장음표시 사용
701쪽
perueniti δc illi tres publicE Lutetiae docuerunt. Testatur Reuch linus Epistola ad Fabrum Stapulensem se in Germania ludum Graecae linguae
aperuisse quam in Gallia acceperat, cum adolescens esset, a Gregorioa rvphernate. In eadem Epistola commemorat alios Magistros suos lo an nem Lapidanum in Grammaticis, &Guillelmum Tardinum Aniciensem in vico D. Geno ueta. Robertum vero Gaguinum in Rhetoricis apud Mathurinenses: demum ait se, cum post aliquot annos E Sueuia Lutetiam redisset, Georgium Hieron rinum Spartiaten Graec E docentem assecutum fuisse. Tune temporis sep E contra Privilegia Vniuersitatis peccatum est a Praeposito Mercatorum & ab alijs quoque, qui in carceres priuatos compingebant Scholares & Magistros, aut extra muros Parisienses extrahe bant. Quamobrem saepe conquesta est Universitas violari priuilegiorum suorum primum de praecipuum quo cauebatur ne extra urbem trahere tur, litemque intentauit Praeposito, cum audiuit e duobus Scholaribus alterum qui in carceratus fuerat ec priuato carceri mancipatus, interisse. Item ad diem Σ3. April. an. 1 i. sic scribit Iacobus Poti et seu Figuli Procurator Nat.Gall. Quantum ad i. art. exposuit praenomina ius D. Re chor qualiter M. Petrus de Batis Magister Principalis Collegi jTornacens, medius- quartus ignominiose, id est sine capucio&a sex satellitibus eum undique perlustrantibus ductus erat ad carceres priuatos, videlicet in ta bernam publicam quae vulgo nuncupatur Domus Trium Piscium , iuxta Portam lyaris. exinde, eum, quod deterius est extra muros Paris transsa tu ris nisi citissim Ede remedio prouideretur opportuno. Quo super fuit uni formiter conclusum per Nationem, quod congregatione illa peracta con festim Sc sine dilatione adirent D. Rector, quatuor Procuratores quaia 'tuor Nationum cum magna Comitiua una cum notabili proponente de 'Magistris nostris si quis onus vellet assumere, in cuius defectu assumerent unum de Consiliarijs nostris in Curia Partamenti, quominus illa Curia 'Vniuersitati in suis suppostis manus porrigeret adiutrices ad manu tenen. dum, protegendum & praeseruerandum priuilegia eiusdem Vniuersitatis, 'maxime illud quod egri non trahi extra muros Pari . Et una cum hoc fecit 'Natio verbum de M. Guill . Mynari Nationis Picardiae Baccalario for malo in Theol. qui in paruo Castelleto a sex hebdomadis 5e peramplius Captiose detinebatur, non propter sua demerita, sed propter Patriae suae '' culpam quae in Regem Patronum suum insurrexerat. Et inter deliberan dum expeditus est is, videlicet M. Petrus de Batis pro quo Vniuersitas 'Congregabatur & quantocyus congregationis locum ingressus multi 'pliciter Universitati, prout tenebatur,regraciatus est. De eodem priuilegio tuendo pluries & in pluribus Comitijs actum est, ut habetur in Achis illorum temporum , maxime vero die I. Aug. Die autem in Comitijs Ma thurinensibus exposuit Rector Perga me narios Iuratos abuti ossicijs suis, sibique ipsi magnam intulisse in i unam quamobrem conclusum unanimiter ut priuarentur, utque ob eam rem in compitis M plateis per scedulas proscriberentur veluti periuri, inta, mes, & inobedientes. Nouorum vero qui eorum loco pergamenatum CXCrcerent, creatio in alium diem dilata est Die T. Septemb. Vniuersitati apud S. Mathur. congregatae Francisca. ni supplicauerunt sbi ab ea dari adiunctionem aduersus nonnullos eius dem ordinis, quos vulgo Obsereantes vocabant, qui tunc nouum aedificabant Claustrum:&inde multa incommoda eventura praedicebant. aniarauit eorum supplicationi Vniuersitas. Decima vero ei uidem mensis ijdem Franciscani petierunt ab Vniuersitate litteras ad xegem, Episcopum Paris. Archiepiscopum Lugdunensem & ad alios quosdam Praelatos, item Oratorem qui nomine Vniuersitatis apud praedictos diceret si opus esset; qUod item illis concessum est, delectusque in Oratorem M. Berengarius
Eodem mense, die vero is .celebrata sunt apud Mathurinenses Comitia
702쪽
Centuriata tribus de causis. i. Ad audiendum argumentum, seu ut vo-I 7o. cant, tenorem Litterarum Regiarum ad Vniuersitatem transmissarum. i. Ad audiendam relationem M. Berengari j Mercatoris, de negotio
Franciscanorum de quo egerat cum D. Cardinale Lugdunensi . P po sto Paris alijsque Consulibus Ciuitatis. 3. Ad audiendas supplicationes& iniurias. Quibus de rebus sc legitur in Actis Germanicae Nationis. V Quantum ad i. reddidit Natio gratias ingentes Christianissimo Regi de
V suarum litterarum communicatione re de bono affectu quem semper ha V buit ad nostram Universitatem. Placebat enim Regi quod Fratres Mi V nores de Obseruantia nullo modo construerent, seu aedificare tacerent V Conuentum in hac Ciuitate , quia hoc fui me t in detrimentum Vniuersi V tatis & Primorum Fratrum Minorum Conuentus Paris ec aliorum Menia dicantium. Quantum ad 1. ingentes similiter gratias pia mater habuit V D. Proponenti videlicet M. nostro M. Berengario Mercatoris qui ele P ganter proposuit ante D. Cardinalem Lugdunensem, ante D. Praepos V tum Paris de alios Consules huius Ciuitatis implorando auxilium pro Fra V tribus Minoribus huius Conuentus Paris. &C. Die io. Octob. apud S. Iulianum in Electione Rectoris discordia orta est in Natione Gallicana propter electionem Intrantium, scilicet inter MM. Stephanum Russi de Solli. quae discordia non potuit ab ipsa
Natione sedari de componi. Eam ob rem prouocauit M. Stephanus Rufia fi ad Facultatem Artium : itaque itum ad suffragia. Germanica Natiore tulit pro Ruffo ebqubd Decanus Bituricensis spreuerat vocem eius audire ; caeterae Nationes aliae aliud retulerunt; eo tandem ventum ut ambo Electi conuenirent in tertium aliquem. Sed nec hoc satisfecit. Russi ius suum prosecutus est apud Facultatem Artium,conatusque est obtinere vis ante appellatione nihil a Procuratore Franciae innovaret ir, sed frustra. Procurator enim affixis publice tabulis eum priuatum omni iure decla
rauit. Iterum Russi questus est , de Facultatem appellauit. Itaque in Co mitijs eiusdem Facultatis die 13. Octob. habitis res haec disceptata est. Natio Alemanica retulit appellationem Ruis sibi iustam videri. Aliae non item , alia enim stephano Russi crimina ob ij ciebantur. Nihilo mirius in priuatis Comitiis eadem Natio Alemanica totum ius Intrantiae , ut vocabant, praedicto Rufii attribuit. Die y. Decemb. alma Paris. Vniuersias per Rectorem conuo eata de congregata aperuit litteras Sixti IV summi Pontificis de sua promotione. Itaque solemnem Supplicationem decreuit. Die is . eiusdem mensis in Electione Rectoris discordia orta est In singulis enim Nationibus duo
Intrantes contendentes, eorum 4. unum Rectorem elegerunt, scilicet
M Ioannem Cordier Bacca laureum formatum in Theologia, de Priorem Sorbonicum. Ali; alium . scilicet M Guillelmum Buttier Bacca lauia reum Nauarricum i qui . scilicet Robertus Bellin , Ioannes Standon, Oli uerius de Monte, & Michael de Polonia cum suo Recto re diem alijs
dixerunt apud Par lamentum. Et die i9. Vniuersitas congregata improbauit hunc agendi modum, & viros aliquot clari ssimos delegit , qui Curiam adirent, rogarentque causam ad Vniuersitatem remitti. Die 3 Ianu conuenit Universitas 3. de causis. I. Ad audiendam relationem eorum quae facta fuerant per selectos viros pro remissione causae Re ctoriae ad Vniuersitatem. a. Ad terminandam componendamque amica via discordiam. 3. Ad audiendas supplicationes&iniurias. Ea die nomi nati viri graues , qui utriusque partis rationes audirent, remque inte, gram ad Vniuersitatem referrent. Et die s. eiusdem mensis in Comitiis
Mathurinensibus, auditi viri selecti qui amice discordia composita M.
Ioannem Cordier in Rectorem renunciarunt. Ita pacata omnia fuerunt
dissidia. se Die 3 o. Ianu. ut habent Acta Nationis Germanicae, Uniuersitati apudis Ma thurinenses congregatae supplicauit quidam Doctor Facultatis Me- is dicinae, ut sibi daretur adiunctio in quadam causa tangente Privilegia
703쪽
Vniuersitatis inter ipsum & receptores Regios occasione Impositionum petitarum ab eo, utque quidam notabilis Proponens deputaretur quilia. beret proponere coram Dominis de Villa de eis determinare Privilegia Vniuersitatis: occasione quorum dictus Doctor esset exemptus ab hu iusmodi impositionibus Eius supplicatio fuit concessa. Dieio. Feb in Comit ijs Centuriatis apud Mathurinenses Rectorque stus est publice de DD. Procuratoribus quod absque sua authoritate Ariatium Facultatem conuocassent, praesertim vero de Procuratore Franciae
qui Rectorem egerat. At iste de Rectore vicissim questus effecit ut Re ctoris supplicatio irrita fuerit. Qua de re sic legitur in vetusto Codiee Germanicae Nationis, scribente Burchardo Wet Zel de Hallis Dioeces, Herbipotensis Procuratore eiusdem Nat. Anno, inquit, quo supra, die vero zo. mensis Febr. congregata fuit alma Parisiorum Vniuersitas apud S. M illi duobus super arti c. Primus erat de habendis pecunijs. Secundus erat communis,&c. Quantum ad x. articulum supplicauit D. Rector proreparatione iniuriae sibi factae per D D. Procuratores qui Iurisdictionem Rectoralis dignitatis sibi usurpaverant congregando Praeclaram Facul talem Artium, ipso Rectore, ut dixit, spreto: quam Congregationem
potius monopolium quam Congregationem asserere non erubuit.
Cui ad singula motiva D. Procurator Nationis Francorum nomine Facultatis respondit, quomodo dictus Rector multipliciter peccauit tum in V niuersitatem, tum in matrem suam praeclaram Artium Facultatem, cuius beneficiorum prorsus immemor eam penitus despexit, verum etiam contra Iura mentum sv um, quod quilibet Rector in sua creatione solem niter iurat de congregando Facultatem legitime monitus, fecit, eique validissimis med ij, remonstrauit quod praedicta Artium Facultatis congregatio non Monopolium, verum iusta dc sancta eius conuocatio exti rit pro defensanda libertate quam nemo bonus negligere debet. Quare dicti Rectoris supplicatio nedum in Natione, verum etiam in V niuersi tare non fuit concesssia, dcc. Die Martii ci. vi scribitur in libro Germanicae Nat. Congregara fuit alma Paris. Vniuersitas apud Mathurinos duobus super articulis Primus erat de armatis mittendis ab Vniuersitate ad Guerram. Secundus fuit communis. Quo ad i. Placuit Nationi quod nullus haberet ire ex pariemiuersitatis ad Guerriam, cum per no gra stata ι simus exempti, voluitque Na. tio quod 11 noster M. Berengarius haberet accedere ad supremum no striam Regem Τc eum informare de talibus missionibus armigerorum. Et etiam de quodam alio Privilegio, scilicet de non trahente extra muros Parisienses, expensis V niuersitatis. Diei 6. eiusdem mensis conuocata est per Rectorςm Vniuersias maxi. me ad audiendum argumentum litterarum ad summum Pontificem&ad Cardinalem de Tuta uilla transmittendarum, quarum correctio deman
data est selectis quibusdam. In iisdem Comit ijs supplicauit M. Robertus
Gaguinus minister Mathurinorum Generalis, ut singulae Facultates &Nationes vellent aliquid de penu suo elargiri ad refectionem Domus, in qua ab omni aeuo celebrabantur Comitia tam Generalia quini specialia. Extat quoque in eandem rem inter Epistolas eius oratio ad Doctores Theologos. lDuae res omnin b, diuini atque magnifici Doctores michi apud vos di condi fiduciam faciunt In primis enim tam humanis moribus vos institu. tos & literis ad pietatem formatos esse scio ut opem vestram demisse postulantes, prompte semper & liberaliter adiuuetis. Neque aliter profecto quisquam fecerit, qui eam qua imbuti estis Sapientiam profitetur: fi . Num in animo tenetis illud Magistri de Saluatoris omnium Iesu Christi
Procceptum: Estote mi ericordes , sicut se Pater vester misericora s. Res praeterea quam paucis acturi sumus, ita se omnium oculis inculcat, ut vel si leo tibiis nobis, vel forte occulere volentibus, clamet & prodat se se, ita ut in releuanda huius domus calamitate non longa admodum, neci TO.
704쪽
' praeparata oratione mihi opus sit. Vos dum hac iter facitis, quocumque ii ' buit oculos inflectere, miseras ruinas facile intueri potestis. Cum enim' primum administrationis eius curam accepi , siue sursum versus , sue' deorsum quis aspectabat, nihil praeter infractas tegulas & prolabentia te V cta, nihil praeter situm de squallidos parietes licebat offendere. Mea eu ' ra tamen instaurata sunt multa , dc Fratres mei ordinis Religiosores civ domus ipsa paulo essecta est ornatior. Iam verἰ, cum haec lacera tabulata V cum hos rimosos parietes in quibus persaepe conuenitis , cum deambula ' toria dc procumbentes porticus columnas intueor , cum verso item ia' animo quas impensas haec ut instaurentur, postulant, descit me prope' virtus & spe bene gerendae rei destitutus tabesco. Quippe quem pro
' ventus omnes huius loci, & omnino quidem unius anni non satis sint loco' instaurando. Sed dat nonnunquam animum michi cum vestra benignitas,' tam mariuersit.ιtu υesne singule Nationes, quarum aliae sua iam Nobo sub dia inbuerant , aliae nondum quidem a Nobis ortatae suam opem sponte poncentis V hortanturque bene Jerare de Scholasticis omnibus quibus Mathurinorum do v receptaculum ess, ct a uos Conuentus faciendos domicilium honesiatis. Quibus ' cum vestra quoque , ut speramus, commiseratio & facilis liberalitas ac ' cedit. Si enim cuiquam ex Parisiensi Schola domus haec dis pateat, in usu, certe vestros de sacrosanctae vestrae Facultatis una nobiscum maxime' communis est. Hic Conuentu. omnes, hicgrauisima vegra Consilia, hic ρυ ' ces orem LM. n.im ex communi Patram in stituto habetis semper se facitis . Ita fit ,, ut 5d vetustissimo via de inhabitandi consuetudine vobis hic locus, vobi, inquam, peculiaris habeatur, dc vester ab exteris magis quam noster re is putetur. Itaque cum tota urbe Parisiorum tria sint omnino domicilia
D quae publica maxime fama percelebrat, diuae Matris Christi augustissi is naum illud templum, palatium item Legis de Regum sedem, hoc vero D.
,, Mathurini Costegium quod vestra frequentia magis quam noster incola M tus illustrat , tertium merito nominatur. Et nescio quidem an ullus in ,, urbe locus sit hoc uno famatior. Priora namque duo Galliarum tantum ,, incolae , Ma thurinos vero Orbis fere Christianus vestri causa pernos cit. M Quamobrem cum forte meditabundus per hoc claustrum deambulo saepe
is numero sum miratus cur caeteris minus hic esset locus ornatus & spicia
is didus. Nam caetera urbis templa imo abstrusissima in aliquo angiportu ,, sacella, vel sculptilibus, vel picturis decora sunt. Haec publica vestrae M Vniuersitatis Basilica non modo nullo ornatu & picturarum oblectamen xx tis nitet, sed squalidis parietibus&ijs quidem vetustate & neglectu se me sis, ac prope in terram prolabentibus deserta magis quam a vobis fre- quentata iudicatur. Non ita Scholas suas doctissimi Patres prisci illi Phi- D losophi ne ligebant. Aliter suam Academiam curabat Plato ; suas por-υ ticus nitidi iis Stoici asseruabant. Et illi quidem Peripateticorum Princi- pi Aristoteli sua magis cordi deambulatoria fuerunt. Quin hortulos
etiam suos tuendae voluptatis gratia comparatos & virentibus arbusculis D eque vivo fonte scaturientibus rivulis Epicurus confecit, incoluit, irri-υ gauit Proinde ut Scholis Philosophi, ita Scholae Philosophis decorem MD fama addiderunt. Hic vero locus nomine tantum vestro nobilis & clarus D re autem ipsa perobscurus, muscosus, fuliginosus, panno si cuiusdam ho minis tuguriolum esse videtur. Itaque ex quam plurimis hominibus quira hanc in urbem frequenter adueniunt, est fere nemo qui non Mathurinor tara aedes primum ardeat intueri. i Cur ita an forte quia decem hunc locumra fraterculi possideant 3 Trahit eos profecto magis vestra per orbeiis dita fusa authoritas. Hoc uno in loco ea se coram videre putant, quae de Vera stra lapientia auribus tantum acceperunt. A stimant locum omnemra exemplis abundare; credunt hinc documenta se sumpturos quae in Pa-υ triam perferant suam. Sciunt quidem vos Collegia seorsum Sc Scholas
' habere in quibus deliteris A salutaribus disciplinis scrupulosissime di sie V ratis. At quod hic, id est, apud Mathurinos de omni vestra Republica ' sententias dicitis . quod Edicta, quod Decreta vestra , dc Ordinationes
705쪽
Vniuersitatis pari sensis. 6 9
inscribitis & firmatis; quod ad supplicationes Diuinas hinc digredi, alta --que huc rursus reuerti vos semper intelligunt, ita existimant Mathuri To. nos vobis curae esse quemadmodum Atheniensibus Areopagum fuisse te sunt. Cuius rei ipse etiam aliquando credulus, priusquam his oculis to cum prospexi stem reputabam mecum saepe singulos huius loci lapides La. tine posse loqui, atque insculptos esse, vel praeclaris imaginibus, vel or natos varijs historijs quas sibi singuli Doctores excogitatas pinxissent. verum si quis Ecclesiae fenestras, vel gypso praestructas, vel tenebrescen.
te vitro subfuscas videt , si quis non modo nudos dc vacuos decoramentis, sed pulverulentos ta obsoletos nimia vetustate muros scrutatur, conic- cturam facit neglectae &spretae habitationis vestrae, minora reddit omnia quae de vobis crediderat, abitque offensus tenuitate & incuria publica rum aedium vestrarum : Atqui si quisquam vestrum est, ut vere esse debet. qui literari js opibus, qui picturis, qui simulacris animos inspicientium ad gloriam mouentibus, qui perennibus monumentis propagare & in varias 'orbis oras sedens transmittere nona en suum velit, celeberrimus hic locus Peli ad quem quisque amantissimus egregiarum Artium ex orbe pen E Vuniuerso . velut ad communem 11 meruae ossicinam commigret. Qua re Vrect E san E adductus ille Sphaerae aut hor Ioannes de Sacro Bosco delegit potissimum hoc loco sepeliri. Et maiores quidem vestri duos illos suos quondam alumnos turpiter sani: damnatos sed ex patibulo honoris cen 'tissime tandem receptos his in aedibus humatos esse voluerunt: quod nul Ius celebrior erat locus qui vestrae aut horitatis memoriam vulgatius prae se ferret. Itaque arbitrati sunt veras suas laudes hoc loco tandiu affer uatum iri, quoad vel Mathurinorum aedes extarent , vel memorabilis 'haec Studiorum Parens Vniuersitas eas incoleret. Igitur cum si tum &mu corem, cum squalores, cum hiantes rimas, cum casus atque fortunas hu ius vestri Collegi j animo volueritis; cum meas curas & sollici tudines, cum 'vel ad recte insti tuendos Fratres, vel ad erigenda quae procumbunt, moe 'nia, meam vigilantiam cogitaueritis, tandem magnifici Patre si reputate 'vobiscum qui estis; qua dignitate, quo gradu, qua sublimitate vester hie 'status cum Nationil us, tum reliquis Facultatibus antecellit. Conferte 'Parem animum rebus quas molimur. Vos verae sapientiae Professores, vos omnium virtutum laudatores inolite obliuisci largitatis. Si maiores vestri hunc locum perennem atque honoratum esse voluerunt, si vivus monumenti perpetua vestra laude; si sua quotidiana frequentia, si consilijs. si foro & conseruatoria Iurisdichione hoc sibi domicilium peculiariter deis legerunt: si talem eum aestimatis qui ad vestram famam & superabundan tem gloriam conducere possit, misereat vos calamitarum quas cernitis. Pudeat vos id neglectum pertransire quod Seniores vestri cum publicistiam priuatis semper opibus sustentarunt. & quod vos ipsi pro Concioni Dibos vestris incolitis. Nihil haec profecto detrimenta, nisil hae ruinae de .. obstructae tam diu Ecclesiae fenestrae Nobis vituperationis asserent, quin iatri vos quoque cius dedecoris partem reij ciant. Neque vestrae medius iasi d i Q s satu dignitali feceritu , si Francorum atque Mormanorum venerian . .. AM 'iationibus fueritu tardiores , quarum altera decem i, octo, altera nosu ex .. rario Regios aureos triginta non segniter deprompsit. Sed iam nichil ultra iam a vos oratione distinebo : vestro honori consulite. Agite magnificE. .. S ci lata enite atque opitulamini precor,miseris rebus tam Vobis quam No- ..tiis reuera communibus. eriri ono i . r. die 26. Iunii Vniuersitas acceptis Cardinalis Graeci litte. ris , quibus monebat se e Graeco in Latinum verti me librum quendam ocim miserat, rogabatque illum in lucem proderet, s luee dignum exi stima ret; unanimi consensa conclusit, non ante donandum Ciuitate & Ioco Academiae , quam fuisset a singulis Nationibus Sc Facultatibus dilia ia
te ver δ i. Iulij eadem Vniuersitas congregata accepit litteras, qui- cilicis R. cx mandabat per Gaucurtium ad Deum preces fundi pro felici ia o m. v. TT te
706쪽
uccessu votorum suorum Regnique salute de incolumitate. Quid autem V statuerit, habemus ex gestis Nationis Gall. Anno quo supra, die vero i. V mensis Iuli j congregata suit alma Parisiensis Universitas apud S. Mathua P rinum sis per x. art. quorum primus fuit ad audiendum litteras ab Illustris
V si mo Domino nostro Rege missas Secundus erat communis. Quantum ad i. referebat alma mater V niuersitas grates infinitas supremo Domino no stro Regi de beniuola communicatione suarum litterarum, quae quidem litterae continebant quod V niuersitas secundum proposita a praestantis simo viro D. de Gauco uri Locum tenente Generali ageret. Proponebat
V ergo iste vir insignis laudabiliter quod voluntas D. Regis Zc in magno
Consilio eius deliberatum de conclusum e stet ut uniuersitati intimaretur
V quod ipsa oraret & preces ad Altissimum funderet pro felici de prospero P Luccessii Regis & Regni. Et quantum ad hoc placuit Universitati ut die
V Dominico proximo solemniter Processiones Generales fierent, in qui V bus distributa fuit summa . Et die Lunae praeclarissima Theologorum V Facultas unam Missam celebraret: &die Martis Facultas Decretorum: P die vero Mercurij, Medicorum. In singulis vero . diebus septimanae, Nationes praeclarae Artium Facul ratis celebrarent permutat ina, visci V licet qualibet septimana quaelibet Facultas& Natio unam Missam cete V braret. Et in su per ordinatum est quod in quolibet Collegio fundato om V ni die via a Missa celebraretur, Sc omni sero cantarent illam Antiphonam V Salae Regina. vel similem cum Collecta de no stra Domina ec Collecta pro V felici successii Regis de Regni. In Paeda gogijs autem illam Antiphonam V duntaxat cum his Colleistis. Die via decima eiusdem mensis S anni congregata fuit Universitas apud Bernardi nos, maxime ad deliberandum de quodam Priuilegio quod iam saepe antea oppugnatum fuerat a Ciuibus Parisiensibus, qui Magistros de
Scholares, Ministros dc famulos Vm uersitatis Excubiarum onere graua re volebant ijsque pro Conseruatione urbis, sicut&alios urbicolas tene ri contendebant: a qua tamen seruitute exempta fuerat V niuersitas, cum Rector esset M. Guillelmus Fichetus.
Hi ne alia pugna su stinenda fuit Vniuersitati aduersus Sixtum IV. eius que ossiciales ob Collationem Beneficiorum. Moleste ferebat Pontifex,
obseruari in Gallia Pragmaticam. Sanctionem , eamque modis omnibus subuertere nitebatur; Sc hoc anno discordiam ex illa ortam sedare volens. Ordinarijs Regni Francici ad conserenda Beneficia sex menses con cessit: sibi vero totidem retinuit. Beneficia Cardinalium & eorum qui de familia Cardinalium erant in Regno praedicto existentia sbi usque a acertum tempus reseruauit, quoad dispositionem. Circa vero Beneficia
promouendorum, quid seri placeret, Bulla significauit, qua Causas in
hac materia voluit in Regno terminari usque ad sententiam definitivam. citra quam ad Curiam Rom. vetui t appellari, multaque alia ad eam rem pertinentia constituit, ut patet ex hac Bulla.
SI X Tvs Episcopus seruus seruorum Dei,&c. Ad Uniuersalis Ecclesiae regimen, diuina disponente clementia, vocatis inter alia pro cona , mi Grum Populorum votiva dilectione nil occurrit praestantius, quam, exorta inter personas Ecclesiasticas Principis tenebrarum astutia, disc, cordiarum fomenta per nostrae sollicitudinis occursum protinus extin- , guere, ut cuiusuis altercationis salubritere uulsisseminibus pacis de trana, quillitatis dulcedinem inter creditos nobis populos , diuina nobis ast, si stente gratia, imponere dc conseruare valeamus. Cupientes itaque vi, suscitata retroactis temporibus discordia, proh dolor in Resno Fran-
, ciae . Delphinatu aliisque terris de dominijs illustrissimi in Christo filij, nostri Ludovici Francorum Regis illustris , inter nonnullas ex eisdem, personas Occasione cuiusdam Constitutionis quae in eodem Regno diu , tius in oleuit, quam personae praedictae Pragmaticam- Sanctionem vo- , cant, ne quod absit, maiora tamenta sumeret, damna pariter &grauiora
707쪽
scandala periculaque subsequerentur, fine debito claudatur, & totaliter
seel udatur,autoritate Apostolica ex certa scientia de Fratrnm nostrorum I Ti.
consilio, omnibus & singulis Praelatis & alijs personis Ecclesiasticis Re rigni, Delphinatus, terrarum & dominiorum eorundem collatio, proui-
so, praesentatio, electio, seu quae uis alia dispositio pertinet; de quibusvis dignitatibus, administrationibus, ossicijs, Canonicatibus de Praebendis, nec non alijs Beneficijs Ecclesiasticis cum Cura & sine Cura, Secularibus M& Regularibus ad eorum collationem , prouisionem , praesentationem, electionem, seu quamuis aliam dispositionem pertinentibus , quae dein - ceps in Februarij, Aprilis, Iuni j Augusti, Octobris, 5 Decembris men. Vsbus futuris, perpetuis temporibus vacare contingerit. dummodo dis- positioni Apostolicae ex aliqua roseruatione generali in corpore Iuris clausa aut per alteram ex Constitutionibus felicium recordationum Be- nedicti XIII. quae incipit. Ad regimen: aut Ioannis XXII. Romanorum Pontificum Praedecesibrum nostrorum , quae incipit. Execrabilis : seu Constitutiones de Regulam Cancellariae Apostolicae per Nos super hoc editas reseruata generaliter non exi liant, perinde ac si aliquae a Sede Apo- stolica vel eius Iegatis Expectativae litterae non emanassent, libere dis- ponendi facultatem concedimus per praesentes. Et quia isti summi Pon- tifices Praedecessores nostri consueuerunt se in concessionibus Gratia- μrum Lxpectati uarum, personis bene meritis exhibere liberales, nostrae intentionis existit concedere in Regno, Delphina tu , terris & dominijs 'concessas. quibus in aliquo praeiudicare non intendimus per praesentes, 'quasque in suo robore permanere volumus , sex personis idoneis Regni - Ρcolis, sex alias Gratias Expectati uas ad quamlibet collationem, prouisio- 'nem , praesentationem , seu quamuis aliam dispositionem singulorum ex 'Praelatis S alijs personis praedictis. Ex quibus quidem sex gratijs duae 'Gratiae Expectativae concedentur duobus Clericis regni colis idoneis, pro
quibus Rex ipse Christianissimus id charissima in Christo filia nostra Resina, ac dilechus filius nobilis vir Delphinus Viennensis, necnon Magistri de Praesidentes acali j Osficiarij in aliquo ex Partanientis Regis eius - dem Regni nobis super hoc unanimiter supplicabunt; qui duo nominati . per Regem de Reginam, Delphinum, Magistros, Praesidentes de Ossicia-xos praefatos gaudeant prςrogatiuis ad instar familiarium nostrorum con tici Dorum commensa lium. Ipsisque sex gratijs consumptis , alias sex Gratias similes alijs sex Gratijs personis idoneis modo Zc forma praemissis con
cedere intendimus. Volumus autem ac eisdem authoritate 5 tenore prae .
sentium decernimus de declaramus Beneficia quae venerabilium Fratrum non rorum S. Romanae Ecclesiae Cardinalium familiares, continui com- ianaen sales eorum familiaritate durante in Regno, Delphinatu terris dc ..domini js praefatis obtinent, de in posterum obtinebunt, dispositioni Apo- stolicae in posterum censeri reseruata, quandiu duntaxat Cardinales prae . fati vitam duxerint in humanis, ac post obitum eorundem Cardinalium .. Per sex annos continue sequentes. Quibus quidem sex annis elapsis, alij . . ad quos eorundem Beneficiorum collatio, prouisio, praesentatio, electio, ..ceu quaevis alia dispositio alias pertinet: de Benefici js familiarium huius- .. modi in Regno Delphina tu , terris dc dominijs praefatis consistentibus, . . iri praedictis mensbus disponere valeant, huiusinodi reseruatione non is obstante. Concedimus etiam quod Beneficiorum quae promouendi per ..
I I os ad Dignitates seu Beneficia Consistorialia ipsarum prouisonum per iasos de eorum personis faciendarum obtinebunt, ac in quibus M ad quae iaius eis quomodolibet competit, ac competere poterit, per promotiones riaci ci ignitates de alia beneficia Consistorialia praedicta , ac munus conse- ας rationis eisdem promouendis impendendum, seu lapsum temporis de cicori secrandis Episcopis a sacris Canonibus definiti vacaturorum , si pro- α motiones ipsae in aliquo ex supradictis mensibus fiant, nisi Beneficia ipsa iaca erat alias dispositioni Apostolicae, ut praefertur, reseruata, ad Praela- citos G personas supra dictas. Si verb in alijs mensibus promotiones eisdem α
708쪽
' fieri continetat, ad Nos&Romanos Pontifices Successores nostros col-1 7o. V latio, prouisio & omnimoda dispositio pertineat. Et quoniam Sedis Apo-V stolicae Notariorum magnus reperitur numerus, eorundem Notariorum
V qui habitum per eiusdem Sedis Notarios gestari solitum public E de con ' tinu E gestant, dein posterum gestabunt, Beneficia in eisdem Regno, Del
V phi natu, & terris consistentia duntaxat censeantur reseruata, Quodque V omnes id singulae causae beneficiales in partibus coram Iudicibus compo V tentibus usque ad definitivam inclusue, in prima duntaxat instantia, in V qua nulli ante definitivam liceat appellare, nec appellatio, si fuerit emi RV sa, debeat admitti, nisi ab interlocutoria, vel a gravamine negotium V principale minime concernente, quod non possit per appellationem a di V finitiva sententia reparari: In alijs vero instantiJs in Curia Rom. tracten tur, cognoscantur, Sc fine debito terminentur. Causae verb Beneficiales V pendentes in dicta Curia inter nostros', aut dichorum Cardinalium fami liares continuos commentales, ipsis Cardinalibus in eadem Curia prae sentibus, seu in aliqua legatione , aut recreationis causa secedentibus nec non praefatae sedis ossiciales ossicia actu exercentes, aut alios a prae. V missis qui per sex menses Curiam praedictam secuti sunt, & sequuntur de praesenti, Curiales d quoscunque alios eorum aduersarios super quibus uis Beneficiis eisdem aduersariis autoritate ordinaria collatis, per illos , quibus commissae reperiuntur, seu alios per Nos ad id deputatos, seu si etiam deputandos Iudices audiantur, cognoscantur, decidantur, fine-- que debito terminentur, ac executioni debitae demandentur. Caeterae si vero causae similes Beneficiales inter quoscunque alios pendentes & quae , quibusvis Iudicibus , seu Auditoribus commissae reperiantur, aliquibus si Iudicibus competentibus in Regno Franciae autoritate Apostolica au--diendae, cognoscendae, decidendae & fine debito terminandae cum ne
si cessaria earundem causarum aduocatione. Praeterea quia aliquae ex suasi pradictis causis in eadem Romana Curia super Petitorio a diuersis Cuia is rijs ipsius Regni super possessorio tractantur; volumus quod in eisdem si causis in diuersiis Cur ijs super petitorio de possessorio unico & eodem is contextu pendentibus, suspenso petitorio & censuris super hoc latis . in is pos Iessorio. in Curijs eorundem Iudicum coram quibus causae possessorijse eendeant de praesenti, procedant, causaeque ipsae super huiusmodi pos si sessorio intra biennium terininentur de finiantur. Alioqui biennio elapso si liceat Partibus ipsis procedere super petitorio , & ulterius dictis cauis sis expeditis super possessorio, aut huiusmodi biennio elapso altera Par si lium litigantium coram Iudice competenti autoritate Apostolica deis putato, poterit ius suum prosequi ipse que Apostolicus Iudex intra aliud
si biennium causam in petitorio terminare teneatur. Quod si non fecerit, se causa ipsa ab eo avocata ,& lis penitus extincta censeatur. Et si forsan ali is quis eorundem Iudicum cuiusuis sibi commissae causae expeditionem mari litiose proro gare, aut dister re praesumpserit, excommunica tionis& om is nium Beneficiorum priuationis poenas ipso facto incurrat, aqua quidem is excommunicationis poena absolui nequeat, nis a nobis&Successoribus,, nostris Romanis Pontificibus, praeterquam in mortis articulo, quodque is de caetero in litteris expediendis in Regno Franciae, Delphinatu & teris ris, alijsque dominiis praedictis seruentur taxae super hoc editae per Ioari- ,, ne in XXII. Papam praefatum,&excessus, si qui fuerint, corrigantur. Et is quia propter assiduas guerras de nouitates quae continue vigent in dictois regno, praetenditur Ecclesias, dum vacant, grauatas in taxa etiam refor is mala in Concilio Constantiens, quae reducta est ad medietatem antiquae is laxae, quod grauatus in eadem laxa Praelatus promouendus soluat com- ,, munia & minuta seruitia, quae plures ex Gallis Annatam vocant; tantum is pro vera aestimatione fructuum Ecclesiae& monaster ij , ad quaesit promo is tus eaque in dicta Cancellaria& Camera Apostolica inuiolabiliter seris uari mandamus. Et quia in supradictis concessionibus Regnum ac Reis gem maxima sumus charitate complexi, credendum est non immerito
709쪽
ut se deuotos de obedientes erga S. Romanam Ecclesiam exhibeant. Qua re volumus &eisdem authoritate M tenore statuimus quod praefatus Rex Mintra . menses praemisia acceptare&obseruare, ac in Regno, Delphi natu A domini js huiusmodi obseruata facere, nec non intra alios duos praefatos 4. immediate sequentes menses super acceptatione de obserua tione alijsque praemissis omnibus de singulis per suas Patentes litteras nos dc sedem praelatam certificare teneatur. Alio a uin praesentes litterae & Ρinde secuta quacunque, sint cassa dc irrita, nulliusque roboris, vel mota menti. Nos enim ex tunc irritum decernimus & inane, si secus su per his a quoquam qua uis auctoritate scienter, vel ignoranter contigerit atten tari. Nulli ergo omnino hominum liceat,&c. Datum Romae apud S. Petrum anno Incarnationis Dominicae I 72. 7. Id. August. Ponti f. nostri '
Haec Bulla turbauit Universitatem non mediocriter. Igitur die i . Nouemb in Comitijs Mathucinensibus omnium ordinum Rector verba feci e de ratione Beneficiorum deinceps obtinendorum, deque via quam porrigebat Pontifex. Item de quodam priuilegio, quod a Generalibus
OEZιuae praepositis violabatur. Cui malo ut mederetur aliquatenus Vniuersitas, primum ad ijt Gaucurtium sui amantis limum , deinde Regem, tum ut impositionis necessitatem a se amoueret, tum ut de Beneficiorum legitima collatione apud eum ageret. Acta huiusce diei sic refert M. Ioan nes Raulinu, Procurator Nationis Gallic. Die Sabbati, inquit, i . eiusdem mensis conuocauit apud S. Mathuri num & congregauit Universitatem honorandus Dominus meus D. Re
ctor super 3 articulis. Primus erat super Prouisione Suppositorum Vni uersitatis: & ibi proposuit D. Rector quod alias confecti fuerant aliqui ait culi tempore quo Cardinalis Nicaenus erat apud D. nostrum Regem:
sed quia discessit ille a Regno isto, ideo super hoc nihil actum est. Et fu per isto articulo proposuit colendissimus Magister noster M. Iacobus Luillier Doctor in Theologia, quod receperat die praecedenti a D. Decano Parisiensi M. Ioanne Luillier Fratre suo quasdam litteras sibi dire 'cias in quibus continebatur quod summus Pontifex de Praelati huius Re- ..gni sic ad inuicem conuenerant super conferendis Benefici js quod alternatim conferebant, & quod summus Ponti sex habebat sex menses, &Praelati totidem. Et si V niuersitas vellet mittere unum , aut duos graues i. viros ad supremum D. nostrum Regem, de facili obtinerent ab eo de sex mensibus Praelatorum duos menses pro Prouisione Suppostorum Vni- . . uersitatis. Secundus arti c. fuit super Privilegijs Vniuersitatis. Ibi enim . . in medium posuit D. Rector quomodo ipse cum notabili comitiua de is notabili Proponente adluit honorandum Dominum D. de Gauco uri pro is materia cuiusdam Arresti dati per D D. Generales contra M. Iacobum is Wancy super solutione Octaui Denarij, ut scilicet ipso supplicante prae- dicti DD. Generales dignarentur suspendere dictum arres tum usque ad iafestum Natalis Domini ta quod non demandetur executioni & intrata- ia Iem terminum Vniuersitas ad hoc aliqualiter prouideret. Et quoad istum iaarti c. fuit ibi praesens ingeniosissimus vir M. Berengarius Mercatoris qui iacoram Vniuersitate egregie retulit qualiter pro potuerat ante prς dictum iaD. de Gauco uri, qualiter validissime confutauerat rationes N argumen- cita DD. Generalium propter quas condemnauerant praedictum Magi . iastrum, de qualiter bigamia non tollit rationem Scholaritatis. Demuml: iasin aliter ipsius D de Gauco uri beniuolentiam atque benignissimam Res- ponsionem eleganter in hunc modum retulit, videlicet quod facta pro . .. Ponet coram Praefato D. nostro Rege. Idem Dominus respondit se ab iaantiquo esse alumnum huius almae Vniuersitatis Paris. & eam ita in suis talibertatibus diligere, ut plus in mente haberet quam ore proferre posset; cipollicitusque est praedictos DD. Generales ad se vocare, dc petitionem Matris Vniuersitatis iuxta suum posse interpellare. Adiunxit praeterea c.
quod quotienscunque Mater Universitas vellet ad Regem quosdam .. Tom. V. T Tet iij
710쪽
.... V destinare, aut super prouisione Suppo sitorum , aut caeteris quibusdami Ti. V negoti js, se se offerebat pro eisdem causis scribere Regi: & nedum Re P gi, sedec quibusdam Consiliarijs de amicis suis manentibus in Curia Regis V quos nouit esse familiares Regiae Majestatis, si per Universitatem ad hoc fuerit requisitus. Et quo ad istos duos articulos unanimiter deliberauit V Vniuersitas quod de singulis Facultatibus & Nationibus darentur viri ' graues deputati ad visitandum Rotulum in quo erant confecti quidam V articuli pro mittendo ad D. Cardinalem Nicaenum, dum erat in hoc Re V sno , ut scilicet habeant addere si quid addere, aut tollere oporteat. Et V hoc facto mittantur duo Nunc ij ad Regem qui sint eruditi viri tam pro V Prouisione quam de super Arresto dato contra praefatum Magistrum. Et V quod portarent litteras D. De Gauco uri pro Vniuersitate in utraque cau. V sa ad Regem, facta tamen prius supplicatione apud ipsum D De Gaia.' couit pro litteris scribendis. Habuitque sibi Mater V niuersitas immen fas grates de benigna Responsione eius, de bono affectu dc oblatione ad
In eandem rem habita sunt Comitia die I. Decemb. cum nuntiatum fuisset summum Pontificem & Regem inter se se conuenisse de ratione conserendorum Beneficiorum , tollique omnino dc abrogari velle hacce conuentione Pragmaticam. Sanctionem. Quamobrem statuit Vniuersitas intercedere apud Curiam Paris. ne Paetum illud seu Concordatum Actis Curiae inscriberetur , ratumque haberetur. Idem Raulinus ita scribit. Die r. Decemb. conuocata est per Iuramentum Mater UniversitasVapud S. Bernar dum super 3. articulis. Primus fuit super prouisione dea 'iliis. V promotione Suppositorum, pro quo articulo ibi fuerant lecta quaedam Ap punctua menta inter summum Pontificem dc Dominum nostrum Re ' gem, in quibus penitus cassabatur Sc annullabatur Pragmatica. Sanctio, 5: contra sacrum Concilium & sanctorum Decreta penitus agebatur, contra utilitatem Regni, Ecclesiae Gallicanae & Universitatum non mini me ferebatur. Ibique cauebatur de Causis perducendis usque ad Roma nam Curiam , ita quod trahi possent Supposita Univer statis vltra muros Parisienses quod est contra nostrae Universitatis antiquissima Privilegia. In illis etiam cauebatur quod Praelati haberent sex menses, de summus Pontifex totidem ad conferendum Beneficia vacantia, dc aliqui quos Rex, Regina aut D Delphinus nuncupare vellent, primi ad maiora Beneficia prouiderentur. Sed de Studentibus in V niuersitate ad populum inisia struendum & de peritis nulla facta est mentio. Idcirco satis uniformiteris deliberatum, quod Mater V niuersitas haberet adire Curiam Par lameri-- ti in suis Suppostis, videlicet Rector de notabili comi liua, eum notabiliis Proponente qui se haberent his appunctuatis opponere, dc si opus esset,
si appellare secundum formam quae olim de eodem casu retenta est,tem -- pore M. Ioannis Maugeri.
Die m. eiusdem mensis quaestum unde haberi posset pecunia ad Insti.
tuendam Intercessionem Appellationemque: nec unus fuit omnium sensus. Superiores enim Facultates volebant exigi a Magistris de Scholaribus semi-b ursam, Natio vero Gallicana obstitit, atque Abbati S. G cnoueta suam in tercessionem insinuauit. I taque ea die non potuit haberi concor dia. Quamquam tamen ea Natione excepta, caeterae Facultates & Natio nes equum esse censuerunt exigi semibursam a singulis Magistris & Scho i laribus i 1. denariorum Parisiensum ; eiusque exigendae negotium demandatum est Abbati S. Geno ueta & huic quoque praeposuit Universias M. Berengarium Mercatoris Doctorem in Theologia. Eademque fuit adhuc omnium illarum sententia is . Decemb. referentibus Decanis 5e Procuratoribus qui ad instruendum nouum Rectorem M. Martinum Brigonnet conuenerant apud Mathurinenses, unus Procurator Franciae Cordier intercessit, quominus id ratum haberetur: quoniam ex instructione sui decetaris Raulini habebat, Nationem intercessisse. Itaque hoc illi demandatum ut Nationem suam conuocaret, atque Cta ea