장음표시 사용
121쪽
a Nec admonitionibus reliquit locum legendum puto,nee monitionibus. Nam supra non dixit. admonere, sed mori re. admonere certh videtur idem fere valete, quod quod est in memoriam redigere: monere autem aliud aesi. Velum tamen nihil muto. r Nam animaduertebatur se esse legendum etiam si libri veteres reclamarent, non, ut vulgo nam aduertebatur, faciIe ri in iudicabunt, qui aureis tritas habent Ciceronis lectione.
ARGv MENTUM P. MANVTII. se a ra τέ quid actum sit in senatu de caussa regia. ostε-dit, de Pompeio se bene sperare, ab eius familiaribus timere: tribuni pl. ne quid moliri contra possint prouisum esse. io
ID a n v S Ian. in senatu nihil eri confectum:
propterea quod dies magna expat te constim , a M. hi ς ζst plus altercatione 'i . Lentulι consulis, tutus Marcelli- canant' tribuni pl. eo die nos quoque multa uer- -' i DA os D feci M, maximeq. mysrem rea senatum commemoratione triae uoluntatis erga illum 'ordi-
ob re jam lar- uiter sententias diceremus. uidebatur enim ς reconciliata nobis 4 uoluntas senatus csse: quod tu 2 2 dicendo, tum si lis appellandis, rogandisq. pere iure triueo- ίpexeram . itaque, cum sententia prima' Bibuli is p ouunciata esset , ut tres letati regem reduce-nnn latς lunt. rent; secuda Hortensii, ut tu sine exercitu reduce 1 - .i res; tertia Volt alii, ut Pompeius reduceret:postus quae vetebat latuel, ut Bibulibent etia diuideretur' - . qua
ri ui uui tenus de S religione dicebat; 'li oui ei id obsisti
no poterat, Bibulo assensum e l. de tribus legatis, i, vide scholia frequentes ierunt in alia omnia. Proxim erat . Hortensi, senteria, ' cui Lupus tribunus quod - . v. e. Duestitiis. ipse de Pompeio retulisset I* i intendere cuς,
122쪽
AD LENTVLV Μ πpit, antese oportere discessionem facere, quam cosules. eius orationi uehementer ab omnibus 'r clamatum e ti erat enim ct iniqua, o noua. cons, sules neque concedebant, neque ualde repugna-- diem consumi volebant: id quod ensa :- portici bant enim in Hortens, sententiam πο-a Μ. id est
multis partibus plures ituros e quamquam aper- vide scholia. te Volcatio' assentirentur. multi rogabantur,atia : ι 'l' ii que m ι qum consul Ibus multis: i' - nam Bibulι QDm Cosi v sententiam ualere cupierunt. Hac controuersia
usque ad noctem ducta, senatus est dimissus ; σου io Ust Voca sua usi Pompeium cenaui: nactusq. d M. fuerat Lesempus hoc magis idoneum, quam umquam au-
, rea,quod poseq tuum discessum ς is dies honestis- ill mus nobis fuerat in senatu, ita sum cum illo locu '
tus, ut mihi uiderer animu hominis ab omni alia cogitatione ad tuam dignitatem tuendam trans.1 , dμ erc. quem eg0 ipsum cum audis, prorsus eum s M . excusat libero omni su*icione cupiditatis: cum aute eius y0mpςim' .dς
miliares omnium ordinum MLo, perlicio id, tu, & culpam, iam omnibus est ape, tum, totam rem isam iampridem a certis hominibus, non inuito rege Usio,consiliarMsq. eius, esse corruptam. H.ecscri- . ,6 His ad h v I. XaL Feb. aure lucem. eo die sena. g I xv . i ius erat futurus. nos in senatu, quemadmodum p. ' η' sesteio,ignitatem nostram, ut potest in tanta ho- h post minum perfidia, et iniquitate,retinebim s. Quod inuitiu, Iad i popularem rationem attinet, hoc videmur bexςx. nx u
esse consiecuti,ut ne quid agi cum populo aut sati, tinebit a uis 3o uis cupiciis, aut saluis legibus, aut denique sine hμ', hipsit. De his rebus pridie, quam iac scripsi, iq- senatus
123쪽
- L. intercesiis. senatus auctoritas grauissima' intercesserat: crib M. hi fantis . Cato Caninius intercessissent, tamen ess xibuni pl-Lς0 peiscripta. eam ad te missam esse arbitror. Dece
teris rebus, quidquid erit actum, scribam ad te: 'm- , -- μ' , o 'quam rectisime d agantur, omni mea ' ci ci ep. i . l. . dc ra,vera, liligentia, gratia prouidebo. Vale.
ep. a.lib.v. ad Att. In quibusdam libris, Luetj, non omnino absurde: potest eni in intelligi de altero consule L. Philippo, qui sentiebat idem, quod collega. Ac, ne quem offendat um- cum praenomen , exempla occurrunt similia non pauca , ut cum, Cnaeus, pro Pompeio Magno accipitur ; Publius, pro Clodio, Ciceronis inimico; Sextus, pro Peducaeo, Attici saluiliarissimo. Praeterea, cum consul nominatur . rori nefaris, quis Lucius sit, ostenditur, & a ceteris Lucijs distinguitur Quatenas de religione dicebat, ) cum Bibulus sententia sua auas res complexus esset, de religione, de de tribus le- ratis: postulatum est, ut eius sententia diuideretur, idest, ut singulis de rebus separati in reser retur. ac de religione quat nus dixit, ut scilicet contra Sibyllinos libros ne decerneretur, ui regem Aegvptium cum exercitu reduci vetabant; assen- .im, inquit, est; caput illud, de tribus legatis, qui regem rediicerent, improbatum. Dixit autem, Frequentes ierunt in alia omnia, pro Frequentes disienserunt. neque solum Ite in alia omnia, sed&Discedere,& Transire, eodem sensu veteres dicebant Libio x. ad Plancum . Eum, inquit, senatus reliquit. ci in alia omnia discessit. Hirtius autem prope finem libri I I x. de bello Gallico. Discessionem. ait, faciente Marcello, senatus frequens in alia omnia transiit. Festus; um hoc censetis illuc transite;qui alia omnia, in hanc partem. his verbis praeit; ciminis videlicet caussa; ne dicat, Qui non censetis .inde facium, ut, Ire in alia omnia, idem significet, quod, Noneensere, id est, contra id, de quo discessio fit, sentire. 3 Cui q. rei iam obsisti non poterat,) Satis implicata sen- tentia videtur, sed, ut alburor, explicabitur hoc modo : Quatenus de religione loquebatur, de in quo iam obsisti non poterat, Bibulo assensum est .e p. I. Hortensi,& mea, di Luculli sentetia cedit religioni de exercitu, teneti enim res aliter no potest. Obsisti autem ideo non poterat, quia factum erat iam S.C. Regem cum multitudine reduci periculosum Reip.videri. Antiqui libri omnes, qui apud me sunt, Clam, habent, pro Iam; quod mendosum esse constat.
4 cum Lupus Sive Cum, siue Tum, siue Cui legatur, in
124쪽
ruo scripti libri dissentiunt, parui refert. Nihil enim aut adoitur ad sententiam, aut detrahitur. s Intendere) Sie antiqui libri, quos viderim, omnes, non Contendere. Pro Quinctio; Qui si ui eum nuper edidit soci quem, quo modo nunc intendit, ne in vivorum quidem n mero tum demonstrat suisse. Hoc autem intendebat Lupus, . cu ipse de Pompeio, sine controuersia principe ciuitatis, retu Iisset, ante se oportere discessione facere. qua consules 3 quoavereretur, ne, si de Hortensi j sententia, quae Lentulu decernebat, discessio fieret, maior Senatorii numerus eam probaret. 6 Multis partibus plures qui sic explanant, vidive consules, in Hortens j sententiam plures ituros a multis parti bus, idest hinc & illine; parum omnino agnoscunt purisImmam,& ornatissimam locutionem, qua eloquentissimi eius Io aetatis viri suis in scriptis eleganter usi sunt. M. Coelius libro harum epistolarum.Turpe tibi erit, Patischum decem Curi ni pantheras initisse, te non multis partibus plures Item CPsar lib. I I I. de bello ci. Numero multis partibus inferior . Multis partibus plures, & Μultis partibus in serior, dixerunt, Pro eo, quod est, Multo plures,& Multo inferior. Cicero item tib iis . de Finibus; Multis partibus malit 3 pro, multo malit. Idem in Acad. Quibus emcitur, solem multis partibus II maiorem esse, quam terram. Suetonius quoque, non omninno malus Latinitatis auctor, in Iulii vita eodem loquendi modo usus est.
SCHOLIA DION TSI I LAMBINI. I Cui quidem rei iam obsisti non poterat) secutus sum ibbros manu scriptos, nisi quod ex,que, seci quidem. a Intendere coepit) libri veteres serh omnes habent, intcn-2 dere coepit, quod quamobrem reiiciam, causam non video.
vulgati autem partim, contendere, partim , intercedere. omnino, contendere, malim, quam, intercedere, atque aded, quam, intendere .
3 Nam ei Bibuli sententiam ei, idem valet, quod, h. sia
autem habent tres libri veteres Memmiani, & Clericanus. Paullo post, vocem, primus, quae est ante, honestissimus, in libris vulgatis, eorumdem librorum veterum a utilitatem secuti sustulimus. Et ut quam rectissim h agantur, omni mea cura, dec. Ilia discrepant inter se lib. manuscr.& hi di vulgatjs. Nam quidast ripti manu sic habent, agantur omnia, mea cura, dcc. quam scripturam non improbo. quidam sic, & ut quam rediissim. agatur, omni mea ,&c. alii sic, ut edidimus.
COMMENDAT A. Trebonium, amicum suum, spleris didum equitem Romanum. Huius autem generis epistola a rum
125쪽
rum quattuor partes solent esse; ut amicum nostrum Ost Ed mus eum, quem con endamus; ut bonum virum, de dignum qui commenae tur; ut aequitatein rei, de qua scribimus; de nique ut benefici j memorem futuru,simusq. nos ipsos significemus. quae in hac epistola non plane omnia sunt expressa.
Cicero S. D. Lentulo. 3 ' sA' TREBO Nio , qui in rua prouincia
i'. quomodo s antea semper, ct suo V splendore, nostra, ce- i ' terorumq. amicorum commendatioue, ς grati Ab diuitias . & simus in prouincia fuit: ttim hoc tempore, propter tuum in me amorem, nostramq. necessere lib. tr. dinem, uehementer' considit, his meas litterisse
a o T. A. apud te gratiosum fore. quae ne spes eum factat, i ue
m is uti re , se uehementer e te rogo: commendoq. tibi eius om- v. c. Fuo te. ni a negotia, libertos, procuratores, 'familiam,
ζάς ' 'P '' in primisque, quae T. Ampius de eius re de-g sette is est. creuerit,ea comprobes; omnibusq. rebus eum itas: ἡ i . tractes, ut intelligat nostram h commendatιo - dicidi de quo epist. nem non uulgarem fuisse. Vale.
eommendati . . T. A M P I V s ) qui ante Lentulum Ciliciae praefuerat. praetorius, non consularis Ampium tribunum pl. nominat Velleius lib. a. qui cum T. Labieno collega legem tulit, Cicerone, consule. ut Pompeius post victoriam Mithridati- 2 eam ludis Circensibias corona aurea, de omni cultu tri uphantium uteretur, scenicis autem praetexta , coronaq. aurea. In- ter tribunatum autem, & praeturam cum anni quattuor intersint, praetor fuisse videtur Pisone,& Gab .eos. idest quadrienio post Ciceronem consulem. & anno sequenti, Lentuloide Metello cos. ivit in Ciliciam: eiq. postero anno Lentulus Marcellino,& Philippo cos. successit.itaque ratio temporum Lobare videtur, Ampium,qui Ciliciae praefuit ante Ientu-uin, eum esse, quemcnominat Velleius. Nee tamen eum ne- 'Duelim esse posse,qui ciuili bello delectum habuit pro Pomi uelo,
126쪽
peio 'tepist. xi .lib.8.ad Att. ad quem exsuleni epistolae CIaceronis exstant lib. s.& lib.x. Caesar quoque Pompeianum indicat fuisse Iib. 3. bel .ci. cum ait; Reperiebat, T. Ampium coinnatum esse tollere pecunias Ephesi ex fano Dianae , eiusque rei caussa senatores omnes ex prouincia vocasse, ut iis testibus summa pecunia uteretur, sed interpellatum aduentu Caee satis prosuDise. Legebatur olim in vulgatis libris, T. Appius, me nilo manifesto;quia duo praenomina simul esse non pos sunt; ideo re posuimus, coniecturam secuti, T. Ampius; quam postea coniecturam veteres aliquot libri comprobarunt.Μ diceus tamen,& alii nonnulli, Tampius; quod reprehend Ieno ausim, cu Tampioru quoque familia Romae fuisse videa.
SCHOLIA D. LANAI NI. IK quibusdam libris manuscr. lixe epistola eum superiore
eo haeret . in alijs leorsum posita eit, di tertia est, a t. ordine, ita dc numero, epistola. Quin etiam ab illo loco. superioris epistolae , Haec scripsi a. d. xvi. Kalendas Febr. nour epistolae; nulli ducitur, ita, ut ab illis verbis, usq; ad gratia prouidebo, - itertia numeretur epistola;&, Aulo Trebonio, oce. sit quarta. 1 Gratiosissimus inprouincia fuit) sic reposui, codicε unam an leti s cutus; atque ita sine dubio legendum , etiam si .: nulli codices hanc lectionem confirmarent. Nam ceteri om- ines habent, gratissimus. ARGUAI .ENTVM P. M AN UTI I. L A v D A τ ossicium sui, m. tum subiungit de calumniis . adueciarior uin, per quos steterit quo minus res conficete tur. a senatu ostendit te bene sperare, sed eum habitum irr non nisi post multos dies. vim timet. postremo loco, senatum, oepopulum bene sentire de Lentulo, significat.
Y v I. Kal. Febr. cum in senatu pγliber a L. M. D. κυλ rime saremus, quod iam illam se arentium 'Bibuli de t ribus legatis pridie eius diei frege- b M. vi Pom- rumus; unumq. certamen esset relictum, I, sen- ziz Sym tentia Volcat'; res ab aduebariis nostris extri bisere. eum so-cta est uar s calumnijs. caussam euim , ireqVeη- nenientiam. ii senatu, in magna ς uarietate, *' d magnaq. 4 L. η
127쪽
I - V, inph' me etiam amicum. Caminius,ct Cato negarunte quae habeba se legem ullam anteς comitia esse laturos. senatur initim tu naseri ante Kal. Febr. per legem ' Pupiam, Id de eomiti id quod scis,nopotest, neque mense Febr. toto, nisi Epr&ii l. perfectis,aut reiectis legationibus. haec tame opi 4 Q nio est populi Roa tκis inuidis, atque obtrectatorisbyi 1ὰ .eta bus nomen inductum ficta religionis, nota ut tebus regi. xςdu impedirent,qua ut ne quis propter exercitiis cupi Iori.nio L, y ' ditatenn Alexandriam uellet ire. dignitatis aure. a quibuβ ς ' nemo est, quin existimet habitam esse ratio-
variis calum- nem ab senatu. nemo est enim quι nesciat,quomικ' ei, domi si πη discessio fomi , per L aduersarios tuos esse fatibus diebus. frum. quiJ nuncii populi R. nomine, re autem ue I su 1 .in y '' 'Α rasceleratisimo latrocinio, si qua conabutur age ς- ps-β η ne: satis prouisum est, hi nequidsaluis at pic's, priss M. aut legibus, aut iam sine ui agere possint. i Ego i ii sese neque de meo studio, neque de nonullorum ' ini eqtouit,&a io ria scribenda mihi esse arbitror.quid enim aut mees iu '''-ci si uitam pro tua dignitate profuni at i iam. dam, nullam partem uidear tuorum meritorum m M. 3- λη. aut de aliorum iniuriis querar, qβο sne summo dolore facere non possum ζ ego tibi an qui si sortes ut, hac praesertim imbecillitate η magiRratuum spraestare nihil possis: ut excepta, possum cons mare, te sienatus, O populi summo sudis
amplitudinem tuam retenturum. Vale.
SCHOLIA P. MANVTII. I PRIDra eius diei f. dicit quod supra in epist. et r. in 3 p. qua ita scripsit; De tribus legatis . frequentes ierunt in alia omnia. 1 ed, cum ibi factum id elle dicat die, qui consecutus
128쪽
est idus Ian. hie autem die, qui x v I. Kal. Febr. anteeessit 3Iuere, qui dum arbitrantur, Ianuario mensi, ut nune, ita tu unum & tricenos fuisse dies, corruptum esse locum crederet, videntes hanc diem, ut quidem Usi numerabant, aliam esse ab ea , quae est in epist. II. cum tamen eandem esse oporte rei, quod absque dubio locus hic alter de tribus legatis repetitio prioris esset. quod si ad rationem eius an me, quo scripta est epistola, supputassent: & locum carere mendo,& eande, quam I I. epistola, diem significari, cognouissent. fuit enim tunc Ianuarius tantummodo x x I x. dierum. postea C. Caesar, annum corrigens, binos addidit, dc, ut xxx I. haberet. enecit. Macrobius. a Ego tibi a ui) Timebat, ne tribunus aliquis per vim legem ferret, qua Lentulo vel Ptolemaei regis restitutione eri- 1 o Poret, vel rium abrogaret: quod factum est. epistola I r. 3. 3 ratreF, eadem de rescribens , Quid futurum 1at, inquit, latrocinio tribunorum , non diuino; sed tamen Φuspicor per vim rogationem Caninium Perlaturum . SCHOLIA D. LAMBINI. I Vnumque certamen esset relictum, senten tia Volcatii lors gendum fortasse est,cu sentetia Volcatij, dcc. sic enim loquatur Latini mihi cum illo certamen est relictum, seu reliquu, alijs superatis .contra nemo sie loquitur, tu mihi es certam edia Magna inuidia) coiunctionem,que, quae erat in lib.vulg. sustuli, fretus veteri bus eodicibus. Alio traferebant sic habent omnes sere lib. manuscr. .
S u M P R R exorditur a commemoratione ossicii sui. subiungit de Catonis tribuni pl. lege promulgata, ut Lentulus de Cilicia reuocareturicaussam regiam a Pompeio depositam significat, quo maiorem spem habere Lentulus debeat.
Cicero S. D. Lentulo. sa ue AM ετ si nihil mihi fuit optatius, qua I ut primum abs te ipso, deinde a ceteris omnibus quam gratisimus erga te esse cognoscerer: tamen victor summo dolore, eiusmodi tempora Rc I L. . post tuam profectionem cossecuta esse, ut et mea, ἡ hc 3o ct ceterorum erga te fidem,* ct beneuolentiani tonis iniuria. Es ιν experirere. V Te autem uidere, Osentire H
129쪽
a σε, - eandem fidem ' hominum in tua dignitate, jumpta nega - ego in mea salute sum expertus, ex tuis litteris
uerat C se intellexi. Vos cum maxime consilio, Radio, labo: ehicia Iaiu re gratia de taἹlsa regia niteremur; subito exo. xv A . ta eri nefaria Catonis promultatio, quae norira senim est eripi studia impcdiret, anι mos a minore cura ad nobis, qu04 h cummum timorem transduceret. Ied tamen iu
bemus, quam non dati, quod eiusmodιd rerum perturbarιorie quamquam om-
IL. ' ζωιisi, nia sunι metuenda, nibit magis, quam perfidia, rerum. . t it timemus, o Catoni quidem, quoquo modo' se res L. f., is babet, profecto resiytimus. e exaudri eta re, in i I caulf iq.r gia latum habeo polliceri, me tibi ab-s ut talius sentι, tuisq. praesentibus cumulate satisfactι .restituat, vel, x sed uereor, i ne aut L eripiatur nobis, aut dese-stitnat nemo. ratur et quocum utrum mInus ueιιm, non sacιle Lyra H Ui potam exitamure. sed, sit res coget, est quiddambis: aut deseratur. tertιam , quod neque Seiacιο, nec mivι a pΩ- rq 'N- - cebat: ut neque tacere regem pate emur, hue pugnanti η. nobis repugnauribus, ad eum deferri, ad quems,hIE ''' prope iam Matuin es exιstimatur. a nobis age δPk V.C.de t m tur omn a diligenter : ut neque, si quid obtineri 'LE poterit, non contendamus; nec, sit quid non obtiatulum, xe p nuerimus, repulsi esse uideamur. i Tua sapientia,' oz2'- magnitudinisq. auimi eri, omnem amplitudine, ,--or it L- dignitatem tuam tu uirtute, atque in rebus re * s
bona eripi no sι s ruta, atque in tua grauitate politam exhiιma -
resi quid ex iis rebus,quas tibι Π fortuua elar-- ιῶς. gita ei, nonnullorum hominum perfidia detraxerit, id majori i iis fraudi, quam tibi,futurum. Og ' i se meo nullum tempus pr.Germittitur de tuis r
bas Qeudi, O cogitandi: utorq. ad omnia Selicio:
130쪽
cret,clamo e, couisita. iactatus est, in si istis'. - 'I x pyi XO a Catove aspere, O acerbe,' nimium magno si ' pon: ztentio, est accresaias EFf est mihi uehementer esse perturbatus.itaque lexandrina causi, quae nobis adtac integra est, nihil enim tibi detraxit θηβtμε, vis id, qMo per ea dem religionem daris L. Q - -- ai a teri non poteri uidetur ab illo plane esse desto 't L VHAE V.C
te tig t sese, id quod cogitabat, ut d Pompeis h. 4 m* reducatur. assequino' posse, es, nisi i resitressi non sui t tμi,desertumse, atque abiectum D Ghistro sic RV scatur ad te.quod sine uda dubitationeo Pompeia re, quid velutius paresium modo offenderit sibi placere, fac ei. sed nosti hominis i tarditatem, taciturnitatR. conus6H- nos tamen vibit,q od ad eam rem pertineat, rae bun' pi qui i
termittim , ceteris iniuri si proposit sunt Ly. l. ''
si Catone, facile, ut spero, W resistemus. am tum k, - ηυλυμ- ex consularibus neminem in tibi esse uideo 'riteγ Hortensium, Lucullum.ceteri sunt partim ob- scurios iniqui, partim non issimulanter irati. tu 46 A qΠψm orti, magnoq. sis; 'eresq. fore,ut,βω- ...cto impetu φ seu in i hominis, tuam pristinam civitatem, gloriam consequare. Vale. o.