Americae pars sexta.

141쪽

Franciscus Pigarrus, Contra fidere datam alabalibae

gulam laqueo frangi iubet.

L Lino , post captum Atabalibam, diebus urgere coeperunt Pigarrum Hi ut praedam

adquisitam, qua redemptionis Atabalibete nomine aduecta erant,licet locum designatum non explerent, inter ipse partiretur. Aurum, Argentum,aestimatione primuis facta,appendere iussit inuentae sunt argenti puta libret vicesies sexies millenae auri vero mimas, tricies vicies

sex milleniri quingenti pes abHispanis appellati, siue Castis iani,quorum singuli sesqui coron

to aestimantur. Imperatori ex ea summa cesserunt pro quinta parte, quater centeni milleni pesi; singuli equites octies millenos novies centenos auri pesos, centenas octoginta quinque argenti libras acceperunt: singuli vero pedites quater millenos quadringentos & quinquaginta auri esses, argenti libras nonaginta: militum Tribuni ad tricies,etiam ad quadragies millenos auri pesos habuerunt. Nunquam mili tes tam breui temporis spatio,iamque sine periculo diuites euaserunt. Franciscus PiZarxus diuisione praedae facta, Ferdinandum fratrem, cum quinta parte quς Imperatori cesserat,in Hispaniam ablegat. Illo profecto, consilia,de morte Atabalibae inferenda,denuo agitari coepta plerique, ut suae saluti, tum earum Prouinciarum securitati consulerent, e vita tollendum censebant ali vero ipsum in Hispaniam ad Caesarem ablegandum, neque tantum Principem morte assiciendum, etiam si culpa non vacaret. Sed ptior sententia obtinuit: quaesitus mortis inferendae praetextus, quod videlicet fratrem germanum Guascarem a suis Praefectis captum occidi curasset, &perniciem Hispanis clam moliretur. Auditatam crudeli sententia, de Francisci Pigarriti de valde questus est, qua se obstrinxerat liberum illum dimissurum accepto litro: illum deinde orat,vi ad Caesarem in Hispaniam mittat potius, quam manus polluat eius sanguine qui ipsum non quam offendisset. Sed Pietarrus aures ad eius preces obstruens per suos Aethiopes laqueo gulam illi frangi iussat. Ceterum,quod obseruatione dignum est, illius Principis mors non mansit impunita: nam male postea perierunt, quotquot incius excidium conspirauerant. Illo autem extincto, atram vestem sumpsit PiZarrus,&honorificas illi curauit exequias.

142쪽

. . . .

143쪽

CuZco,totius regni Peruant urbs oma, ab Hispanis occupatur.

NτgLL rcgNs Franciscus Pietarrus quam opulenta esset urbs Cuzco Ingarum Imperii Regia, Caxamalcam deserens, eo proficiscitur, circumspecte tamen iter faciens, quia Quigquiet, unus exprimariis Atabalibet Praesectis , magno cum exercitu per eam regionem vasabatur: iquo aliquot velitationes cum Soto,deinde cum Almagro factae,in quibus aliquot Hispani multi vero Indi ceciderunt circa Vilcas quo tandem PiZarrus cum reliquo exercitu peruenit Victriniores Cuzco facti,frequentes ignes conspiciunt: eam ob causam dimidia pars equitum eb mis sa ad ignem extinguendum, arbitrabantur enim hostes urbem incendisse,ne Christiani ea potirentur.Deprehensum tamen est nullum fuisse incendiuna,quod damnum inferre posset, sed ignes dumtaxat excitatos adsignum dandum vicinis incolis uerbanis ut eo confluerent. at certe tam multi armati statim ex urbe prosilierunt,ut solo lapidum iactu Hispanos in fugam agerent. Ceterum superueniens PiZarrus, hostem multis caesis in urbem se recipere cogit.Sequente nocte qui belli authoxes erant, sublata sua supellect ile urbem deserunt. Postridienenaine resistente,VrbemCuZco Hispani ingrediuntur, Solisque templum, Guainacapae arcem spoliant. Breuiter istic di vicinis locis, maiorem praedam nactos fuisse aiunt,quam capto Atabaliba.

145쪽

Praelium inter Hispanos clndos comissum ad urbem Curco.

ANO Guaynacabar filius, Atabalibaestater,cuuis capiti Franciscus garrias diadema imposuerat,clam suos ad ebellionem sollicitat armaque aduersus Hispatio comparat cuius rei causa in vincula fuit coniectus,& in arce urbis Cuzco custoditus Aliquanto post familiaritatem maiorem cum Ferdinandori Ioanne PiZarris contrahit,ipsosque orat,permittant ad solenne quoddam se-stum, quod in Hircaycelebrabatur, se conferre, fidelem enim in posterum se futurus λ,&inucio lidam ex auro statuam allaturum, patris sui Guaynacapae vultum, magnitudinem referentem. Dimissus,multos illico satrapas Indos ad se euocat,& ad rebellionem aduersus Hispanos faciendam concitat HO-rum plerosque,simulque etiam Indos qui ipsorum causa in metallicis laborabant occidi curat. Mittit deinde : isIxqfectis unum cum iusto exercitu,qui urbem Cugco occupet: ille adueniens, Hispanis arcem adimit,eamq; per sex aut septem dierum spatium inuitis Hispanis retinet Hispani tamen acritervi strenue pugnando,desiderat is aliquot e suorum numero,&inter eos Ioanne Pigarro, recipiunt. Superueniens porro Mango cuna centuin millibus indorum,urbem obsidione cingit eamq; singulis pleniluniis impugnat Marchionem Franciscum Pi Zarruin, intellecta Mangonis Ingae rebellione, magna incessit solicitudo,eam ob causam per interualla quosdam e suis Tribuni Cuzco mittit, qui videant quo in statu sint eius urbis res: omnes ab Indis intercepti caeduntur. Cum auteΠὶ nemo ex iis quos emiserat, ad ipsum reuerteretur, magis anxius esse coepit itaque Tr1bunum Franciscum Godoyablegat cum quadraginta equitibus,qui certi quidpiam perdisceret is in angustij quibusdam viarum initido res ni insidias incidit,&undique ab illis cinctus,omnes suos amittit ipse solus generosi pernicis equi, cui inuidebat,auxilio periculum evadit: atque ad Pi garrum reuertens, Hispanos quosdam, ex eorum numero qui ante cum abis Tribunis missi effugerant, in itinere offendit, a quibus edoctus quae in Cuzco accidissent, Lirnam rediit. PiZati his auditis,undequaque auxilia aceersit. quic primus omnium adfuit Alphonsus luaradus, quem trecentispanis, maXima ex parte equitibus praeficit, iubetque nusquam consistat, qui debellatis Indis Curco obsiliberet. Ille profectus, in itinere Gomegium de Tordoya inuenit, qui secum ducentis militibus Hispanis ipiunxit CuZco vicini facti, impetu facto Indos adgrediuntur tanta autem contentione utrinque pugnatuquanta nunquam postea Indi tandem, plurimis suorum anaissis, in fugam se coniiciunt. I a Iacobus

am π

147쪽

Iacobus Almagrus a Ferdinando Pigarro in vincula coniici

tur, in carcere strangulatur, postremo blice capitςR

PiZarrum, ex Hispania reducem, qui urbis aditu illum prohibere voluerat, cum Gonsaluo fratre in vincula coniicit Quare a Marchione Francisco Pigarro intellecta,cxercitum conscribit aduersus Almagrum sed monachorum&aliorum quorundam magnae authoritatis virorum interuentu, Conditiones proponuntur ad ipsos reconciliandos: ut videlicet uterque eXercitum dimittat, Almagrus Ferdinandum Pigarrum evinculis soluati ante enim corruptis custodibus --Gonsaluus euaserat uterque ad Caesarem mittat petitum, ut ipsius Maiestas de his quae ad ipsorum Gubernationem pertinerent, noua mandata dare dignetur vique in Mala conueniant singuli cum decem equitib. duntaxat, ad pacem sanciendam Almagro Malam profecto vi dictum erat, Gons aluus in itinere struit insidias Almagrus ea re intellecta CuZco regreditur,militemque cogit ad se tuendum,multum conquestus de PiZarriperfidia, tum de monachis qui similes conditiones proposuissent Marchio metuens ne Almagrus ira percitus Ferdinandum PiZarrum Datrem quem captiuum detinebat, neci traderer, statim Iacobum Aluaradum ad eum ablegat, qui assirmaret Marchionem minime conscium esse eorum quae Gonsaluus frater tentasset. Almagrus, tametsi Marchionis fides ei valde suspecta esset, precibus tamen Aluaradi euictus,propositas conditione accipit, MFerdinanda liberum limittit. Marchio recepto fratre, toties datam fide frangit,&Almagro significat CuZcO VO-lens excedat, sin minus vi ipsum inde expulsurum. Vterque se ad prUrum acc1ngit: Marchio suis militibus Ferdinandum fratrem praescit, praelium committitur,vincitur Almagrus, captumque Ferdinandus in carcerem Coniicit,deinde mortis sententia frustra obsecrante Aluarado ne id faceret in ipsum pronunciata,illi gulam in carcerQfrangi iubet, postremo cadaueri in publicum producto, ceruices praescindi. Qui fuerint Almagri parentes,incertum Coelebs vixit filium tamen reliquit ex Inda muliere, cum qua consuetudinem habuit in Panam eiusdem cum ipso nominis.

149쪽

Marchio Ρi garrus a Iacobo Almagro iuniore, &eius

confoederatis, inpropriis aedibus caeditur.

Nurbem Regum reuersus e Curco pranciscus pigarrus, eum Almagro iuniore ingratiam reis dire cupiebat, sed inanem sumebat operam: nam ille vindictam sumere de Patris morte praesertim ad id facinus impellente Ioanne de Rada, cui Admagrus moriens filium commendauerat)omnino constituerat. Pigarrus indignatus,ipsit&eius sequacibus Indos adimit,ut egestate compulsos, ad se confugere cogeret,atque ista ratione clandestina eorum conuenticula illotueret Ista re magis irritati Almagristae,clam arma comparant,&ad Iacobi Almagri aedes com- portant Nuntiantur' C Marchioni PiZarro,sed negligiti illos iam satis miseros esse dicens,nec ocmonemq si1tζros, ut magis miseri fierent. Interea rumorem spargunt illi PiZarrum ipsorum vir insidiari. Admonetur denuo PiZarrus, vitae suae consulat: nam hauddubie Almagristas in ipsius necem conspirasse lem mi confidenter respondit, eorum capita suum conseruatura praeterea non velle illos praetorianos ad sui tute- Iam adsumercine ipsi obiicerent aduersari; aduersus Vacam de Castro is recens a Caesare missus aduenerat armisse munire Coniurati statuunt ipsum die Diuo Ioanni sacro in templo occidere: unus e coniuratis Parocho summi templi coniurationem indicat, is illa ipsa nocte dissimulato habitu secretarium Antonium Picatum adit, certiorem due facit de his que intellexisset: ille porro Pigarrum,qui constituto die templum non accedit. Coniurati obseruata,coniurationem detectam intelligunt: itaque se perditos, nisi Marchioni necem inferre maturent. Ioannes de Rada, vafri vir&iaris ingeni), nec minus strenuus, Confestim sub meridiem hora prandi)P1Zarci assumptis secum undecim coniuratis bene armatis, qui eductis gladiis identidem alta voce clamarent, moriatur tyrani us moriatur proditor,qui Vacam de Castro necari curauit PiZarrus strepitum cludi iubet,interea dum ubiJulum ingreditur arma sumpturus, Rada quendam e suorum szarri vestibulum plateam .ectans sistit, qui nudum gladium sanguine hirci quem istic confoderat tinctum manu tenens,exclamaret,necatus est PiZarrus,id autem eo consilio,Vt Almagristς,qui circiter ducenti in urbe Ioanni de Rada in subsidium venirent Chaues existimans sua authoritate Coniuratos reprimere posta, anuam aperit, kioqui exorsus,statim confoditur, perque gradus deturbatur, simulque aedes ingrediuntur coniuratirum impetum soli septem qui PiZarro aderant,aliquamdiu sustinuerunt quibus occisis, P1Zarrus solus diu adhu Ceciniuraris restitit, donec accepto in iugulo vulnere concideret Fuit Marchio PiZarrus robustus,animosu ,stinuus,venerabilis, sed vitae suae nimis negligens. iugi a