장음표시 사용
381쪽
TaxUm inducias petunt aaco sultatione obtinent D conditionibis sagi cur. Interuenit ipsi Alexanae . Interim e mcem Bus in ni anO
solum nititit qui devicitata publi- ex fide obsesi, obiurget. Illorum ad lare exesponsio cum illa excipituI. Reditur nihilo.
sex horarum inducijs ad consultationQmpetitis,ijsdemque 1 1 1 3 cprotractis, misso illinc Peuchnero Censurione, hinc 1sito,
cum Billaeo Ernesti consiliario; negant, sibi quidquam ess eum Bauaro: idebque si Billaeus facesseret, sib1 cum Parmensi
facilius conuenturam. Aduenerat illuc ex Italorum statio
ne Prermensis: condicionibusque longe quam ipsi jerare de
buerant mollioribus, finem colloquio imponere conabatur: haud nescius, M A G N V M temporis reique compendium plerumque fieri, si cum Principe transigant disceptantes. Dania haec ao itantur,e moenibus ira Hispanorum castra explodi ccedi
tum di. Mirari primum Hispani, inter indacias a Nouesianis haec fieri:tum irati pluribus in urbem emissionibus Scipsi init
riam retorquere. gliscebatque Vtrinquo yllarum certamen, rnuum Nouesiani, occasione, quam sorte aucupabantur , in
uenta, in Alexandrum ipsum, comitesque ante portam Nedς xensem consultantes, directis selopis vim magnam letaliui repente gland1um effundant. Mira profecto res, quaeque non absque ope Diuinae dexterae ab insontium capite ictus perfid
ram depellentis, euenerit. Nec Alexandro , nec comitum
cuiquam ea plumbi tempestas noxae fuit. Et comites quidem,
ad huiusmodi fragorem sibilumque transvolantium pilarum, alios alid fuga sparsim abripuit, Alexander omnium postre
mus, incessa gradario, ac minaci vultu identidem moenia rei pectans, salua maiestate recessit in castra, liberatoris Dei patrocinium agnoscens, atque adoracis: simul de proditorum scelere non praetermittendo tacitas secum statuens . Interim dissimulata ira, inhibitisque protinus suorum em 11sionibuS, praesertim quod iam tormentis maioribus agi ex Italorum, si1ggestu coeperat ; tubicinem ad repetendam colloqium in urbem remittit : iusso tamen Tastio de Gubernatoris dolo conqueri, quod cessatione axmprum petita pactaque, exerceri hostilia contra publicam fidem aut imperauerit, aut permiserit. Quumque Noaesiani paucorum id facinus assirmarent: certe Gubernatorem a culpa eximerent, qui tunc altissime obdormiret, excepta est cum risu responsior quasi vero persuaderi cuiquam posset, dum de urbis deditione ageretur, Gubernatorem eius , iuuenem 'bique peruigilem irrequi tumque, decretoriam illam horam 1 mno transiuisisse. Nec ideo de conditionibus vltred citrdque agitari desitum est. Sed frustra colloquium extrahebatur . nimirum animos sumpserant Nouesani, sedulitatem illam Parmensis,etiam post ac φροxam iniuriam, concordiam exposcentis, virium imbecillit
382쪽
tem interpretantes 1 eoque contempt m, & quasi per lases uiam ad extremum respondent, Non esse, quod Parmensis de urbe, quae nita ad Hispanum Regem pertineat, anx e lati raret. illam Caesarei iuris esse: idedque non possie a se, inconsulto Caesare, qu dquam 1 atu 1 : ad eum autem consalendam octo minimum d ebus laxari tempus de Eberationi oportere . Alexander alludi t ijs viribus satisiam expertus, quoniania nox appetebat, umis aggressionem indicit in sequentem diem, quem Apostolo Hispani aetatelari sacrum, iustis Hispanoriam armis faustum ominabatur. Et noctem quidem illam tam in castris inter ignium ac tormentorum hilaria, militari cultu Hispani celebrarunt: tantum in urbe, combustis in medio foro duobus e captiuis hispanis, truci illa victimarum im, molatione litantes Hispanorum Sanctorumqae od o, Calu Diani peregerunt: ignari quam magnum, ac luctuosum 'm- uerse vini ex ijs hostiarum cineribus, uno post die, suborit
tum esset incendium' - o . . L lPstris L statim luce, e duobus locis, ac praesertim ex m1ula, muralibus tormentis omnino triginta, vi summa euerberari urbs coep3t : perseueratumque eadem contentione ad horas ser-
me nouem. donec quatefactis ab Hispanorum quidem oppu- natione, turris fronte, murique cubito ad Rhenum: ab Italis autem magna loricae parte circum Nederensem portam : com pertoque ex ijs, quae hinc Aybarnes Instructor, inde Cent rio Bariotta, spectatum missi, referebant, facilem per ruinas iam editas ascensum fore ; Alexandri iussu, conclamatoquo militariter Diui Iacobi nomine, utrobique in muros itum est. Et Itali quidem Nederensem munitionem, pulsis repetita ag-
essiod defensoribus, strenue subiere. primusque, qui conicenso, inter plumbeae grandinis nimbum, Intrepide propu-
unaculo, victoriam inclamauit, Caesar Guidiccionius, eques Hierosolymitanus , fuit : eodem plane tempore, quo fortiter expu nata ab Hispanis Rhenana turri, in eius apparuit culm1- ne re tum vexillum,quod illac Aldhonsus de Mesa Gaditanus, stans altera manu scalas, altera signum, incredibili audacia primus intulerat. Et licet uter istorum murum inscenderit prior, disceptatum sit, digni tamen ambo, quos muratas cor: nae honestamentum promegitos fuisse pronunciauerit post urbem captam Alexander: Scipionem, credo, secutus, qui lim Q Trebellium, S Sex . Digitium, huiusmodi 11bi decus in mac no militum studio deposcentes, tanquam pariter di gnos muralibus ornament s declaraula , indultque : sic ip
at i in sequentemt diem,S. Iacobo ille
litat iter: Nouesiani vero impie &harbare Quatitur urbs Ascendunt hine Itali,
Inter utrumque litem componit Alexander Scis mu
383쪽
se suomiti ambos , diuersa prHertim in parte ceteris anteia r s8s pressos, virtute pares habuit: Hisparatam Die gemmea spirapi leo detract1 , Lucensem a area spica, quam in igni cam gemma plumae loco, pileo gestaverat, Pr marali coronamento donauit. Hac autem muroram parce potitis utrobique Farne
sianis prima cura fuit, submultis lignorant f scibus, oppleti
F rnesiam costo caespite & gleba corbibus Iaccatrique, 1 Ie raptim pro prae lateram Noem di obmmunite aduersas hostem ex alteris moenibus
nam gemino moenium ambitu vallatur urbs) strenue propu-onantera. Mox aucti campestribus aliquot tormentis, quae il-sne attolli ivllit Alexander, infestis adeo libratisque ex alto emistionibus fatizabant apertos vulneri defenseres, ut & eos a consilio , quod inierant, inuademla amissae duciis auerteritus, anxios viae licet defendendae interioris . urbis: α Hispani ad praetentandum ultra aditum , aggrediendamque oppositam ea,
quam tenebant, portam accinxerint se se . Sed vetate Alexander, Quod in ruentibus iam tenebris transmittere sessam,qim inter utrumque murum intercedebat, anceps atque intuturi foret. Satius habuit, consist erent viijs, quaS Occiapauerant, ac munierant turris portaeaue stationibus,& mora unius noctis diem victoriae suae testem expectarent. Sed raro alias tumultuo- , hi M lius traducta nox est . Plena erant utraque moenia propugnat 'ibu πις 2 11bus: quorum mutuunt aspectum subtrahebant tenebrae, nil ibi ypUR , quantum breuis fulgor intermicantium ex tormentis ignium, ac relucentes tractim faces transvolantium telorum, hostem aperiebant, ac secutaro niox ictui designabant. Inde strenuis ignauisque par audacia: quo aeque in inςertum pilas, & saxa, re missilem ignem, &caeca utrinque vulnera iacularentur. PΟ-
iue strem5 ausit circiter quadr ngenti, pluteis & .cratibus tecti,
Cloelo duce, per obscurum noctis in fossam clam erumper , , t. ad Rhenanam turrim, unde tam ebatur urbi perniciesὶ praevio fotare subruendam ; perniciem Urbi propi S acce suere . Namque malleolis, qui accem1 spargebantur,detecti, a si=ε he inisi subito iactu lapidam, ipsaque turri in subiectos magnam parias, ibus obtexu tem impulsa, multi miserum in modum obtriti: non pauci letalibus globis ignem attemperate ferentibus perculsi lacer I-que postremὰ erumpentibus eodem Hispanis, consertaquae ,-n Mibush2 cominus pugna, omnes propemodum interneci une deleti 1unt: p His xx , Clodio a paucis suorum, succiso femore, in urbem rapto. Ne dies helior, quam nox fuit, ostensa obsessorum strage in re-
,nε xl agri-ς cadaueribuS fossa, M tormentorum tonitru interiores mus ne R acchisua. ros imDetentium audiri statim coepto . Iamque aderant deleri
384쪽
8 6 ctae accin que ad aggressionem cohortes, tanta in excidium bis indignatione serociaque, quant in non ita seperum annalibus quisquam animaduerterit. Impelleb t ad ultionem milites discrimen Imperatoris sui, contra inda ιar mi fidem pilis paulo ante hostiliter appetiti: tangebat prae a, i SHispanos audita suorum, in media urbe, crudelis exultio romnes accendebat spes manubiarum praedarumque, qu Πτὸ
superspulentiam mercatorum, constabat receptaculum Cue
Novesium. Nec ipsi se iam ciues militesque , pares detende dat urbi sentiebant, labefactatis ad Rhenum m&nibus, Gubernatore decumbente, amissis pnaecipuis defensorum. Et qua quam non deerant, qui laesam Principis patientiam , ' irritatam hostium vidionem animo reputantes: eoque certi, ex te
Deli supplicium non victoriam, desperata honestae deditiorus Jecuritate , satius ducebant, militum more pugnandi, qua νpecorum instar, iugulum praebendo, indere, repress, tamen, horum desperatione, ad hostilem aggressionem mature sistemdam , communi nomine Centurionem R1staldum, signiterumQue Gaudentium festinat b praemittunt, y Parmen11 Primcipe luper deditione colloquium postulantes . Sed reiecti ter c1ter ab Hispanis, negantibus ad Parmensem Principem patere
aditum, lulsi sunt renunciare Cloelo Gubernator1, nuper In suorum foeda proditione dormienti, In tempestiue illMn experrς-ctum e se : , nune Parniensem Principem . Quumquς aliis ad Nederensem portam Cloelo venientibus , deditIonem Que se offerre clamitantibus,idem truci cum risu ex compositio responderetur ab Italis: quippe per castra conuenerat, ea dormientis Parmensis Principis velut militari tessera, somno Gubernatoris 1lladereὶ compertum habeo, Silvium L 1cc Iomineum pro Nouesianis Alexandrum adiisse, illosque pax tos eius clementiae urbem dedere assirmasse.& Alexandrum, qui urbem I ruina farctam tectamque Septemviro tradere auebat ,& ipse frumenti vinique copia illic abunde collecta v1 rum seseerabat, iustisse adduci ad se N0uessiorum legatos, 1 mulque admoneri afluocarique Septemvirum, ut eo pr ei te deditio transigeretur. Quam re animaduersi, Hispani Italiquri enimuero ira saccensii, tam Insignem perfidiam , comtemptumque hominum ac Diuoram, Ciuitati calamianarum partium receptrici,impunὰ fore: & quod mulios angebat magisὶ tam certa opulentae victoriae praemias1bi e manibus e '
nihil colloquium morati, nec alid quam furoris sui ductu,
Hispani primum per Rhen nam portam , luperat ag re,
miἀitate fi roreque incredibili. emis irarum. Sed ciues ant ueriunt: ac mittunt ad Alex. pro deditione Rex iunt illos inpani, in diintque LMm aliis legati respondetur ab Italis truci cum risu Alexander tame admittere illos statuit ob haseausa&. Sed milites non expectato ooll
385쪽
conian Rique eaeεe Omnis complent. Edidem sorte ex urbe fuSieii ex interficiundur.& Gubernator omnium votis expetitus ad mortem , Et ingulatus eseae atra suspen vitura
quem portae obiecerant defensores: tum Itali per Nederensem iruinam proniore aditu, in urbem penetrant: obuios quosque, nullo aetatis sexus e discrimine, implacabit ter obtruncant inuintumque conglobati alicubi ciues praesidiarijs immisti, ae morum obiectu nitebantur furentium impetum cohibero , tantum una Itali Hispanique, Coniunctis iam agminibus, ceu duorum torrentium auctu, ruptis aggeribus violentius fer bantur . Iamque desertis per Urbem stationibus, ubique fuga, ecpar fugientiam caedes: a praeter imbelles pueros, atque mulieres, turbam sevientibus paratam, nisi illam primari, qui oue ordinum distores, Alexandri iussu, sacras in aedes compulissent ;ὶ ceterum non aliud per Vias ac sora, quam strata humi e: brum corpora visebantur. NeC me or eorum conditio, qai te rapide e moenibus demittentes, partim a ' asiij equitatu, qui urbem corona cinxerat f partim ab ijs, qui per c stra moenibus obiecta stationem agebant, pallim interficiebantur. At Gubernator Cloetus, cuius maxime supplici ut tanquam subditi ac rebellis , exposcebat Septemti 1r ab Alexandro : praeterquamquod violator numani Iur s, & proscriptus a Caesare habebatur, necari, festinato ad eum Centurione, iussus est. Ad quem lecto iacentem mi Societatis Iesia sacerdote, cuius opera in eo saltem mortis articulo a sicunda se ' te praeriperet, quum is nihilsam admitteret ad animum: imo ad sopiendum rationis usum, mortisque sensiam, ingens vini poculam exhausisset, linteo ad collum iniecto strangulatus, atque e fenestra, quo militibus mortem eius minaciter effagitandibus palam esset, una cum Cali uniano ministro, alisque nonnullis, suspensus est At Cloeli uxorein,licet speciem eius eximiam Alexandro mire commendassent, ipse tamen in conspectum non admissam, cam sorore puellisque, addito h esto comitatu dimisit. hac quoque continentiae laude , ipso Quem a mirabatur, Scipione non minor . Siquidem ille obi tam inter captiuas excellentis formae virginem sponso intactam reddidit: Alexander collaudatae pulchritudinis captiuam ne oculis quidem Contingere , nec ullam ex ea voluptatem praeli
bare sust nuit Macedoni Alexandro similior, qui Dari j uxorem captiuarum longe pulcherrimam spectari ab so passus non est.
Atque adeo Veterem ac declamatorum examinatam trutina quaestionem, Continentior ne Romanus fuer l, perductam ad se vircrinem inuiolatam remittendo,an Macedo regiam comu-
gemat se perduci vetando, Farnesius hoc suo non leuis sane moment: calculo, cognomini Regi adiudicauit. Trecenti ad huc
387쪽
389쪽
i , g c huc 1rmati supererant, modicae miseraeque reliquiae duorum sere nullium praesidiariorum. Hi munitam in turrim consu-
gerant portae cohaerentem contra Burgundortam stativa. nec
ibi saxis puti, missis qui deditionem offerrent, quum non au direntur, inde egressi, abieetisque armis ante victorum pC des, eorum se clementiae commisere. Nec ideo mitigata esse ratorum mili um ira: ipsoque Altapennio tueri supplices fir stra conato, ad unum omnes contrucidati sunt. in etiam reperio in Alexandri ad Regem litteris, eb progressam mili tum audaciam, sane praetex morem modumque, ut quum nonnulli ex belli Proceribus, & Coloniensis ipse Sept muir, subducere quosdam ex ea carnificina voluissent, accurrentes illuc milites de quidem gregari), ac semilixae , nullo disciplinae res. pectu, nulla Ducum reuerentia, in eorum propemodum m nibus miseros confoderint. Adeo sanguinis rabies efferati rat animos, ut sisti nequirent a caede quamdiu qui caedi possent, superessent. Id veris ubi assecuti videbantur, inducta in urbem istitudine, tunc ad praedas ac spolia quaquauersum discurrere, in tecta penetrare, ac ne , uti fit, certamen ipsos interpnedatotes existeret, manipulatim per celebriores vias distributi, alij prae foribus domorum stationem agere, alii in conclauia interim irrumpere, arcana quaeque rimari, quidquid
usipdam aut auri argent que, aur gemmarum, aut vestiunt esset, diripere . sarcinarijs calonibus imponere, cum stationarras, constante inter praedatores fide, partito diuidere. Crescebatque numeras, tanquam audito classico, ad praedas accurrentium . Nam reliquus exercitus, animaduerso captam a secisis Novesiam, magno omnium impetuhinc admotis scalis, inde portis effractis, aliunde ex insula, festinata traiectione, cert tim in urbem effundebantur ;quum subitum urbis incendium,uertit illuc festinantium praedatorum curaS.C Og p i et ea pestis ab regione ad Rhenum versa: ventoque
immodice perfurente, atque igneos sparsim globos in diuersa
eiaculante, repente corripuit magIam urbis partem, obnoxijs inni Romibus intrinsecus ligno plerunque conuestitis Acce1lit & nox , malorum additarctentum . quippe exitialis flammarum crepitantium fulgor , tectoram decidentium fragor , & , super omnia , miseroram aspectus, velut feralium umbrarum tota urbe volitantium, atque a debaccante igne
in praedabundum militem imcidentium, horrorem profectὰ terroremque vel ipsi armatorum implacabili saeuitiae incutiebant . Sed nulla, quam mulierum miserabilior facies: quarum
qui si perer alit, de itionem Onerunt & elementiam implorant sed truti fiantur nullo D a UIn proterentium
Urbs diripiva: Sedirnis praed tores inhibet
390쪽
alias templis quamuis abditas scrutator ignis inuadebat: si es tuea εtemplorum ruinam stigitantes, paruor iam liberum mora implicit a sequaci ubique flamma circun ueniebantur. Iamque ignis pleramque urbem rapiditate incredibili peruagatus, ea . dem violentia consumpti S e quatisque humi publicis pria hisque aedificiis, inania locorum spatia patefecerat. Nec ideb residebat pervicax malum. Vixque de quatuor Nouesij potibus,mbus incendio laceris, aut solo tenus depositis, una super rat. Quam tamen partem peculiari C itum ope voracibus sim mis superi item fidisse creditum ess . Siquidem ea in domo, ad quam ignis, Qvera populatus, primum substitit,r pertum eth Sancti viri corpus, quod pridem haereticorum impletati subtraistum catholicus cauis apud se religiose conserua-hat . intellectumque est , inde finem incendio factum sillustriaque documento venerabundi elementi, monstratum esse Sanctorum cultum , in ea praesertim urbe, cuius excidium a s ςrarum violatione reliquiarum prouenisse,multis non inconstriderate persuasum est. Licet enim Nouesianum incendiani , ,
cuius causam plerique ignotam habuere, Farnesios ad Resem scribetis non neget fortuito quidem potuisse contingere umqpto x munitione Principio, in 'laam multum bituminis,picis, ac sulphurei pulueris ad eiaculandos ignes, congesserant hoc
tes. Nec absimile vero esse, natum ea ratione incendium, λ mi' i
lli: bus ipsis sero urbem ingressis aditi tum fuisse, inuidia, no
pvaeda, Cuius se expertes videbant, Hispani, Italique soli seu rentur. Immb licet idem assirmet, multo cert1us comperetum, eius authores incendi j non nisi Noues nos extitisse idque Gubernatoris Uxorem inficiatam non esse. ebque spectasse& cuniculos furnulosque per urbem dispositos, ae bellicum puluerem sparsim multis in domibus proseminatum, & ob structa puteorum ora, situlasque hauriendis aquis subtractas; nempe ut perditis rebus, idem incendium victam urbem victoresque iuxta inuolueret: aut certe selitudine Noue se facta, i non plus urbis possideret hostis, quam ciuis amitteret. Addit tamen adlaec Alexander, consideranti sibi laboremi indus triamque, quam in extinguendo tectorum incendio & ipso adhibendam curauit, ne re pr. Esertim framentaria priuaretur:& certatim adhibuere milites hispani alijque, quorum intererat, praedas non Corrumpi. praeterea reputanti animo insoliti tam militum rabiem in hostem insatiabiliter adeo laesentiam,
ut eos neque Ducam imperia reprimerent, neque ex captiuis lucrum tanoeget, neque Vlla recordatio humanae conditionis