장음표시 사용
242쪽
L 1 II. E L E G. Bacche veni, dulcisque tuis e cornibus uva Pendeat: spicis tempora cinge Ceres.
sciti accepta tanta religione publice O privatim tuetur, non ut ab aliis huc allaia , sed tit ceteris hinc tradita esse ideantur.3 DULCIsQUE TU1s CORNIBUS UVA PENDEAT clarissimus d virin poeta Iacobus SannaZarius ita expressit, L. 2. Eleg. Bacche bimater, ades si sint tibi nexa co-rγmbis Cornua sic nitidis pendeat uva comis. Talis Bacchus , multo pulcerrimus est apud Boissardum P. 3. Antiq. p. q9. quem nunc reperies in recentato Inscriptionum Gruterianarum opere augusto p. xvi. 8. Est Malter Bacchus formosissiimus, frontem splenio gemmato revinctus , caput umbrante pampino, pqndentibus utrimque pone aures uvarum racemis, in Museo Romano Causei de la Chaus se, sect et num et adde pulcerrimae aspi dis elegans exemplum, quod publicavit magnus Casaubonus lib. I. de Poesi Satyrica Cap. a. p. 7. Sic alii poetae. Naso L. 3. Metam. 9 666. Ipse, racemiferis frontem circumdatus uvis, Pampineis agitat elatam frondibi hastam. Papinius L. f. Theb. . 269. de Baccho inornato, ac plorante: Non ille quidem turgentia sertis Tempora, nec crinem flava distinxerat uva. inibi Barthius aliquid de his uvis ex Nemesiano MAlbrico notavit. De Bacchi cornibus quaedam non inmemorabilia videre licet apud Gyrat dum Syntagna. . Hist. Deor in
Lugene. Erant vero aurea Horatius L. 2. Od.
Atque hoc desium tum putat Deirius de histo. xia Mosis, qui quum ex monte descenderet, visus est habere faciem cornutam, h. e. splendentem, radios e laculantem , Comment. in Senec. Hippol. I, 7s 3. Vide magnum Voliui L. . de Idololatr. C. 3o. Reverendiss Huetium Demonstr. Euanget. Propos. . Sic, Politiano iam olim visum, viro majori quam hodie capiunt homuncionum quorumdam superbae angustiae , Nutric ν .
Pars hvmnos fudere Deo si maximus ille Nondum clara sacris radiatus tempora Moses Ignism,us rubras sicco pede transiit undas,
Demerso insignem cecinit Pharaone trium, hum. Ceterum Bacchus cornuum suorum aurum in Lydiae flumine Hermo renovare credebatur. Papinius L. 3. Sit V. 5.2.6O. Smγrna tibi gentile solum, potusque verendo Fonte Meles , Hermique vadum , quo didius intrat Bacchus, inaurato reficit sua cornua limo. Sed hoc jam olim anus Parrhasius notavit ad Claudian L. et de Rapt. Proserp. p. 68. q. SPICI TEMPORA CINGE CERΕs Ex ritu silentii HoratiusCarm. Saec. 4 O. Fertilis frugum pecorisque tellus
Quomodo saepe conspicitur in nummIs antiquis etiam Pacis nomine. Hinc spiciferam
vocabant, frugiferam is matrem agrorum. Manilius L. 2. '.qq2.
Spiciferae es Virgo Cereris;fabricataque Libra
Aput ejus L. f. Metam verbis Psychesci Perego te frugiferam tuam dextram istam deprecor , per laetifica messium cerimonias, per tacita sacra sarum,oc. Lapis vetus apud Grute
Sic ego istud exaratum idi In autographo Steph. Vinandi Pighii in Annalibus ad A. V. DCCLXX. melius quam MATRI SACR. quomodo Aldus edidit in Orthographia. Lapis agri Brixiensis in Syntagmate Reinesiano,
243쪽
Plena coronato stare bove capite. Omnia
Sed de Cerere spicifera videndus VI omni praedicatione ma)or Ezechiel Spanhemius ad Callimach Hymn. in Cererem p. r. Gestabat autem hanc piceam coronam ea in rebus laetis; in luctu deponebat. Sic rapta filia Persephone, postquam intellexit non posse reddi virginem, eo quod apud inferos ejunium solvisset, Nasonem audis . . Fast.2.6O9. Haud secus indoluit, quam si modo raptassis et, Moesta parens; longa vixque refecta mora est. Atque ita, Ne nobis caelum es habitabile,
dixit: Taenaria recipi me quoque valle jube.
Et factura fuit pactus nisi Iupiter esset
Bis tribus ut caelo mensibus illa foret. Tum demum ultusque Ceres animumque recepit ; posuitque suae spicea serta comae.
ML 3. Amor Eleg 1 o. p. 33. Divapotens frugum Albis cessabat in altis Deciderant longae spicea serta comae. Claudianus L. 3. de Raptu Proserp. suci 49. Non exspectatae respectu cladis, amidim Conscidit Ufracta cum crine avellit aristas. Paullo ante ipsa ea Cybelae dixerat, st. Ia . Somnia quin etiam variis infausta figuris Saepe monent, nullusque dies non tris mi
Augurium, quoties faventia serta comarum
Fratres quoque Arvales spicea corona Insigniebantur, c infulis albis Masuri Sabini
verba ex primo Memorialium servavit nobis A. Gellius L. 6. . . a mulier ex duodecim filiis maribus unum morte amisiit, in illius locum Romulus Acca Larentiae sese filium dedit; sequa ceteros ejus lios Fratres Arvales appellavit. Ex eo tempore colleg um mansit Fratrum Arvalium numero duodecim. Cujus sacerdotii insigne est spicea corona, albae insulae. Sed&Plinium audiamus, L. 8. C. 2. Arvorum sacerdotes Romulus in primis instituit, eque duodecimum fratrem appellavit inter illos, ab Acca Larentia nutrice seua genitos, spicea corona, quae vitta alba colligaretur, in sacerdotio
eis pro religiosissimo insigni dati, quae prima
apud Romanos fuit corona honosque is non nisi vita finitur, ue exsules etiam captosque omn
s. LUCE ACRA REQUIEsCAT HUMUs Io. Marius Mattius ex libro suo vetere profert, Luce tua, L. I. Opin C. 13. sic ad unam Cererem foret referendum. Non placet.
nam, pro frugum pecorumque ubertate cpro vinearum proventu simul fiebat. Quod ignorare patremfamilias diligentem haudquaquam oportebat Cicero L. a. de Legib. C. I 2. Feriarum fesorumque dierum ratio in liberis requietem habet litium, jurgiorum in servis, operum, laborum quas compositor anni conferre debet, ad perfectionem operum usicorum quod tempus, ut sacrificiorum libamenta serventur , foetusque pecorum , quae tota in
lege Dnt diligenter habenda ratio intercalandi est.
8. NUNC AD PRAESEPIA DEBENT PLENA CORONAT STARET BOVEM CAPITE J propter societatem operum ac laborum Magnus ab
omni aevo honos habitus fuit bubus aratoribus. Res pulcra videbis , si voles, apud Varronem L. . de R. R. cap. s Columellam praefat. L. 6 Plinium L. 8. C. S. Hinc Pythagoras Nasonianus L. f. p. 2 o. Seuid meruere boves, animal sine fraude δε-lisque
Innocuum, simplex, natum tolerare labores 'immemor es demum , nec frugum munere dignus r
ut potui curvi demto modo pondere aratri
244쪽
Vos quoque abesse procul jubeo, discedite ab aris
Quis tulit hesterna gaudia nocte Venus. Casta placent Superis pura cum Veste venite, Et manibus puris sumite fontis aquam.
Ruricolam maritare suum; qui trita labore
Illa , quibus toties durum renovaverat arvum,
Tot dederat meses, percussit colla securi. Sane id Romanos aliquando non mitius punivisse, quam si homo foret occisus, ostendit Valerius Maximus L. 8. C. I. Sed haec olim fuerunt. Constantinus Imp. statuit, ne boves aratorii ob civilia debita pignori cape rentur neve ad cursum publicum, ab his qui iter faciunt, abstraherentur, etiam deficientibus illis, qui cursui publico erant destinati docente magno Culacio L. q. Observ. C. et o Coronati hic stant boves ambarvali sacro, itidem ut aliis feriis alia animalia ab quotidiano labore cestantia. Ovidius L. I. Fast. f. 3. State coronati lenum ad praesepe juvenci: Cum tepido vestrum ere redibit opus. quo loco de Albiana inlitatione non omisit monere inlustri stimus Neapolis. Expressit vir summus Hier Fracastorius L. I de Intel. lectione, ubi puer ita ad citharam canit: Lege 6chnida, Leuce, Et iridem totis intexit amaracon albis. Serta duo mihi ne te unum quod postibus ipse pendam, Thelaira, tuis,mea maxam dona, Nota tibi: as aliud, quod se a luce laborum Inmunes decoret plena ad praesepia tauros. Sic in Vcstae sacro asini coronabantur, qui molas egerant. Propertius L. . Flego.'. 21. Vesta corionatis pauper gaudebat asellis. Naso L. f. Fast. P. III. Ecce, coronatis panis dependet asellis , Et elant scabra florida serta molas. In festo Dianae canes id erat Idibus Augustis. Papinius L. 3 . Silv. I. p. 7. ipsa coronat Emeritos Diana canes, oe spicula tergit, Et tuta sinit ire fera, omnisque pudicis Bala terra focis Hecataea excolit Idus. Consualibus equi qua de re Plutarchus In Quaest. Rom. ubi Masinos tradit tunc coronari solere. Tamen Cato ille priscus, mulis, equis, asinis nullas este ferias dixit, auctore
Columella L. 2. C. 12. Nunc ruta ad pulegium. In caligeri excerptis versiculus iano ita erat scriptus, Plena coronato vertice sare boves. Et quasdam membranas ita haberes, notavit
inlustrissimus Neapolis ad Ovid. L. I. ast. credo, respiciens ad illa ipsa excerpta Nam in aliis libris tale quidquam exstare, nemo. unquam significavit. Nec vero Tibullus ita scripsisset Tibullus inquam, quo uno nullus poetarum sollicitius sibi cavit a stridulis positionibus literarum C. SP. Q. T. Nihil me movet inmensa vis exemplorum , quae in contrarium adferri solent. Ex Tibullo pro banda est Tibullianae scriptionis consuetudo.
9. o. AUDEAT ULLA IANIFICA &c. Haec dicit tamquam praeco, ex solenni sacrorum more Servius ad L. I. Geor. p. 258.
Sunt aliqua, quae, si festa diebm fiant, crias
polluant. Duapropter cir ponti ces sacriscaturi praemittere calatores suos olent, ut sicubi iderint op fices admentes, opm suum prohibeant,' re pro negotiosurier ipsorum oculos cir cerimonia Deum attaminent. Macrobius L. I. Saturn C. 6. H mabant autem sicerdotes, pollui serim, si indiactis conceptisque opus aliquod fieret. Praeterea regem acrorum flaminesque non licebat idere feriis opus fieri ideo per praeconem denuntiabatur , ne quid tale ageretur praecepti negligens multabatur. Praeter multam vero Uirmabatur, eum, qui alibus diebus imprudens aliquid egisset, porco piaculum dare debere pru-d2ntem expiare non posse, Scaevola pontifex a 'mabat. Hi praecones dicebantur praeclamitatores , itemque rarciae , a praeciendo praeclamando auctor Festus Pompejus , sed a carnifice Paullo mutilatus. Ceterum in vocibus, ulla lanificam, inest aliquid antiquae venustatis, quod hodie ignorat poetantium natio. De eo nos semel atque iterum in loco
Iῖ. ΑsT PLACEN SuΡΕRIs Martialis Epist ad Domitianum, L. 8. Cum pars libri meo melior ad majestatem sacriis iminis
245쪽
A L 11 Inu LLI Cernite, sulgentes ut eat sacer agnus ad aras, Vinctaque post olea candida turba coma S.
tui allegata sit, memineris non nisi religiosa purificatione lustratos accedere ad templa debere. Macrobius L. 3. Saturn. C. I. Hoc autem reputo principaliter praemittendum, quo ad hoc quis Diis superis rem sicram recte perficiat , prius eum rite purificari oportere. Id quod sequitur, pura cum se venit , capiendum de veste candida Ovidius L. AE,Fast. p. 619. Alba decent Cererem: ses Cerealibin albas Sumite nunc pulli velleris usi abest. Tertullianus lib. de Palli cap. 4. Cum obculium omnia candidatum, in ob notam vittae privilegium galeri, Cereri initiantur. Hoc Neapolis observaverat.
1 . ET ANIBUS PURI SUMITE FONTIS
AQUAM numquam enim nisi loti accedebant ad sacra Hesiodus Eργ. καὶ Η3κερ. p. 72q.
Neque umquam mane Ioυi libato nigrum vi
Manibus illotis, neque aliis inmortalibQ. Neque enim illi exaudiunt , respuunt vero
In voce puris suspicor adcrevisse literam supremam ex proximo verbo sumite, Hegendum puri, ut fontis potius sit quam manuum epitheton. Ita sane Nato L. q. Fast. 3I . Haec ubi casarum processit ab agmine matrum, Et manibus uram fluminis hausit aquam, Ter caput irrorat , ter tollit in aethera palmas. eodem libro, g. in Palilibus: Us Deaplacanda est haec tu conversm ad ortus
Di ter in vivo prolue rore manus.
Propertius L. 3. Eleg. i. h. Primus ego ingredior puro de fonte sacerdos Itala per Grajos orgia ferre choros. deinde Eleg. I 3. Ac primum purasomnum tibi discute γmpha. Sed nihil pertendo. Sunt enim auctoritates S multaeis clarae , unde vulgata scriptura firmari queat. Neque etiam ignoro , quid
sint in sacris purae manus. Is V EAΤ ACER AGNU AD ARAN Ut
sue gravida, id quod Servius notavit ad L. I. Geor. 9. 34s. ita Magno fiebat Ambarvali.
bus Maro L. I. Geor. 2.3 I. annua magnae
Sacra refer Cereri laetis operatu . in herbis, Extremae sub casum hiemis jam vere sereno. Tum pingues agni π tum mollissima lina. is agnus circum agros ducebatur; de ambarbalis dictus. Festus iambarvales hostiae appellabantur , quae pro arvis a duobus frarribus sacrificabantur. Ambarvalis hostia ess, quae reid inae causa circuχ arva discitur ab iis, qui pro frugibus faciunt. In membro priore legebat caliger, a duodecim fratribQ. Id quod nos in medio relinquemus neque enim fieri non potuit, ut egerint partito. Nunc Macro. bium audiamus, L. 3. C. . Ambarvalis hostias, ut ait Pomphus Festus , quae rei divinae causa circum arva ducitur ab his, qui pro frugibin faciunt Hujus sacrificii mentionem Virgilius' in Bucolicis habet , ubi de apotheosi
Daphnidis loquitur: Haec tibi semper erunt, cum sollemnia vota Reddemus Nγmphis, ta cum luserabimus agros. Ubi lustrare significat circumire. Hinc enim viis delicet, nomen hosiae acquisitum es ab ambiendis arvis. Sed G in Georgicorum libro pri.
Terque novas circum felix eat hosia fruges. Videsis Maronem & nostrum Albium consulto uti verbo e di in quo verbo est signi. ficatio liberae voluntatis. Non enim hostiae ligabantur, , si apud aram reluctarentur, non litabant Plinius L. 8. C. s. Hoc quoque notatum, vitulos ad aras humeris hominis allaros non fere litare , sicut nec claudicante, nee aliena hostia Deo placari , nec trahente se ab aris. Macrobius , loco laudato: Observatum est a sacrificantibus, ut si bosia, quae ad aras duceretμη, fuisset vehementius reluctata , ostendissetque si inbitam altaribus ad veri, amoveretur quia invito Deo osserri eam putabant. Cluae autem setisset oblata, hanc olenti numini dari aestimabant. Servius ad L. a. Aen. st.
13 3. VINCULA RUPI. Atqui holutae sunt, hosiae. Nam piaculum es in sacrificio aliquid esse religatum. Unde es
Unum exuta pedem vinclis in se recincta. item , vittasque resolvit Sacrati capitis. Ergo incula religionis intellige ut, τinclis innaret Cloelia ruptis. scilicet foederis. Nec enim obsides umquam ligantur. Sed huic expostioni illud occurrit, tande
246쪽
Di pati ii, purgamus agros, purgamus agrestes. Vos mala de nostris pellite limitibus. Neu seges eludat messem fallacibus herbis, Neu timeat celeres segnior agna lupos. Tunc nitidus plenis confisus rusticus agris Ingeret ardenti grandia ligna foco.
is ligatus fuerit, quia eum Trojan non ligarunt ultro enim se obtulerat. Unde intelligendum , a Graecis magis ligatum ante tempus sacrificii. Nam consiuetudo illa, quam fura diximus, erat in ipso tempore sacrificiorum. Ante enim ligabantur ut Iu venalis:
Sed procul extensum petulans quatit hostia fu
Et Iunius Philargyrius ad L. 2. Geor 2 39q. probant haruspices hostiam , quae , admota
altaribus, reluctatur. II. DII ATRII, PURGAMUS AGROS, PUR
GAMU AGREsTE. Dii parri sunt Penates. Cicero Philipp. r. C. O. Cn. Pompsi liberi primum patriam repetebant sola fierit haec partium caussa communis. Repetebant praeterea Deos patrios, aras, focos , larem suum familiarem Macrobius L. 3. Saturn C. 4. Addidit 'ginus in libro , quem de Diis Penatibus scripsit, vocari eos Θεους πατρωους. Sed nec hoc
Virgilius ignoratum reliquit: Dii patrii serυate domum, strvate nepotem. de purgatione agrestium aliquid diximus ad
L. I. Eleg. I. st 13. I9. NEU EGE ELUDAT MESSE FALLACIBU HERBIs Proprie dixit eludat Maro L. I. Geor. V. 226.
Multi ante occasum fae coepere sed illos Exspectata seges ani elusit arsis. Propertius meus deludere posuit L. 2. Eleg. I 2. Terra prius falseo partu deludet arantes. Alii decipere vocarunt, fallere, mentiri. Ovidius L. f. Metam. 48O. illic saeva vertentia glebas Fregit aratra manu parilique irata colonos Ruricolasque boυes leto dedit arvaque justFallere depositum , itiataque semina fecit. L . 1. Pontic Epist. 9. p. 29. Vana laborantis si fallat vota coloni, Accipiat graυidae cur suis exta Ceres r
Saepe Ceres primis dominum fallebat in herbu ,
Etu sis obsesso sabat avena solo.
Amor. L. 3. Eleg Io. e. q. Cum bene jactati pulsarant arva ligones Ruperat e duram vomer aduncus humum, Seminaque in latos ierant aequaliter agros; irrita decepti vota colentis erant. Symmachus L. Io Epist. I. Secuta es fames publica, e spem provinciarum omnium messis aegra decepit Horatius L. I. Epist. . p. 87. oves furto , morbo periere capellae Spem mentita seges , bos es enectus arando. Silius de agro Falerno, L. . p. 16O. Dives ea e numquam tellus mentita colono. Alcimus Avitus L. R.
xt in magis ipsa sibi tellus adversa negabit,
seminis excepti vertens ment ta nitorem.
pulcre Quintilianus Declam. 2. Non enim vulgaris illa labes frumenti fuit, nec qualis aliis ab agricolis accusari solet perfidia terrarum, ingratae mes irritus labor. - etiam sicubi forte jejunae herbae solum vicerant, vanis tauium arsis spem fefellerunt , inanes culmos tristis agricola actabit ventis nihil relidituris. Hanc ille errarum perfidiam a poetis accepit. Noster hujus libri Eleg. 3. p. q. At tibi diιra Ceres, Nemesim quae abducis ab urbe Perseisa nulla semina terra fide.
Horatius L. . Od. 6. . O. Purae rivus aquae , silvaque jugerum Paucorum , e segetis certa fides meae.
De his autem votis Cereri susceptis, expolibro simul Albiano versiculo, praeclare egit Inlustrissimus Spanhemius ad Callimach Hymn. in Cerer. I 37.2o. SEGNIOR GNA est in libris nonnullis, tardior agna. Ego istud malo dicitur enim segnis quasi sine igne. Vide Servium ad L. I. Aen. I. 27. ad L. . . 373 ad L. Ir. 8.s2s Angelum Decembrium L. . de Polit. Liter. p. 23 I. LVostium nostrum in tymologico L. L.
sTICus ARE1s Quid in , bene saginatu . Cato
lib. de R. R. cap. I. Vicini quo pacto niteant,
247쪽
Significet placidos nuntia fibra Deosq
id animum adsertito. In bona regione bene nitere oportebit Horatius L. I. Epist. q. penuit. Me pinguem O nitidum bene curata cute vises.
L. 2. Sat. 2.9.128. quanto aut ego parcius, aut os
O, pueri nituisis, ut huc noυus incola venit 'Phaedrus L. 3. Fab. 7. Cani perpas macie confestius lupus Forte occurrit salutan es dein invicem Vt restiterunt, inde sic, quaeso, nites rAut quo cibo fecisi tantum corporis Ego, quisum longe fortior, pereo fame. Quod sequitur, areis, a caligero est, sacr sicium post collectas fruges fieri solitum Intelligente. In libris passim reperias agris. Et plenos agros jam semente facta veluti gravidos intelligebat eruditisssimus Torrentius ad Horat Epod. 2.2.43. nec non Salmasius Not. in Vopiscum p. 361 Sequamur praesertim
in tanta vetustorum codicum conspiratione. Statim in versu breviore Ingeret scribendum, non Ingerat Ostendunt sequentia.
23. TURBAQUE VERNARUM, SATu RI BONA
sIGNA COLONI olim legebatur sttγri coloni: quae aberratio , quamquam levis ac paene iocularia, in quantas angustias redegeritio num Cyllenium, miraberis, si inspicere volueris Satur est, locuples, copiosus Cicero Dial de Seneci . C. s. ea quidem senientia haud scio, an ulla beatior esse postri neque solum incis , quod hominum generi uni. verso cultura agrorum es s utari r sed tae. Iectatione , quam dixi saturitate copiaque
omnium rerum, quae ad victum hominum, ad cultum etiam Deorum pertinent. Horatius Epod. a. p. 'Positosque vernas , ditis examen domus Circum renidentes Lares. 2s. VIDEN U FELICI Bus ExTIs J In Lipsit excerptis erat coelesibus extis quod non probo Gaudet noster in bonitate extorum , fausta omnia ac felicia portendentium. Nam per exta exquirebatur voluntas Deorum. Vide quae ex Trebatii libris de Religionibus exscripsit Macrobius L. 3. Saturn C. s. Illud, Viden ut, repentinum aliquid nota ut passim observare est apud poetas. De quantitate ambigi posset , nisi monuissent veteres Magistri. Servius ad L. 6. Aen. p. 779. Viden' ut geminae sant vertice crisae' DEN aiuraliter longa es brevem tamen eam posuit, ecutus Ennium. Et adeo ejus es immutata natura, ut jam , ubique brevis inveniatur. Luta. tius ad Papin L. Io Theb. s. 8o7. Viden ut jugulo con tu erit ensem llaba cum naturaliter longa sit, amen eam corripuit , secutus auctoritatem Maronis, dicentis. VIDEN UT
GEMINAE STANT VERTICE CRISTAEO Ennium integrum legerat Servius: nos non nisi misere mutilum habemus. Sed Maroni potuit Catullus praeivisse Carm. smm 8.
Sic certe. Videre ut perniciter exsiluere. 26. SIGNIFICE PLACIDO NuNΤIA FIBRADEos Signi care est verbum haruspicinae , mnisque adeo divinationis Cicero Catilin. 2.C. 3. Luae quidem ego neque mea prudentia, neque humanis viribus fretus polliceor vobis, aeuirites sed multi or non dubiis Deorum immortalium significationibus Orat de Harusp
Resp. . a. Suod igitur ex aliquo disjuncto diversoque mon stro segnificatum caveremus, id cum sibi ipsum mon strum es, e cum in eo ipse periculum est ex quo periculum portenditur non
pertimescemus L. I. de Divinat C. I. Gentem quidem nullam ideo neque tam humanam, atque doctam, neque tam immanem, tamque barbaram , quae non significari futura, is quibusdam intelligi praedicique posse, censeat. Fibram noster pulcre nuntiam vocat, quae quasi verbis claris enuntiet voluntatem eorum. Et sic Propertius L. 4. Eleg. I. st IOO.
Aut sibi commissos fibra locuta Deo . Ipse Albius L. I. Eleg 9. P. 3. Nec mihisunt sortes, nec conycia bra Deorum. ML. 3. Eleg. q. y. s.
venturae nuntia sortis. Vera monent Tuscis exta probata viris.
Pythagoras apud Nasonem L. Is Metam.
Protinus ereptas visenti pectore fibras Inspisiunt mentesque Deum scrutantur in illis 27. NuNC
248쪽
L 1 II G. I. Nunc mihi fumosos veteris proferte Falernos Consulis is Chio solvite vincla cado. Vina diem celebrent non festa luce madere 3 ast rubor errantes male ferre pedes. Sed Bene es alam , sua quisque ad pocula dicat Nomen Mabsentis singula verba sonent.
ligero habemus. In libris est, Nunc mihi fumosos veteris proferte Falernos Consulis.
Atque ita citatum legas apud Io Iovianum
Pontanum L. 1. de Adspirat. Certe fumos dici vina fumum bibere instituta , ut Flaccus loquitur egebat bonis fide jussoribus Falernos autem quod vocat genere masculino, intellige cados Ioannes Pierius Valerianus, vir mulio eruditissimus, ita corrigebat L. I. Hieroglyphic. C. I9. Castig in L. 2. Geor. Maronis Nunc mihi fumosi veteres proferte Falernos Consulis.
ut scilicet fumo sim consul sic dicatur, quomodo legimus apud Juvenalem, Fumosos equitum cum diritatore magisros. Sed longe id recedit a genio Albianae Musae. Et jam olim displicuit nostro Fruterio Vide
notata ad L. 1. Eleg. II p. 18. Per Veterem consulem intelligitur vetustas vini , c precium ab aevo. Varro L. I de Re Rust. C. ues. Genera sunt ini, in quo Falerna, quae quanto plures annos condita haluerunt , tanto , cum promta sunt, fructuosiora. 28. HI SOL vITE INCLA CADo Chium miscebant cum Falerno delicatius potaturi. Horatius L. I. Sat. o. s. q. At sermo lingua concinnus utraque avior ut Chio nota si commixta Falernis.
Plinius L. I . C. I s. uid, non e Caesar Diditator triumphi ut coena in Falerni amphorcs, Chii cados in conbiυia dis tribuit ridem Hispaniensi triumpho Chium Falernum dedit. Pulcre Ausonius , eruditissimus poeta , de Harmonio, Grammatico Trevirorum, Epist.
18. Cecropiae commune decus Latiaeque camenae,
Solis qui Chium miscet Ammineum. Sed horum partIm Torrentius notavit ad Horatium, explicato simul Tibullo. 29. VINA DIEM ELEBRENT PHinc disce- re licet, Cereris sacra, quae pro frugibus
fierent, non fuisse abstemia Horatius L. 2. Sat. a. p. 2 s. Ac venerata Ceres, ita culmo surgeret alto.
p cuit in contraditae seria frontis. Catonem adde lib. de R. R. cap. I 34. Iervium in L. I. Geor. p. 3 4 Verbum celebrandi inlustratum dedimus ad L. I. Eleg. 3.M. 33. Est autem in eo verbo , praeter religionis Venerationem, etiam significatio festivae hilaritatis ut hoc ipso loco Macrobius L. a. Saturn C. . Sed quia est paullo ante Aurelius Sγmmachus, Grego nunc Laberii fecimus mentionem ; si aliqua hujus atque Publii dirita referemus, videbimur, adhibendi conυ io Amos itasse lasciviam , tamen celebritatem, quam, cum adpunt , illi excitare pollicentur ,
EOR Sallustius Iugurth. C. 66. In diem tertium construunt , quod is festus celebratusque per omnem Africam ludum a se iam magis quam formidinem ostentabat. Virgilius L. E.
Ipse dies agitat festos fususque per herbam
Ignis ubi in medii, socii cratera coronant , Te libans, Lenaee, vocat. Macrobius L. I. Saturn C. I. ubi de sacrificio, quod unoni Caprotinae faciebant liberae pariter atque ancillae , Nonis Iuliis: Duae ancillae , habitu matrumfamilῖas ac virginum sumto cum a Livio in caseris diripi
butae fuissent, viros plurimo vino provocaverunt,
diem festum apud se 1se simulantes. Inspice sodes Horatium L Q. Od. 28. 3I SED BENE MESSALAM, Su Qv IsQuE AD OCuLA DICAT Scaliger malebat, en Messalae Parum refert: nam utroque modo. dicebant. Ovidius L. I. Art. Amat. g. 6OI. Et, Bene, dic, dominae bene, cum quo dormiast. illa L. 2. Fast. p. 637. Et Jene vos, Patriae bene te Pater,optime Caesar.
Dicis su ΝΡ, sint rata verba, stro. Dd a ritum.
249쪽
Gentis Aquitanae celeber Messala triumphis, Et magna intonsis gloria victor avis, 3 Huc ades, adspiraque mihi, dum carmine nostro Redditur Agricolis gratia Caelitibus. Rura cano , ruri Sque Deos his vita magistrisDesuevit querna pellere glande famem.
Ritum ipsum liberaliter inlustravit Barn. Brissonius L. I. de Formul. Ex quo deinde alii
hauserunt. 34. ET AGNA INTONsIS GLORIA VICTOR
Avis ita optime caliger ex corrupta librorum scriptura victor ades, sive, ut ipse putabat, victor abis. Certe in secundo codice Bibliothecae Bodlejanae erat ictor abes Georgius Fabricius, vir, sua tempestate, eruditionis laude atque ingenii vix cuiquam secundus, sic citabat, ad Horat. L. I. Od. 12. intonsis gloria, vi Ior ades. pro, inquit gloria intonsorum quales Romani eteres fuerunt. Sed non ita loquebantur Romani. Semper intonsum jungebant vel cum voce alia substantiva. vel cum nomine aliquo proprio Ovidius L. 3. Trist. Eleg. I.
Inde tenore pari gradibus sublimia celsis
Ducor ad intonsi candida templa Dei. L. 2. Pont. Epist. 3I.
Nec dabit intonso jugulum cape hostia Baccho, Musia sub adductis pede nulla fluant.
L. 6 Fast. 2.2sq. Ei locus exiguus, qui susinet atria Vestae, Tunc erat intonsi regia magna Numae.
L. 2. Fast. . 3o ubi de Februis: Denique quodcumque es , quo pectora nosrapiamur sm apud intonsos nomen habebat aυos. Ab his avis intonsis deducI poeta antiquam Messalae nobilitatem Nec poterat argumen to uti certiore Varro L. 2 de Re Rust. C. O. Omnino tonsores in Italiam primum enisse ex Sicilia dicuntur post R. . . CCCCLIIII. ut scriptum in publico Ardeae literis exstat, eosque adduxisse . Ticinium Menam. Ollim tonsores
non fuisse adsignificant antiquorum satuae, quod
pleraeque habent capillum, m barbam magnam. Cicero orat pro Coelio C. I . Aliquis mihi ab inferis excitandus es ex barbatis illis , non hac
barbula, qua se delectatur e sed illa horrida, quam in statuis antiquis is imaginibus ide. mus Albianum versiculum expressit Propertius meus, sed ta , ut fecerit grandiorom,
L. 4. Eleg. 6. s. 38. Mox ait: O longa mundi serυator ab Alba Auguste, Hectoreis cognite major avis.
36. REDDITUR AGRICOLIS GRATIA CAELI-
TIBus redditur gratia, pro beneficiis acceptis Catullus Carm. 6s P. I so. Hoc tibi, quod potui, confeditum carmine munus
Pro multis, Alli, redditur ossiciis. Cicero Philipp. s. C. s. Qui honos mihi maximus videtur, primum, quia usis es. Nouenim solum datur propter spem temporum reli quorum , sed pro amplissimis meritis redditur.&c. Est tamen hic significatio religionis. Vide supra ad L. I. Eleg. 3. s. 34. Dei agricolae sunt Bacchus potissimum ac Ceres noster L.
q. Carm. I. s. 63. Non illic colit arυa Deus, Bacchusue Ceresue.
Maronem vide initio L. I. Georg. ipsumque hujus Elegiae principium.
37. HIs I TA MAGIsTRIς ad Deos auctores refert artes Minventa hominum, vitae communi utilia Cicero L. 1. de Offic C. 4. Qui denique ex bestiis fructus, aut quae commoditas, nisi homines adjubarent , percipi posset ' nam e qui principes inveniendi fuerunt , quem ex quaque belua usum habere possemus , homines certe fuerunt. Et qui sic fuissent, eos hominum aliorum fama , beneficiorum memor, in concllium Deorum collocabat id quod operose docere, nihil est necessse.
DE FAMEM Hanc praecipuam primorum mortalium alimoniam fuisse, nondum inventis frugibus, omnis tradidit antiquitas Plinius
prooem. L. I 6. Proximum erat narrare gland
feras arbores quoque , quae primae victum
mortalium, aluerunt , nutrices inopis ac feraesoriis Maro L. I. Geor. I 47. Prima Ceres ferro mortalis vertere terram
Instituit: cum jam glandes atque arbuta sacrae Deficerent uvae, , vi tum Dodona negaret. Addit glandibus poeta summus arbuta et quΟ- modo ante eum Lucretius L. f. p. θεοῦ.
250쪽
Exiguam viridi fronde operire casam.
Glandifera inter curabant corpora quercm Plerumque γ', quae nunc hiberno tempore
Arbuta poeniceo fieri matura colore, Plurima tum tellus , etiam majora ferebat. Alii' fraga, & corna, frondes teneriOres. Ovidius L. I. Metam.' IO3. Contentique cibis nullo cogente creatis, Arbuteos foeIm, montanaque fraga legebant, Cornaque , in duris haerentia mora rubetis; Et quae deciderantpatula Iovis arbore glandes. Et Amor. L. 3. Eleg. o. p. 7. Ante nec hirsuti torrebant farra coloni:
Nec notum terris area nomen erat.
Sedglandem quercus oracula prima ferebant. Haec erat , is teneri cespitis herba cibus. Idem L. q. Fast. s. 39s. Messis erant primis irides mortalibiti herbae; ma telis nullo sollicitante dabat. Et modo carpebant vivaci cespite gramen;
Nunc epulae tenera fronde cacumen erant.
Postmodo glans nata es bene erat jam glande
reperta; Duraque magnificas quercus habebat opes. Prima Ceres homini ad meliora alimenta vo
Mutavit glandes utiliore cibo.Qtiintilianus Declam 42. Utinam saltem nobis rudem ictum si a minifrassent , G carpere arbuta concurere quercum, legere fraga licuisset . quaecumque primi mortales ante traditos divinitus mitiores cibos contra famem objecerunt, pestifer annus reliquisset. Arnobius L. a.
Quid enim, si hoc modo culpam vel in infigere prioribu illis atque antiquissimis saeculis, quod inventis frugibi glandes preverint, . pudiaberint arbuta ' Quod Cereri adscribunt poetaeia Hispanos regi suo Habidi debere
auctor est Iustinus L. . C. 4. Qui ut regnum accepit, tantae magnitudinis fuit, ut non fru-sra Deorum majestate tot periculis ereptus videretur aeuippe barbarum populum legibus unxit, or boves primus aratro domari , frumentaque sulco quaerere docuit . ex agresti cibo mitiora vesci, odio eorum quae ipse aspm fuerat, homines coegit. Nec tamen ideo suus glandi honos decrevit apud hos ipsos populos, Plinio teste L. Is Q s. Glandes opes se multarum gentium, etiam pace gaudentium consat. Nec
non, inopia frugum arefactis molitur farina , spissaturque in panis usum. uin, hodieque per Bispanias secundis mensis glans inseritur.
Dulcior eadem in cinere tosia. Et talis infanti. bus dabatur a nutrice. Arnobius L. a. Sed aut fitilla de milio, aut sit panis ex farre, aut, ut saecula imitemur antiqua, ex cinere caldo glandes, aut ex ramis agrestibus bacculae Ceterum
verbum Desiluit huic loco, ni fallor, minus aptum est, quam suevit, quod legitur sit libris melioribus. Desiluere est, derelinquere, deserere Livius L. 34. C. 34. Itaque ne aut repente trepidetis, aut rem inchoatam turpiter desitualis, scribendum ante Uris ciυitatibus censeo, explorandumque, quid quaeque amiami, quid virium habeat. A desuescere, quod est contrarium τι ad uesicere , vel consuescere, longe aliam habet notionem. Hocis desuefieri dicebant. Varro L. a. de Re Rust. C. s. de catulis Duobm mensibin primis a partu non dijunguntur a matre , sed minutatim desuefiunt. Titinnius in Gemina desuere videtur dixisse active, pro eo quod est desuefacere: Parasitos amovi, lenonem aedibis abcterrui. Desuevi ne quo ad coenam iret extra consilium
Υ1GILL 1. primi erat in secundo it timo. Sedis vulgata bene habet. Propertius L. Elag. 9. -3Hi primum vidit sine sensu vivere amantes.
Tunc alnos primum fluvii sensere caltata . Tigilla sunt tigna parva, sive perticae ; quibus pectinatim positis, fronde, vel arundine, aut stramine intectis fit tuguriolum ad habitationem agrestem. Vide super hac vocula Dougam nostrum L. et Praecidan pro Arbitrio C. 16. Nic. Heinsium at Ovid. L. I . Metam. p. s3 . Viderat quoque nonnihil CylIenius.
4o. VIRIDI FRONDE PERIRE DOMUM INam prius in cavernis atque antris habitarant, ferarum more Lucretius L. f. Sed nemora, atque cavos monteis , silvasque colebant, Et frutices inter condebant squalida membra , Verbera ventorum vitare imbreisque coacti.
illa latibula Naso domos vocat , sed ita, ut ipse se corrigere videatur, L. I. Metam:
