuratores doctrinae titulo insigniri. viii ut quique in albo curiae huic ordini ante illos adscripti sunt, stipendia a Rep. c pisit singuli dater,s xxv: liceatque

libet criminis reo ex his eligere unum, cui 'batrocinium suum. cum fidenendum commendet nec ses sit,ctum id ipsum ei denegare etiam facino rosissimo de egentissimo. Et si reus locuples, aut fortunae lautioris sit, pernu titur ei ut binos aut ternox ex eorundem

numero edat, a quibus defendi velit, sed operae pretio promistb. Sed habet quoque & carceris publici potestatem idem Procriator generalis, 3c paratum ad obsequia commentariensem: qui, pro ut iste jubet, ita captivos arctius laxiusve in vinculis habet, iisque aut compedes injicit aut demit. Ejusdemque mandatis p

ret accensus manui lictorum praefectus, qui exequendis Senatus decretis in criminum graviorum reos semper velut in procinctu est; quem accensum vulgo substitutum vocant. Is aut a Senatu, aut a solo Procuratore justias ex quovis universae regionis loco per lictores istos criminum majorum reos abripit in carcerem, qui Leo'ardiae est, commentariensique tradit. Nec omnino licet Grielmannis

aut oppidania