장음표시 사용
111쪽
ςx eo certamine vulnere ictus,aut caesus occubuisset, praeter focari Deo laeti gratias egimus. D. 'C. R E Lilius, deinceps iter pacatum sine ullo hostium incursu transegimus: iniquioribus tantum ventis subinde confli stati, qui navim hostrarii indie in litora Hispanie eieci uros minati sunt. quod unum,ueluti calamitatum nostrarum cumulum, exhorrebamus. In undis praeterea quidquid maloruns
tolerari potest, inopiam frigus,famem, pertulimus. Quippe nobi ,qui' p xj 'carnificina e plorida redibamus, pro omni tegmine noectu atque interdiu nIUri fiuvihil praeter simplex indusium aut lacera quaedam pannicularii miserum ad. 'g'th uersius frigorari ceteras aeris iniurias praesidium velando corpori supereratu Panis quam parcissime dabatur nobis, isque situ corruptus ac mucidus Aquet iam, quamquam foetidae, non ad satietatem, sed in diem cyathum durita at unum,&quidem exiguum, bibebamus.Ex hac tam insalubri victus ratione, multi e nostris, ubi terram attigissent, periculosis morbis impliciti,plerique
. T , Dam maestam hanc nostram ac laboriosam nauigatioriem laetus Gyin malis,excepit exitus Quum enim ad Rupellae litus appulissemus; st eius an urae accolis&ipsius adeburbis ciuibus perbenigne S humanissim8 excepti .ib mgmiuimus multam nos ab illis publice ac priuatim hospitaliter facta, munifieeta
que adeo collatae opes, ut quae in suam cuique redeunti patriam necessaria erant,nemini nostrum deessent.
Io Ribaldiu maior u anisam cla sim quarens, naustagium facit. Valgis ma
smiseriis conflictantur. 1 andem ab Hispanis in deditionem acceptifoede trucidantur. VIII. V Ne eorum quae de Ioanne Ribaldo superius retulimus,redire R in memoriam oportet.ls,uti ante dictu est, cum lecto militum 4 nostrorum robore obuiam Hispanis ad certamen egressus: eos illi quidem , quum quinque dies per altum quaesisset,non reperit.
Sed praetoriam suam navim Trinitatem vocabant quae a cetera classe aberrauerat,sorte naetus omnium ignarus quae in Castello nobis acciderant, totius orae appulsi prohibere Hispanos constituit Praetoriam conscendit, ut facilius inde ex naualis disciplinae more, omnes Praetoris edietaiussa acciperent. IN TAE R C aduersam per se tempestatem quum squire ventus coepissEL continui etia imbres foedabant. Quinto die vento vis addita:geminatur tem-
112쪽
figerent. Inquaginta ferme leucis stupra Maium flumen ad oram evecti, iam fractis nauibus commeatu amissis,incolumes tamen ipsi evaserunt. Vnus tantum Grangius tribun milit fracto nauis malo insidens, fluctibus haustus in suius magnum merito desiderium fuit. Erat enim in eo homine non summa tantum ingenii consiliique prsitantia, s ed mirifica etiam in familiari congressu comitas ac dexteritas, qua ceteros ad virtutum suarum imitatio nem alliceret. C nostros a te emerses undis, omni tempestate truculetior ex- .isau. eras:nisi quae terra Ultro praebere herbarum videlicet, radicumque omne ge- - nus, mandere conarentur Quumque alia alimenta deficerent, ea necesse erat aque rimari qua latranti stomacho obiicerent. Neque tantum fames sed squoque miseros fatigabat,cui pellendae nihil prςter veteres cisternas lacunas aderat, ex quibus foedam de dc turbidam coeno aquam hauriebat, ut vel solus spumae eius conspectus etiam valentissimis nauseam. aegritudi ne cieret Attamen indomita famis sitisque rabies omnia, quamuis spurca&insalubria cingerere in ventrem subigebat: totos o misero vi
'o demum te exiguam sorte sicapham reperiuntia tum
eius ope sperant sie sociis qui in castello erant naufragium suum significaturos. Quippe ab eo,terrestri itinere, duodecim leucarum interuallo aberant, maritimo quinquaginta. Adhq interiectum flumen Delphinorum, quatuor an latitudinem stadia diffusium, profundo alueo &nusquam vada aperiente, non nisi nauigio transimitti poterat Itaque excepta laete ea scapha,linteas suas tunicas seu indusia concerpta, stupa vic rimis explendis infulciunt,4 commissuras eius ferruminant.
T 'M Ioannes Ribaldus Praetorpro soli ta comitate dc modestia, multos eorum quorum consilio utebatur, conuocatos, in eam ferme sententiam ali loquatur H ' M patientiam o socii misieriae nostrae vicerunt neque ina tantas rumnis vita tolerari diutius potest Et muli,quidem optabilii, esset a morte semel defungi,quam tam perdito rerum statu ceties moti veriusquam a vitiore, nisi fides vetaretprouidentiae Dei dissidere, cuius vel in extremii auxilium*erandum atque exsipe standum est interea tamen, quod nostra, rum partium est,uersianda nobis fiunt sedulis omnia, si quem forte industria a- , nimio labore inueniamus malorum exitum liaque a nobis aliquos scapha, , ad castellum mittendos censeo,qui nostris deploratum rerum nostrarum stas, tum renuncient,&auxilium petan Ac protinus magnam vim lacrymarum profundens positis humi genibus,preces ad Deum orditur. Quibus peractis,
quem potissimum huic obeundae legationi de ferenticircumspectant Tho
113쪽
ma Vassor Diepesis ad eam rem maxime idoneus visius ei negotiudat Ribal dus, qua celerrime possit sociis quam misero statu stat significet. Ei se comites adiunxere Vincentius Simon,Michael Gouor, aliivsque ad decem & sex. Nos 'i, qui ut paulo ante dictum est)trans flumen erant, eadem
die in ulteriore parte Castellum versus cohortem armatorum, expasso vexillo cedere prospiciunt postquam coniecturis quantaecumque ex tanto interuallo capi potuerunt, Hispanos esse innotuit nostri, qui in tantis rerum angustiis hoc sibi supremum perfugium superesse crederent, nonnullos e suis ad hostem mittunt , qui cum eo de deditione d viti paci cantur. Legati Galli prim statis humaniter ab Hispano excepti
His p ΑΗ illius cohortis praefectus Vallem anduris vulgo appellabant v αi viri nobilis,equitis c Christiani fide siuam in Gallos beneuolentiam affirmas:
eum Hisipano victori solemnem semper morem fuisse testatu, ut suppliei ''
hosti, Gallo praesertim, clementer consuleret neque se ab eo instituto discedere velle, aut quidquam grauius in eos statuere, quod postea in mutua viriusque gentis inter se odia publicas clades erumperet omnes liberaliter a lam per interpretem affatus, fidenter venire ad se hortatur. Simulque instrui scapham quinque Hisipanos traiicere in ulteriorem ripam ad nostros iubet. Hispani transimista fluuio Gallos Vallemandi praefecti nomine liberaliter appellant Ioannes Ribaldus praetor primus nauicul Inrcum triginta suis con-'scendit: ipse a Vallemando fatis comiter excipitur ceteros ab eo aliquatulum seductos,Hispani manibus pone tergum reuinetis, binos stimul colligant. Ι' Galli, unoquoque traieci utriginta trans flumen exponeban- ηὐ μνηtur tantisperdum Valle mandus Ribaldum hominem minime malum, qui ista tde ipsius fide non dubitaret, fallacibus verbis produci&laetari curat. Nostri interim quum omnes flumen transimisissent, bini ad eum modum colligatitur, simulque permisti Hispanis Galli ad Castellum procedunt. Ribaldus praetor&ahi in primis Ottigni dominus, ubi suos ita nexos& iugatos vident, nescio quid sinistri ex eo augurari S toto ore expalle cere. Interea tamen d -'sum Vallemandi fidem appellant ille sedulb confirmat eos, neque ahb indita Gallis vincula testatur, quam vitulbin Castellum deduci possint ibi se illis cum fide praestiturum quae pepigerit. Qv v iam non procul a Castello abessent,ille tum sciscitatusq liniriter Gallos nautae, remiges, fabri nautici, tormentarij, aliique maritimis muneribus utiles essent triginta eius generis inuentos a ceteris secernit. Nec longo inde temporis paci armatorum cohors Castello egressa, pleno gradu in nostros conten liqui seorsum a Vallemandi agmine ducebantur. Gregem Oulum ad laniena agi diceres. Tum cornua occinere incipiunt,&Hispa Gi Brai η
114쪽
lympanorum&buccinarum cantus ita ut queritantium clamor exaudiri nopossetabi gladiis&hastis strenue uire Hispapi, quam foedissimum quisque vulnus fecerat,iam maxiniEgloriari. Ergo vix semihorae spatio facile egregiam theet victoria de inermib. ac deditis tulere , quos ipsi in fide acceperat. DUM haec perpetranturJoannes Ribaldus Vallemandi fidem implorans, vitae suae parci orat ipse etiam Ottignius ad pedes eius prouolutus, promissi
rum ut meminisse velit,supplex obsecrat.Sed omni haec frustra fuere.Nam il-πιν Mit ii ne letatim obueris tergo,praeteriit simulque unus carnificum eius,pugio- hemis Ribald auersum corpus deligit 'moxque e vulnere prolapium,uno alteroqi subitide ictu iacentem conficit. Ric sui miserabilis nostrorum exitus, quum se in fidem clementiam Hi- spanorum tradidissent,quae Punica religione seruata ab illis fides est. Neq; sa- si tis habueres uitiam innoxio sanguine explere, sed ut omnem barbariem su- perarent,Legati regi barbam abras eluculenti facinoris specimen eamque
inclusim litteris Hispalim misere, quemadmodum a nauticorum nostrorum nonnullis, quoruna opera Hiipani ad eum nuncium in Hispaniam perserendum usi sunt,nuper bona fide nobis relatii est in iis nominatim Christophoro Britone,portu gratiens,quislam Hispali Burdegalam tr*nsgressus, Burde-gala Diepatia naui revectus est 'Si haec Hispani meimorabili victoriae tropaeum imponunt Legati Regij corpus membratin dissecant,dc eius capite in quatuor partes diffsso, miserabiles illas quadras totidem arrectis contis praefigunt, eosque quatuor Castelli .stret angulis statuunt ' DHi ria: pos TREMos quod ex Nobili quodam Britone qui Floridam vidit ipse pa-.ὶ accepi Hispant,ut insigni aliqua catastrophe eam tragoediam clauderent, la-- cera illa corpora,truncos artus putres puerorum,sceminaria&virorum for-
sistant ma ,exstructa extra Castellum pyra,igni cremarunt,ut facile appareret id non si hostili rabie uuam verae Religionis odio, ab ipsis esse factu. Sed utcum-
ρου cre quie caelorum reliquias flarnmis aboleverint,tam Cedmrei tamen memoriam
neque aconspectu ipsius Dei, neque ex hominum animis delere adhuc potuer neque Vmquam poterunt.
ET E R v, in tradenda Gallorum caede quae plurimis .culatis testibus
memorata sunt, retuli sed non omiserim eorumderia temporum rumoremi validum adeo ut nondum exolescat.Expeditione suscepta, Hispanum ab Aulicis quibusdam per occultos nuncios de re tota certiorem esse faetii 4 qui ebnauigarent,maximam partem Hugonotos esse, Regni perturbatoresvi Regis ipsius hostes,obuiam praedam di quae impune in uadi posset. Haec vulgo tum iactata necassarmar nec refellere in animo est. Sed postquam ea gesta sunt,qubd tam atrocis iniuriae exemplo non Galli tantum, sed Regis quoque ipsus Maiestas, cuius auspiciis ea expeditio sustepta fuerat,violata esse videretur etsi ea
115쪽
terea non minus impunitas maneret sicariis, quam mors interfectis donec senescente facti inuidia, mentionem omnem ac memoriam eius rei maiores
casus oppressere porro libelli exemplum infra scriptum est.
roto IX. Regi Vastia oblatia viduis uberu, pupi is s orphanis, propinquis s anmcis,subditorum ivi qui ab Hin anis in Francia Antareitica, quam vulgo Floridam vocant foede trucidati unt,Anno, T v. Is ERABiLE plane personae atque opis egentes Christianissime Rex viduae & orbati parentibus pueri puellaeque prope innumerae,pedibus tuae Maiestatis, plenae lacrymarum supplices,aduolutitur:&aerumnas suas apud te deplorantes,lugubre spectaculum patrum,uirorum, filiorum,fratrum,nepotum dc propinquorum
suorum squi circiter nongenti, mistis ramis virisque pueri, in Florida a Petro-claudio mispanis militibus foede trucidati sunt prope praesens oculis tuis ex- p, hibent Id ver facinus quum per se vel auditu foedum atque horrendum sit 'meus tum hodie maxime subditorum tuorum sanguis perfidiosissime fusus, Dei fidem iustitiam aduersus sceleratos latrones implorat.1 Α E iam tuarum partium est, o Rex, cogitare, ea lege imperio tuo si1biectos populos, tum ut eos iustitia regas,tum ut subpr sidio ac tutela Maiestatatis tuae incolumes conserues in primis verbis i seris atque assii diis, qui secudum Dei opem ad tuam fidem coniugiunt,praesertim recenti adhuc vulnerum dolore succurrere eorumque inaud secus atque herus fidelium seruorum aut eta iam pater filiorum, aerumnis ingemiscens, orbitatem Jacrymas consolari.
Nam querelae quidem quas ad te deferunt,non minus miseratione dignae videntur, quam Petri-claudii Hispani immanitas consuetis belli commerciis o-aninibusque diuinis ac humanis legibus aduersa est. lo qui, facilius intelligas, nos rem paulo altius repetentes patienter, ut facis,audito Meminit Maiestas tua subditos illos tuos regiis literis fretos, quas Ioannes Ribaldus abs te accepit, tuo mandatu, tuis auspiciis, in Floridam nauigasse sub quum peruenissent, quinque Hispanae naues quarum maxima
octingentarum amphorarum, proxima, ducentarum,ceterae mediocris formae , erant , repente plusquam hostili impetu tuos illos homines adortae
116쪽
sunt Mox classiaritearum milites in terram lapsi, Castellum tuo nomine atque auspiciis a Gallis exstructum irrumpetes,viros,foeminas, pueros, d quidquid obuium fuit obtruncanti neque his aut illis aetas aut imbecillitas miserationem attulit.Quin etiam transfossa puerorum infantiumque corpora horrendum visu prefixa hastis adludibrium ostentabant. I si coctingentos ferme Gallos,cohortem Ribaldi praetoriam quamquam fide data, si arma tradidissent, abire omnes incolumes passuros mani-,bus post tergum reuinctis, seruilibus probris foedatos sceleratos, leprosos, pqdicones latrones Francos vocantes, in ore ipsius Ribaldi iugillat. Quumque is tam foedi spectaculi horrore perterritus, ad Petrum-claudium accede re conaretur, ut se in eius fidem ac tutelam velut asylum, coniiceret, ab eo si1- perbe repulsus, moxque eius iussu a militin pugione in tergum impresso percussus est. Quo vulnere quum corruisset, idem hic miles iacentis pectus uno& altero ictu hausit. Mortuo quoque ludibria adiecta ceruices incidit miles: barbae pilos abradit, dc quadrifidum caput quatuorpilis eodem in castello,v-bi ceterorum corpora exanima iacebant,praefigit. Postremo litteras ad regem Hispaniae, praeclarae vietoriae nuncias,&iniis pilos aliquot Ribaldi barbae inclusos, mittit perspicue tali ludibrio prodens, quam parum Regiam tuam
maiestatem vereretur, quam ade,superba columelia, per clientium tuorum iniurias&dedecora,violare ausiis est.
Nise vero credibile est, Principem ullum aut Regem Christianum,
im , nec Barbarum,tam abhorrenti ab omni humanitate esse animo, ut exsecrabile illud facinus approbet,& e quidem foediusqubd media pace in tuos
admissum est, quum tibi neque cum Hispano, neque cum ulla externa gente ,bella aut hostiles inimicitiae intercederent. Perpetrati tamen huius latrociniiHispanos, nulla iniuria abs te violatos reos esse, nostrorum sanguis S la crymae nostrae clamant,&quidem iis locis ac personis quae sub nullius iure ac ditione, praeterquam tua sunt Nisi forte Petro-claudio impudentiam saeui
tiae adiungere ac dicere libeat, ibi ius esse ubivis arma plus polleant licere
peregrinis latronibus in praesidia ditiones tuas, intuorum fortunas compora,cum exercitu imperioque inuadere licere pro sito iure in eorum ceruices saeuir quos Deus Maiestati tuaesiibditos attribuit,&quidem tam aristo fidei&obsequi j vinculo tibi obstrictos it millies mortem oppetere malint, , quam in noui Principis fidem ac ditionem concedere. Mi j Et si Petri-claudii facinus Hispaniae rex ratum non habeat,
nihil saperest, nisi ut vel istius stipplicio iniuriam tibi factam expiet, vel tibi eum noxae dedat: tibique in posterum ius ac possessioriem vacuam Floridae tradat, quae pridem tuis auspiciis ab tuis occupata, regni tui finibus ac ditionibus adicina est. Neque enim ibditi illi tui, qui, propagandis imperi tui finibus, eam prouinciam pro virili parte manucepere, profugitivis e re laeti
117쪽
I si io m sverbillas&atroces in uno scelere per se iniurias etiam onerat istorum impunitas. Quippes inultae omittantur, liceatque nefariis latronibus, violatoribus omnis humani iuris ac fidei publicae, non luce hac tan- una, sed syoliis etiam tuis nostrisque impune perfruita sicuti dolor ad nos, sic ad te dedecus , manante latius exemplo, periculum ad Omnes pertinebit. Sed ut ab aliis impunitate alaturisiorum immanitas, te tamen subditorum
tuorum iniunas, per quorum lateras deris, lente non accepturum confidi mus. Neque V Ll, meritas ab isti poenas expeti, tua tantum aut nostra, sed publici exempli humanae secietatis, interest quam Petrus claudius cum suis, quantum in se fuit, soluit. Ilii pi si ceterique Afri fidem ac foedera quoties commodum erat, frangebant. itaque Punica si desit illis quondam exitio fuit, etiam vulgb hodie infamis est. Romanis contra adeo saneta erat fides, ut eam fallere etiam hosti eius omni peste fugerent. Vtinam haec laus merit,a nobis Petro claudio eiusq; ciis tribui posset quibus adeo vilis promis rum veritasec fides foederum fuit, ut ad eam violandam fac rum Dei nomen vertere veriti non sint, ac si eum in scelerum suorum Q cietatem adsciscere vellent Deum equidem non ignoramus, interdum improbis frena laxantem eorum quoque opera uti, siue ad nos castigandos siue ut ipsi iustum scelerum suorum aceruum, iustis poenis materiem, cumulent idque ne iustitiae ipsius S iudiciorum obliti,paternam eius indulgentiam male agendo fatigemus. Sed vicissim hoc verum est ut idem ad opus hominum scelera dc Dei iudicia concurrunt ita Deum graues tandem ab impiis poenas pro meritis exigere. o reliquum est Christianissime Rex tot pupillorum orbitas, totviduarum solitudo, ac iustae nostrum omnium lacrymae' squalor te moueant, qui parentes, qui fratres, qui propinquos, clientes tuos, per immane Petri claudis scelus amisimus. Liceat priuatarum iniuriarum obliuisci nihil ad te
mala nostra pertineant. Quid augusto Regiae maiestatis nomine spreto, quid pollutis auspiciis tuis, quid non foederum modi, fide, sed etiam iure gentium
in legatis tuis violato facies Fortissimis viris,tribunis ac ducibus tuis, contra omne fas helli commercia interfectis, non iura experier non arma capies 3 sed horrendos istos carnifices tuorum strage ovantes dessipe impunitatem praemia etiam ferentes scelerum, tacitus intuebere 3Mi Li equidem de te omina muro speramus 6 Rex Deumque ipsum Opt. Maxi obnixe quaesumus vivere heroicos in te spiritus excitet isti cruentos a recenti tuorum caede gladios manatia sanguinς spolia,&reliquias infelicis a
118쪽
tuis spiritum indue Deo bene iuuante, subditorum tuorum causam sustipe, sysceptamque qua potes ac debes fide tuere 'ut coram toto Christiano orbe tuam in protegendis subditis sortitudinem, tum etiam tuorum innocetiam', testatam facias. Nullo quidem maiore piaculoso Rex tum innoxio nostro rum sanguini, tum iustae irae tuq parentare potes, quam latronum poena ut non tantum c sorum viduq coniuges, propinqui liberi desiderium: .suorum&graues sios dolores eo latio leniant: sed etiar inite omnes vere Regem tanto parem nomini, vi Patrem populi tui, no 1 lini