Lexicon chymicum. Cùm obscuriorum verborum, et rerum hermeticarum, tum phrasium Paracelsicarum, in scriptis ejus : et aliorum chymicorum, passim occurrentium, planam explicationem continens. Per Gulielmum Johnsonum chymicum.

91쪽

bus.

Diseisiatio per ascensum est, cum antequam distiI-lat extractum, sublimatur specie aerea. Debetque ea esse continua ab initio ad finem, cum Opere interrupto vix ascendat id quod reliquum est. Distisiario per descensum est, cum absque elevatio ne prolectatus humor deorsum distillat. Diathesii, est natura, dispositio, vel affectus.

Dibalegi, dicategi, Stannum. lapis, Leu gemma, a Naccho nomen habet. Pertur rc sistere ebrietati, quia resolvit & expellit vapores unde fit ebrietas. Est gemma nigra seu fusca, ura , mixta seu sparsa rubentibus maculis, guttulis, seu notis quae trita ex aqua saporem & odorem vini facit. Diapbriges,tria sunt genera:ut videas apud I 8 . & ISS. Sic vocatur, quod a sole, & a farmentis uratur, torreatur, & arescat. Nativum genus

ex materia simili calcanthi constat; humor n. est instariami per venas delabens, Eructat ex ipsa terra. Illud Illigitur e sarmentis , & sole aduritur, inde bis coctum dicitur. Hoc nativo nonnulli chyrurgi utuntur. . iactitia, est faex aeris perrecti sublidens, de fit simul cum flore aeris, obfusione frigidae aquae sublato aere, sorna cum in una parte cohaerens invenitur, habens astrictionem &gustum aeris. Alterum factitium genus est simpliciter, quando pyrites ut calx concrematur in camino, donec rubescat ut rubrica . Haec species adulteratur ochra exusta, vertim

lapore possunt discerni: Diaph gis species usta ex pyrite ipso, aut ejus materia, saporem habet aeris aeruginisque astringentem &exsiccantem linguam. Ochra autem adusta, necquicquam talem habet saporem nec

F s Astringit.

92쪽

Astringit, purgat, extergit,siccat,excrescentia consumit, dc ad cicatrices ulcera perducit. Digestio,inathanote fit, quando turri athanoris carbonibus usque ad summum imp leta , ignem in socoaccendimus, & ferrea spatula, vel registro, pro nostro arbitrio,ostiolum calorem ad athanos transmittes dilatam . midam naturat operationem aemulantcs ut ajunti continuum , eundemque , a principio actionis usque ad finem, calorem requiri contendunt: Alii inpradus dispescunt, ut principio nimirum ad albedinem usque primus gradus , inde ad flavedinem secundus, ad finem autem qui est uberrimae rubedinis tertius adhibetur. Huic sententiae idwland. adstipulatur. D; si essio sit, Cum penitius unita caloris solventis potissimum efficatia separantur , dc discedunt. Hoc perficitur exspiratione & resolutione commistorum. Discessus per exspirationem est , cum pars in spiritum attenu ta discedit. Et tunc principaliter nominatur exspiratio, cum in aerem liberum elevatur, & di-maittitur: Dando n. excipitur, distillatio, vel sublima-eio nuncupatur, quae operationes nonnunquam etiam

Pro exspiratione famulantur. Est autem exspiratio in umidis vapidisque. seu elevatio humida recta est , qua partes humidae subtiliores in aethera elevatae, dc frigidis alembici cameris adhaerescentes in humorem condensantur, per ejusdem canalem guttatim in apposi-hum vas distillant & dilabantur , fit autem hoc pacto. Materia distillanda inditur cucurbitae , non minu S aleae, sed satis amplae, saltitudo enim vasis artificem detinet quem amplitudo iuvet & imponitur a lembicus magnus qui spiritus ascendentes facilius capiat, & in humorem resolvat. Postea pro ratione rei elevandae ad colorem adaquatum ponitur, apposito receptacu 'lo tu

93쪽

'io humorem dilabentem accipiente,omnibusque iuncturis probe clausis ignis accensus seeundum Rradus

adhinetur eo usque quo omnis humiditas ale moicum dc scend crit. Exemplum a vegetalibus producemus, Rosis recentibus impleo cucurbitam ad tertiam partem, illamque in balneo maris pono, aqua adhuc friguta : postea alembi cum rosarum rub. foliis, quibus ac uici lutei discerpti sunt, compleo, cucurbitaeque impono, & apposto receptaculo, iuncturis lutatis i-gia cir occendo. Tunc humor ascendens a lenabi cum Occupat, 5 ex rosis tincturam extrahit,condensatusque in aqua in recceptaculum distillat roseus. Animadverten um autem est, quod si aculei non decerpentur, a Quam tincturam pure rubeam extrahere non posse. Tamdiu continuato calore pergo , donec nulla aqua

transcendat amplius , & rosis inalem bico albescanc Hoc adduxi propter artificium, tinctu iam ex rosis sua

ipsius aqua extrahendi. Quando aliquid per vesicam

Sicimus, tum cum per alembicum cucurbitae annexum aliquid elevamus.

Diseisia,to, & elevatio humida obliqua, est quando

vase oblique iacente humor elevaturi Fit autem hoc, vel per latus, vel per retortam. Distractio est, qua partes distrahunmr qualibet ma nente in sua homogenia. Itaque quasi divulsio quae

dam hic fit diversorum ante cohaerentiam, aut ianito, Tum, circa respectum extractiones unius in altero existentis vel comprehensi. D ramo autem est duplex, separatio aut calcinatio. Divaporatio, est in siccis humidis seu halabilibus exhalatio. Nam Chymici habent tam humidum spiri tu inquam siccum. Instituitur in aliquo vase pro rei conditione olla, sartagine, cucurbita edi c. Et fit gradibus caloris diversis. Doac

94쪽

DOal, vel Etimpiis, est sol. Dolet , est vitriolum rubcum, vel atramentum Iu

Domicilinm, in quo Sal coquitur.

Dracatium, est Saturnus. Draco, est Mercurius.

Draconius, seu drachates gemma est, quae sit e cerebro draconum: sed nisi viventi abscindatur,nunquam gemmascit invidia animalis mori se sentientis, Igitur

dormientibus draconibus caput amputatur, dc ita au'sertur. Animae enim actus ad multa confert,quae mor tis corruptio humoribus alterat. coloris candidi est. Fugat omnia venena, dc venenosos morsus curat. NO

stri quoque hydri α chelydri in capitibus gemmas

nonnunquam serunt, quas draconites a similitudine vocare possis. Habet&Syphar the s in Uhich an adder stetbὶ Chebdropu nostroru, suas in medicina virtutes- sanat enim sussi tu mire sedem 5c vulvam prolapsam. Pavonis, stercus prodest comitialibus. Dragantum , est vitriolum. Dauniis, est species serpentum ingredientium compositionem theriacae . Darchem, est Cinamomum selectum purum. Diuretica, Medicamenta urinam provocantia. Diacetiarnson Paraces , est argentum vivum vulgi, coagulatum in Allel est,& tinctum cum aqua Ovoria, fitque arcanum corallinum de essentia & conditione aurei tatis, quia est etiam horizontale. Wanhelmoni. Duumvir. r, ex stomacho dc splene unicum facit connubium dc thorum unum, In quo spleni vices mariti tribuit primorum motuum, & stomacho primi sensus , est ergo stomachus Lienis , dc Lien stomachi complementum, sub unico thoro amborum est principatus unius Duumviratus. V anhelulom. Du.

95쪽

Aurum dc Argentum.

Duo Fratres, Edup dc Michati. Edir, est ferrum sVe Chabbs. Dota, est vas circulatorium a duabus auribus, vel uno utrumq; brachium lateribus applicatum habente dictum. Hujus inferior pars est in modum cucurbuae, cui impositus est alembicus in summo canalem , qui liquori infundendo inserviet habens, in loco autem

conveniente duobus rostris incurvatis, di in cucurbi tam a capitello humorem condensatum devehentibus praeditum. optra est asserculus perforatus, seu tabula lignea manubriata circa medium, in latum fisa, ut per eam faciei praetenta , absque oculorum injuria ignis atque operis modum contemplari possimus.

Digestis, est operatio chymica, vel si a gyricus gradus alludens ad stomachi humani digestionem, in quo di per q uem materia decoquitur in separationem puri ab impuro. Nonnunquam usurpatur pro furno vel vitro in quo magisterium hoc adimpletur. Discuis solis , est argentum vivum ex auro. Di Uinnio, est incerium quoddam praesagium a cogitationibus ex propria luce desumptis , ut cum dicitur hoc mihi mens aut cor praesagi vit,vel animus in us angelus indicavit,& similia vulgo prolata. Divertalium, aut divertatium,est generatio quae sit

ex elementis. Dubelec, est apostematum, concavitas in gener eum solutione continui.

Dubetiolis, est compositio ex corallo & carabe. Duelech, est tartari species in humano corpore,lapio

spongiosus valde periculosus.

96쪽

Duenecta , est antimonium. Ret, Due x Limatura ferri. Durdales, sunt spiritus corporei inhabitatores aet

horum.

Dracunculus, est brassatella ophi glossiim. Dulcedo saturni, est altey, vel cerus a.

hus, dicitur omnis qui ex elementorum natu- prognosticat. Edir est calybs vel serrum. IElectri , penes Theophra fit ini, est mixtura compo siti metalli ex omnibus juxta Planetarum observatas coniunctiones, in uni eum metallicum corpus conflatis δc colliquatis. Ex simili constabat Virgilii campanula tempore Regis Artus, quae adulterio contamin eos, tam viros quam mulieres, de ponte in aquam prε- eipitavit solo sonitus clangore, liberato Rege a suspitione, qualia sinistre de sua conceperat uxore. Fertur etiam quod experimento nonnullis spa gyris constat in ex simili rite conflato compositoque metallo, cyphus ustatorius fabrefactus, venenum aut toxicum nul-aum admittere, quod si forte injiciatur, ebullire quicquid liquoris eo continetur , edito strepitu maximEperceptibili, ac si nitrum in prunas coniiceretur. Aliud narrat Paracelsus tractatu de similis electri compositione, se vidisse quendam Hispanum habentem ejusmodi campanulam, pondere vix sesquilibrae, per quam inscriptis nonnulliis characteribus& verbis, tot spectra prodigiaque, quot velles, convocabat, edebat, bc abigebat pro sito arbitrio. Voluit is persuadere

Paracelso vim dicaergiam campanule totam in verbis

97쪽

& characteribus magis quam in sonitu, vel metallo consistere. Verti in Paracelsus rem non ita se habere in asserebat, etsi pro vallatione scripturae varia etia ede-xentur prodigia , maximam potentiam in metallo sitam esse deprehendit. Haec dicta solum ut sciatur quid Electium apud Paracelsum denotet, non semper carabem paleas attrahentem, neque cyprium aes calaminari lapide tinctum, alio nomine lato n. Esilia, est tinctura solis calore s acta,vel in facie, vel in alia quavis parte corporis in cute. Elementum, apud rara celsum est corruytibilis aetransitura mundi essentia, & omnium, quae patiuntur

mutationem, anxietatem, atque necessitatem in diem

usque postremi judicii, consumptionisque hujus inserioris mundi. Est etiam essentia spirituum in elementis degentium ac delitescentium, dc astrum eorum. Elementa, matrices rerum sunt,in&ex quibus generantur, sub alterna tamen elementis Paracelsi , quod

istorum singula quatuor illa contineant, ac sint generaliora. Non pretereundum hoc loco,quod in Physicis notatu maxime dignum, & minus hactenus animadversum. Quo quid in occulta natura simplicius, eo generalius a spagyris & adeptis Philosophis esse comperitur:& quanto specialius tanto compositius ac malecti alius, ut ita loquar ex arte. Exemplo, quanto magis ab individuorum essentia specieA removetur, tanto proximius accedit eorum materia ad elementa simplicia, necnon forma ad influxum,vel influens universale simplicissimum, attamen generalissimum. Non sic in manifesta natura, in qua partes specialiores imb deteriores magisque degeneres existunt, quo remotius ii suo toto recedunt. Hinc fit, quia principia rerum naturalium in se continent omnia potentialiter Verissima est igitur spa gyrorum sententia , de occulta natura ad

manifestam. α ξ contra diversitate.

98쪽

Electri annulos ait Paraccisus,digitis gestari solitosv dimus quos quicunque induissent, nunquam vel spasmo,vel o dental gia corriperetur,nec in Epilepsiam incideret. Adeo ut simulatque Epileptici digito, qu in

annularem vocant. annulus talis applicatus est, in par- Oxysmo vehementissimo, subito ille depulsus,dc quasi digitis abstersus evanuerit,& aeger a lapsu confestim resurrexerit. Intuiti etiam sumus Jc experti, siquis annulorum istoruin in digito annulari gestetur,& abditus quidam morbus soras erepturus est, annui uni istum exsudare videas jugiter,& ab insigni quada sympathia decolorari pene alterarique cernas ad oculum. Observa tu porro dignum est Electrum hoc nostrum, adversus infestos spiritus, It Genios noxios esse a mulctum praestantissimum. Coelica enim Electro inest Operatio quaedam , omniumque Planetarum agit in illo influentia , cum harmonia quadam superiorum, di inferiorum omnium. Sed Electrum quod in venis metallicis ex auro & argento natura concretum est, uti Mathasim scripsit , non tam numerosa pollet virtute , ac illud quod Artificum industria ex septem metallis in igne fabrefactum est, uti Gebar, Drymun-- diu , Lusiius , Theophrasin Paraeelsius , & alii hujusce rei artifices testantur. Et tam magno in pretio habuerunt veteres istiusmodi Metallum , quod varia sibi egisto fictilia conflabant in usum domesticum , & vasa ex Electro inter supellectilem asservabant rariorem prae aureis dc Smaragdinis. Egritudo, duplex. Futura & Accidentalis. De futuris morbis sunt omnes febres praeter quosdianam. De accidentibus sunt species hydropi sis, icteritia, eolica, Paralae gradibus. Electri Theophrasti compositio. Proportio ponde-xum de metallorum constandorum.

99쪽

5οlis & Lunae, ana decem partes. Manni de Plumbi, ana duas partes. Hercuνi, unam partem.

Metallorum unumquodque purgandum, poliendumque ex praescriptis legibus,quarum Consulti sunt Chimios criae Theophrastea periti. Nam unice cavendum est, ut monet Chymistarum polio de speculi constellatione, ne quid corpora tardent noxia, quod Pla onicorum erat monitum , etsi in re dispari. Vide plura in Eurgravit thule redivivo, et . . ad perficiendum Electrum. Ehel, est Salviae vel Juniperi semen. est vipera masculus Echi na,est vipera scemina. Linguae viperinae erepta furca palpitanti adhuc vi-

prae contra venenata valent: Item dc totum eius caput abscissum dc arefactum , ut testatur Nicander in the

riaca.

Edes, est aurum. Uemptus, Edet x, Aurum, Electrum. Idem Deb. Hic,EAh, Ebdanie. est Mars

do, est Cinis plumbi, vel Cerusa.

est avena. Elaboratio, est operatio manuaria, qua res in sub- Mantia,eaque potissimum materiali mutata elaboratur.

Id elaborare appellamus dum remotis ignobilioribus materis partibus,qui seu obiter adhaerent,seu quovis modo adminiculum praebent essentiae, praestantissimam elicimns Itaq; maxime viget hic impuri a puro segregatio, est & Solutio, aut Coadunatio. Ennula, est alumen. Elaquir, est vitriolum viride. emptis,est Sol.

subtiliatio, quando partes spirituales a

G corporei s

100쪽

corporeis, subtiles a grossis , non fixae 4 fixis, instar fumi vel ignis elevantur,& a summitate capitelli condensantur. Est duplex.

Elovatio sicca, vulgo subliniatio est qua partes siccae subtiliores elevantur , cum adhaerentia sui vastis. Sequenti modo haec peragitur. Accipio materiam aliquam sublimandam, eamque vel sbiam, vel aliis admixta materiebus, vasi alicui vitreo, aut terreo in serius lato vel rotundo includo, ita it duabus partibus vacuis tertia impleta sit. Vasi huic sive cucurbitae alembi cum coecum in vertice parvo foramine per voratum impono, luto obduco ela ne spi ritus aut partes sublimatae exhalere possint, obfirmo. Deinde in catinum arenarium' tribus digitis a fundo Sparietibus intercedente arena, vel in ignem liberi in pono caloremque per gradus augeo. Primo gradu Ο-mnis humiditas abeat, necesse est, quod imposita vitro lamina aliqua ferrea laevigata facile exploro. Clime

nim humiditas aliqua adhuc residua est, illa lamina: adhaeret, sed quando omnis humiditas discessit, spiritus sicci ascendunt, Sc hinc a lembici soramen superstrato aliquo vitro adqquato luto bono,ne spiritus exspirent, claudo. Tandem ignem tantisper foveo,donec omnis materia sublimancla elevata est. Nonnulli loco

cucurbiis scutella, vel concha aliqua terrea materiam Continete, cum vitreo cono parietibus vasis inserioris xi te accomodato utuntur. V. V. Accipio sulphuris ci-

trini optime purgati, lib. a. salis communis,& vitrioli Hungarici calcinati lib. s. pulveri sata singula, invicem mixta pono in cucurbitam , impositoque alembico caeco, in vertice perforato , accendo ignem primi gradus , donec humiditas evanuit, tum clauso

orificio gradatim procedo , quousque Ompe sulphur

subtilius ascendit , hoc sulphur a Chymicis flores sulphuris