장음표시 사용
121쪽
Thermar Acyzisgrane ium. 63 varias figuras formans; quidem hujus materiae tanta quantitas est, ut unusquisque alveus viginti, triginta quadraginta ultra libras possideat. Aquis mora tepescentibus os salinus ferme insipidus&vagus, ordinarie in superficie aquarum in alveis supernatat, quandoque cremoris tartari instar firmiter concrescit, qui si igni admoveatur non lique- fit, sed fixus manet, vixque crepitat. Hunc florem male balneorum ancillae Malii, subphur nuncupant, aut bitumen dicunt, aut vulgus corporum sordes putat. Illae praedi- Tum florem salinum diligenter mundant abjiciunt, ut aqua lavacri tanto nitidior
Hic stos salinus per minimas particulas, velatomos innatans, contactu supersici rii aeris, muri frigidioris ita congregatur, vagam pauculam arenam fontis rapiendo conglutinando incrustatur, ut lapidem in alveorum circumferentiis: a
bris mentiatur. Parvum alneum hoc modo aedificatum eodem fonte Caesariano fovetur, tria sua lavacra eadem aqua muri solum inerstitio per proprios canales pro tertia a
122쪽
66 Descriptio te divisos , proxime implet, magnum unum jam asseribus bipartitum, duo minora, habent quoque sedilia ad sedendum, cameras, cubili ad sudandum. Inferne quoque pro arbitrio depromuntur aquae, scopisque purgantur alvei, c. Balneum S. si mrini consimili structi risectum, proprio Maperto fonte gaudet. Aqua cum praecedentibus balneiS, eJU dem naturae facultatis est quod satis probat aequilibrium superficiarium idem sontium, pondus, gustus, totalis etiam emissio aquarum fundamentalis apertu rasontis Caesariani hanc scaturiginem per- dii exsiccat remissior vero hujus quae calor, vel aperturae sontis, vel inrefluxum sontis Caesariani principalioris reserendus, vel venae particulari minori a majore Caesariana separatim fluente adscribendus est Ante hac hujus aquae usus in doliis suit, nunc etiam tres alveos facit. quibus aquae
etiam ad libitum emittuntur, admittuntur&purgantur.
Accessus ad sontem liber est, lancaquam a civibus exportare licet : hujus sensibiliter non diminuitur aqua, sed γlidior redditur quippe ea, puteo Caesa
123쪽
Thermar Aquisgranensium. 67riano, vel vena propria recentius assiliente, aequilibrium statim semper resarciente.
Ante aedes Caesarianas in platea est etiam ejusdem aquae tepentis antiquissimus puteus, continens aquas thermales ex vena
prosundissima, haud dubie praeterlabente fundamenta aedium vicinarum , versu Caesarianam domum affluxum accipit hic bino opere consectus est, inserius quadratus, superius splicericus verosimiliter per devastationes, in cendia, ciuinas cum civitate auctus Jam nullius est usus, ideoque grandioribus lapidibus contectus est. Aquae hae virtutibus ac facultatibus pene innumeris dotatae sunt, ad multas corporis aegritudines efficacissimae, Strenue enim exsiccant, calefaciunt, ex alto humores ad extrema evocant, discutiunt, abstergunt, e ut magis particulatim dicamus, conducunt imprimis nervorum assectionibus, quales sunt pasta seu convulsiones citemque Paralysi id est resolutioni universali aut particulari, maxime autem illi, quae ab accubitu humorum sit, aut ab illorum in morbis metastali quando pars corporis sentiendi aut movendi sa-
124쪽
cultate aut utraque simul destituitur Cor serunt item membris torpentibus, rigentibus, trementibus, in palpitantibus, etiam articulorum doloribus ut sunt hiragra, Podagra Dolores Ischiaticos ci ranti coxendicis Indurationes nervorum ac ligamentorum colli contracturas emolliunt tumentia membra discutiendo levant. Juvant eos quibus praecordia dura, tumida, ac veluti tensari quibus viscera schyrros, obstructa sunt nec non eos qui ventriculi lirepatis,aut lienis frigida intemperie molestantur: laterum citra febrem dolores placant capitis dolorem ii Veteratum ejusque vertiginem, tinnitum aurium, nephriticosi stomachi dolores tollunt. Mulieribus vero vix aliud reme
dium ad frigidos humidosque uteri affectus, quibus potissimum in his regionibus
molestantur, mure proinde minus sce-cundae generandis liberis sunt, congruo aquarum usu redduntur idoneae fiuntque
matres Menses tardos .cessantes promovent, uterinos dolores placant, uteri lubricitatem etiam nimiam: abortus stunt denique mirificam purgandis, s nandisque cutis desceditatibus quales sunt
125쪽
scabies, impetigo, vitiligo,&c exhibeontesticaciam, praeter illam quam gallicam aut hispanicam vocant, quae melius tutius aliis remediis alexipharmacis propritis
sanatur tamen a reliquiis noxa quam ex improbitate mercurii ii contraxerunt, vindicant.
Aquae hujus sontis suavissimae sunt Po-ΥATIONIBU aptissimae de his crediderim panagericum oratorem Belgam Constantino Imperatori Constantii filio Treveris dixisse. Dii immortales quando illum dabitis diem , quo illos quoque Apollinis D cos sacras sedes Manhela fontium stra circum eas ' miraberis profe-tto illam quoque m meris tui sedem P calentes aquassii ne ullo Solis ardentis indicio, quarum nulla est tristitia saporis aut halitis se talis haut tu de odore Iinceritas qualis it tum frigido rum, erc. quod antea asseruit illuvius i. 8. . sint autem etiam nonnusi fontes calidi ex quibus proluit aqua sapore optimo quae in potatione ita est
sua, is uti necfontanalis ab Camoenis, nec Martia saliens desideretur.
Adictis Caesarianis balneis, versus aestivum solis exortum, ad interioris urbis
126쪽
vicenia, nam duplici muro urbs cincta est, ut diximus: est Balneum Cornelianum ab appensa tabula S. Cornelii prosa tionis intersignio sic nominatum. Aliud Rinaceum a R osen scilicet cive quodam, qui id primum erexit atque instruxit antehac sullonibus tantum inscrvivisse creditur, ut adhuc vicinae aquae balnei pauperum ab iis usurpantur, 'uia nunc simul pauperibus gratis deserviunt, Balneum pauperum nomen inde obtinuit. Cornelianum balneum alveis quin laetiam ut Caesarianum sed indiligentius apparatis, distinguitur; innituntur alvei hi partim scaturiginibus partimque scaturigines proprias separatas aut puteos varios habent, quibus colliguntur aquae, vel in ipsis aedibus, vel ante aedes: his replen
tur ac renovantur alveorum aquae. Hae tantum superne emittuntur. Inter alveos unus
est sortis, alter sortior sortissimus in quibus facile, inicilius dissicillime persc-
verant infirmi. Rosaceum Balneum necdum ab incendio reparatum propter annosam praediisti
civis Rosen filiari solum ad vitam possi
dentem in eo quatuor lavacra aptata erant
129쪽
Thermar Aqui ranensium. Iunc in usu tantum duo sunt. Habet amoe-um hortum triplicem introitum. Proes taxi in sero suarum aquarum magnis aboribus & sumptibus ab extructore, sectus est uetus subterrancus, ait 'en totalis ensissio earum rara est ob d .ctus aquae alvei enim vix unius dici sp io replentur. Hic jucundi limum visu , illabentes o Vas aquas parietem scamnum sulphu- eis floribus incrustari, eosque rursus au pernatantibus iisdem aquis resolvi, im-,ibi absorberi. Scaturigines luteitiam in ipsis sedibus sunt, vel e Cornelia- is pateticipant. Vicinus locus Balneum pauperum Vulgo Compus Padi unicum jam grandem profundum alveum obtinet, in quo mixtim gratisi nonnihil indecenter pauperes, viri, foeminae, senes xjuvenes balneant: lotrices linteamina sullones pannos&lanas lavant, Superne etiam suas tantum emittit aquas ideoque singillis annis semel congregati fullones magnis laboribus totam aquam sordes ejiciunt. Alium ctiam alveum habuit sceminis dicatum. lam ordibus resertum est sine usu reparari
130쪽
- De riptiori tamen facillime posset, usibus i estissicidiorum, quae hae commode accommo- Hoe balneum habet scaturiginem nincam omnium sortissimam, ante domum Cornelianam stam cui nunc magniti cum opus lapideum undique reclusum, tutum, artificiose elaboratum, adaptatum est, de quo sibi. Observandum , dum pro accommodatione praedicti operis aperiretur ornix putei, ibidem inter lapides ventum quoddam gluten quod videntes edisci, unusvolebat esse butirum sulphum, alus bitumen, c. sed similis visa disi luti quandoque ludorum humanorum ab iisdem aquis, movit me ut existima mdissolutionem esse calcis Marenae coeme t factam per diuturnitatem temporum torum mineralium in his quis 'eversi elevatis pluribuslapidibus nullum aliud apparuit coementum,&dictum glut o mile uasontis statim dis luebatur integre,&