Gabrielis A Fonseca Lusitani ... Medici oeconomia. In qua omnia quae ad perfecti medici munus attinent breuibus explanantur. ..

151쪽

Oeconomia 137 Huius ergo pariter monstri insidias pri-

senties non minus sortunatus, quam eruo ditus medicus Galenus noster,ad has euitandas sequacium aures molli hac obturavit sermonis cera. An non turpe est, quae res una communicata hominibuscu Diis est,ea ut neglectam habeas ac de caeteris solicitus sis ita artiu studia cotenas, teipsum manibus Artunae comitras, . cuiuS demonstrare nequitiam cu veteres

constituissent,eam siue fingenda , siue pingenda susceperent in sarmineam speciem exprimere non contenti quanquam hoc latis erat amentiae signum) gubernaculum etiam manibus habendum de . detunt, basim pedibus globosam subie. cerunt, eam denique oculis orbatam effinxerunt, ut scilicet per has figurandi species fortunς inconstantiam expressam ostenderent; ut igitur in naui adeo tempestatibus iactata, ut & fluctibus obruatur, &submergi periclitetur,eius gu. bernaculum cico Subernatori male commendari

152쪽

'medari putauerim , sic in vita quoque degenda atque in morbis curandis, ini naufragia maiora quam in nauicicontiniagunt non recti iudicii est, qui per hςc rerum discrimina & cecς se Des eidemque, mutabili credunt; quibus sane verbis a-: Iiisque similibus satis eleganter a fallaci sortunae portu medicos arcet, cum ob eius lubricitatem, ac inconstantiam tri, stibus sit obnoxia casibus; quare tutius ad Mercurii artium domini portum velax tendes, cuius stabilis quadratς figuret stus a quolibet sortunς vento incolu-' men semper seruabit navem. Quare, ut huic capiti finem tandem imponam,quisquis es, vim sortunae optimae reputa, &- hanc ipsam, qua aspirante sola absque doctrina res aliquas tam prospere in arte gessisti, admodum uerearis,semper pertimescens,ne quanto altius tali duce ela. tus es, eo sed ius misere corruas, numquam igitur pr senti credas fortunae', cum quid vesper serat incertus sis , nam

153쪽

ut Poeta quidam cecinit.

Et manti in nullo certa, senaxque i

Cum igitur tantae snt ab immani hocstrtuns monstro navigantibuβ is medii cinς pelago paratae insidi vel opti -

rrum prFepiorym praestripta cςra aut i- .l Gesuratis laetiferum vitabunt nautae dulcem monstri cantum , vel si tuto sal-1 sam exaudire melodiam cum Vlissemitant, rationis malo assiduis studii sunt. thm prius ali atj, Vlisiis instar, tuto i l . lax monstri litus pertransibunt

154쪽

futuram , quomodo με ab σοῦ interdum deflectendum.

C A P. XVIII. i

Si morbus hominum vitae adeo in insensus, ut eius perniciem omnibus semper modis intendens tamquam serus ac simula. tus hostis non solum corporis vires Iais' tenter frangat ac labefactet, sed etiam una mentis facultates ita oppugnat , ut ' miseri languentes,referenteHyppocrate animo corporeque fiacti dolentes quide ob praesentia , timentes autem ob futura & pleni quidem morbo inanes autem ei horum,ea quae morbo grata sunt quam quae ad sanitatem faciunt assumere m lint,mori quidem non amantes,sed tole rare tamen non potentes; Cum igitur ex Hyppocratis dictis hic acerbus humanae

155쪽

naturae hostis animi oculum prudentiam nempe vel penitus obcecare, I eius saltem aciem ita hebescere contendat, ut non sacile prosicua a noxiis discernat,

immo potius quae morbo quam quae sibi conducunt sinistre eligat, suique exitium

quamuis inuito moliatur i procurandum Propterea pro viribus est a nostro artifice ut eius medendi norma seuera astrictaque sit, talisque non solum ab astantibus sed etiam ab aegrotis ad unguem ad ministretur, ubi namque de hominis vita agitur, tamquam sacra inviolabiliter debent medicorum praecepta obseruaria quamuis ergo apud quosdam qgrotos ingenita esse videatur erga Medicos suos

summacu veneratione obseruatio, apud

alios tamen dissicile hqcipsa paratur,cum tamen ab hac veluti ab edita arce & saluistis tutela & morbotu propulsio emanet, hanc propterea imprimis omnibus virubus occvet artifex , ad quam facise pri- arra sminimis madu scandet , quia assidua

156쪽

dua medendi lenitas,contemptum inducit , salutemque non raro perdit, quare ubi aeger deliquerit, quamuis commissum peccatum graue haud sit, graui tamen utaris reprehensione, ne medici silentio seu potius assensu in grauiora labatur Dquod si postea talem errandi viam indecore prosequatur, cum maXimam pec candi licentiam ei inducat impunitatis spes , tunc lanat medicus iracundiae gladiuin aegrum astantesque serociter educat ;quare seuere infirmum increpet ei obiicieta quod tamquam si rationis esset ex-- pers , momentaneam uoluptatem saluti optatae, propriaeque uitae anteferat remihomine uere indignam in seipsum committes;nec unqua medicu licet doctrina Aesculapio pare morbu uincere posse referat, nisi ipse quoq; eger eius praeceptas ad unguem seruans subsidio sit , aliaq4i huiusmodi cum seueritate quadam proserens, constanter infirmum quicumque ille sit)admolieat,ubi iterum vel

157쪽

Oeconomia. 16 3Ieuiter etiam aberrauerit se non amplius ipsum inuisurum; ita ita adhibenda est salutis causa seueritas,sine qua aegrotantis res ad vitam attinentes recte num quam administrari poterunt; sed si omnibus hisce spretis licentia peccandi in dies sic liberalior euadat, ut eius vitam perdere possit, ut prudens medicus eum tunc penitus deserat firmiter consulo, ita quo sensu vere dicitur, crudelem medicum intemperans aeger facit, nec amplius locus veniae, quia salutaria praesidia non eis sunt ad hibenda,qui medicorum prς-ceptis non parent, sed in omnibus proupriae indulgent voluptati, tunc etenimiam inutilis, imo crudelis clementia censenda, quae exitium aegroto, ignominiam medico est allatura. Sed o aeui dedecus, in quo vel auri splendor, vel tenuis m, gnatum umbra multorum medicorum nam omnes absit ut culpem oculos ita perstringit, eorumque authoritatem ob.

scurat, ut praua sepeque letifera diui

158쪽

τ44 Mediei

sim Principumque errata hodiernis medicis laudare mos sit, adulatorum more aegrotantium voluptatem, non salutem pro meta gerendorum habentibus. Alicaue,caue,mi doctor, quibusque Deus inarum, & necessitas te dominari volunt haudseruiliter serulas; Vtroque mihi cre. de, afflues, argento nobiliumque commercio,si apud omnes hac salutari utaris seueritate, atque imposterum pena eos deserendi documentum omnibus prae beas , ne quis re consentiente, contra se talem velit imitari peccandi licentiam , seu potius dementiam, unde unius pena multorum coercebis licentiam;Sed in his quoque modum tene, quemadmodum

enim in fidibus si quid discrepat ,non ob iracundiam statim abrumpis , sed paula 'tim ac suauiter reducis ad concentum,sic pariter in admirando humanae fabricae organo ubi ob morbi uim appetitus a ratione dissonat , nullaque in his seruatur consonantia, suaui monitorum claue lam

159쪽

Oec omia. I Raas appetitus chordam tali prudenti, euoluens restringe, ut rationi parens ipi consonet, summaq. i nter has ad salutem adis proportio; Prudens ergo atque iapiens Medicus non semper in morbis cu-αndri,uno ibit gradu sed una semper viaquς tuto quamuis diuerso cursu qgrotum ad salutis portum deducat; Denique Omnia laborantis scire non omnia tamen semper resequi curabit . paruis peccatis aliauoties veniam , magnis semper seueritatem commoda ns ; Immo ut Galenus prudenter admonet non valde Iedentia interdum vehementer ipsa cupientibus exhibenda sunt, non tantum ob Hyppo chratis dogma hec asser entis,paulo peJor sed suavior cibus meliori sed in grato prς ferendus, quod ut Galenus testatur non in gratiam solum grotanti Delmus leo ad maiorem quoque eius utilitatem snam quae libenter & magna cum voluptate sumimus ea arctius com=lectitur , omnique ' parte appressus concludit, ae

160쪽

,14s Medici

retinet ventriculus atque multo facilius concoquit, insuauia vero & ingrata , Vt. pote nauseam, vel fluctuationem parientia respuit, non tantum inquam hac de causa, sed etiam quia Galeno aut hore ni si optata acceperint medicum sunt ostri& auersaturi, nullumq, eius praeceptum

obseruaturi; predicito autem ab his qgrotum lesum iri iteque ipsi gratificandi causa ea concedet e,sed imposterum ab eo petere ut in reliquis obedientem se ex hubeat,noui enim quosdam sequitur Galenus ex ea Medici liberalitate obsequentissimos euasisse: si ergo noxa ex conces.sis secutura exigua erit a medico parui fiet, eum imposterum sutura languentis obseritantia eam facile emendare possit , si autem excellens, vel vitae periculum, vel non minori discrimine morbi longitudo immineat,tunc nequaquam aegroto obsequaris, ne merito ob peccati indulgentiam laborantis mors tibi merito imputetur. Terminus igitur in aegrotanti--1 a bus