장음표시 사용
281쪽
xs B Eser c AEstris arenosaque, partim nemorosa. T ta vero haec ab Amaso ad austrinum lia mitem ab annis cc dc supra civitati Gr ningae bonis conditionibus paret. EI austrino limiti ad Dullarii finem νψεν- τυoldii connectuntur , vicis quinque, solo haud felice de fere paludoso. Postremo territorium suburbanum est, stat Ghound N Ureehi, totius regionis G, nes ad austrum longo tractu cotra Dren tiaria tuens, vicos ambitu suo continens XII , cum fanis vi. Hanc quoque partem , ambigui inter provinciam hanc dc Drentiam juris, & quae plures dominos quondam habuit, B tugundi principes
denatui populoque Groningano. attribuerunt , nihil imminuto veteri vicanorum jui e ac libertate. Moras ct ingenia incolarum. Ores incolarum a caeterorum prisiorum moribus partim disterunt; oppidanus populus moribus comis, blandus, solers,industrius, litterarum amans, iisque bene excultus , in amictu victu splendidus: uterque autem, tam agra rius , quam oppidanus, pertinacissimus
intuendo jure suos dc publica libertate, A c sta potius patitur quam servit MI V
282쪽
D E s c R I P Τ Io. rem quibus ipsbrum moribus facium, ut superioribus seculis extrema quaeque pro patriae libertate tuenda pertulerint; hodieque nulla confoederatarum provinciarum tributa & onera patientius f rat, . largius conserat, & animosius incommune consulat ; adeo que omnium confessione praestantiores viros ad publica collegia mittat.
oppida hujui provinciae, se viei
Roninga, urbs ampla hodie & spatio Osa, ac publicis privatisque aedificiis magnifica. situs illius ita se habet: Decurrunt ex Drentia per praefecturam suburbanam superiorem duo amnes , H nesus & Aha, pariter ab euronoto in ci cium euntes, non longo inter se spatio disjuncti, viii, vi, nonnullibi & iv tantum stadiis, per humiles & uliginosos campos; a quibus dorsum utrimque paulatim se erigit, declive leniter utrimque, a sublimibus 5c spatiosis Drentiae campis veniens, tir sensim se linguae instar sub finem coarctaus. In illius dorsi parte pene ultima, qua Aha illud propius accedit, posita est Groninga, arctior olimis ipsissimo dorso tantum aedificata, de
283쪽
B g 1 a r c Arinde ampliata paulatim, & devexa, ae humiliora utrimque largius complexa; loco perquam felice, curribusq; ac navigiis ad importandum pariter commodo, segetibus ac pascuis inprimis sertunato. Dorsum autem illud modice ad bina cim citer stadia ultra urbem versus boream procurrit, ibique in aequam planiciem desinit, media ferme inter urbem dccce nobium Seiruerdicum via. Alia autem, in angulo urbis, qui inter meridiem dc occidentem prominet, moenibus se i sinuat per amplos fornices sub vallo structos , intraque moenia occiduo in latere urbem stringens longo .tractu, & ponte lateritio junctus, tandem in angulo abiero occasum aestivum spectante per imiles fornices exit, alveo profluido dc multarum navium capace , inque ipse egressit, Huneso ad urbem derivato, & a duobus lateribus, ortivo & boreo, ince-nia foris complexo, miscetur. Hunes enim urbi allapsus, in ipso orientis angulo , atque ibi muro trisverso rejectus, ortivo latere vallum radens, dc suburbium insigne ab urbe secludens, a septemtrione sensim in occidentem se flectit, dc dicto loco Ahae confunditur. Ambitus
moenium jam anno cla lacu in exteriore sessae labro bis xi &Dexum passi patebat. Postea soritia moenium in his
284쪽
D E s c R. I P T ι o. 2ς tere meridiano multum mutata, & a
plior meliorque facta , cui similem vix alibi reperias, sive fossam spectes rarae latitudinis & profunditatis, sive vallum duplex, exterius minusque surgens, ex ipso fossae labro, oc interius, quod longe
majus re sublimius , utraque pedum xxv tir interstitio disjuncta. Et anno a s i s eadem forma in opposito urbs i tere moenia ampliata , novaeque urbis area, veteri urbi magnitudine pene par, adjecta: fossa hac parte moenia ambiente profunda, &, qua aquae superficies est, non minus quam cch xx pedes lata. Ad dita propugnacula e terra magnae molis; quorum tria intra fossam villum a bientem vallo ipsi connexa, duo ad b ream portas tegentia, tertium in austrina parte: quartum item, sed extra sessam, nec vallo contiguum, portae orientali o jectum. adhaec alia duo ejhsdem generis vallo conjuncta, sed minora; dc praeterea ex lateribus structa vir, quaedam tu
riculis fastigiata, quaedam sine fastigiis
omnia muniendae urbi contra vim h stilem instituta. Quid multa 3 universam urbem, tam veterem quam novam, hodie ambiunt propagnacula xvir, ita ut
ab opere & industria urbs hodie longe munitissima sit. IIispani hic quondam arcem moliti fuerant, quae post remsa ctionem
285쪽
Fana sunt in ea in universum xI I; ex quibus tria sunt parochialia, quinq; m nastica, quatuor xenodocheis conjuncta. Parochialium amplissimum & antiqui ssimum Martinianum, cum editissis ina & peregregii operis turri, quanquam fastigio jam mutila. alburgicum in eadem cum praecedenti area, formae pene rotundae; cui etiam cohaeret sublimis sestigii turris. Vtrumque hoc si tum est in parte urbis inter ortum dc boream, proxime ad vetera moenia; Martinianiam etiam ad angulum fori maj ris. Tertium in parte urbis occidentali, Iaariae virgini faσum, Qro alteri imminens , cum turri item alte fastigiata; in qua notae complures horis singulis pra cinunt , easdemque in semisses dividunt. Secundum linc tria templa, urbs divisa suit quondam in tres parochias; nunc in duas, walburgica Martinianae addita. Ε monasticis amplissimum Franciscanum, cum coenobio spacioso, in urbis sore medio ; quod coenobium jam publicae literariae scholae sedes est. alterum, Iacobaeum , cum coenobio Dominic norum , in boreo urbis latere, ad ipsa pene moenia. Tertium modicum, monachoruna quondam quos statres vin
286쪽
eant, cum coenobio, ad angulum areae alburgicae boreum: id coenobium si periori seculo in aulam Episcopi versum; nunc Gubernatoris provinciae domicilium est iactum. Quartum, monialium S. Clarς.Quintum,virginum nobilium non imitiatarum. Fora in urbe duo insignia dc spatiosa. unum, a latitudine I das bre de mar et in dictunt, rarae magnitudinis, incipiens ab area Marti lana dc cLxxix passuum spadio inde in occidentem hy-bernum procurrens ; latitudine paulo
minore: intra cujus ambitum curia m
dica, cum oenopolio. curia haud paulo
majore cum turricula, in vertice, comtiguis parietibus. a quo trames perbre vis in alti una, superiore etiam longius, Psecariun 'rimacupatum; in cujus fine area ac templum virgini Mariae s crum: id patet in longitudinerri, si aream templi addas, past. cC XLI, sine arsa CXLIII. Ad haec duo fora, capita non minus xvii platearum, fere amplissimarum, pertinent: e quibus sex a iidem urbis portis recta linea Veniunt lateae ma-jsres dudum fuerunt x x v quibus
superioribus annis accessit nova aedi
ficiis elegans, a fori angulo per iuna hortum coenobii Franciscani ducta. nores item aliquot portae in vallo octi ad quarum unam quam Dominicam
287쪽
x o B E L G r c AEvocant, Hispani sub initiis belli hujusBeusici validam dc amplam excitaverant asecem quinquangularem; quete antequam persecta esset, pacificatione Gandavensi publicata, a civibus suit eversa. Suburbium magnum & aedificiis stequens suuLm jam quoque urbi comneXum; quum ante vallo terreo oc sessa profunda misset incinctum Post Groninum nobilissima dc maxima Dammona est,oppidi instar, si an bitum, aedificiorum numerum, viarum habitum, magnitudinem & incolarum frequetiam spectes, sed honore moenium& jure civilis imperii, magistratuumque carens, amoena ; in circulum sere se colligens , fossaque ut plurimam cincti. Templum habet cum turre late spectabili. Sita est ad Fivesana binis insta Gronimgam milliarib. versas caeciam; eodemque amne navigabili divisa, & v pontibus iuncta : unde ad exitum amnis, ubi Deissileus portus-castesu, milliare est dimidium. Pra toriuiri, imperium dc j risaiotioneni pene omnem soli Ripper-daei dc H verdaei, aut qui his successς-
re, dudum nunc tenent, dc , quem volunt, Consulem, id est, Redgerum oppidanis dant. Iudices illorum vix un)bram rei, cujus nomeia gerunt, tenent. Quom
dana & vallo munita fuit, dc jure magi.. stratuum
288쪽
stratuum donata , sed superiori seculo utrumque amisit, oc vixa excissio sub Burgundo fuit servata. . Reliqua per omnem agrum vici tenent i & in his fanis insignes eLX ;ssu rum non pauci ea magnitudine oc cab tu, ut oppidula videri queant: Cujusmodi sunt Visutita ad Laricam , &Northorma in Longo oldiis : u insis
fumum dc DA la illi proxima, amplis
nunc munitionibus veluti urbs cincta dc portu celebris, in Fivelgoniis: IVinstola:& quondam florens, nunc fere Dullarii fluctibus detrita, Mi volia cum fano quatuor turribus longe conspicuo , in praesectura veteri. Egregia adhaec aedinciis & opulentia monachorum dc virginum coenobia in
agro fere xxv : ante caetera vero Odoar-
in Medachiis , quinque vicis imperans, opibus inclyta, superbo inprimis fano visenda; aedificiis frequens, munitio . nibus 8c oppidis instar oppidi clausa. Castella militaria in agri ora: Sol campaeum ad Hunest ostium ι Delm-I eum jam dictum: RAdanum ad Amasidc Dallarii angulum communem; BeL
289쪽
1 1 B r L c r c Aetlin oldium ad intimum Dullarii recessum; Buertangaeum in Palustribus inter Wester oldios & Monasterienses mediis i integra haec omnia & praesidiis im. sella, ad servandos aditus contra hostes.
Forma reipublicae in urbe aristocrati- ca est, modice in democratiam declinans. Consules Iu summum dignitatis locum in ea tenent. His additi etiamnunc x II Senatores, qui omnes Sen tam conficiunt, totius reip. caput. Penes hunc est jurisdictio urbana, potestas
que in rebus urbanis edicendi, vocamdi , prehendendi, in custodiam dandi,
supplicia extrema irrogandi, gratiae fa ciendae, pecuniam publicam tractandi, plerosque alios magistratus creandi, in- prunis Hovermannos; praesectos territoriorum eXtra urbem designandi, i gationes mittendi; denique hujus est i ii reip. consulere. Consulare & Seir torium munus bienne est ita comparatum, ut quotannis dimidia senatus pars, cui duo anni in munere expleti sunt, co'
legio decedat, aliique pari numero in locum succedant. Consules dignitate in Sonatu priaecedunt, licet ceteri parem star
290쪽
suffragii habeant potestatem. Per vicesternis mensibus, eo Ordine , quem sors dat Senatui praesident. Praeses sigillum publicum custodit, apparitoribus atque
accensis stipatur,vocationem,prehensio onem habet; pleraque refert ad Senatum,
rogat suffragia, & quod majori parti placet pro totius Senatus sententia pronunciat. Idem cum tribus Senatoribus, quos vel sors vel comparatio cum collegis ei junxit, certo tempore in praetorio jus cuuibus inter se litigantibus dicit, aut iis quibus contra cives actio est ι idque sese ob minores res , & non nisi a meridie, dimissb jam Senatu: in quo tribunali jurisdictio ejusmodi est , ut celerrime lici-gantes absolvantur. Ab eo ad Senatum provocatur: a quo nulla provocatio est. Est & collegium aliud xxiv-virorum ex honestissimo civium ordine; quod comelimmoratum vocant, propterea quod quotannis, non minus quam Senatus, seselenni jurejurando reip.obstringit. dc in collegio si Triumviri veluti collegii prς- sides & rectores; qui ex eo, quod reliquorum nomine verba faciunt in Senatu aut ubi res poscit, Talemanni dicuntur. H rum qui in hoc collegio sunt munus item bienne, xii quotannis decedentibns. Iurant autem apud consulem in Senata quotannis, vocatos in curiam se ventus LOS