장음표시 사용
381쪽
quam postulo dederas ,simulque ad aram adduxit, apud quam
sacrificare instituerat, ' eamque, cateras remotιs, tenentem , in jurare; sit, ' nunquam me ιn amicitia cum Romanis
fore. Id ego Iusjurandum patri datum, usique i ad hanc diem ita conservavi, ut nemini dubium esse debeat, quin reci- quo tempore eadem mente sim futurus. uare si si quid amice de Romanis cogitabis, non imprudenter feceris, si me celaris.
tur: vel, ne vereretur ducere: omnem ducendi moram praecideret. Tale fere est illud in Agesilaor quare venire ne duinbitaret. Vbi tamen vulgo legitur, non dubitaret. Lam hin. I Insiluerat.J Forte melius, instite-νat, id est, ceperat. Sic de in Aleibiadernaque rempus eius interficiendi quaererainstitueriant. Alalim , institerunt. Vide Nanuitum in Epist. Cie. ad Familiares.
2 Eamque , careris remotis , tenen-
cap. Iq. in externis exemplis 3. Raλώ-bal matara adeo patria vestigia subsecutus es, ut eo exercitum in Hispaniam trajecturo, o ob id sacrificante, novem annorum natara , altaria tenens Draret , se, enm primum per aratem potui Uset, acerrimum hostem pop. R. futurum, iat pertinacissim sprecibus instantis bella commilitium exprimeret. Savaro. Ipse Hannibal apud Livium, xxxv. Pater Hamilcar. nIioche, parvum amodum me, cum sacrisscaret , altaribtis admotiam, juretiaranda adegit, nunquam amictim fore pop. Romani. Cae- Ieru in jurantes aram tenebant. Cicero Pro L. Flacco: Ergo u , qui, si aram tenens juraret, erederet pemo per epistolam , quod volet,/niuratias probabit ' Alia exempla pactim suppetunt Plautus, Varro, Virgilius, Apuleius, quorum loca in Adversariis uiis illustravit doctissimus
item lib. 26. 2. Talis fuit Latinus apud Virgil. xii. AEncid. Ptolemaeus apud Itistin. xxiv. Psyche apud ρυ- tuum vi. Atque hic Graecorum mos, qui jurandi causa ad aras accedebant. c Meropro Balbo. Qualis moriturorum ritus. Senec. Here. Fur. II. 3. Plinius xxxv. Et poenorum, qui aram & saera tangentes, vel agnum laeva, dextra silicem tenentes . Deos, hominesque contestantur. ut si illos scientes fallerent, ita se Iupiter feriret , quemadmodum ipsi
agnum percuterent. Alex. ab Alex. v. o.
Unde volunt Grammatici, aras, antiritus quali ansas dictas. Varro. Maerob. ervius ad v. AEn. De quo vide Incomparabilem Blissonium de Formulis. In Romanorum ritu aram tenere vel tangere est ὀμωυνα Φ βωμῶ ἐφαάῖιο , ut loquitur Theo. Μeminit Turneb. lib. XIX. cap. Is . Adv. & alibi Ios. Scaliter ad Manilium. Keuch.
3 Iurare jast J Atque ab ilIo jurejurando Hannibatis ad illum diem. quo
imperium accepit, anni numerantur septemdecim. Salmas. Numquam me in ami Atia eum Romanis fore.J Livius xxxv. Nianquam a-- cum fore puli Romani. Histor. Μistella lib. Iri. cap. s. G. ut prιmum post, ad uersus Romanospugna tu ruet . quod non
est expressum , longeque minus est. Nam qui pugnat adversus alique , Odium exsuete, atque ex hoste amicus fie .ri potest. Polybius, ει, τοτε Favo iοις
382쪽
HA NNI B A L. XXII. 3 squum quidem bellum parabis, tei infrustraberis in non me
in eo principem posueris. Hac igitur aetate cum patre in H, 3spaniam profectus est. Cujus post obitum Hasdrubale imperatore suffecto, cquitatui omni pra fuit. Hoc quoque
interfecto, exercitus 'summam imperii ad eum detulit. Id Carthaginem delatum, publice comprobatum cst. t Sic Hannibal minor quinque & viginti annis natus imperator factus, proximo triennio ' omnes gentes Hispaniae bulbo subegit. Saguntum foederatam civitatem si vi expugna
r ginem perlatras esset, Hannibalem Mna αυτωυ , σωμφορον, se διατ ρουσαν αἰρε totius exercitin ore, ct estmmuni omnium τη -έ e et I ' ,ας. Livius: O vitas ea. militrem insiensis imparatoνem ossa declara. longe opulenti ima tiltra Iberum fuit, sita . um I e-ιιnuo populus convocatus sine suasmύkr mille ferme a mari. Florus : sementiarum vari tata exercitus 1udiei umitiantus, vertis Hissania et vitas ct πα-- -.uralem Amprobavit, aeratam feeit. Dara, fideique erga Romanos magnum
Electus est belli imperator anno aetati siquidem, sed triste monumentum. Quippe xxvr. Nam duce patre Amilcare Ix. an-iquae cc. ante excidium Troiae annis nos in Hispania- militavit, urit. subicondita. Plinitit xvI. o. Caeteriim ul- eius genero Asdrubale. Scho t. timo foedere cautum suerat, ut Iberus 3 Hic Hannibal minor quinq- ω οἰ- distet minaree ditionem Romanorum sint ι annis. 4 Hoelmodo de Regibus Io. de Carthaginiensium. Saguntus ultra quitur: Dionysius major annis sexatinta Iberum quidem, foedere tamen cum natas decessit. Ita Cicero: aliquot annis Romanis juncta , & ideo excepta ne minor natu, in quaest. Aea de in . quid in eam liceret Carthaginiensiuni omnes gentes Hilyania. I Plus quam armis, utque libera maneret interutri
quadraginta hominum millia in fugam usque populi imperia. Hannibal cui
vertit ; quibus superatis, nullus iam propositum erat bellum movere Roma eum hossis intra Iberum audebat in- nis, ne foedifragus palam videretur, t Ii. praeter Saguntinos. robb. De qui . non Saguntinis arma aperte nec statimbus ita loquitur Livius xxi. Annal. intulit, sed in o Ieadum fines, quae gens Hannibal agmine quadrato amnem ingres- ultra Iberum amnem in ea parte, quam Dr. fugam ex ripa fecit, vastarisque agris Romani non exceperant , exercitum Arra staἀcos dies Cavetanos quoque iud sinduxit; ut non recta petiisse Sagunti-itionem aec it. Et jam omnia trans Ibe- nos, sed rerum serie ducente, finiti-rum, ρfcter Saguntinos, Carthaginiensium mis perdomitis, continentia jungenerant. cum Sestintinis bellum nondumido, ar oppidum ejusdem regionis ultra erat: ea rerum iam belli ea a tertamina Iberum sitae oppugnandum quasi tractus cum finitimis serebanrur, maxima Turri- videri posset. Vt Hispaniae ergo u Ibem
ra . Lamian. Saguntum in belli eausam delegit, ids Saguntum Hederatam e uitatem. Jlest, ejus Hispaniae, quae ultra finem esia De euius situ Polubius Iri. in θανὀλιeiset imperii Romani, hoc est, ultra am- αυτη κῶπαι My ME τύ - ς θαλαs inem Iberum. Salmas. 3. n.
383쪽
eonNRDI NEPOTI svit : tres exercitus maximos comparavit. ' Ex his unum in Africam misit, y alterum cum Hasdrubale fratre in Hispania reliquit, tertium in Italiam secum duxit: ' saltum Pyrenaeum transiit: 'quacunque iter fecit, Τ cum omnibus
ιυ αἰ κυα--ετλιν τ- ιπολιν. Vi de Livium xxt. Urbs eversa & Hannibalis N Saguntinorum manibus, qui seseaque omnia in pyram coniecerunt, nec arbitrium victoris exspectarunt. Salmas Inde pavor ac trepidatio totam urbem pervasit, aliis insuper tumuiras ex arce auditur; turris diu quassata procidit; perque ruinam ejus cohors Poenorum Impetu facto eum signum imperatori dedisset, nudatam stationibus, custodiisque nolitis hostium esse Urbem: non eunctandum in tali occasione ratus Hannibal, totis viribus aggressus , vrbem momento cepit: signo dato . ut
omnes puberes interficerentur. - lureus. Ingens intra urbem per obsessos fames, adeo, ut humanas carnes come derent. Petron. Satyr. Senec. ComIOV. lib. rit. Eo. Caeterum expugnata est urbs, anno post Romam conditam Dxxxv. bello Punico secundo. Recepta vero, anno D xxx lx. pulso Pu-nteo praesidio , teste Livio xxx. vide Orosium lib. rv. orchestrae, cap. I . &Sigonium in lib. xxi. Livii. Seboit.
I Tres exercitus maximos cst ara
wr.J Equites mille ducentos, peditum ldecem de septem millia, octingentos quinquaginta reliquit in Ahica, ut essent Carthagini & Africae praelidio. Ad haee Hasdrubali in Hispania manere tu so tradebantur quinqueremes quinqua ginta , quadciremes auae, triremes quin inque , multum duo millia se quingenti. elefanti viginti di unus . peditur undecim millia, equitum ad novem millia. P. D. vide sis Livium. 2. Ex his unum in Africam. J Tredecim millia, octingentos quinguaginta l di is eerratos , funditores baleares loc ingentos septuaginta, equites misios lex multis gentibus mille ducentos. ειν. Iterum cum H drubale fratre i. Hispania reliquit. J Hasdrubali fratri, viro impiaro Hispaniam provinciam deis stinat: himatque eam Asticis maxime praesidiis; peditum Astorum undecim millibus octingentis quinquaginta; Liguribus trecentis; Balea Iibus quingentis. Ad hae pedum auxilia additi equiistes Lybyphoenices . mistum Punicum Afris genus, trecenti: & Numidae, Μaurique, accolae Oceani , ad mille octingentos, dc parva Ilergetum manus ex Hispania duxenti equites; oc ne quod terrestris deesset auxilii genus. elefanti quatuordecim et elassis piaeterea data ad tuendam maritimam oram , quia qua parte belli vicerant, ea tum quoque rem gesturos Romanos credi poterat: quinquaginta quinqueremes , quadriremes auae, triremes quinque; sed aptae, instructaeque remigio triginta Be duae quinqueremes erant, di triremes quinin
Saltum P enaum transiit. J Hli
δα τ Πυρ-αίων λεπρονων ορφν. Pol b. Postquam per Pyrenaeum saltum traduci exercitus coeptus est. Livitis. Vide Appiam. AHιcαλκ. Lamb. Transit autem
pet saltum Pyrenaeum de ipsam Celtiacam , quae nunc vocatur Gallia; ut olim speetatim Romanis. Saltum Pyrenaeum vocat Nepos, quem Ptolemaeus Προα
νη , id est, montem illum, qui Hilpaniam a Gallis dividit, de ad occidentalem late Oceanum se estendit. Legendi passim antiquissimi Geographi. Apud Stephanum est Πυρηνη, unde Si lio Pyrene. Caeterum accidit hic Hannibalis transitus per saltum illum post dejectos Celtiberos de Afros, ut vicine est in Appiano fic aliis. Gueben.s tam omnibωρ ancolis eonfixit. J Ex
stat hujus rei longa narratio apud Polybium
384쪽
di H A N N I B A L. XXI I. 32'ineolis conflixit : neminem nisi victum dimisit. Ad AN Pes posteaquam vcnit, ' quae Italiam ab Gallia sejungunt,
quas nemo unquam cum exercitu ante eum ' praeter Her-i
cutem Grajum transierat quo facto is hodie saltus Gra-jus appellatur Alpicos conantes prohibcre transitum concidit: loca patefecit, itinera muniit, si enecitque ut ea
bium lib. t tr. & Livium xxxr. l iis dicti creduntur, quod ab Hercule eo
x ψει. J Quae Paenina ab Hanni l loco relicti fuerint. Auctor Si erm. Ita bale denominatae sunt. Plinitis lib. m. t Herculea via apud Aristotelem de ad-Nat. hiae eap. 1 . Et Paulus Wamesei. mirandis, quae ducit ex Italia per GaIdus lib. I t. de gestis Longobard.eap. g. l liam utque ad Celtiberos. Et Alpium alat Alpes vemina dictae sunt a Pu-l Grajae fauces, quibus ipsium transiisse inicis, hoe est, Hannibale dc ejus exesel memorant Poeni. In Tungris adhue citu. Eν . Rejecit tamen hanc opinio-l Hereulis vetustiissimum Sacellum, ut nem Livius rar. 38. B M. t supra ianuam effigies ostendis, de alia a Rua Italiam ab Gallia sejungunν. l l monumenta , quae Herculem Grajummum in promontorio quodam mili- l repraesentant. Reischen. tibus suis ostentabat Livitis. Apud H l s Transitum eo idit. J Infredibili la-rodianum : mwm, ὀαῶνα ἔρη, se οια bore 6c industria. Quippe ad minuen---α αν τα NeFῶ ς γῆ , ω da upem , per quam via una esse po-xs Ruκ NI , e L'--iterat, ducti milites , cum caedendum λιας. esset saxum, arboribus circa immanibus, Prater Hermum Gratiam. J Αm-a dejecti struem ingentem iisnorum famian. l. 6. Primam per Alpes viam in ciebant; eamque cum di vis venti apta .
ebanus inreules, ad Gerranem exstin.lfaciendo igni coorta esset succende. ruandum O Tauri eum lenitas gradiens , Lbant. & ardentia saxa intuso aceto mol-ρrope marit-M eo .suis .Alpes. Silius liebant. Ginsu. Et haec est illa via. Ital. . η e νυυ ες ν Hi ἡ οειν ω'eιc.e, GqPrimus inexperim assiit Trinthius ara Gintim QM Oe A'ν ta , ut tradit -ερ- ceri pian-. Loquitur de Cremonis iugo . Vnde apud Livium se aemulum Hereulis ubi transgressus Hannibal. Alii Penni itinerum jactabat Hannibal. Herculi res num vocant, vel Poeninas. Sic Frania ipsa di nutis admirationem O immortal iciscus I. Gallorum Rex, per ealdem Alistaris fidem derit; ut loquitur Iustinus; pes inusitatum iter curulibus tormentis& Annibalis per olyes traUrtim in ρ-- aperuit. Iovius in Leone X. Quales tento nua a maioribus habitum, seribitiTureae in Germaniam irrumpentes an- Plinius. Ergo aemulus Herculis itine. no Christi Mcxxxxvir . Sabellteus. En-rum Hannibal, non tamen ut alter ablnead. N. 7. Transitu V.C. atque hoc meipso fuerit in tranandis Alpium monti-llius: mox Alpinos malit Lambinus. sus. Quod mendacio non eatere tradi- 6 Uur urtia ut ea elephantias. J T. Li-dit Polybius, lib. I ix. Keuehen. vius: Ita torridam incendio rupem feres 4 Buo facto is hodie salivi Grajin. pandunt, molliunt με anfractibin modicis
Ergo ας Hercule Graio saltus Graius , eliuos, tit non jumenta satum, sed elephantii sive Herculeus. Vide Plin. m. I . &iεtiam de ei possent. Μos praeliandi eumao. Hereulis transitus multa vestigia elephantis, frequens antiquis Regibus. indieantur; Herculis Monoeci portus, Hos contra Romanum exercitum pristi harum Alpium nomen & Lepontii mus in Lucania Pyrrhus Rex eduxit.. ' Σ ' Postea
385쪽
elephantus ornatus ire posset, qua antea unus homo ineramis vix poterat repere. ' Hac copias traduxit, in Italiam
4 que Τ pervenit. Conflixerat ' apud Rhodanum cum P. Cornelio Scipione consula, eumque populerat: Cum hoc
codem Postea Hannibal in Afri ea, Rex Antiochus in Oriente, Iugurtha in Numidia, copiosos habuerunt: adversus quos diversa sunt excogitata arma. De et
I Ornatus. J Gitanius ita correxerat .seeutusique est indice Cl. Puteano Lam binus. Scholius ex siris membranis praefert oneratus, accipitque pro onustus. Ast ego pectendo istud oneratus Ecte suppositum ab ignorante scriba pro ornatus. Nam elephas ornatus inultum ab on rato differt. Iumenta dorsuaria meis πορ re', ut cameli di muli, &c. Onerantur : elephanti vero ornantur, adimantur, ipsi 8c arinatis implentur. Quid plura praestantissimi quique scriptores
hoc modo consueverunt. Gebbard. . a me copias traduxit. 4 Per montem
Iovis, quem vulgo Cinisum appellant, Gehennas versus tendens, pariem ejus Rupiolae, quam dc Durandum vorant, unde ex altero latere flumen Druentia, altero exitus in Taurinos. Id videtur
senti re Plutarchus. Mathaneus.
3 Pervenit. J Quinto mense , Carthagine nova ut quidam aueto reg sunt quinto decimo die Alpibus superatis.
Apud Rboranum. J Atqui, neque Polybius, neque Livius, neque ulli alii, quod sciam, tradiderunt, P. Cornelium Consulem crim Hannibale ad Rhodanum conflixisse. Nam triduo antequam ad Rhodaniim venisset Scipio, transierat flumen Hannibal, teste Polybio, cujus haec verba sunt : ob μὰν ἄλλα Πό-MD
quadrato agmine ad castra hostium Dene rat , niatam dimicandi moram facturus. Caterum aeba deserta munimenta videt, ad mare ad na Ders rediit; tutius, factis usquaita viscandenti ab M ibus Hannibala aseeurorus. Lamb. Auctor is, qui librum de viris Illustribus conscriput . tradit apud Ticinum . qui Galliae Cisalpinae fluvius , eum P. Scipione o flinisse Hannibalem. Quo tempore de Scipione actu in fui siet, ni periclitantem parrem servassiet praetextatus admodum filius. Atqui hic quidem primi imp tus turbo, qui inter Padum & Ticinum valido fragore detonuit. Florus.s Cism Boe eodem δε Crastidi, J Quod oppidum est Polyhio de Straboni. Apud
Livium est, uno in loco Ligurum, altero Gallorum. Ortesias. Sed non videtur huie voci hic locus esse. Nam primum, quideli, apud Padum claseratio decernit pSie enim habent omnes libri vulgari: Nonne satis est dixisse, apud Padum δε-cennite, quemadmodum si radixit, apud Rhodanum 3 infra apud Trebram Putabam , si haec vox non est aliunde inculcata quod mihi fit verisimile ; ideoque delendam abireor ὶ aliquid deesse, deIesendum, non longe a Clo dio. Nam Livius tradit, Hannibalem statim post illam pugnam, ad Clastidium vicum . quo magnam vim frumenti Romani congesserant, partem sui exercitus misisse . quod inopia frumenti laboraret ι brevique post tempore nummis aureis
386쪽
H A N N i B A XXII. No eodem de Clastidio apud Padum decernit, ' lascium indeae fugatum dimittit. Tertio idem Scipio cum collega φ 4 i. Longo, λ apud Trebiam adversus eum vcnit. Cum his manum conseruit, ' utrosque profligavit. M Inde per Lig
res quadringentis P. Brundisino praesidii praesecto corrupto, Hannibali Clastidium esse traditum. Lambin. Quod primum fuit Scipionis eum Hannibale
scentu filia propulsatam. Florus Epito-ma: Tune Gipione duce θμι exercitus , satietas etiam ipse venissit in manus ho-sium 'imperator, nisi protectum patrem pratextatus admodum si ab ipsa morte Tapuisset. Lambinus. Caeterum fallitur
memoria Plinius, dum apud Trebium haee aecidisse scribit, quod contra aliOrum fidem. Nec patrem filius ab tela morte liberavit, ut tradit Florus , i edservus quidam , de quo verum esse,filia- Ie illud patrocinium, fama obtinuit.
Ti. Longo.J Id est, Tiberia tingo,
Sie autem legendum ς non , ut vulgo ι Tito Longo. Ita eum Polybius nominat, itemque in Fastis Dbaram appellatur: in
Apud Livium tamen Titus dicitur, sed mendose. Lambin. Hic Tiberius Sem pronius Longus initio belli Punici 1ecundi Coc cam P. Cornelio Scipione Mnflixit. Schori. Atque idem Consul ex Sicilia accersitus fuit, ut duo exercitus
iungerentur. Machan s.' . 3 Dd Trebiam. J Alii Contrebiam
vocant. Virgilius vis. Aneid. Mutunam indigilat. Vbi servius: Hae Trebia pos/a aictaas , quam modo Trabulam distini, apud quam Osnnibal delevit popu
rarosque profligavit. J .si modo interluerit praelio illi Scipio ; ut qui nondum latis simus erat ea van ibus su
mam perlatus est, ut iam ad Vibem crederent infestis lignis hostem venturum , nec quicquam spei, aut auxilii esset, quo a portis, moenibusque vim arcerent. Vno Consule ajebant in ad Ticinum. victo, altero ex Sicilia revocato. duobus Coss. duobus Consul ribus exercitibus victis, quos alios d ces , quas alias legiones esse, quae arces.serentur Neque tamen haec Hannibalis victoria ei admodum laeta suit; propterea quod nix dc frigus, & turbulenta tempestas multos homines, plurima j menta , & elephantos pIope omnes consumpsisset. Pobb. Livius. Sed duo praelia commissa sunt, antequam ad Ligures Hannibal perveniret, di in utroque Romani, Sempronio duce superati sunt. Tradit enim Livius, Sempronium priore praelio superatum, Romam venisse, deinde cum Roma in castra rediisset, ad Placentiam Irusium cum Hannibale confixisse. Lambrn.s Inde per Ligurei. J T. Livius: Secundum eam pugnam Hannιbal in Ligures , Semproni in Lucantam concep t. Ligures
imis Alpium jugis adhaerebant inter Varum & Μaeram flumen. Tutum locis di fuga , durum atque velox genus, ex occasione magis latrocinia , quam bella faciebat. Florus. Caeterum iste ia- uum tractus inter Varum & Μaeram umen latius patuit, quam tradidit FIo-Ius. Quippe trans Alpes ad Rhodanum usque gens illa occupavit olim omnem Galliam Narbonensem. Vide antiquis
387쪽
res ' Apenninum transiit, petens Hetruriam. Hoc itinere adeo gravi morbo afficitur oculorum, ut postea numquam dextro aeque bene usus sit. Qua valetudine quum etiam premeretur, ' lecticaque ferretur, C. Flaminium consulcm si apud Trasimcnum cum exercitu 'insidiis ci
I 'ninum. J Qui mons longissimi tractus, Italiam secundum longitudinem ejus dirimens. Addit Livius, in transitu Hannibalem adeo atroeem tempestatem adortam esse, ut Alpium foeditatem prope superarit. Vento missus mώιν Historici verba sunt etim ferretiar
ageν oculis ex Dema ρνι-- iura eria variante labores. frigora ne , elephanto, ut aenua seve Darat, quod alitias ex aqua exstaret, Deainst vigilιis tamen, di nocturno bismore, palustrique eaelo gravanta caput, o quia mederissi nee tiem, nec tempus erat . altero scias evitur. Polybius
3 Ut postea nusqtiam dextra a vi beni
si fit.J Quod dehonestamentum oris, quidam fimii posteriorum dueum ad
gloriam sibi trahebant. Tacit. lib. Iv. Histor. eap. I 3. Sed eiritis adrea, laeam barbam solitvim, solis singenis , O Seν- εν-- se aut Hannibalem ferens j mili oris dabon amento. Vide eundem lib. II. Annal. s. m. 2o. de Decrio. Iustinum
O qualis Detes, O quali digna tabella,
De quo somnium ejus refert Val. Μaximus lib. I. cap. vi I. vide & in Fabio Plutarchum, plures istiusmodi ρυνε-φΘαλμους duces invenias. Philippum Maeedonum regem, de quo Gellius a. 27. Sehori. Φ Lectua a ferretur. J Mos Alitus affectis Ducibus. De Scipione taurus
XXI v. De Hermece Osathiaa II. De Lutatio Consule Val. Maximus M. f. De Eumene Polyariss , o Plistarchus.
De Numeriano ripiscin. De Alexandro tartivi vi I. Quod inter laudes humanitatis ae benesicentiae Tiberianae com memorat Vestrius Patere. II. Gebh.s C. Flamin - cinolem. J Homionem turbulentum te multitudinis assentatorem , ad res bellicas natura ineptum. Appianus: Κη arume aν ά--
priore. O non modo legum, aut patrum majesans, sed nε Deorum qu iam saris metuens e 3. Lamia Ergo C. Flaminius , non Flaminius iterum Consul erat, quo tempore ipsum, ad Trasimenum adoriebatur Hannibal. Istoeonsulatus ineidit in annum Vrbis Conditae nxxxvi. quando ipsius Collega Qit Cn. Servilius Geminus qui in praelio oceis est. Misit. ε pud Trasimenum. J Λbusta appellant Pollibius di Appianus, qui Metines latis voeat in Annibali eis. Apud Livium est Trasumenata . pro quo alii
Trasimen . Florus II. s. Trasimena laevi tertiam fiamen Hannibalis, imperatore
Flaminιε. Sed di antiqui Trasismeni aes
388쪽
cumventum ' occidit. Neque multo post '' C. Centenium praetorem, η cum delecta manu t saltus occupantem. '
scribebant aut Tralymeuius. Quomodo apud Quintilianum legendum esse, Ii. bro I. cap. s. docet Claudius Salmasius; ubi perperam rarasomenum pro ThrasM-
cum exercitu. J In hae pugna Livius Polybium lecutus , quindecim millia Romanorum in aete caesa esse tradit : decem millia sparsa fuga per omnem Etruriam diversis itineribus Romam petiisse r sex millia primi agminis per adversos hostes eruptione facta, ignaros omnium , quae post agerentur, en saltu evasister & eum in tumulo quodam constitissent, clamorem modo insonum armorum audientes , quae fortuna pugnae esset, neque scire: neque perspicere prae caligine potuisse. Inclinata ab iniqua re , cum calescente 1 ole depulsa nebula aperuisset diem; tum liquida iam luce montes, camposque patentes foede Roma. nam aciem ostendisse. Itaque ne in conspectos procul immitteretur eques, sublatis raptim signis quam citatissimo poterant agmine, sese abripuisse. Postero die, eum super caetera extrema fames etiam instaret; fidem dante m. harbale, qui cum omnibus equestribus copiis nocte consecutus erat, si arma tradidissent; abire eum singulis ve-Bimentis passurum et sese dedidisse :quam Punica teligone sietrat m fidem ab Hannibale esse, atque in vincula Omnes conjectos. Haec est inquit ille nobilis ad Trasimenum pugna, atque
inter paucas memorata P. R. clades.
g Insidiis eiretim ventum. J Haec ars nova filii Punicae fraudis, qua palustribus virgultis teistus eques terga subito pugnantium invasit. Quae tamen non adhibita fuit ab Hannibale in hoc praelio ad Thrasimenum lacum , sed in altero ad Trebiam flumen , ut doctissime notavit ad Florum sivum Magnus Salmasius. In hae quippe ad Thrasimenum
pugna, nihil aliud fraudis commentus
est Poenus, nec aliud curavit, quam ut clauidin lacu & montibus , copiisque luis circumfulum haberet hostem. Eumaque lic circumclusiim militi suo ad saatietatem praebuit caedendum. Haec illa Amasius.s Oeeldit. J Uerba Polybii, disertim testamur, Flaminium non ab Hannibale . sed a Gallis in eadem pugna
Ducis ae esadi imminentem casum pro digiosa signa in castris dilanians tua pus, qui intactus evaserat 3 in arbore praetoria examen apum; ab humo prodire nolentes aquilae; Consulis calus supra cespitantis equi caput evoluti , cum in eum insiluisset; ad hoc ingens
commissam aciem secutus terrae tremor, & multarum urbium ruina. Vide Livium de Florum . quorum hist riam qui cognovit, vix huic ignoverit.
eueben. Io C. Centenium. l Quem alii vocant Centronium. Pol b. Llυius. Vel Μarcum Centenium, non Caium. Prutari RHie ii Cn. Servilio altero Consule, a dito Hannibalis in Etruriam transit . praemissus fuerat. Pol . Livius k senatu ipsum contra Hannibalem praemissum, refert. Quo modo Auctor vitae Annibalis apud Plutarchum. - . ix 'ararem. J Vel 'υratorem. Liri Quemadmodum Prata rem & con Iem indifferenter dixit. Veteras, inquit F
dianus, omnum magistrarum, em parer a exercitus, Pratorem appellarisne. Queml Imperatorem. Sic Imperator idem quod Prator, sive ἡγεμουν, aut πατηγὸς, ut notat Iustinianus in Novellis. Prop- oras secunda notione dicebantur, qui ex privatis ad bellum gerendum . non ad gubernandam provinciam mihi bantur, id est, qui Pratores erant, sive
exeret tus sui praefecti, qualis iste Cen
389쪽
C o R, A LI N R Po T I s Hinc in Apuliam pervenit. ' Ιbi obviam ei venerunt duo consules, i C. Terentius Varro & L. Paullus Rimilius.' Vtriusque
tam delecta manu. J Cum quatuor equitum millibus. Pol . Livius. Sexequitum millibus. Onian. Vel Octo.
' Saltus Oeevantem. J De quibus legendus Appianus. Hannibal pet itinexum duces & spe latores inquirit in iuga montium praerupta. & viarum anfractus. Sub noctem expeditos emittit milites, ut montem circumirent, &inter illos Maharbalem. Post, ubi circuitus ex tempore conjecit, citato cursu in Centenium iacit impetum. Vbi diu Mars varius, exituque ipso mirabilisraeandem Maharbal, ubi inclinare socios ad hostem videt, ardentibus animis iniicit clamorem , virtutemque inflammat sono. Spes inde Poenis, metus hostibus. Qui, nescio, utrum victoriis magis suetint elati, an illi virtutum exis Perimentis speciosiores. P ἄμπέων de
I Hine in Apuliam pervenis. J Imo Cannas, quae sunt ignobilis Apuliae vicus, iuxta Aufidum amnem. Cannam etiam ibi amnem fuisse ex carmine Marcii vatis, quod recitat Livius I. xxv. colligitur, idemque ex verbis ipsis Livii
discitur. In carmine sic habetur: m-mem Nojugena Cannam Romane frage, nera alienigena cogant in eampo Diomedis conserere manum. subiicit post totum carmen recitatum Livius: Et Diomedu Argi ci campos, di Cannam sumen qui militaverant in iis laeis juxta atque ipsam eladem agnoscebant. Ubi tamen Cannensem pugnam idem auctor describit, Cannae fluminis nullus meminit. Cannas quasdam prope Carthaginem collocat Stephanus a Fim tira Καννα es αύυo 2 8. Mον Κερ δονθ', τα ἐθνικον eΚαννsuo . Nescio an has Cannas de-s gnare voluerit bc per errorem ex Apulia in Africam transtulerit. Salmas et ni os viam ei venerunt duo con=tes. J Praepostere narrantur haec a Probo. Nam priusqFabius Μaximus, dicta tor creatus est, quam C. Terentius Varinro, 6c L. PauIlus remilius, Conssiles rPruisquam dictator Hannibali se oppositit, quam hi Consules ; ut tradunt Polybius, Livius, Appianus, FIOIus.
Vir fuit in tantum laudandus, in quantum intelligi virtus potest. Vide velle tum , & Auctorem qui vitas conscripsit
De Viris Illustribvi. Keuehen. Hic in pugna occubuit iterum Α. U. C. I 37. Ttriusque exercatias aeno praeis fuga vit. J Atqui hoc quartum dc poene ultimum vulnus imperii. Horus. Pugnam Cannensem & ejus eventum multis verbis e ponunt Polybius de Livius. quae longum sit reserre. Haec summa est: l Caesa sunt eo praelio Romanorum qua-
draginta quinque millia eum Paullo
Consule, ic Senatoribus Lxxx. Consul laribus atque praetoriis , aut aedilitiis
triginta. Lambis. Alii quadraginta mil- lia peditum tantum , eorumque Romani nominis, ad Cannas caesa volunt. l Nam equitum praeterea duo millia, di septingenti. Sociorum vero aequata caei des. Livius e Suadraginta,millia pediatum, duo millia septinge bequites, oel tanta propa civ iam ociorumsta pars easii dicuntur. Significat ex sociis, Se civibus' aequam partem cecidisse. Romani tum
390쪽
utusque exercitus uno proelio fugavit, ' L. Paullum consulem ccidit, & siquot praeterea consulares. Iri his Cn. Servilium Geminum, Τ qui anno superiore fuerat consul. Hac pugna pugnata, 'Romam profectus cst, nullo resse s
exercitus ex civibus de sectis eo nitabant. Auxilia ex sociis proprie dicebantur legiones Romanorum civium. Exercitus sociorum plerumque numero aequabat legiones Romanas. Livius: Da- pro quanque octo millia militum , mrνἀmidia cives, pars μῶ. Utrum igitur
verbis illis, quae supra posuimus, qua- diaginta millia civium caesa de totidem sociorum lignificat Livius, an eΚ qu draginta millibus quae feruntur Occisa, quam partem civium & sociorum interemptam innuit ὶ Hoc verius. Salm. I L. Paullum consulem aeriit. J Anno ab V. Cond. v xv II. Schori. Quo temere agebat secundum Consulatum. raba morientis ad Cn. Lentulum pe si tingit Liuius lib. xXII. Aunal. a G. Sarvilium Geminum.J Sie Iegendum ex Polybio, T. Livio , Appiano, Fastis ; Non, ut vulgo. P. Sarvi
tium Geminum. Atqui una cum eo occi
aero utim Geminum.J Ita diserte in nostris membranis: depravate enim antea datum Iublii praenomen Fastis Capitolinis realamantibas. Scholim.
Cum M. Attilio Regulo. Incidit Co sulatus iste in annum urbis Conditae D xxxv I a. Nee dubium est, quin anno sequenti interemptus sit Cn. Servili Geminus. Qui fuit Vrbis D xvis r. quo contigit lamosi illa clades ad Cannas. Reuchen.
Romam profectus es.J Falsum. Hannibal enim post pugnam Cannensem calua ex Apulia in Samnium movit. Lιυ. Et magna Graxia potitus est. Pobbius. Tradit Appianus, tum demum Hannibalem Romam contendit te. cum
se Capuam frumentum & subsidium
intromittere . obsidionemque solvere poste desperasset. Lambin. Vide ει nociuno loco Liviam, libro xxis. xx III.
xxv I. xxx. Distium non erat, inquis
lictaque Roma Campaniam, Tarentum κε peragrare, Mi mox O ιpsa, ct exercιtas ardor elangvile adeo, ut verum dictam sit; Capuam nnibali Canna. fui vii Caet
Ium,quod relicta Romam Campaniam flexit, non eo id fecit animo ac proposito, ut delitiis C mpanis frueretui, sed voto ac im nobilii sima urbis eapuandae
Capuae, quae duarum tum toIo orbe maximarum , Romae ec Carthaginia,OMaemula. In Annibale autem duo praecipue notata ac reprehensa Ducis magni
peccata a Melitis artium militatium rQu'dea Canuensi acie non recta Mamam ducistet. Et quod in hiberna Capuam militem mili fleti Ae posterius quidem hycreccatum majus illis visum priore. Nam minax cunctarumetum