장음표시 사용
141쪽
De balneis Porcetanis, quibusique BALNEATIONE congruant affectibus. citraurbis portam quae ad meridiem 2 ducit, haud multum ad spatium ictus bombardae est vicus; qui a monte incipiens . platea recta clonga sortiter satis in vallem descendit. Huic a porcorUm sylvestrium frequentia olim PORCETI nomen obtigit, nunc communius B OR
In eo vallis est ab ortu in occasum inter duos montes extensa, in qua plurimi sunt aquarum calidarum fontes, lapideis muris, puteorum instar cincti, tam intense ser-Ventes, ut ebulire aquae tanquam in lebete ad ignem videantur iis incolae ignis beneficio sine igne fruuntur, porcellos depilant, gallinas deplumant, c. iuxta ripam rivi ad prata delabentishortis sontium sunt quatuordecim domus ferme vicina I. Dominarum 2 ColAbri, 3. rq Gladii, folendinae aureae, , Agorionis, . Galli, S. Agagni balnei, . FonIis, O Cancri, II. A ni inversi,
142쪽
Hae sedes habent lavacra sive alveos ubginti octo p te aliquarum harum dom τι particularia receptacula seu refriger toria aliquae unius alvei sunt, alia duorum, triumve pleraeque separatos & proprios puteos aut scaturigines possident copiosa quoque in ipso rivo, inter aqua friasidas , per rimas rupium sine usu erum-Punt aquae calidae, tantam denique aquarum serventium copiam putei aut scatur, sine profundunt ut viginti octo illos al-Veos cum res rigeratoriis unico die plurissimplere possint unum enim v. g. quinquaginta aut sexaginta hamarum , vel tonna-xum capacem, spatio trium, quatuor, aut quinque horarum adimplent. Totam aquam etiam inferne dimittunt, ut in urbanis Caesarianis pavimentummoque xsubsellia scopis purgant, sordesque amandant novam aquam pro arbitrio immittunt, alveosque implent; S mora etiam ad te rem perducunt, ut Balnear latibus serviant.
Aquae harum thermarum haud inter se discrepant, ab Urbanis permultum: Omnes
143쪽
Thermar Aqui ranen sum. 79nes sine sulphure Salso-alumino ae censen tu limpidae clarae prosiliunt, catcnus ut nummum in fundo alveorum vitrea dignoscas sub undari nullum tetrum Vaporem aut odorem spirant quo sit ut apprime congruant id, qui prospera valetudine utentes, voluptatis ergo abluere se gestiunt; unde diuti ime extra ultu innocumentum immorari possunt aegritudine vero affectos cur an quidem, sed tardius vim exercntes tardius quoque eos
pristino vigori restituunt. Ad illas an turmatim confluunt nobiles, ignobiles, viri, foeminae, mariti cum uxoribus de prolibus cum amicis inibila Vantur, commenantur, nugantur, Otium
trediumque suaviter ad multas horas fallunt uitimo verbo dicam sani omnes, cujuscunque sexus, aetatis iis tuto utuntur. Verum enim vero si contemperaren
tur aquis dulcibus rigidis quod facilli
mum esset si e vicino praeterlabente rivo, vel e vivario imperiori canales ducerentur in ip is aedes 3 lavacra, liceretque ad libitumi rasque commiscere sine sumptu Roman Perma supplerent, ferentque iis qui voluptatis causa lavantur multo Ob-
144쪽
Iectabiliores servirentque maxime plurimis usibus medicinalibus v. g. humectationi, mollitioni, refrigerationi, M. Ex continuata appositione arenularum in his aquis volitantium, impressione aeris superficiarii murique frigidioris, in circumferentia, marginibus alveorum, locis effluviorum tophos aggregant, petras mentientes , qui minima calcinatione re approximatione ignis, coagulo salino absumpto in meras orenas abeunt unde errant qui putant, inde facile lapidosa vitia contrahi, ut vulgus credit quia minimae hae arenae sunt, mixtione confusa tantum aquis mixtae, qualitatibus prorsus est 2-tae, inertes, nec sunt, quae corporibus humanis sese insinuare possunt; secus ac alia mineralia primo aut secundo modo mixtae, ut diximus errat qui voluit hanc materiam continere Mar
Porro admirationem meretur ingularem, rivos terra exigua, via tantum
unica distinctos, seorsim calidos atque frigidos fluere, ita ut qui praedictam viam descendendo ad prata vadit aut peram
145쪽
Thermar Aquis gratam sum. Ibulat a sinistris immediate frigidam a dextris primo tepidamnum calidam e sonte vel balneo videt, ascendendo contra hae omnes tanta copia fluunt ut conjunctae vivarium calida possent implere unum pe grande ad libitum fovent, quod in hyemes volucrint, non congelatur, in eo pisces in duplo crescunt, sed carne molliores. haec aqua communi mixta, sic tepida molam vertit antequam frigidiori jung tur, quod servidae etiam sacerent si conjun
Solent hic balneorum magistriovasta turiginibus incoquere, Vitellus quod mirum coquiturin durescit, albumen
Aquae Porcetanae longe a scaturigine in rivulis nigram materiam deponunt, liquamentum carbonum fossilium videtur: qui voluit gluten , inventum inter lapides fornicis scaturiginis potatoria butyrum sulphuris esse , hanc materiam butyrum serri diceret Urbanae autem albam praecipitant argillaceam aut subphuream materiam Aquae quoque hae plus arenarum Urbanis continent: iadibus mineralibus cum urbanis aequam Leci turb
146쪽
t2 Descriptis tur, sed impurioribus indeque minus
Non vulgarem tamen languentibus debilibus conferunt opem, iis quippe qui
urbanas non sustinent. Auxiliantur convulsis, paralyticis resolutis; thoraci&capiti defluxionibus assectis, ventriculis humectatis inauseabundis, ac maxime post usum aquarum spadanarum rig factis, hydropicis laxisque tumoribus. Humida uteri vitia luxiones quibus Plerumque conceptus impeditur emen, dant cin ordinem redigunt Podagrae Ochiragrae mire opitulantur ulceribus perhumidis antiquis conserunt scabies Oiaque cutis vitia sanant sudores mo-
vent, non enim poros ut illae quae croalumine constant, obstruunt.
Egenorum quoque ac inopum sanitati, Ialubriter in valle hac Porcetana provisum est, sed sub dio lavacrum destinatum est, quo in urbe balneo Compus paupe- rum absque ulla impensa utuntur&fruuntur. E monte meridiano fluentem om-esium optimam scaturiginem sortiti sunt, quam deducunt in alveum , sed defluxu aquarum Eser c et ideoque sordibus
149쪽
Thermar Arvigranensium. 3infundo abundat intra rivulos domunculas stramineas conficiunt ut sudent seque taliter qualiter possunt, accommodant : utinam cssent qui sumptu juvarent, facile de uvium mundities inveniretur immo cum susscientem aquam habeant alvei virorum 8 foeminarum separatim possent construivi tegi. Hactenus etiam desiderata sunt balnea sudatoria sicca, euv. oro , Italicorum grottarum instar, quae ex copia aquarum calidarumci serventium parvo sumptu, Tmuris lapideis aut lignis in hunc serme modum aptari extrui possent. In illis serventissimorum horum fontium susciperenturin concluderentur vapores medicati, qui non carerent insigni energia ii
tute in curandis morbis, calore enim xvapore medicato perfunderent aegrorum corpora, poros cutis aperirent, subtilissimis suis aereis substantiis spiritibus&floribus, quascumque corporis partes etiam abditis
simas faciliter penetrarent, humores quoscumque profundos, frigidos, crassos, viscidos attinuarent, sudoribusque universalibus aut particularibus , sine tanta partiua noxa educerent consumerent:
150쪽
ρ Descriptio caentque utilissima delicatis, iis qui
balnea aquarum mineralium ferre nescirent ut debilioribus , c. prodessent morbis omnibus frigidis, humidis, hydropi, doloribus artuum, c. Horum balneorum vaporosorum antiquitus usus sui frequentissimus apud Italos persi verat in rottis, apud Germanos ubi desunt thermae in usu manent St a vii,so Ba susci pro scarificationibus, c. quas Asthmatici&suspiriosi non bene tolerant, multo melius Eacilius vaporosali perferrent balnea. Hi fontes omnes urbani Tuburbani tanta copia profluunt, ut quinque aut sex cliis similibus thermis simul junctis v. g. Borbonensibus, lumbariis, Emsensibus IV sbadensibus, adensibus, c. aequiparari valeant, illas multo superent, quotidie pluries quinquaginta alveos o. O. o. ultra hamarum seu tonia rum implere ad summa labra possint. Ex his tribus thermophylaciis effluunt aquarum calidarum ultra sex mille hamas vel
tonnas tantundemque alium libras comportant. Hinc non mirum D. CAROLUM