장음표시 사용
141쪽
Sic educatus, sicinstitutus noster Carolus, anno aetatis quinto decimo , Lovanti quemadmodum pater, avus, & proavus fecerant, Brabantiae principatum suscepit , non unius tantum urbis , sed de omnium provinciarum gaudio inctedibili. Carolo enim conspecto , dc in administrationem imperii, jam solenni ritu inaugurato , non Traianum dico vel Antonium pium, vel Epaminundam , quos ita fuisse bonos existimo , ut tamen vitiis magnis notiearuerint. sed qualem Deus ipse in libro Deuteronomii describit, hoc est, optimum &sanctissimum Principem sibi omnes homines pollicebantus . sub quo quasi fatali sydere amati, ad meliorem se frugem
converterent. Creditum est enim nullam Cometam , fatalem vim nullam sic res mortalium inicere, ut vita Principis rapi ac transformari mores di animos civium.
rar. CAROLO V. MIDDELBVRGI APUD SELANDos agente, Gebi, Horandia oppida quadam
BIennio post, durante adhuc bello Gelrico, Felix
Comes incensis Gelriorum navibus,arcem quandam munitissimam vi cepit. Unde hostis multum antea incommodaverat. Sub idem tempus, Carolo
principe agente Middelburgi in Selandia , ut inde secundo vento in Hispaniam trajicerer, Gelrii cum equitatu validistimo, pedestribus etiam eopiis Hollandiam ingressi, oppidum Medelblicum vi captum, diripuerunt hostiliter. Processum est inde Alcmariam. Qua urbe occupata, itamen sum argenti pondus Ac auri
142쪽
l de auri, vestes preciosas, aliaque multa secum av lj xerunt. Hinc Sparendamum, hinc & alia quaedam loca sunt incendio absumpta. Postremo ad oppi- dum Asperam ductus exercitus , moenia ter con . scendit , toties repulsus a civibus. Mille jam de quingenti in Gelriorum copiis desiderabantur; quum occupata & vi capta urbecμla viros cum uxo- ribus , & liberi r , alios ferro super alios consecte hostica rabies. Sunt & templa divorum ad quae ple- rique confugerant humano foedata sanguine. . Pue- ruli in scholis reperti, crudeliter necati. Quibus editis in oppidanos crudelitatis generibus , Caro- liis Egmondanus, cujus haee iusta mandato fecisse 'ilite qa conflat, horum postea flagitiorum poenituit, nam aliena esse debet ab ossicio magnanimi crudelitas. Omnino sortis animus di magnuβ, par- Oui ditivicere subjectis& innoxiis. in omni fortuna, recta atq;
c Astor I V. IN HISPANIAM profectio. Arolusqgum egisset serme tres menses in Uua-
. - lachrias elandiae insula, tandem flantibus ventis, id avem ascendit, ac mare ingressus , horrendum vidit speetaculum,ante suos oculos pereuntem navim unam incendio. In qua combusti&homines & equi' complures si h gulari forma ac magnitudine. Post dies indeoctenos gaudio ineffabili conspectus Hispa- nis, & singulis pene oppidis summa cum veneratione faustis acclamationibus exce tus, totque pulcherria' mis ac florentissimis regnis est inauguratus, populis,'
quoquo se contulisset, studium in eum pro pensum, atque egregiam voluntatem pollicentibus. i
143쪽
ct alia memoratu digna. N No salutis nostrae M. D. x Ix. mense Ja. nuario , Caesar Maximilianus fatalem diem obiit in Germania superiore , quum esset ingressus larinum aetatis lxiij. etem ponti in structura Regia igloriose sepultus. Quod ut palam factum est inse- lriore Germania , luctus ingens atque moestitia per omnes fuit civitates. Quibus ob clementiam ι placabilitatem, voluptatum omnium abstinentiam, virtutesque alias fuerat longe charissimus hic Princeps. Cujus ut vitae , velut summam pariena pio ponam , continuos novem annos in castris agensi Idifficillima quinque bella profligavit . Gallicum, ἰEburonicum, Sicambricum, Venetum, Morini cuim i
Hic nobilissimae gentes . hic scientii limi bellicae rei lpopuli, hic urbes opulentissimae ad deditionem & tCatolus , ac prosocer Philippus excellentissimi Du- Tam ct ces unquam ςoos qui potueriinr. Quot hyemes vVirtutes eum caetero milite sub pellibus egit' Quod sudavit iMaximi- restates 3 Qujs unquam eo solertius eastris locum ctians I. caepiti eominearus expedivit: hostem ludificatus est: t: Nullum huic Castrense munus sorduit. Quoties ipro signis ipse stetit Z Quoties egit sorte excubias Quoties vallum tulit Quoties speculatum egressus ilest Neque vero postremum inter hujus laudes iviri ponendum, quod literas& ingenia eam impe se ldilexerit, quodque bonas artes non foverit modo, vsed aluerit , atque promoverit. Iuvenurem nemo religiosius , innocentius , & sanctius exegit. lNemo fuit unquam patri obseqtieatior filius. Auxit hujus mortui desiderium Principis,
atrocitas insequentium tem porum . . poenitentiam ab eo compulsae sunt. Quale vix socer
144쪽
Dusdem in Germaniam proferito.
TN Maximili i primi locum, Carolus V. Nepotis contentioso quidem, sed unanimi tandem Electo-ε rum sistragio ad Imperium evehitur 28. Iuni , Ibis. Agebat is tum in Hisipantis Unde per legationem, Palatino ab Electoribus tunc commis m, anno rem dempti orbis i 6ao in Flandriam appulit sub Calendas, Apraleis, partim Bruxellae, Mechliniae exacta aestate, at cum omni curiae suae strepitu, mense octobri Lova-
, nium . & pust dies viςenos Aouisgr num proficis lxvr, ς qui sitis acceptus honoribus, peroranteii Ciceronis Germ nici filio c is Albertus Princeps ii Drande burgieus Cardinglis , & trium Archi - plico paxum Praesul erat, raro solentia talis modo , Imperii donatus insignibus Tri opost. Coloniam, is exindeque Wormatiam accessit ad prima Comitia Impe talia, adventantibus omnibus Imperii 'ines 3 pi F, quorum consimis 8. Maii, Hῖi. per declara. iii imper j ςonstitutionem haeresistunc ab Eisto ό biano pullulans damnata fuit : sed mox adversus o terra marique praepotentem prineipem h ' φxς ix nςtsςu4 I. gallus, vel quia praelatum udi a m Imperio Carolum aegre ferret, miserat enim i ipse non unam legationem ad Electores, vel qui i; ill uitrandi Romhnis Gallici occ sionem quaereret si- , persuasum est Christianissimis nescuur quo i gςni O malo, haud fieri posse ut alia via qu in bellisa inter se gerendis imo verius exercendis latrocinii ii, immorialitatem futilem in hoc mundo vaniter q Idaῆ, ut exemplis successi E d , monstrabitur.
145쪽
perium C arolus nonnullos HispaniaeMagnates ad rebellione Gallor uastutia) cocitatos adeo eliciter per ministros suos Admiralium Henrique a ScInnicum
Velos quium domuit, ut mox Barcellona, caeterisque Navarrae civitatib. re euperatis, Fontarabiis dominus post longam obsidionem effectus, paulo post, nempe I3. Augusti opera perdinandi Cortesii regnii Mexicanum, ears scum Rege centum millibus Indianorum, coeperit. Foedere cum Leone X. i nito, Parmam ac Plaeentia, Gallis expulsis,Ecclesiae, Mediolanum S forticii Majoricam vEro Hispaniae, ac Torna cum Flandriae xesituit:Velis porro pansis, Caleto in Hispaniam redux, toti ejusTumultui finem imponens,quatocyus novo, per Gallos in Italia bello circumvenitur, sed insigni prope Paviam victoria, ipso natalis Caro h die et .pebr 2 M. potitus, captoq; Rege prancisco primo eodem tibi olim Carolus Magnus Desideri u Longobardor αRoge coeperat loco nil prorsus animi elati oste hians, honestissima iniit pacis ac liberationis conditionem, sorore ipsi Francisco nuptui trad ita Ia. Januarii is 162 ' sed rupto pacis foedere, infra bimestre reditus sui Rex Franciscus, associatis Papa Clemente v II. Venetis, MFrancisco S fortia, Regnum Neapblis amata aagressus manu mox vero vi vi repulsa ad fugam fuit coactus equa occasione Caesareus Generalis Borbonius eodeanno Is 27. g. Maii contra foedifragos, Romam spoliavit sua ipsius caede, iri ingloria capellula Borbonica
adhue n lim hodie nuncupata, cohonestatam.
Initio Anni sequentis is 18. a Legatis Gallἱs denuo in dieitur bellu in persona Caroli V. Burgis Hispaniae,
illicoque Mense Aprili per Lauttechium confoedera totum Ducem Neapoli terra mariq; obsessa, vix quicquam effecε re obsidentes, quos divino accurrente
succursu irruit pestis ae febris pedalear quibus morbia
146쪽
maior hostiu pars extincta, reliquus validen ontii ex ercitus ad internecionem per Principes deA uria coq- sumptus, totaq; obsessio in nihil limGallicanu redacta. Quinta Octobris dicti anni is 28. eum Carolo Eginondano ratione Geldriae & Rutphaniae transactumeto. Octobris ab Henrico Bavaro Episcopo ultraiectensi eadem dictio acquisita Anno iset Jumj mense, Audaci S.Pauli Comiti
post longaevam iterum Paviae Obsidionem, miser regressus in Gallia ab Antonio Leva victoriose indictus, qua visaCaesaris Fortuna confestim ClemensPontifex Barcini, MenseIulio; Rex Galliae Cameraci. s. A ugusti. Veneti demum ae S sortia cui Carolus Augustus Nepte ex SororeChristierna matrimonio addixerar. 23. Decembris Bononiae pacem petentes Iniere. Iterum natali suo et . Febr. Is3o. Bononiae a dicto ClEmente VII. coronam Imperialem auream totus catha fractus in Metropolitanam S. Petroni j , per pontem panno rubeo obductum accedens suscepit, ac Io. insequentis Augusti, Florentiam suae subdidit potestati eam postea Alexandro Medicaeo, una cum filiaMargarethain matrimonium collocata attribuit, ex qua Familia postmodum Reges Galliae binas sibi associarunt sponsas : Non minori fortunae ac militaris scientiae fato Carolus V. Francisci Pigarri industria opulentissimam Petu insulam anno Is 3I. regnis suis adjecit, proprioque de fratris Ferdi pandic cui dudum antea Austriacas cesserat provincias )exercitu, irruptos in Imeerium Turcas potentiam trecentorum millium armatorum e cedontes Vienna, Austria, & Hungaria fudit atque expulit. Mu-leassem regno Tunetano ejectam , juncta sibi Afri-eana militia. . contra vires Barbarossae Turcarum Ducis , occupata Guleta & Tuneto victoriose restituit , mense Julii Isss. Tandem re-eruduit bellum Mediolanense , Defuncto enim
fortia , Rex Gallus Franciscus concitatis eunctis
147쪽
pqropae Principibus contra Caesarem ingent iii
movit exercitum , sed frustra , nam brevi manu ritus ac victus leges pacis denuo subire cogebaturies Carolus V. Triumphans, lemni pompa, Romae quinta Aprilis is36. excipitur, cujus initoitus celeberrimi ordo hic suit. diu. TRIVMPHAL,S INTROITUS CAROLI in Urbem Romanam s. Aprilis s 3 6
A Paulo UI. Pontisee, Caesareae Maiestati olle
viam missi secere Archiepiscopi,Senecisis &Tholonus , cum duobus cardinalibus Logatis de Trani ac Sadseverino , qui utrumque Caesaris latus equites stipabant : Commissari j vero pro hospitiis ac victu & arcubus Triumphalibus in toto Eccle- saliteo statu ordinandis erant Praelati de Gambara, de Pavia, ae Todi & Gaddi : Quarta porro Aprilis Caesar ad Monasterium S. Pauli ordinis Benedictinorum extra mortita Romana situm appulit, ubi insequenti Mercurii die, sumpto prius ientaculo , per ampliorem exinde a paucis diebus exstructam viam, monasterium S. sebastiani ordinis Bernardini accessit. bvisibi cunctis Cardinalibus Archi - & Episcopis, yrincipibus, Praelatis, Totaquc nobilitate Romana, humma reverentia ac pompa incredibili Victorem Caesarem excipientibus . . Marchio Vastensis Generalis exercitus C ae sateleapitaneus duodeeim in holoserico flavo stipatus ephebis, cum I 4. insignioribus peditum Hispanorum ac Neapolitanorum cohortibus , ingressus fuit antesgnanus: mox sequebatur Dux Albae Generalis equituri Neapolitanorum cataphractus ex auro,& argentea superinductus toga, cujus decem Ephebi,urea inter te tura ac unionum gemmarumque cumulo splendidissimis praecedebant equis , octo iu-
148쪽
sequentibus turmis catafractorum , eum equitam Neapolitano nobilis smo , ad octo milli a ; Tum Ministri Papales, Canonici s. Petri, Cardinali urnossiciales inornatissimis mulis & Lecticis; sexaginta deinceps Ephebi Romani equites ornati vestibus ex bysso albo & atmesino purpureo , cum biretis ac pennis concoloribus. Deinceps et . Ephebi Caesare i , quilibet holo- serico flavi albo & aurea tela indutis equis pulcher, rimis vacue pro Caesaris servitio ad manum ductis. sequebantur ducenti Principes, Cornites, Barones Alemanni . Itali, Hispani, cum infinito pedisse quorum pretiose ornatorum numero, signanter Marchi Joannes Albertus Brandeburgicus Vicesgerens Ar- est episcopi Moguntini, Marchio Friderit Vs Praepositus Herbipotensis, Georgius Episcopus Brixi ensis, Dux Gravinis, Hietonymus Princeps ursinus , Comes Mirandulae, Ascanius Princeps Columna, Principes de Stigliano , &Bi signano, Ducςs Octavius Farnesius Blaccianus, S Florae, salernitanus, Anaclfi, petrus Aloysius Farnesius Pontificis Nepos , Mar-ehio Astraga : quemlibet porro Legatorum exterorum comitabantur bini a latere Praelati. Ex aula caesaris ornatior prae aliis incedebat Comes de Beneis vento auro, argentoque, ephebis & equis pretiosissimis circumcinctus. Tandem Senator Romanus oblonga indutus toga.& pileo Due ali aureo Hermetinis obducto, ac Gubernator Urbis : Tum Scutifer , ac Mareset, alius Caesaris, gestans gladium Imperii nudum, denique quadraginta selectiores Equestris εrdinis viri Romani omnes albis purpureisque holo sericis amicti estimentis per vices gestantibus aureum Baldach num, sub quo Caesar in equo pom riseo. holoserica susca Togula ejusdem coloris pileo ligamentis aureis undique ornato , inter binos Cardi te Sanqseminum ac Tranum intrabar.
149쪽
Cireumesrea Caesarem tres cohortes peritiorum eustodum ioo. Germani hastati, roo .Hispani ensiseride Ioo. Burgundi Sclopetari j , quorum vestigia puemebant et . Cardinales 3 o. Archi - & Episcopi. ac vitra ioo. Praelati, semper bini in ordine, cum ingenti pedissequorum famulatu insigniter conspicui r dehinc iterum trecenti levioris Equitatus Hispani, ρc bis mille quingenii Neapolitanorum: hoc ordine per portam s. Sebastiani seu Capuanam inducti, usque ad S. Petri magnificenti ssimum totius orbis Templum , in cuius porticu ac Theatro erecto Paulus III. pontificalibus inductus cum Ministris suis aulicis Caesari ad ultimam scalam obviam factus & incredibili affectu amplexatus, ambo Basilicam ingrcssi , Cardinalis Vicarius Capisuccus una cum clero adstans , Crucifixum Caesari osculandum porrexit; ad summum altare sub baldaei, inoh regione Pontificis , Caesar genuflexus gratus Deo preces pro beneficiis egit, exindeque benedictione a Papa omnibus impertita ambo in Palatium Vati-eanum se recepere, ac ex sala Regia Caesar ad conclavia Medicaea deductus lautissimae coenae ac demu'
AD. p.rtam capianam opere Musaico Herote Caroli V. mixtis statuis aeneis, aliisque figuris expressa cernebantur, binaeque artifici xcellentes tcolumnae . quarum uni insistens Iocon Christi Domini, cum hac Epigraphe. DOMINE Tu hic eras, alteri ad sim stram efiigies S. Petri se inseripta. I REDI, HIC SEDEM MEAM COM si Iaeuo. in Frontispicio portae Fundator urbis Romanae in- tDulptus hocce charactere uini Mus M TE R. l dextris. N MA POMPILI 0s REN. asinistris iuxtius Is os et Ii, tu ο κ Ex. in porticu Portae. ι
150쪽
GAROLO V. ROM. IMP. SEM P. Au GusTO TERTIOOPRi CANO. a dextris porticus. AFRI CANus MAIOR VICTOR Iosus. ad basin Q. FuLvius FLACcus dADENA ILLATus AFR9s DEPuLIT. Scipiadu meaium Casar te moenibuου infers Luemlibet a victis Tertia palma manet.
a Gistris. Deo ps Q nobis Stante, Afri repulsi. Carolo V Apici Foelicitatis . Religionis Assertori Praesidi Securitatis, Vadi Stabilitatis, Pratarum vindici , Turcarum Eversori, Quietis Fundatori.
Ab hac porta, quae tota deaurata erat, per viam Alpiam ad S. Gregorium, dilatato penes Septi solium itinere, fons excelsus aqua rosarum ac florum citri bsequitantes singulos suavissima odoris fragrantia adeo mirifice perfudit, ut non minus acculatissim fostis Architectura, quam suavitas odorum transeuntes raperet. Prope S. Marci palatum altor insignis Triumphi arcus patuit ita inscriptus. CARO Lo V. Ausus To a DEO CORONATO MAGNO&PACIFIco ROMANO RuM IMPERATORI, ab uno alteroque Iatere erant Apellis manu depicta pugna Tunetana contra Rarbarossam , assaltus Guletae , captivitas Principum T uneti,Victoria 4 fricana contra Turcam.'Restixutio Regis Tunetani , liberatio multitudinis Christianorum cum gloriosa hinc inde inscriptione
Guletae munitionibus expugnatis , c flaque occupata, & hostibus toto stagno trucidatis' atque submeriis. alibi. Turcae tabo die tribus preti iis fusili flagitique. doxtrorsum. Mule asses in-ῖgni victoria relli tutus a Canare, Tune tum repulsis bostibus egregie defensu. snistrorsutn. Christiani amiserabili servitote liberati. Victbitam Caesari precantur.Taneto capto,Turcae,