장음표시 사용
221쪽
notificationis cambit Arateria pertractntur. Si a debitore duo tertiae parteS Septennalium solutae fuerint . cambiales haud sistunt usurae . etsi intimatio facta non fuerit, sin minus 'solutum fuerit, non debent solutiones in sortem imputari, εed reliquum usurarum peti nequit , d. leg. an. Iz8 2. Item usurae a debi adris herede, judicialiter non intimato, solutae, imputari non possunt in sortem, ut eadem lege constitutum fati. omittitur tamen impune haec iudicialis interpellatio pendente iudicio Concursus Creditorum debitoris catabit, Bonfin. decis. Hor. au. Item fructus currunt usque ad sortis restitutionem, non obstante detectu interpellationis heredibus debitoris faciendae , quoties creditor disdictam debitori fecit, ct per
εententiam in ejus bonis tanquam Salvian, sta immissus fuit, Florentina fructuum cam-hii 38 Septembr. Iz92. cor. Aud. Bartolom.
seron in aureo tractatu de camb. part S. art. s. et 4 ubi accurate describuntur tempora solationis cambiorum ab exteris trassatorum super mercatoribus Liburni . nec non eorum , quae ab his traxantur snper aliis plateis,
222쪽
De obligationibus, quae quasi ex contractu
g. I. Postquam pervecti fines contra tuum, maiorem, dissicilioremque itincris partem eme si sumus; quod nobis reliquum est viae , celerius deinceps , minore que negotio conficiemus. Igitur retiistis contractibus, ad eas cum Imperatore pergimus obligationes, quae ex quasi contractu nascuntur, quod genns est in distributione supra posita secundum. g. 2. Quasi contractus est omne D m non turpe , quo Silae conventione is , qui jecit, vel alium sibi oblissat, vel Ipse obligatur alii. Non enim ut in contractibus , ex conventione hic oritur obligatio, sed ex unius facto, eoque non turpi, alioquin res in speciem malcficii caderet. Ex eo antem facto et ignorantes obligan tur eX Consensu ob aequitatem, vel utilitatem
Praesumpto, leg. 13. I. ust. J. commvn. divid. IV. a. in sa. F. ex quib. eaus. in poSScs. g. a. Etsi plures sint quasi contractus , quinque solum hic recensentur, scilicet Ι. Negotiorum Restio . II. Tutela , vel cura admini stratio , III. Hereditatis , vel rei communis administratio. IV. hereditatis aditio . V. inde
223쪽
22og. 4. Negotiorunt gest o est quaSi contractus, quo quis negotia absentis sine maudato gerit , animo sibi obligandi, I. inst. h. tit.
Dicitur animo sibi obligandi, quia si negotium
alienum ex pietate, ac amicitia geratur, nouoritur ultrocitroque obligatio , animusque donandi in gestore prae,umitur. Sic odscendens, qui descendentes cuiuspiam sui negotia gerati, vel ipsi alimenta dedit, impensas reposcere nequaquam potest; quia donandi animo eas se- Cisso putandum est I . g. 5. Haec negotii alieni voluntaria tractatio , duorum obligationem continet ; una in ejus qui gessit; alteram eius, cujus negotium gestum est. Gestoris obligatio duas praestationes habet : restitutionem ejus, quod per Occa-aionem eius negotii ad gerentem pervenit; damni eius, quod perperam gessit, restitutionem. Quamvis autem hic non gerentis, sed sola eis iu3, cuius negotia geruntur, utilitas verSetur, tamen cum quis ultro se offert , et rei ad sonon pertinenti immiscet , si per omnia non
recte gerit, id ipsi potius, quam alii nocero debet; proinde et ad exactissimam quisque diligentiam compellitur reddere rationem su); nec snssicit talem diligentiam adhibere rebus alienis, qualem suis adhibere solet; si modo alius diligentior eo commodius administraturus negotia fuisset . Sane si quis mera assection oductus, sorte no abseur bonorum distractiouum
224쪽
psteretur, ad res ei is accesserit; hunci aequissim uin est praeter dolum, et culpam latam nihil praestare, leg. 3. g. interdiun. F. h. tit.
Contra rem aleae plenam praeter consuetudinem absentis susceperit, ad casum ipsum praestandum senetur lay. II. cod. de negori 'gest. Iam harum omnium praestationum
homine predita est iis, id quos ea res pertinet: actio directa negotiorum gestorum adversuτ omnem, mi gessit, si is erit , qui iure oblitari potuit d. g I. inst. h. tis. nam glex. gr. pnpillus gesserit, non tenebitur, nisi
quatenus locupletior factus est, d. lay. 3. 4. g. 6. Vice versa is , cuius negotium gestum est, renetur er, qui gemit, actione contraria . Ηuie obligationi utilitas absentium camsam praebuit, quorum alioquin negotia lacilodi psrirent: si is; qui obtulit se negotiis gemaidis, nollam habitarns esset acti em de in , quod imitet idipendisset, E. I. I. insL h. tit. Haec actio duas Rid8m praestationes eontinet ;ut praestetur re quod abest , et quod ablaturum est ei, qui utiliter gessit. Abesse intesti
gitur non solum quod de suo erogavit, sed etiam quod eonsequutus non est, cum consequi potuisset, leg. 2. Ieg. 28. F. leg. Io. et I 8. cbd. de negot. yest. ablaturum esse, in quod εe propter negotium obligavit ι Datur haec actio omnibus qui ' utiliter gesserunt , adverεuε omnes , quorum negotium gestum est, etiam adversus
225쪽
furiosos , et pupillos, quamviI lx aliis causis
tuo tutorum auctoritate non obligentur ; haeconim obligatio non ex Consensu nascitur, sed ex Commodo, quod ad eos ex gestu pervenit, I. g. 46. Τ. de obligat. et act. Ceterum hoc reliqui a furioso, et pupillo discrepant, quod ad ceteros obligando, sussiciat negotium utiliter caeptum esse, licet osso tum non habuerit; pu
pilli autem, et suriosi non. aliter . teneratur. , quam si tempore, lixis contestatae locupletiores sue- Tint , leg. IO. ct 3τ. II de Irescit. pSt. Verum diaec distinctio ad impensas. necessarias non per
I. Tutelae, vel Curae administratio est quasi contractus, ex quo viciSSim tutor . et Purpillus , curator, et minor Obligantur, Ex hoc quoque quasi. contractu duplex nascitur actio, directa scilicet, et contraria. Illa cum petit pupillo, finita tutela. ejpsve heredibus. adversus tutorem, eiusque heredes , ad reddendas rationes, reliqua restituenda; et damnum, si aDuo sus tutorem agitur, culpa levi in concreto, si autem adversus heredes , culpa duntaxat lata datum, resarciendum, leg. I. F. de adrni-matr. tui. l . I. in pr. F. de tui. et ration. distrahend. Contraria competit tutori, finita tutela , eiusve hereditas, advorsus pupillum, ad repetendas impensas , et indemnitatem prae- Atandam, si diligentis patrissamilias officio san'ctus, sit, I. R. inβt. h. tit. leg. I. et 3. 3. L.
226쪽
f. de contrar. et util. illi. ady. De praestatio ui-hus, quae in his tutelae iudiciis veniunt, fusius
sua sede diximus. g. 8. Rerum communio inter aliquos con-εtituta, sive hereditatis inter coheredes, sive Terum singularum inter eos, quibus eadem res donata , alit legata est , no est quasi Con-t' tus , sed ins in rc puta in hereditato, vel
in communi. Ast hereditatis, vel rerum Com- Aunium administrator quasi contraxisse, et ad Uem communem dividendam, reddendasque ra--nes sese obligasse videtur, simulque cohere- vel socium ad quasdam praestationes per ales obstrinxisse videtur, Hei nec. Hem. jur.
g. 9. Ex administratione hereditatis datur amo sumit ae ero scandae, qua heres administratorem obstringit ad reddendas rationEs , bona hereditatis dividenda, damnumque culpa Iovi in concreto datum, resarciendum , 9. 3. iuSt. h. tit. leg. I. MDm. erciso. Eadem ac io ne administrat 9r adversus coheredem repetit impensas in communem hereditatem facias . l . 38. g. a J eod. Horiam omnium conrequendorum causa inter eos, quibus res uoa , vel plures communes sunt cxtra causam hereditatis , comparata est actio eommuni dividundo; il. g. 3. et A. inst. h. tit. f. Io. Hereditatis ad tio est quasi contra- .sisS. quo heres absque ulla fonventione dolo
227쪽
224 aditioni actu obligatur ad praestora legata, et fideicommissa, 5. inst. eod. les 3. et Seq. Jex qttib. Caus. ia posses. eat. Iure quidem horeditario obligatur heres' etiam creditoribus hereditariis; nam ire reditas, quae est successio in univer8um ius dΡfuncti, quaesita heredem obligat aeri alieno. Isto vero modo non obligatur hei PS ex quasi Contractu , sed quae actio adversus defunctuna fuit, eadem est adversus heredum , leg. go. j. de obligat. et action. Propriergitur heres dum hereditatem adit, aut se se heredituti immiscet, obligatur quasi ex Contra cta creditoribus testamentariis, legatariis nempe, et fidei coinmissariis, ubi sola debendi causa eAt agnitio voluntatis defuncti, d. g. s. Hi non ascitur amo personalis ex testamenis qua ii, quibus aliquid ex testamento debetur, Rgunt contra lic redem, qui adiit, ad ' praestanda legata , vel fidei commissa, cum accessionibus
et usuris a tempore morae, et ad damnum culpa etiam levissima datum, resarciendum , lem
de legat. 2 g. I I. IndeHic solutio est quasi contractus , quo qbis Per errorem solvendo id quod debitum non erat, accipientem Obbligasse ad restitutio Πem censetur, g. 6. inst. h. tit. Actio in ea in rem Comparata dicitur conditio indebiti, g. 1 Inst. quib. m Od. re contrah. obligat. id est indebiti soluti repetitio. Summa iuris de hac con-
228쪽
ditione haec est, indebitum per errorem solutum repeti potest. g. Ut igitur hic solventi quaeratur soluti condictio, duo requiruntur: I. ut indebitum sit, quod solvitur; ΙΙ. ut solvatur per errorem. In debiti duo genera; unum, quod omnino non debetur , euiusmodi est, cum aut nullae praecessit debendi causa, aut quae praecessit, iure inutilis est, ita ut neo natura aequum sit deberi; puta si aut promissum non est, aut promissum
inutiliter, vel si quid sub conditiona debetur, Ieg. F. de condit. indebit. Alterum cum quid iure civili peti potest, sed actio per exceptiOnem Perpetuam , eius, cum quo agitur, causa comparatam, infirmatur, leg. 4o. I . eod. Duo hic exigimus; primum, ut sit exceptio Perpet i , si ales sunt, quod metus causa, doli mali, pecunia non numerata, passi conventi, pr. inst. tit. de excepi. temporalis exceptio nihil Mixili tur repetitioni, qualis esset, si convenerit ne
intra certum tempus peteretur, temporaleS. inst. d. tit. Secundum, ut exceptio Comparata
sat eius, unde petitur, gratia, non in odiam eius, cui debetur, constituta, Ieg. 9. in A. F. O m. Maced. Qui exceptionem habet non suasiansa. sed in odin tu creditoris constitutam, via quod ideo est, Paenae causa ejus, cui debetuP. aolutum repetere non potest, quia naturalis obligatio mauet , d. Ieg. 9. et Seg. I . U. eod.
et naturaliter debiti nulla est repetitio sa). Tomo IV. P '
229쪽
226 Ia. Secundum exigimus ad Causam -- lati, repetendi, ut indebitum solutum sit per errorem. Si quis sciens solvit. cessat repetitio , nisi solverat hac conditione, ut si apparuisset esse indebituin, reddatur; cuius enim per errorem dati repetitio est, eius consulis dati donatio est, leg. 53. Is de rem jur. l . 6. et r. cond. ob caus. dat. donati autem nulla repetitio . g. I 4. Error duplex est, unus, alter
juris . . Per errorem facti solvit, qui putat causam debendi praecessiase . quae nulla praecessit. Quod si praecessit causa, sed quae aut ab initio non constitit. aut propter exceptionem P stea natam effectu inruit, adhuc dicimus errorem facti ossa, hi is, qui solvit, iactum illud, propter quod non debuit, ignoravit: sin solvit, et nihilominus putavit se debere, iam in iure or
Tat. Solutum per errorem duntaxat facti repeti potest, errori autem iuris denegatur repetitio, Ieg. 9. cod. ad lem Falcid. Ig. 6. et z. cod. de condict. indebit. Haec , tamen regula ad eoε non pertinet, quibus ius ignorare permissum est, ut sunt minores, Aminae, milites, r tici. . g. I s. Videndum superest cui, adversu quem, qua de re condictio indebiti competat. Datur ei, qui non debitam solvit suo nomine, quod si tutor nomine pupilli, fideiussor nom, ne promissoris, procurator, cui specialiter man datum erat, nomine domini indebitum solve
230쪽
rint, pupillo, promissori, domino conditio dabitur, Ieg. 6. 4 . et 57. β. de condict. indeta.
Is hac conditione tenetur, cui paecunia quoquo modo soluta est; sed si alii soluta est nomine, et mandatu meo, ego tenebor, d. Ieg. 6. et Ieg. 49. eod. Veniunt in hanc repetitionem et res principalis debita, et accessiones. Res debita aut est eadem, aut alia. Eadem semper condici potest, si extet, aut is, qui accepit, ex est locupletior factus sit, lem I 5. . in Pr. IV. G. f. s. V. eod. si amissa est ante moram, auudeterior facta , quamvis facto accipientis, dantis detrimentum 'est , 26. s. I a. eod. Secus vero in rebus, quae pondere, numero, mensu Tave constant, quarum natura haec est, ut ea
rum dominio translato, reddatur tantumdem, cui iam et illud consequens. est, ut Periculumbarum rerum tra egi in accipientem, legiar.evd. Accessiones generalitor accipimus om via , quae ad eum, cui indelatum soluturi est,
ex re soluta pervenerunt. -la . I s. et
eod. In quo duo singularia, primum, quod in hanc actionem seu ins veniunt iam inde ab iubilo, ex quo sunt percepti, eum in caeteris causis non veniant nisi ex mora, aΟ ne ex morae
quidem in iudiciis stricti iuris,. d. lem I s. ab torum , quod pretium rei distractae. licet ea ante morain Perierit restituendum est, aliter atque eX. ceteris causis. d. lay. 26. d. g. Iz. quippe cum haec couditio ex ibono, et aequo