Dominici BaudI Orationes quae exstant, quarum maior pars nunc primum prodit ex bibliotheca Iani RutgersI, edente Matthiâ Byvortio

371쪽

AusPIC. IN C. PLIN. PANEG. 343 sint.Non enim contentus est noster

Plinius ire per summa fastigia publicorum operum , quae plerumque ad fama & ostentationem diriguntur : verumetiam descendit ad domesticos mores, ad interiorem dis .eiplinam, & quotidianae vitae consuetudinem, quae quale cujusque ingenium sit maxime declarant. Neque enim clarorum virorum gloria fructu tantum amplitudinis dc honorum splendore metienda est, sed multo magis aequabili & uniformimorum tenore, qui clarius elucet in

recessu familiari, intra privatos Lares, dc Vestae penetralia,quam in luce gentium, in oculis hominum,in

celebritate provinciarum. Hic enim reges ac terrarum domini populo de scenae famulantur, atque, ut eleganter ait Petronius, cum universo

372쪽

orbe exercent histrioniam. Vbi vero secreti licentia nacti sunt,suis moribus vivunt, suo ingenio Vtuntur, ae personam deponunt; veluti Lamiqsolent exemptiles oculos recondere, postqua domum reverterunt. QVapropter si recta sistimatione viros illustres arbitrari velimus,seponenda est illa fortune pompa, que judicio pri nimia luce caliginem offundit. Intus & apud se considerandi sunt,

velo, Vt aiunt,leVato, cum locus aut tempus non patitur Vt se componant ad simulandum. Nihil eque virtutis dignitatem adulterat, 'Uam ambitio , & pruritus ille gloriti quem tamen affectum, seu potius morbum aegre adduci possunt ut ejurent,etiam qui sapientis situdium

profitentur. Nullum aute eViden

tius signu est, unde perspici possit,

373쪽

AVsPICALIS. , 3 3 virum actiones enascantur e solido

mentis penetrali, an ab inani affectatione, quam si publice privatimque, domi forisque eadem vivendi. disciplina servetur. Porro minime vituperanda fuit Plinij nostri munificentia, si plusculum etiam quam concedit veritas indulsit,& fasces Consulares comiter submisit magno huic Dictatori, cujus ditione ac dominatu prope tota tellus habitabilis tenebatur. Nunquam enim Imperii Romani limites latius propagati sun quam imperitante Traiano. Fidei & veritati in primis litandum centeo, sed in magnis eXe-plis interdum laudabilis & honesta hallucinatio est si leges historiae

paustim negligantur. Cum publica utilitas, & populi sidus stupremlex sit , ita statuendum est salvisam t

374쪽

D. BAvDI ORATIO spicijs ea geri quae pro reipublicae

commodo geruntur: dum tamen haec praescriptio, & haec aurea mediocritas teneatur, ne quid contra Iustitiae numen, & recta conscientiam fiat. Etenim si nobiles equi plausum cervicis amant, & blandis magistrorum vocibus mirifice laetari solent, quidni fas sit molli quodam palpo tractare Regum & Imperatorum ingenia, quorum pote- .stas in terris proxime ad Dei immortalis numen & majestatem ac cedit λ Quemadmodum degener& servile probrum adulationis erga malos & intestabiles, si a volentibus suscipitur, minime ferendam pravitatem arguit si ab invitis per

metum eXprimitur,aut Veniam, aut miserationem meretur: ita iusta repraehensione caret, imo laude non caret

375쪽

AusPIC .m C. PLIN. PANEG. 3 Caret orationis comitas quae bonis& moderatis principibus paulo cumulatiore mensura laudes suas ad- metitur. Nam h c bono more, bono tine concepta benignitas generosis mentibus honestum ardorem addit,ut quales fama & sermonibus praedicantur, tales re & factis appareant. tum autem secuturi principes

sub exemplo squod est essi cacill1

mum docendi genus) admonentur, quales esse debeant. Hec vero utili tas tanta est, ut vix ulla uberior dici aut excogitari pol sit. Nam sit praeclarum & salutare munus administrat, qui privatis hominibus nor mam praescribit, quo pacto vitam

instituere oporteat: quanto magni ficentius de genere hUmano mere' tur, qui rerum humanarum mode ratoribus & arbitris velut e specula

signum

376쪽

3 8 D. BAvDI ORATIOsgnum extollit , qno duce ad immortalem gloriam niti, & ad solidam conscientiae voluptatem aspirare possint Z Socrates,Vir admirandus in quantum ipsi virtus intelligi potest , omne laudis & voti punctum sese tulisse arbitrabatur, si qua .cunque suada vel arte consecutus estset, ut homines ad virtutem capes.sendam excitarentur : idem longe

meliori iure dici potest, si quis amore honestatis, Sc odio turpitudinis

inflammet eos, quorum nutu SceXmplo mentes ac mores civitatum

gubernantur. Principes dico, quo rum sive labes, sive laudes a rei p. Vel falute , vel eversione sejungi non possunt , qui qualemcunque famam merUerint, magnam oppido sunt habituri. Quocirca rem eximiae laudis & artis aggreditur, qui

377쪽

Αvs PICALI s. 3 scunque tales per hunc vitae circum ad candidam publici boni metam inoffenso cursu perducere conatur sed aberrabit a portu nisi velificationem obliquet. FleXu, inquam, opus est, ut propositum finem assequatur. Nam populo quidem dc subditis multa facilem & expeditam viam ad recta studia commonstrant. Primum a voluptatibus &delicijs procul habentur, qu blanda quada vi perstringunt ingeniorum aciem, Sc industriae nervos elidunt. Deinde consilijs amicorum

regi possimi, etiam liberis objurgationibus corripi, sicubi eos officii capiat oblivio. Postremo, si licentius ruant, iura iudiciaque in medio posita lunt , & leges quibus intra

gyrum obedientiae coerceantur . Principibus autem, quorum maxi-

378쪽

33 o D. BAvDI ORATIO ma ratio haberi debet, ea copia non suppetit. Diminutionem enim majestatis credunt, si legu potestati sese subjiciant. Consilium autem dare iis qui in excelso i tate agunt prorsus est, ut vafer Flaccus monet, periculos ' plenum opus aleς : multo magis arrogans & onerosum videtur, si quis hoc sibi sumat, ut eos preceptis instruat, &ad officij munus conformare velit. Non enim

dignum regali fastigio arbitrantur, ad prescriptum cuiusquam hominis vitam moderari, quibus vitios alibido sua facit auspicium,& Voluntas pro omni ratione dominatur.

Quod si qui sunt paulo tractabiliori ingenio, tamene ij quidem equo

animo doctorem aut monitorem ferre possunt. Adeo agnatum est

379쪽

AusPIC. IN C. PLIN. PANEG. 3 31 dedignatioque parendi. Quod re- atque ordine rempub. gerunt,

id omne sapientiet ac felicitati sugacceptum ferri cupiunt, nec par'tem ejus gloriet cum ullo mortaliu Ommunicare dignantur. Tamen si quisquam indiget multis & magnis adjutoribus ad gubernandam fortunς siaς molem, certe in eo censis principes potissimum censeri debent: nec ullum certius bong men iis specimen edere possunt, quam si viros vita & fama probatos illustri gratia complectantur, opibus auseant, honore ac dignitatibus extolant. Atqui nullius rei penuria magis amictantur quam fidelium administrorum. Amicitia sane, prae cipuum humanς societatis bonum, dc maxime necessaria vitet supellexin magnatum palatiis haud facile

380쪽

33 et D. BavDI OR ΑΥ Iocomparet. Nam propter angustam eorum dignitatem, & magis propter insita summis potestatibus si perbiam, paucis ad interiorem eorum notitiam aditus patet: quibus autem ea sors vel fato, vel arte obtingit , hi potius Alexandri purpuram, quam ipsum venerantur: omniaque magis ad gratiam, aut commodi sui rationem referunt, quam ad imperantis utilitatem. Cuius pravitatis culpa magnam partem haeret in ipsis Principibus , quorum mentes vel imperii licentia Asse cinatae, vel assiduis assentationibus

occaecatae ViX cui quan concedunt,

Vt quae velit, sentire; quae sentiat, libere errari possit. Non est itaque mirum, si deest: qui verum dicat iis, Cui Veram vocem audire dedignantur. Nec hoc fine stat malum.