장음표시 사용
351쪽
galia, cum sumCIenter, laudetur Deus, r0 tutu vis, DOStro manu tenendo et regendo habeamus; sed ini Ed-
et exonerare intendimus, et libertates et rivi 0 Fxonoe. legia Sanctae ecclesiae pro viribus OStri fovere ac Specialiter defensare in negotiisque dicti regni, pi Belatorum, nobilium, et ultorum Sapientium, fidelium nostrorum in eodem regno, Sine alicujus rei subita vel voluntaria inceptione veluCCenSione, Salubre consilium votivis assectibus amplexari et sequi. Dicimus itaque vobis et asserimus quod serventissimo deSiderio, praecaeteris hujus mundi rOSperiS, anhelamuS, quatinus Omnipotens Dominu per laborem OStrumo fidelium inter Christianos, praecipue tamen inter nOS, RCem apponere Curet, et quod aSSagium nostrum estinum VerSus Terram Sanctum, ad eripiendum eum de manibus inimicorum Christi, ad quod, Domino nobis favente Sperum USsieri posse. Overit otium universitas Vestra plures rationabiles pacis vias raedicto domino Philippo nos saepius Obtulisse, quibu non Solum RSSentire non curavit, Verum etiam in aliis terris nostris Obi guerram commovit totaliter nos annihilare non Solum nisus St, Verum etiam pro viribus suis de mundo tollere solicitus. Idcirco enim nos et nostra defendere a jura Perquirere, neceSSitate non modica inducti sumus et coacti. Veraciter tamen mortalitatem et depopulationem non quaerimus, Sed perSOnu Singula ac bona, quantum in nobis est, Si per OS non Steterit, Servare ac indemnitate gaudere assectamus. Quocirca volumus, et de gratianOStra speciali ac benignitate concedimuS, quod
cuncti fideles dicti regni, cujuscunque fuerint Conditionis aut status, qui nobis, Sicut cariSSimi
352쪽
gaudeant, illos viis et M Odi quibus poterimuS, prout exigit ratio, defendere volumus et protegere Et qui Supradicta ud notitiam omnium de levi specialiter perVenire non Olerunt, in portis ecclesiarum diversarum it Ocis aliis ad tonsortationem fidelium nostrorum it rebellium uerrorem, ut per ignorantiam mullus Sin valeat χXcUSare aperte igi mandavimus. Datum apud Gaunt VIII. 'in die Februarii anno regni nostri Francia, primo et Angliae quarto
A. D. iras Eodem anno rex Angliae, in mense Septembris,shbi. 15. in vigilia Sancti Matthaei Apostoli, cum militia sua,
The Englis Una Cum duce Brabantiae, comite Gertensi et Gel a lie waste ciere S, a multi nobilibus, comburendo et raedas
Wednesday, In crastino Sancti Matthaei dominus Edwardus do Monte- acuto Castrum quoddam cepit, et Gallicos intus reperto trucidaVit, aliudque castrum sibi redditum fuit. Et dominus alterus de Manneycastrum de Oner Subjugavit, et rex Angliae sibi contulit illud. Rex autem Angliae juxta Cameracum quasi unum milliare, per XV. die morum traxit. et patria Circum quaque igne Iraedaque
353쪽
vastata est Die Mercurii post festum Sancti Edinarii
Michaelis venit ad regem Angliae marchi, de Brandeburgh filius Ludovici de avaria.
Sancti Dionisii rex Angliae arripuit iter suum odos.' Versus Vermondoys, eo dominum laurentium de Hastingo secit comitem embrOChiae, nonnullosque alios nobiles eodem die fecit milites. In Probo,alacra Stino vero domini cardinales ad tractandum de Pace accesserunt ad legem Eodem die id castrum de Hunycour dirum secerunt Anglici insultum, ubi interscctus fuit dominus ThomasPOunynge miles, cum aliquibus aliis Almannis et Anglis In vigilia Sancti Wilfridi domini Oet ii. Cardinale cum Suis responSis redierunt Die Oet. 3. Sancti Calixti venit ad quendam Iocum qui dicitur Orny Sancti Benedicti, ad duas leucas de Sancto Quintino, et fecit per exercitum proclamari quod Omnes qui ad iacem Uam Venirent, Per Onditionem illam, vitam et membra terra et tenementa SUx eis tonserret et qui non venirent extra conditionem illam positi orent. Per decem quasi milliaria circumquaque ut, exercitu patrii fuit combusta. In violia Sancti Lucae sundis, Evangelistae venit in& regem iux irabantiae lisimith os
hyemale quaSi praesen amplius morari Suum armes non SSe Commodum asserebat. Cui rex, tristis valde effectus, dixit, illectissime consanguinee, procedamus ad perficiendum negotium inceptum Supplicori Deus enim Sicut incepit ita et nuxilium nobiscum continuabit. Opiam victu alium nostrorum omnem tibi tuisque conserimus, CureC-ta nOStraS, OnUSque grande Caragii, quod habemuS, relinquimus, de editibus equites faciemuS,
354쪽
- ' equitando indies festinare debemus, et Sic victualium abundantiam Deo propitio reperie-mUS.' Dux Vero aeterique magnates, habito Consilio, ulterius procedere Suum nequaquam fore proficuum communiter inter se dicebant.
Do Literis inter Mercitus missis et qualiter eae Franciae Anglorum Regi erga dedit.
Eodem die dum haec agerentur rex Boemiae, dux LOthoringiae, constabularius Franciae, dominus
de ieg, miserunt literas regi Angliae sub sigillo Galli de Labasme, magistri balistariorum regiSFranciae. Et quia Gallus praedictus regi Angliae
notus non fuerat, misit illa consanguine Suo domino Hugoni de Geneve qui in exercitu Anglorum moram traXit, Sub hac forma. Dilectissime consanguinee, iteras meas domino regi Angliae excellentisSim scriptas, vobis tranSmitto, e Corde rogans quatinUS X arte mea sibi illas praeSentare velitis. Et quod ista Vera sunt dominus rex Boemisse, dominus de ieg, dominus constabularius, dominus Lothoringi se mihi per literas suas testes effecti Sunt. Ominu DOSter VOM Con Servet Scriptum apud odi i Sanctum Quintinum XVII die Octobris. Th6Febnec I itera vero ier magistrum talistariorum tho Enss,h Anglorum regi directa, tulis erat. Trementissime domine, noveritis quod dominus
meus rex Franciae mihi in praeceptis dedit quod vobis scire faciam quod Saepe ad aure SuaSperVenit quod ubique palam vos facitis, Si sciretis ipsum debere vel etiam velle vobiscum pugnam inire XV.' diebus aut certe Septimanis
355쪽
ditione bellum committendi cum ipso, ardenti assectu moram suceretis. Super quibus Sciatis, quod si usque ad diem Mercurii proximo futurum expectaveritis, dominu meu re Vobis Sic up proximando castrametabitur, quod die Jovis vel Veneris Sequente, Si tamen in loco communi,
aquis vel aliis impedimentis, deceptionibusve notabilibus, nullatenus 'impedientibus A fueritis,
bellum vobiscum committere et ipse ardentiassectu non tardabit. Et Si, ut praemittitur, moram feceritis, ex arte domini mei regis quod non deficietis, vobis fido USSO ego Sum. Trementissime domine, Si praedicta Vera SSO non creditis, dominus meus Oemiae, dominus de ieg, dominus constabularius, dominu meuSLOthoringiae, sicut Obis scribo per literas Suas testes sient. Scriptum apud Sanctum Quintinum XVII die Octobris in nocte. Responsio domini Hugonis de Geneve, iussu Replysentio
regis Angliae, tali erat . ing. Dilectissime consanguineo, itera VeStrus recepi et intellexi, reverentissimoque domino meo regi Anglis illas, Sicut rogaStiS, PraeSentare non distuli. Super quibus bene OStiS, ne VOS Iatere potest' cum notorium Sit et apertum, quod rex Angliae dominus meus regnum Franci*o intraVit, tribusque Septimanis et amplius in illo mansit mora Sua ita est notoria et aperta quod dominu vester rex Franciae, si VoluisSet, diu est quod bellum habuisset Dominus meu Vero rex Angliae in dicto regno usque ad diem Per VOS RSSignatum causa bellum committendi, Si rex
dominus Vester Venire voluerit. adhuc morum
356쪽
344 CHROΝICON Edwar III. faciet Et hoc ergo, iussu domini mei reos
Angliae, de consensu domini marchionis de Brendebregh, ducis de Gelre, marchionis de Julers, domini Johannis de Hannonia, et aliorum
nobilium, cum verbis decrevi nunciare dum e- De Vos et magnates de patria veStra cognitionem non habeant; et scire vos facio quod si ex parte VeStra, sicut per litera VeStra apparere Videtur, bellum assectatis, in petitione vestra deficere non potestis. Dominus noster Vos custodire dignetur.
Μοndaν, Scriptum iuxta Orny Sancti Benedicti, Vm die
Litera regis Boemiae et ducis Lothoringiae domino Hugoni de Geneve transmissa in Gallico,
talis erat. Leitoros the Johannes Dei gratia, rex Boemiae et comes de Boiiems, LUCenburghe, et adulta S, eadem gratia, dux
Loth Oringiae, dilecto consanguine nostro domino Hugoni de Geneve, domino de Orra et Anchon, salutem. Quae enim balistariorum magistro domini nostri regis Franciae Scribere CuraStis, inSPeX-imus et vos Scire facimus quod dominus noster re Franciae quaecunque praedictu magiSter regi Angliae Scripserit, Sine dilatione non 'desinet' adimplere, et hoc vobis testificamur pro Veritate. Ita tamen quod loco sum cienti fiat, et quod rex Anglis sic lente procedat, quod dominus OSterrex Franciae ipsum equi valeat, et sicut talem exercitum, Si regi Franciae et Angliae ore NOSCUntur, Procedere decet. Et sciatis quod die Mercurii proximo futura VerSus Xercitum n gliae sine dilatione movere se proponit. In testimonium quod quicquid magister balistariorum regi Angliae ScripSerit Veritatem Contineat, Praesentibus cliteris sigilla mOStra Sunt inpPOSita.
357쪽
Datae in castris dicti domini nostri regis Franciae dwar m.
juxta villam Sancti Quintini, die Martis, XIX. die in Octobris, anno gratiae Μ. CCCXXXIX. In die Sancti Lucae Evangelistae rex Angliae inmonday,
patriam de Tyrais per tria milliaria motus est exercitus, die Mercurii per duo milliaria, die Jovis infra ' patriam de Tyruis per tria milliaria intravit,' et circumcirca per Sex milliaria igne concremavit. Die Veneris in eodem loco per totum diem Gallicos expectavit fuit enim dies ultimus,
per literas, ut praemittitur, SSignatus. In VeS- Pera enim, Cum magnate eXercitus Anglorum concordati fuissent in crastino ad Sua redire, Supervenit nuncius quidam X parte regis Franciae, Anglorum regem interpellans quatinus in cruStino locum sibi placitum eligeret, et sine dubio ad pugnam re Franciae Sibi obviaret. Quibus auditis, rex Angliae ingenti laetitia repletus est; o Anglici nocte illa locum suum illis aptum eligere festinarunt. Et ecce, eadem DOCte OmeS de Salesbiri et dominus alteriis de Manneycum sui VerSUS Xercitum Franciae equitantes, usque ad vigile pervenerunt, et sortiter XCIamantes, totum XerCitum terrore et timore perterritum, quasi ad Ugnum paratum per totum noctem armatum Stare fecerunt; et capto milite quodam cum suo Cutifer ad uos redierunt. Facto autem mane Anglici de equis descenderunt, et rex arcitenentes juxta armatos collocari secit, et Wallenses cum Suis lanceis juxta eos con Stituit, aciesque Sua meliori modo quo potuit ordinaVit. Veneruntque Alamanni et Brabantini, ut aciem
358쪽
videntes dispositionem exercitus admirati Sunt. ConSiderantesque regem et uos ad Vivendum et
moriendum Pnratos vultuque et unimo ConStanteS,
multum animati ad acies Suas redierunt. Et misit rex quosdam de Suis qui patriam Xercitumque Francorum X plorarent: qui Circa primam ejusdem diei revertentes, quendam Galli-Cum aptum Se Um adducunt Coram rege, qui Gallicos festinanter advenire et ad pugnam Separare firmiter Sseruit. Et accesserunt statim
plures ad regem, et milites de manu ejus facti Sunt. POS haec re Angliἴ et comites de Ortham pion et Salisbiri asserri vina jusSerunt, et etiam
magna potantes laetitia, miles eodem die captus Sub conditione sequente Vitam et membra On-Secutus est. Mittitur ergo ad regem Franciae, cui et diceret quod curiales et probo Se non Ostenderent rex Franciae et gens Sua, ne SiCut deberent fecissent, homines aboribus fessos in dies modo tali pro Crastinando, e quo Perliteras suas die assignata ardenti, ut Videbatur,
desiderio bellum implorassent. RegreSSO ad Suos milite medicto, processit re Anglia ad
videndum et considerandum aciem Suam, Uae in Ordero tres alas Seu acie divisa fuit. In quarum prima
fuerunt domini episcopus Lincolniensis, Henricus de BurghaSSe, Henricus de Flandria, Johannes Darci, Henricus de errariis, Edwardus de Monte-Hermeri, Johannes de Bellomon te, domi
359쪽
naidus de Obliam, alterus de Mannay, o bertus de Ferrariis, Galfridus de ScrΟΡ, Johannes des orwic, icholaus de Cantilupo, Johannes Molyns, Mauricius de Berkle, Johannes de tri-velyn, Iohannei de Ongomery In secundaver ala dextera, comites de Derb et Sothsolk, dominus de Saye, et alii plures nobiles. In tertia
ala sinistra, comites Orthampton SaleSbiriae, et Fembrochiae, et caeteri nobiles multi In media vero custodia Sive acie suerunt marchio de Bren-desburghe, dux Gelrensis, marchio de Iulers, comes Oncium, dominus Iohannes de Hannonia, dominus de Faucomond constabularius Selandis
et Holandis , dominus Willelmus de Ussor 1. In
tertia ver solui dux irabantiae cum gente Sua dux quoque Brabantiae, OStquam modum Anglorum et Ordinationem' eorum in acie Suavidisset, necnon Vultum eorum animique Con-
Stantiam, et quod ad pugnandum paratissimi erant, laetu ad Suo regreSSUS, fecit proclamari quod quicunques de raui amplitudinem unius palmae de vexillo regis Franciae sibi deserret, mille flore nos Ir Suo dabore inibi conserret. Circa horam X cum mile praedictu ad regem Francipe venisset, retulit ei quomodo captus ad regem Angliae ductus fuerat, et sibi vitam et
membra contulerat Sub Conditione, et cuncta per Ordinem, Sicut iraedicta Sunt, iidem patenter
enarravit Cumque seriatim Gallici omnia audissent, et quod Anglici animosi et parati ad
pugnam forent, perpendiSSent, quasi mente On- sternati dixerunt inter se, mementia plenus Stre Angliae, qui terram n OStrum auSuS S intrare,
360쪽
CRStra ProSternere, et Contra Ire FrancIae et ejus potentiam in campo ad pugnandum adhuc The Frene resiStere.' Tunc aec Francis, per Sanctum
Angliae gentem Suam ConiuSIOm XPOnere Vellet,iPS tamen, Cum coram Deo pro tanta stultitiareSponderet, nullatenus hoc faceret Sed redeamus,' inquit et pro voluntate Ostra alias ei melius obviare debemus. V Cumque ad aures regis Anglis pervenisset, militiam Gallicorum Sic re essum, mirabatur in immensum quod gens ab antiquo tam sam OSa, OnVentiones iteris suis assirmatas non SerVRSSet RegreSSO itaque USque Eeω, d ad SanCtum Quintinum rege Franciae, rex
iij ,h4. Angliae it post in Angliam transfretavit.
Buli os ope Benediet, offering his mediation.
Qualiter Papa cito postra eo scripsit Regi Anglire. Benedictus episcopus, SerVu SerVorum Dei, carissimo in Christo silio Edwardo regi Anglis illustri, salutem et apostolicam benedictionem. Dum diligenter attendimus, et prosundis cogitationibus meditamur, quanta Summi et aeterni Regis fuerit benignitas et misericordissimae a mu-entia pietatis, quod pridem tuis, carissime fili, et carissimi in Christo filii ' nostri illustris Franciae regi HuSque colligatorum, ordinatis uCiebus, et multum e propinquo ad confligendum terribiliter et animose dispositis hinc et inde
Secuta non eXStiterint Pericula, quae tantus fragor armorum et armatorum impetu minabatur; Eidem laudum exsolvimu praeconia, Cum et hoc
Edward returneda Englando the 21st os Februata, 1340. Itymer, Foedera, ii 11 15. A copy of this document, containing severa variations is printe in Nymer' Foedera, ii. 1103 Dom S. Coti Otho D. ii. Whic manuscript is nOwIOSt. Supplied hom S. Hari. 655.