Iosephi Castalionis I. C. Obseruationum in. criticos. Decas prima

41쪽

Fessis vomere tauris Pra ebes, ct pecori vago. Et deindecima. 1 Cur non sub alta eIplatano, ethae Pinu iacentes se temere e ro Canos odorati eapillos Dum licet, Assyriaq. nardo,

Curas edaces quis puer ocius

estinguet ardentis falerni Pocula praetereunte lympha Quid hoc apertiusiqii aeritur aqua rigida ad vini generosi reprime-

dum ardorem, merum q. diluendum quo respexit Maro Georg. r. Poetiuq inuentis Acheloia miscuit uis. nunquam profecto grauissimi scriptores frigidam aquam commendassent, nisi frigida essent, si Plinius lib. a. cap. 3. Clarissima,in quit,aquarum omnium toto orbefrigoris salubritatisq. paIma praeconio Vrbis Martia es inter reliqua Deum munere Urbi tributa Sed& frigidam haustana eodem Plinio teste conuincam sic enio paulo infra,vbi confert aquam Virginem cum Martia, Horum inquit omnium comparatione. disserentiasupradicta Vrenditur,eum quantum Virgo tactu, tantum praestet Martia haustu haec ille.n mini iam dubiuni esse opinor, quin Romae ante mille inuingentos annos frigida uterentur. Ante vero urbem conditam exteris quoq. nationibus gratam accidisse aquam frigidam, Mniuem constat Prouerbiorum cap. xj haec habentur, Sicutfrigus nivis in die messis, ita

legatus staelis ei, qui miserit eum, animam ipsis requiescere facit,

Meodem extremo Aqua frigida animae sitienti, nuntius honus de terra longinqua Hactenus de frigidae frequenti apud veteres usu deq. niue, glacie ad potiones refrigerandas comparata satis multa recitauimus, reliquum esset, ut diceremus non esse frigidae potionem adeo insalubrem, ut isti criminatur, verum ne modum scriptio excedat , lectores ad Galeni medicinae peritissimi libros reijcimus Patque monemus non ex frigida plerunque morbos oriri, sed ex varijs multiplicibus t ferculis,& cruditate morbos varios, multiplicesque cum siti frigidae appetentia nasci quod Seneca variis locis testatur

42쪽

Obseruationum Decas . D

LuLirum quinque annorumspatium Antonio,ConDantio, Nebrissensi, Marcoque Vetrannio de qua, driennali uniro constitatis

V o lustrum annis constaret, non satis inter recentiores constat. Sunt qui per lustrum annes qui

iri que significari arbitrentur, noc desunt qui quattuor' annis lustrum confici opinentur.Ego priorem, ve rior in sententiam tot saeculis per manu poene traditam , usu antiquorum auctorum,explanatione

R Psis veterum interpretum priscorum q. monumentorufide confirmabo,& lustrum quinquenale spatium fuisse,in per lustra

a poetis significata esse quinquennia docebo. Quorundam vero Nebrissensi de quadriennali lustro assentientium pertinacia factum est,ut quae breuiter aduersus illum superioribus annis edidi, eadem fusius accuratiusq. rursus pertractarem M. Varro libro de lingua latina v. Lustrum, inquit, nominatum tempus quinquennale, a uendo, hoe es

soluendo,quod quine i quoque anno veritualia , ', Ultro tributa per Censores persoluebantur. Festus, eum eiusdem, inquit, Coeabuti prima oliaba producitur Anima nune tempus quinquennale, nunc Populi tu irationem Titus quoci Liuius libro primo tradit Lustrum a Servio Tullio Rege institutum , eoq. lustro millia Ciuium octuaginta censa, lustrumq conditum appellatum dicit, quod post censam 'Ciuitatem exercitus omnis in Campo lartio sue oue, Taurilibus ab eodem Rege fuerit lustratus. Inde vero factum est, ut lustrum pro quinquennio passim surparetur. Quod cum censendae Ciuitatis, lustrimcondendi munus deinceps ad Censores peruenisset, Censorum potestas quincto anno absoluebatur is ab ijsdem Lustrum quin cto anno fiebat , quo peracto, ipsi magistratu abibant . Quod autem quinquennio absoluto lustrum conderetur, cin quinquennii supputatione nulla omnino proximi superioris lustri ratio habereturne q. quinctus annus finis unius, principium alterius lustri merit, testes locupleti strini sunt Fasti Capitolint,in quibus post exactum lustrum perius,digesti sunt anni,primus,lecundus, tertius, quartus, inuinctus sequentis lustri. Vnde aliquot continuata lustra sententiae taleae firmandae causa infra subi jciam; si prius auctorum locos,ut pollicitus sum,ordine recensuero. Horatius libro carminum secudo ode quarta. Cuius Octauum trepidauit aetas Claudere uinum.

Λd quem locum vetus interpres, significat,inquiisse esse quadragena

rium

43쪽

rium per octo quinquennia Idem Porph quadrarint aetatis, inquis annos se exce=isse Uendit octo enim ora octo quinquennia quadraginta annos euudunt.

Et ode prima libro quarto. Cirea lusura decem sectere mossibus Iam dudum Imperys ibidem vetus interpres,iampropedutata iris decem hoe est quinquaginta annis grauis,maturus, ct ab omni oluptate alienus, Ze Porph. prope annos quinquaginta aetatis iamse dicit agere, de ode xii.lib. iv Fortuna lustro prospera tertio Belli seundos reddidit exitus , Nam tibi quo die, cte. Ibi Porph. ita euenit, inquit, Ut post annos xυ. Drusus eo die Rhetos, Vindelicosi vinceret,quo die Augustus Alexandriam inceret. Vergilius libro Aeneidos primo. - veniet lustris labentibus annis ibi Semius Lustris,inquit. quinquennys, di bene Olympiadibus'eomputat tempora,quia non dum erat, vel Roma,vel Consules. Lusrum autem dictum,quod post quinquennium Onaquaeq. Ciuitas luDrahatur

Ouidius lib. Fastorum secundo. Iam tria I ira puer furto conceptus agebat. Loquitiir de Arcadriqui an pum aetatis suae decimum quin tum g bati si quidem per tria lustra quindecim anni sunt accipiendi. Quod

ut ita omnino accipiamus,atq. ita interpretemur, eq. aduersarioru aliter sentientium victoriam reseramus, idem ipse Ouidius auctor est libro Metamorphoseos secundo duobus his versibus. Ecce Deaoniae proles ignara parentis Areas ades, ter q&rv.ferens natalibus annos. Hic quindecini annos natum Arcada fuisse per ter quinq natales aeq. at q. illic per tria lustra dixerat, apertius explicat, se ipse interpretatur idem libro fastoriam tertio, ubi agit de Romuli anno,qui decem tantum mensibus constabati sic scripsit. Ergo animi indoeiles,de adhue ratione arentes Mensibus e terunt Iunio minora decem. nihil ad hanc rc patefaciendam aptius fieri potuit. Cum enim Romulus decem mensibus annum constituisset lustrum quoq. decem mensibus minus luam postea fuit iustitutum, videbatur. Hinc igitur fit vestis stro Quinque anni, non quattuor fuerint aliter si accipiatur, neque uidius capi potcst ne q. ratio constat. Annus erim, cui decem tantuin menses attributi essentiquinquies reductus quinquaginta me ses

44쪽

Ob eruationum Decas L

M quinquennio peracto conficiebat Anntis vero per duodecim menses quinquies reuolutus quinquennium sexaginta mensibus absoluit. minus ergo decem mensibus lustrum,seu quinquennium Romuli quod menses quinquaginta contineret, quam lustrum Servi Tulli), quod sexaginta menses duodecim mensibus numeratis comple teretur. Quod cum ita sit,necessario sequitur, ut totos quinq annos lustrum contineret. eorum igitur opinio explodeda cli,qui ultro quattuor annos fui L. se comminiscuntur. Papinius Statius libro Siluarum tertio ad Claudia uxorem, quam vel ipla Penelope castiorem dicit, quae viginti anni spe quattuor lustra denotatos Vly Ise caruit. ------ ω ego me Patrio detitore raptus M atuor emeritis perieita per aequora ustris Errarem, tu mitti procos intactasu res,

Non inter textas commensa retexere tetis.

Sed e fraude, palam, balamosq.armata negasies. Vides quinquies multiplicatis quattuor lustris viginti annos esse quo temporis spatio Vlysses ab Vxore desideratus en decem enim

annos bello Troiano distentus, totidem nauigatione distractus domo abfuisse narraturiquis igitur singulis lustris quaternos annos imputauerit Martialis libro primo de Demetrio puero amanuensi aegrotate, ac moriente manumisso. IIIa manus quondamsudiorum a meorum Elfelix dominis, notag. Caesaribus, Desiluit primos virides Demetrius annos,

maria tribus Iu Iris addita messis erat. Ne tamen ad gias famulus descenderetim bras,

Ureret impiicitum eu celerata lues, Cavimus, domini ius omne remi mus aegro, Munere dignus erat conuatat e meo. Sensit de iens, Da praemia, mes patronum Dixit ad infernas liber iturus aquas. Huius epigramatis quod totum propter eius elegantiam lantiquitatis cognitionem adscripsi, quartus versius aduersariorum errore plane arguit, ubi de Demetrii aetate agitur. Nam cum quarta me iasi idest quartus annus tribus lustris accessisse dicatur,continuo sequitur lustrum non ex quattuor annis constare. si enim quadriennio lustruabsolueretur, non tria lustra, sed quattuor dici debuissent aetatis Demetrii, qui decessit tertio exacto lustro, quarti lustri quarto anno, idestin devigesimo, seu decimo nono idem libro decimo Hendecasyllabo ad Calenum tria lustra, quindecim annos absoluere ostendit cum quindecim annorum spatium, quo vixerat Galenus cum Sulpicia uxore bifariam extulita

45쪽

Obseruatio in Deca L

Ex Vetrannio quaererem, utruna Ouidium memoria lapsum, an pu gnantia dicere, sibi aduersari existimet, si ioc Ouidius euincit, vetustrum non sit quinquennale tempus. Ego vero illum & memoria tenere quae de lustro quinquennali superius dixerat, Ibi constarciis: arbitror cur igitur inquies, intercalationem lustri nomine censititIAlrud,inquam,vocabulum commodius non habuit, licet improprie, locutus sit, neq; quidquam excogitari potuit accommodatius ad tempus, quo id ficiquincto enim anno intercalatur, ut praeter ceteros Plinius lib. a. cap. s. si ribit his verbis deinde,inquit, Iis meatum esse partium quidem trecentarum sexagintasedit obseruatio Umbrarum eius redeat ad notas, quinis annis dies adiici, superq quartam partem diei. quam ob causam quincto anno Unus intereaIaris dies additur, Ut temporis ratiostis itineri congruat eadem ratione opinor , lustrum cum Olympiade coniunxit lib. . de Ponto Ouid. ele g. v I.

Scytbia nobis quinquennis Olympias acta es

Iam tempus Iuniri trans in alterius. Papinius quoq, Statius libro Thebaidos primo Olympia las Graecorum lustra nominauit.

n aliter quam Pisaeo sua lustra Tonanti

Cum redeunti crudisi virumsudoribus ardet

L Siluarum lib.fecundo de Surrentinosos j. Huem post patri, laetum quinquennia ciliri, Cumstudio iam pigra quies, canu .sederet Fuluis ad Ambracias conuersa mnade frondes, Tran gentii retum placidifacundia PoIA

Id et ea racione factum puto, quod Olympias quinquennis appellatur a Graecis pariter,d Latinis si riptoribus, quod quincto quo l. anno celebrarentur ludi Olympiaci.Seneca in Hercule furente. santus Elaeum coit ad Tonantem, uincta eum crum reuocauit arsas nec laboro utrum plenis,& exactis quinq. annis id fieret, quemadmodum de lustro Romano et apitolini lapides testantur, an ineunte quincto. De intercalari, seu bisextili anno Ouidius locutus est,ut Plinius lustri vocabulum stirpauit,lib. 2.cap. 67. extremo cum loqueretur de

eoderia sere annorum spatio, omnia qui e nquit, s libeat obseruare minimos ambitus redire eas vices quadriennio exacto Eudoxus putation Centorum modo, verum aliquarum tempestatum magna ex parte, di, principium DBri eiusfemper intercalarianno canictine ortu . Vides a Plinio appellari lustrum certum annorum numerum,

46쪽

a ra

47쪽

LM ta

UA UO

ta γ

Παπι

in O

. . .

tata

Z eri vi

inia

γ --

48쪽

Hoes

ci ci

aege

c in

49쪽

Errata

In altera pietna 2pi ae

vera

eontinentia innocentiae &Tantim

nia.

ASINI A

quid chaeeraeciam

atalem Hoe videtur Qvuos verborun adoloscentibus legatuteleggia. Iuliae sumpsere Pompertius

quae eratiocatuus

viderit quod factam Prouincias admisistir bant quot exstimer Non mutata apo phoretis me dico inigratus nomitatim propedum Correetaeontinentiae Innocentiain sanctimonia

scaurus

quid ad haec

satiam a fatale Hoe non videtur Quosa vertisrum adolescentibua legantur

eluia Iulia sumpserit

Propertius quae erant iocatus

viderit quod factum prouineias admirustrabaac, quod Existimer

Non mutata Amphotetis medico ingratus. nominatim propemodum

Imprimatur si aret P. Magis, aer Palatii. Berling. Gustu Vicesier.

Impr. r. Paulus de Francis de Neap. Mag.& socius Reuerendissimi P. Magist. Sacr. Pal. Apost. ROMΛE, Apud Guillelmum Facciottum M. DC V.