M.T. Ciceronis Epistolae familiares. Dictae quibus, praeter scholia Paulli Manutij, adiecimus scholia, & annotationes Dionysij Lambini. Et ea, quae sequens pagina ostendet

발행: 1579년

분량: 943페이지

출처: archive.org

분류: 로마

401쪽

272 M. T. C. E PI s T. LIB. VI Itone, Dio lib. o. & Pedianus. Restitutus a Caesare post ubrium Potnpeium.qua de re sic Phil. 13. Sequuntur alii tribunicij T. Plancus in primis; quis senatum dilexisset, numquam curiam incendisset. quo scelere damnatus,in eam urbem redij tarmis, a qua excesserat legibus.s C Η OLI A D. LAMBINI. r Nos hic multitudine, Je celebritate legenda Drtasse est, Nos hie multit.& celebritate, &c.

ARGUMENTUM P. MANVTII. CA v ss:Α M exponit cur, acie Pharsalica uictus,a bello discessierit.quod ab iniquis uitio dabatur.

Cicero s. D. Mario 3 IaPERsAEPE mihi cogitanti de communibus miserjs, in quibus rot anuos uersa mur, ut video, versabimBr, solet in mentema anno primo venire illitis teporis, qu0- proxime fuimus una. ciuili4 bpui, quin ipsum diem memoria teneo. nam h ad I S

I I I .idus Maras, Lenthio, o Marcello cos. m

in Pompeianum uesperi uenissem, tu mihi sollicii to animo praesto fuisti. sollicitam aurem te habebat cogitatio tumo ch, tum ctiam periculi

e erga rem p.& mei. si manerem in Italias u rebare, ne V oscio ro

ta deessem: ββ profici erer ad bellum G perii uia te

d ol. prsc- meum commouebat. quo tempore uidi sti profe-ι ' cto me quoque ita conturbatum, ut non explicarem, quid esset optimum factu pudori tamen mae vide ep. s. l.c. lui, Famaeq.cedere, quam salutis meae rationem a s ducere. cuius mei Iuctipanituit, non tam pro 2 ρος δ'' pter periculum meam, quam propter fuitia multa, quae ibi osseudi, quo uc ueram: primum, neque magnas copias, neque bellicosas:deinde, extra du

cem aucosq.praterea, de principibus loquor s oreliqui primi m in ipso bello rapaces, deinde m

oratione

402쪽

AD. Μ ARI VM . ET A L I os 2 73Oratione ita ' crudeles, ut ipsam uictoriam horre Ig ': ih ' rem: maximum autem aes h alienum amplissia b ep. 6 libis. . morum V uirorum. quidquari nihil boni prae' LVin ἡν ii ter caussam. Quae cum uidissem: desperans uicto- l. si & Caesar Le riant,primum coepi suadere pacem,cuius fueram 4ς νςu. M. semper auctor: leinde, cum ab ea sententia Pompeius ualde abhorreret, suadere institui, ut be lum duceret. hoc interdum probabat in ea

sententia uidebaturfure, fuisset fortasse: nisi 16 qtiadam ex ' pugna coepi Felsuis militibus consi Dyrrhadere.ex eo tempore uir ille summus, ' nullus im' ,. de bello es. perator fuit: gnas tirone, collecticio exerci-q- tu cum legionibus robustissimis contulit: lircius ρι

rurpissime, amissis etiam castris, folus fugit. huc f Tvs , , ego belli mihi finem feci:nec putaui, cum g inte- s Ni gri pares no fuissemus,fractos superiores fore. discessi ab eo bello, in quo aut in acie cadedum fuit,

aut in aliquas i sidias incidedum, aut deuenim dum in uictoris manus , aut ad b Iubam confv h 'x ςipi ao giendum, aut capiendus tamquami exsilio lo- l. x Μ.M cus, consciscendat mors uoluntaria. certe

Aihil fuit praeterea; si te uictori nolles, non

auderes committere. Ex omnibus autem 's,qua

dixi, incommodis, nihil tolerabilius m exsilio, dii Unde illi po2- praesertim innocenti,ubi nulla adiuncta es tur- : 'Q ς'

pitudo; addo etiam, cum ea urbe careas, in qua m ac ι--.

nihil sit, qu od uidere posis sine dolore. ego cum meis, si quidquam nunc ' cuiuspiam eno etiam in meis e e malui. qua acciderunt, omnia dixi fatura. ueni domum, Q non quod optima Miliendi

condicio esset eo tamen, s esset aliqua P forma ouis. Fam.

403쪽

274 M. T. C. E P. Ps T. LI B. . vrrram. tamquam in patria ut essem et, si nulla tam tis ex se, quam g in exsilio. mortem mιhi cur h conscisce, Libri meati, rem,caussa non uisa est;cur optare, ς multae cau1- . 4- - - -- 12. uetus est enim, V B I non sis, qui fucris, no esse, cur uelis uiuere. sed tamen, V A C A R E sculpa magnum es solatium praesertim cum ba- . . beam duas res, quibus me surientem, optim

d a doctrina. , in. ,

e a rebus te- mm g artrum scientiam, maximarumς rerum sit - gloriam: quarum altera mihi uiuo nunquam eriapietur, altera ne mortuo quidem. Haec ad rescri- ib

psi uerbosius; s tibi molestus fui, quod te cum

ΣΣ ' omne fconsilium meum esse uolui,ut primum .' scires , 'ε me numquam uoluisse plus quemqua imuz . II posse,quam uniuersam remp.postea avrem qream is

Potuerit unu , alicuius culpa tantam ualeret G unus,ly ut ob ini

sa resp. non , me uoluissee pacem: amisso exercitu, eo duce,in quo spes fuerat uno, me uoluis i L. ma uolui fe etiam reliquis omnibus; poHquam non potue

. rim,mibi ipsi finem fecisse belli: nunc autem, si ro

rum ram, mihi hac ciuitas est,ciuem esse me; si non, sulem esseti .. u.e. aris noli iucommodiore loco, quam si me M oduis,Mρdum, oviam aut i Mitylenas contulissem. Haec tecum corami ut Marcellus. mallieram ded, quia longius fiebat, uolui pei latri teras eadem; m ut haberes, quid diceres,si quado ass q. in uituperatores meos incidisses. sunt enim, qui, euat s . ,εν cβm mcus ιnteritus hibilfuerit D re .profutu- su mortem op- rus, criminis loco putent esse, quod uiuam. quio Vide rist. bos ego certosis non uideri satis multos ope- lib. 4. reserqui si me audissent, quamuis iniqlia pace, P Io ρ s , tamen timerent: mrmis enim i criores,

404쪽

non caussa fuissent. Habes epistolam uerbosiorem fortasse, quam uelles. quod tibi ita uideri puta- bo, nisi mihi longiorem remiseris. Ego, si, φια uolo, expediero, breui tempore, te ut stero, ui- debo. Vale.

SCHOLIA P. MANVTII- r Ma voluisse etiam reliquis omnibus; postquam no potuerim, mihi i psi finem fecisse belli:)hic locus antea in om-ribus impressis perperam distinctus sensum peruertebat. SCHOLIA D. LAMBINI..1O.x Μη voluisse etiam reliquis omnibus: postqv in m. se

interpungendum . nam vulgata interpunctio, me voluisse etireliquis omnibus post quain&c. vitiosa est. eamque iam in priore editione damnaueramus,& postea a P. Manu ita emedatam esse cognouimus.in iis verbis autem, me voluisse etiareliquis omnibus, subintelligendum, finem belli facere . ARGV MENTUM P. MANVTII. P RAa M ON E T Marium de aduentu suo in Popeiana.

Cicero s. D. Matio. AA D r I X. Kal. in Cumanum ueni cum bLibone tuo, uel noctro potius:in Pompeianum statim cogito: sed faciam te ante certiorem. Q te cuia semper ualere cupio, tum certe dum hic sumus: rudes enim quanto pon tina futuri sumus. quare, sy quod conlisutum cum podagra habes, fac in alium diem diseras. cura igitur, ut ualeas: O me hoc bidao, aut triduo ex a F specta. Vale

ARGUMENTUM P. MANVTII. COM M pN DAT studiossime Trebatium iurisconsultum Caesari Galliarum praesecto.

M. Cicero. S. D . C. Caesari imp. 3, quam mihi persuaserim, te me es V δε alterum , non modo in js reblis,quae ad S a me

x u. aL D. VIII. u. b Scribonio. e al. si quad.d constitutum de podagra cu

randa.ep. I. e u. c. Iae M in auiam d.

is artificiosa Insinuatio ad impetrandum.

405쪽

i scripsisti. n. Alium mitte. k al. hoestand. 'i epist. Is .

ane ipsum,sed etiam in ijs rebus,qus ad meos per

tinent. C. Trebatium cogitaram, quocumque exirem, mecum ducere, ut eum meis' omnibus IIu-

djs,h O beneficiis quam ornati simum domum reducer sed poriea quam ct Pompeij commo I

ratio diuturnior erat,qua putaramset mea quadam tibi non ignota dubitatio aut impedire ς profectionem meam videbatur, aut certe tardare:hide, quid mihisumpserim: coepi uelle ea Trobatium ex lectare a te,d quaesperasset a me: ne roque mchercule minus ei proliae de tua uoluntate promisi, quam eram solitus de mea polliceri. casus uero mirificus quidam interuenit, quasi uel tectis opinionis meae, hel sponsor humanitatis tuae. nam cum de hoc ipso Trebatio cum Ealbo nostro loquerer faccuratius domi meae, litterae mihi dantur a te, quibus in extremis scriptuerat: - 31.5 IGum,quem mihi commendas uel regem Galliae faciam,vel hunc '- Leptae ii delega: si uis tu, ad me alium mitte, quem ornem.Sustu- limus manus ct ego, σ Balbus: ct tanta fuit opportunitas, ut illud nescio quid non fortuitum, sed diuinum uideretur. Mitto igitur ad te Trebatium,atque ita mitto, ut initio mea sponte, post autem in inuitatu tuo mittendum duxerim.hunc, mi Caesar, sic uelim omni tua comitate complectare, ut omnia, qua per me possis adduci ut in meos conferre velis, in unum hunc confero.

quo tibi homine hoc spondeo, non illo uetere Berbo meo, quod, cum ad te de Milone scripsi sem a siure iussit, sed ' more Romano, quo modo homi-

406쪽

nes non inepti loquuntuti probiorem hominem melior uiram, 'pudentiorem esse neminem. ζaccedit etiam, ' V quod fami liam ducit, in iure eo sit mi is est. ciuili singularis memoria, summa scientia. bulas ego neque tribunatum, neque praefecturam, ne- b L. quod famiaque ullius beneficu, certum nomen peto: beneuo- ω - 4--- lentiam tuam, σ liberalitatem peto. δε- pedis, quominus, si tibi ita placuerit, etiam hiasce eum ornes ς gloriolad insignibus. totum deni Io que hominem tibi trado de manu, ut aiunt, in manum tuam inam, uictoria, ct si praesan mouemo lib. rem. sumus enim 'putidiusculi, quam per te nix licet: uerum, ut uideo, licebit. Cura ut ua,

d i. castrensi in

habent, Μ. Irfium : alij, Μ. Issium: alii, Illinum: alii, I fium: quidam, m. v. fiuium: nonnulli, M. Ilfinium: vel, M. Itifium: vel , Μ. Insium t vel, Μ. Infinium : vel Μ. Lifium tuet, Μareum Rufum: alii aliter: nullus, Orfium: quod tam εnonnullis placuit, opinantibus eum esse,de quo in epist. 33. zO lib.r.ad in se. fit mentio. qua de re scripsi olim, tempora non congruere: nam hune, qui nominatur in hac epistola, tuisse ad Caesarem, constat, an ie Trebatium, illum aute post; cum in ea si epistola in extremo: Trebatium ut valde ames, vehementer te rogo. Hic a coniectura subsidium quaerunt; di aiunt posse fieri, ut olfius in Galliam antea sit profectus; deinde, sui negotii causia, vel ab ipso Caesare missus, Romam -o uenerit 3 unde cum litteris Ciceronis ad Q. fratrem in Gauliam redierit. haec facile possunt excogitari 3 sed nihil eogimur credere, nisi quod ratio persuadeat .nam illa uerba, quet sunt in ea ad infratrem epistola , Est tribunus mil. in exercitu vestro: mihi quidem argumetum afferre non uidentur, cur ille Olfius antea fuerit in exercitu Caesaris. sortasse etiacontrarium significant. nam si fuerat antea 'mbunus mil in exercitu Caesaris: cur, quas de homine ignoto, scriberet adso fratre Cicero, Est tribunus mil. in exercitu vestro quis putet . a legato legionis Quincto ignoratum esse tribunu mil. cuius cumque legionis.Dicit igitur Cicero, ut opinor, hoc a u i

407쪽

ad Caesarem tribunus mil. creatus. Non enim soli imperatores tribunos mil.creabant, ut ijdem credunt; sed ea potestas populi quoque fuit.Tribunorum militarium . inquit Asconius, duo genera, primum eorum, qui Rufuli dicuntur. hi in exercitu creari solent. alii sunt Comitiati; qui Romae comis iijs designatur. Idem legitur apud Festu. idem & a Liuio Ii. I x. significatur. Erat igitur Orfius e comitiatis. quo refellitur illud argumentum ; non potuisse Ciceronem diuinate, stribunum init. Orsum a Caesare creatum iri ; itaque antea

creatum esse,&in exercitu fuisse.

a Leptae delega;) video scriptum esse, Delegam, in quat

tuor antiquis libris : in aliis omnibus, Delega. utroque modo locus, ut arbitror, mendo non uacatἱ nec ipse mihi in coniectura satis facio.

3 Quod familiam ducit,) Hoc non ad ipsum Trebatium e

refero; ut dicatur, suos habere senatores; verum ad eius excellentem in iure ciuili memoriam . atque scientiam .cii enim

laudare Trebatium Cicero coepisset, adiunxit ea , quae . in eius laudibus ita prima sunt, ut quasi familiam ducere, di excellere uideantur. Laudatur enim,& necessaria in primis est, in iurisconsulto memoria; sine qua scientia no consistit. nec tamen memoria sola laudemi habet, sed ita, si eum in telligentia coniungatur;ex utraque enim fit scientia. itaque I epost memoriam adiunxit Cicero scientiam; ut optimum iu risconsultum describeret. Qu*d ad loquendi genus attineti confirmatur exemplo lib. i v. de Fin. Primum, inquit, illud uide, grauissimam illam uestram sententiam , quae familia ducit; honestum quod si, id esse solum bonum , honesteq. uiuere, bonorum finem; communem fore uobis cum omnibus, qui in una uirtute constituunt bono tum finem. Et Phil. v. Lucius, frater eius, utpote qui peregre depugnarit, se romiliam ducit.Translatio ab iis, qui ceteros ducunt, quia P testate, aut honore, scientiaue antecellunt. Sumus enim putidiusculi, exculat se, quod in Trebatio commendandiaplura uerba consumpserit, quam Caesaris humanitas patiatur. Putidum appellat Ciceio,i in quo nimia diligentia reprehendi possit. ut de Orat. lib. 3. Nolo exprimi litteras putidius, nolo obscurari diligentius.Et de OE. l. I. Litterae neque expressae, neque oppressae ἱ ne aut obscu- asium esset, aut nimis putidum. Vidi scriptum in quibusdam

antiquis libris, Blandiusculi; sed in plerasque, putidiusculi; quod magis probo. dc fortasse, Blandi uiculi, glossema fuit.

I vat regem Galliae sectam , vel Leptae legatum) ita discrepant hoc loco inter se exemplaria vetusta,& ea ipsa ali- , bris vulgatis, ut putem mihi licere vel unam aliquam scri- γ Upturam probare, vel unam fingere. Cum igitur ex mari scriptis

408쪽

itati i

riptis alii habeant, vel Leptae delege, alij, delega, alii delega.vulgati partim,vel cerih legatu, partim, vel Lepte legatu; ego, vel Leptae delegabo, reponedia putauerim, hoc sensu.I. epiae delegabo. qui cum ornet di locupletet non pugnaturus.s quis acutior meliorem lectionem reperiat. Quidam docti volunt legi vel certh pro regem. Manutius , vel tertiς legionis legatum. Turnebus scripturam in uno cod. vetere repe I tam in terram retinens legit, vel Lept delega, libro XII. asu sax.cap. xv I i I. quam minus PIGbo.

T RE EA et xv M, desiderium urbis vix ferentem , hortatur, ut urbis urbanitati'. memoriam, quasi quasdam in ptias, abiiciat,& de prouincia, quo se contulerat, tum spe be'. nesciorum, tum constantiae caussa cogitet.

M.Cicero S. D. Trebatio. 6I Omnibus meis episeolis, quas ad caesarem, aut Balbum mitto, ' legit ima quaedam e li accessio commendationis tuae, nec ea utilgaris sed . cum aliquo insigniς indicio meae erga ted beneuolentiae. tu modo ineptias inas,s desideria urbis, tirbanitatis depone: ', quo consilio profectus es, id assiduitate , ct uirtute consique trio re.hoc tibi tam ignoscemus nos amici, quam igno

verunt Medea, quae ς Corinthum, arcem altam, i habebant, matronae opulentae optimates: quibus illa manibus gypsat imis persuasit, ne stibi uitio istae uerterent, quod abesset a patriariam diue multi suam rem bene gessere, O publicam p

tria procni: S Multi, qui domi atatem agerent, propterea sunt improbati. quo in numero tu certe fuisses,nisi te extrusil*go mus.Sed plura scribemus alias. Tu, qui ceterish cauere didicinι, in Britannia ne ab essedari S deci-

a usitata. t ea,

quae lege fiunt.b infra dixit,

'in aratem Veis runt , tropterea

Dut improbari. h eum iuri icosultus sis : iuriscon sultorii enim est, aliis

409쪽

s. i. M.d. prodesse μ nequit, nequidquam sapit. Cura

sed in hae non ut valeas.

fe Μed 3- s et v o 1 v M suum in commedando Trebatio sgnificat. L. ρη - .er loratur de Britannia.monet, ut in familiaritatem C et saris se se penitus insinuet, di occasione utatur,

Cicero S. Trebatio. 7

G o te commendare non desiisosed, quid ti proficiam, ex te s cire cupio. spem maximad qui apud ch habeo ing Balbor ad quem de te diligentissime,sare gratia plu saepissime scribo. Istu oleo mirari, non mezim PQ es accipere tuas litteras, quoties a ad miroe .... fisan uri mihi' age ritur. In Britannia nihil est audiis iis ad Attatb . neque s auri, neque argenti. idsi ita os essedum ρ''' aliquod suadeo rapias, O ad nos quamprimum g Caesaris be- recurras. sin autem sine Britannia tamen gasi neuolenti m. quod uolumus,possumus .pesce, ut sis tu familiaribus Caesaris. multum te in eo frater ad ii iuvabit meus , multum Balbus,sed, mihi crede, ἡ . tuus pudor , ct labor plurimum. i imperato-- q.u.e. p. m. rem liberalissimum habes, atatem opportunifisimam , commendationem certe singularem: ut

M OCT tibi unum timendum sit,ne ipse tibi defuse ui- e

de tre. Vale.

Cicero S. D. Trebatio. SCRIPSIT Caesar perhumaniter,

nodomae sibisatis esse familiarem propter

410쪽

oschpationes suas, sed certe fore. cui quidem ego rescripsi, quam mihi gratum esset futurum, si quamplurimum in te nudij, o fici, liberalitatis suae contulisset.sed ex tuis litteris cognoui pra- properam quandam feriinationem tuam: ct mmul sum admiratus, cur tribunatus commoda, dempto praesertim labore militia,contempseris. . querar cum Vacerra, o Manilio. ' nam h Corne .. V. Tribo 'i nihil audeo dicere et cuius tu periculo nuia1O tus es quando te ab eos ere didicisse profiteris. iii in iure elui quin tu urges iam occasionem, ς facultatem, :: Digς ib. . qua melior ni mquam reperietur ζQuodscribis e plu, est Fa. de illo 4 Praeliano iurisconsulto:ego te ei non δε--q-Qεpino commendare. scribit etiam ipse mihi, tesibi a ianuisseri II gratias agere debere in eo quid sit, cura ut scia. Ego uestras Britannicas litteras exlecto.Vale.

s CHOLIA P. MANU TII. . t s i n et L audeo dicere :) ne magistrum ossendam,r prehensio discipulo. A Cornelio ius ciuile Trebatius didia cerat; ut, sine praeceptoris culpa, stultus esse non posset. Di-2O gest.l. I.tit. I.

LxTTERARUM ossicium a Trebatio requirit, monet, ne reditum in urbem praepropere cupiat.

Cicero s. D. Trebatio. 9

IA M D i v ignoro,quid agas: nihil enim scribis: neque ego ad te bis duobus nissibus seripseram. quia cum inincto, fratre meo , non

eras;quo mitterem, aut cui darem, uesciebam, Geieitus hie -

3o cupio scire, quid agas Loe ubi sis' hiematurus. equidem uelim, cum Caesareoed ad eum ' si propter

SEARCH

MENU NAVIGATION