Decreta diplomata, priuilegia aliqua, ex multis, quae in fauorem religionis catholicae & catholicorum in Germania emanarunt, ab anno 1620. vsq. ad annum 1629. ex cancelleria aulica imperij, ..

2쪽

CANCELLAR IR

4쪽

Dei gratia electus Romanorum

imperator semper Au- gustus.

omnibus, sist singulis Electuribus Ducibus, iam Delisiasticis

suam saecularibus , Praelatis, Comitibus, Saronibus,

Dominis , Equitibus , Pinoribus , syc. omnibus aliis nostris , 6st peri, subditis , oc. Nostram amicitiam, gratiam, θ omne bo

num. Declaratio pri

mi grauam nis statuum Imperis in materia Religionis inmorem ces,sicorum.

ON dubitandum tenemus, quin V V. dilectionibus, &vobis plus nimio notum sit, in qua perniciola perturbati ne nostra dilecta patria nationis Germanicae hactenus sit fluctuata, cuius disrudentiae , & valde periculosi schismatis initium, & lcaturigo originaliter quidem maestissima Religionis sectio extitit, & existit, post hanc autem hoc praecipue, quod contra Religionis, & patriae pacem, quae propter hoc praecis pue fuerat erecta, ut status utriusque Religionis huic paci consermiter, concorditer se inuicem gererent, & neutra pars alteri in suo iure, bonis, prouincijs, & lubditis ullum praeiudicium, & damnum inferret non; tantum diuersa spolia. & alia perniciosissima attentata fuerint exercitata, sed insuper sub quouis modo quaesito praetextu, & per damnosas disputationes luper ipsa met Religionis pace, quasi ipsa in tuo sensa contrafacientibus fauisset,

5쪽

uisset, defendi, &iustificari voluerint. Exquci sietitum est, postquam Turbatores in aliquot iudicijs contraria sibi sententiam tulerunt, di ob suam iniustam inuasio- .nem alias iacturas timere debuerunt, ut tandem contra

clarum tensum ipsiusmet pacis Religionis, sicut coni alias Sacri Imperii decisionea nullum amplius iudicem. pati voluerint, sed partem aduersariam ad nouam concordiam , ut lub specie cuiusdam compositionis omno

suum ius dimitteret,cogere voluerint,& ad firmandu tale indecens intentu,primo omnifariam Occultas intelligentias,secreta pacta, diuerto correspondentias, & tande aperta unio.

ne, & tum cu per exortam Bohemicam rebellionem,optata occasionem habere arbitrarentur, suum propositum promouendi ulteriores confoederationes cum huius, de aliarum ditionum, & communitatibus, imo cum haeredit iij hostis Turcae admissione, conciliauerint, usque dum tandem per tales machinationes tota patria in flammas ,& talem statum in quo hucusque gementibus , &. lamentantibus subditis fluctuat, fuerit redacta. Quamvis equidem hane ruinam tam noliri clari praedecessores in Imperio, quam Sacri imperi J Electores mature praeuiderint, &ex parte sua libenter mederentur, ut anno a so cum inopinata querela contra Religionis pacem moueri tentar tur, Notier dilectus Avus , & praedecetar Ferdinandus has querelas iudicio Camerali Caesareo remisit; ipsi vero. Proteitantes Cameram, tum tugientes ,&rei decisionem ab ipsomet Imperatore petierunt, tamen haec decisio propter periculosum bellum Turci cum fuit dilata, & nihil minus non fuit intermissum, quin iustitia secundum Religionis pacem tam in Aula Caesarea, quam Iudicio Camerati Spirensi fuerit administrata, usque dum anno Isis. illi qui se correspondentes appellabant , non tantum dotalibus processibus fuerint conquesti cum oblatione nouorum gravaminum, sed etiam supradictam Caesaream decisionem non amplius admittere voluerint, & pro noua concordia in illis Comitiis iacienda instituerint , quod

6쪽

tamen resistentibus Cetholicis emcere non potuerunt; vnde paulo post ducta Comma Anno r6rs una cum Catholicis etiam DD. Elector Saxoniae, & Landgrauius Hastiae, nostro D. praedecessori Matthiae suaserunt, ut supradicta gravamina ex ossicio Caelareo decidere vellet iuxta conlii- tutiones Imperi j,&c. Quandoquidem igitur nostro ossicio Caesareo coni miter perpenderimus tumultus Imperij componere, &c. α propterea ab Electorali Collegio de Miltiaulen fuerumus rogati, ut prouidere vellemus, quatenus illa tam sς-pe a Statibus introducta, & incusata gravamina, iuxta tenorem constitutionum Imperialium, &cam Religionis , quam plotinae pacis discuterentur , N. decide

rentur.

Ea propter has nostro ossicio Caelareo conuenientes declarationes , & decisiones tecundum Religἰonis, & profanam pacem , decisiones imperiales praesertim anni a 36 6. diutius disserte noluimus, praesertim cum acceperimus confessum fuisse ab ipsismet Protestantibus in Commjs anno i 6 II. haec gractamina non esse noua; sed saepius mota , S illorum participes saepe , ac sussicienter esse auditos, insuperiam pridem anno i s 76. dusti Protestantes in suo memoriali ad nostrum praedecessorum Imperatorem Maximilianum pro decisione horum gravaminum dato bono cum fundamento clare, sunt confessi, non esse nec ei Ἀ-rium huius, vel illius partis consensum aspicere, sed Maiestati Caesareae totam plenitudinem potestatis conuenire suum ossicium Caesareum hic interponendi. Quod idem anno is 39. ducti Protestantes nostro praedecessori Imperator Ferdinando cum hac appendice insinuarunt, re cum grauaminibus ita te habere, ut ex puris , & claris .erbis Constitutionum Imperialium , & pacis Religionis decidi possint. unde quamuis igitur libenter omnibus talibus grauaminibus nostram Caesaream determinatione daremus, tamen intendimus, ad hoc etiam ab Electorali Collegio moniti, illa decidere,luper quae ratione submit

7쪽

sionis, neminimum quidem dubium exori potest, ut

sunt illa gravamina, quae etiam sine omni submissione in claris vernis Religionis pacis consistunt, & in quorum determinatione ad recuperandam pacem commune plurimum est situm. Ut rem aggrediamur; reperimus primo, quod contra Religionis pacem, di antiquas non propter hoc derogatas imperil constitutiones in superfluam disputationem tractum sit, &propterea iste malus Status Imporij non parum causatus sit, utrum etiam illae findationes. monalleria, & Praelaturae, quae in ditione Principum ,& Statuum sub Religionis pace compraehensorum, sunt sita, potuerint ab illis, quibus prouinciae , & territo-rli potestas conuenit , occupari, reformari , & in alia dona libera , vel secundum eorum placitum immu tari .

Quod autem hoc fieri non debuerit, neque talis

inuasio bonorum Ecclesiasticorum, etiam si Sacro Im perio non immediate sint subiecta ; sit iusta, habetur ex pace Religionis f. econtra ubi dicitur, quod Confessionis Augusianae addicti, alios: Sacri imperis Status antiquae Religionis , saeculares, & Ecclesiasticos cum suis Capitulis , S alijs status Ecclesiastici , in quocumque loco suam residentiam posuerint , sua Religione, fide , ritibus , ordinibus, & caeremonijs., bonis mobilibu & immobilibus , 'iure, redditibus . censibus, decimis, iurii dictionibus non spolient, sed innocuos in his ona

nibus habeant, & ipsis frui sine molestia patiantur,

Quod nunc haec verba , de alijs status Ecclesiasti-'ci, non de illis fundationibus, & monasterijs, quae Imperio immediate subiecta , dc Imperil status sunt, sed praecipue de illis , quae in ipsorum Confestionis Aa-- gustanae addictorum Territorijs, & ditionibui sunt si nta, debeant intelligi , hoc non tantum Imperi j Achaia,

8쪽

S Notocolla,quae super hoc puncto fuerunt celebrata,indicant; sed etiam ex ipso contextu patet, quod illis Ecclesiasticis, qui suas residentias mutauerint, aeque ac si prae

fites essent, sua bona,& redditus ex aliorum territorijs praebeantur, di c.

Neque obstat, quod in pace Religionis f.vnd da miti,

5. c. liatuitur , t Confessionis Augusta nar abdisti ilatus, i in sua fide , c remota ijs, 5 ritibus, quae in suis Ducatibus, ditionibus erexerint, non sint impediti, unde aliqui colligendum putauerunt, eos posse etiam monasteria reformare ; nam quamuis talla monasteria in quibusdam concessis ruribus ciuilibus eo respectum habeant, tamen in

fundationibus ,& rebus spiritualibus non habent, quod agant cum illis, sed ut dictum eli)lunt Dei, & Eccle-

Secundo non minus est publicum in Imperio, quod aliqui Status Proteitantes contra expressam lueram pacis Religionis' Ind nacti dem, &c.in quo claris verbis ca- ,, uetur,si AD , piscopus, Episcopus, praelatus, vel alius si ,, tus Ecclesiastici a nostra antiqua Religione deficeret, ut ille suum Archiepilcopatum , Praelaturam , & beneficiata,ri cum omnibus fructibus,& redditibus quos inde capiebat, is sine omni repugnantia, & mora, tamen sine detrimento,, sui honoris, relinquere tencatur; & capitulis, aut qui bas,s iae iure communi, & consuetudine Episcoparus, vel Ecc Ie, . sae conuenit, aliam personam antiquae Religionis eligen- ,, di potestas concessa sit, qui etiam cum Ecclesiallico--,, rum capitulis, & alijs Ecclesijs cum luis fundationibus, is electionibus, praesentationibus, confirmationibus , an is liquis usibus, ruribus ,& bonis mobilibus , & immobi- ,, libus non impediti, & in pace sine molestia sunt conseruandi,&c. Nihilominus ausi sint, non tantum post suum a Religione di lcessum suos Episcopatus , & Praelatu ras retinere ; sed etiam quos non habuerunt quae rere, sub hoc praetextu, quod iste para graphus, noli fix pars pacis Religionis , & in quem nunquam si ' con-

9쪽

IO consenserint, sed potius saepe eontra sint protestati Id.

circo diligenter nos informari fecimus, quomodo sores cum illo para grapho, qui communiter reseruatus Ecclesii asticum dici solet, habeat; & reperimus esse illud quidem , pe impugnatum, tamen a nullo noli ror uir praedecessorum esse pro eorum sententia declaratum , &iem per ea quae in pace Religionis continentur completὰ

sunt obseruata , ut patet ex Comitiis asys. anno 36. 37.

I 9. quibus annis bene luit contra proteliatum , sed semper pax Religionis intacta permansit. Item in Comiti js anno ι 166. lub Maximiliano anno i 3 9 o. sub Rodulpho ubi semper reseruatum Ecclesiasticum fuit declaratum, tanquam pars pacis Religionis, Tert O quia t)ndem iterum producere volunt quamquam sit primo puncto valde contrarium , in quo nec illis Ecclesiasticis, qui non sunt status Imperi j, vllum priuilegium volunt concedere , quod etiam subditi Imperii sint capaces pacis Religionis , Religionis

causa a suis Dominis non pollini expelli. cet ratione horum gravaminum flatus Confessionisi Augustanae non sint unanimes; ad cuius praetensionis specimen g. V voaber,&c. allegant, in quo disponitur, si subditus causa Religionis alio migrare, & alibi suum domicilium figere velit; ipsi talis commigratio, & conditio suorum bonorum sine impedimento sit concedenda. Item quod super hoc puncto in causa subditorum, qui fuerunt sub Ecclesiasticis, & tunc exercitium Confessionis Augustanae attulerunt , ab Imperatore Ferdinando secundo decretum obtinuerint, in quo pax Religionis ita fuerit declarata , ut tales sub liti in tua fide permanere a domi nis Ecclesiasticis permittantur, &c. ita pariter volui

mus in hoc puncto clicet ex ipsa pace Religionis i

f. via d. da miti. & g. dargegen. collen. &c. clarum sit, in quo statibus mediatis suam fidem , & cς remonias instituendi facultas conceditur, S: stricte praecipitur , ut in hoc a nemine impediantur 2 diligenteracta .

10쪽

Comitiorum anno 1 3s s. secimus reuideri, ex quo reperimus, quod in magna quidem tuerit conteouersia, ut aliorum itatuum lubditis pariter Confessio Augullana fuissset libera, & propterea particularis clausula in pacem Religionis poneretur; tamen liqc a Catholicis nullo modo suit admissa,quia cum ipsi ali js statibus non praetcriberent,quid cum suis subditis agant lini ullum toret, si ipsi hac in re legem ab aduersari js acciperent. Quoad illud decretur nihil de illo habetur in pace Religionis, neque unquam

fuit rudicio Camerali insinuatum, neque unquam secundum illud iudicatum. multo minus in ulum adductum,& sine consensu statuum Catholicorum cum sit derogatio pacis Religionis, & ita vim habere non possit; quia

etiam noliri praedecessores ad multiplicem Inliantiam tale decretum nec paci Religionis incorporare, nec Camerae insinuare voluerunt; sed in se ipso ita relinquere,e contra pacem Religionis semper stabilem, α firmam voluerunt. nos quoq propter hoc decretum a pace Religionis decimare non possumus.

Ex quibus hactenus a nobis discussis, de secundum

tenorem pacis Religionis , ac aliarum conititutionum Imperialium, & actorum resolutis articulis, declara mus, & decidimus; primo quod status Proteliantes non habent occasionem conquerendi , & pro grauam n

allegandi, quod ordinum Generalibus, Prauatis, & alijs status Ecclesiastici, qui imperio non immediate sunt subiecti; dum propter suas fundationes, & bona occupata, hospitaba, & alia pia legata apud nos, vel nostrum iudicium Camerale , pro necessarijs procestibus

instituerunt; eis sunt elargiti, &super hoc ad iudicium,&executionem fuerit progressum. ted quod e contra flatus Catholici, merito, & iuste fuerint aggravati, &horum mediatorum Ecclesiasticorum patrocinium suscerint, quod ipsis sua bona , & monasteria , quae tempore concordiae Pas Iauiensis, vel exinde possederant, contra clarum sensum pacis Religionis occuparint, suos redditus didraxerint, insiper j plos, ac si pacis Religionis no B L essent