장음표시 사용
51쪽
Termar Aquis ramen sium. stro. Perpetuas aquas e canalibus quatuor exalto diffundit in pergrande vas, aere susum ponderis et o librarum latituditiis decem aut circiter, circumserentiae pedum trigintari ex eo cadunt aquae, per canales alios se in peramplum lapideum receptaculum, sculptum D. D. Imperatorum figuris ornatum; inde per plateas sontes derivantur plurimi. Is fons desuper statua ea aurata D. CAROLI MAGNI armati, Vrbis Patroni Germaniam respicientis decora
Circuitus interioris civitatis trium quadrantum,&c. Exterioris juxta NOppium sesqui horae. Interior civitas portas habet decem, exterior undecim. 1 TO . Imper eandem in Metropolim Imperii ereXit.
Tandem quamquam vidisse horret omnium funestissimus casus suit r. Mai 16 6. conflagratio, que e regione fani S Jacobi incipiensa serpens primo
vicinas domos, mox vagat, quasi volato igne, obvia quaeque ad ima usque sun lamenta exussit, praesertim urbem interiorem Portae j his serme omnes in-B teri O-
52쪽
teriores, aedificia, viginti tum Divorum delubra, tum minora fana, sacraria eandem jacturam passa sunt juxta commi ncm opinionem quinque mille domus pleramque privatorum supellectilem, acubtates inaestimabiles, dic. Haec numina coim sumpsit. Haec urbs tametsi in valle sita, montibus circumquaque ac sylvis septa sit insigni tamen gaudet aeris salubritate, selis etcunditate Mam nitate, ut quocumque oculoriam acies se diffundat, multa varia ludentis naturae miracula deprehendere fas sit quae animosa oculos pascant. In proximo urbis ambitulat, longa sere planities est, in qua pascua sunt, alendo pecori accomodatissima, sunt in collibus agri pingues, in isque generis frugum seraces hos ambiunt montes sylvos igni alimenta praebentes, nec non ligneam, sa-
Neamque materiam edisciis abunde suppeditantes nec desunt sontes frequentes
limpidissimi dulcissimi, tam soris inapascua irrigantes, quam intus in diversis urbis locis, cum publice in plateis ultra viginti artificiose deducti, tum privatim multo plures in aedibus salientes praeter hos
53쪽
Termar Aqui granensium. hos in ipsa civitate actu calidi minerales ad minimum decemscaturiunt item trigidi minerales aliqui, extra portam S. Jacobi in pratis alii. Vrbis magnificentia amplitudo, tanta est, ut cum optimis Europae urbibus contendere possit : Coenobia monasteriactim virginum tum virorum habet quam plurima, aedificiaque elegantis structiirae: sunt&torrentes mediam urbem perlabentes, munditiei molis circiimducendis
Jam vero si operta urbis uterritorii illius viscera recludere de scrutari lubet, miraberis tam variis V multijugis pastini divitiis foetarn extra montes infra milliaris spatium ab urbe ad hybernum occasum, estoditur&frangitur Cadmiae genus vulgus lapidem calaminarem vocat quo aes Suecicum aut aponicum rubrum ad auri colorem tingitur, illoque mixto in fusionibus violento igne crescit, suse valde multiplicat. . Non procul inde magis a dextris,est inera plumbi ditissima, tuam nunc mercatoreS
lucri cupiditate allecti magnis sumptibus laboribus supprimentes aquas extrahendo
54쪽
ro Descriptio renoVare conantur , hydrauliticis instrumentis mola ductis ultra quadraginta, sed vanis huc usque laboribus xsumptibus. Ad Orientem, ubi territorii fines, clauduntur partim Ducatu Juliacensi, partim ditione Monasteriensi ad Indam, alia detecta est rupes ejusdem lapidis aerarii Magistratu propria, quam jam frangunt
eruunt pro augmento fusione reris, in bonum publicum in monte eodem inven
tu minera Ferri Min ejusdem declivio ad vicinum pagum Ellendors es ditur lapis Sulphureus e quo sulphur extrahunt, ex
magmate seu capite mortuo Vitriolum ibidem conficiunt Paulo longius Meridiem versus, diversis in locis, Ferrum, Cadmi MCarbones terreisoco culinario aptilla mi extrahuntur. Ad Septemtrionem , versus ditionem Rhodae. Ducis ubique serme scecundit te diviti, ac inexhausta vena ustibiles ca bones eruuntur adeo natura ipsa locum hunc variis mineralibus& metallis locupletavit, ita ut nihil ads elicitatem persectam deesse videatur, quam navigabilis fluvius, quo tamen quamvis careat, cum ad Orientem Rhenum, ad Occidentem Mosam habeat,
55쪽
Termar. qmsgranen sium. habeat, tanta est annonae copia ac facultas, ut multas etiam riparias Urbes hoc nomine superet.
Nunc vero ut majestatem magnificentiam templi Carolini quivis optime colligere possit, praeter conem hanc additam perpauca alia etiamnum durantia ex D a Beck inseremus. Intus inquit tota moles aedificii octo pilis, vivo, solido, secto lapide structis pulcherrima symmetria asse surgit, innititur; ac binas circuitiones praebet sub geminatis testudinibus desuper tam inferius quam superius contignationis pilae odito, totidemque arcus sulcit, inserius quidem nullae columnae, superius vero ita peristylium in gyrum adaptatum,
ut singulis arcubus, quatuor columnae marmoreae, variegatae, teretes e peregrino orbe allatae, capellis corynthus auratae, Ornataeque interserantur, ita ut grandioribus duabus, humiliores duae superlocatae sint praeseseruntque hae columnae sustinere arcus; attamen ornatus magis, quam sustentationis causa positae sunt. Decoratur insuper aliis marmoratis, e Por
56쪽
Descriptioiconicis, cancellis aereis opere prisco triangulis, quadrangulis Rc in supremaci cultione gyrum claudentibus intercolumnarum immo tortis simili aere solido fusis. Nec observatu indignum, templum hoc introrsum picturis in musivo seu mustico opere singulari, artificio variegato, dive sis typicis coloribus representare veteris, ac nou egis emblemata, quibus quondam undequaque investitum, incrustatum fuit quod quidem conspicuum sit, a tim e concameratione vestibuli templi, persectius e nonnullarum senestrarum absidibus persectistime''dieque ex tholo
ac triumphalis convexura fornicis, quae supra coronam pensilem in umbilico B, silicae aspectili se objicit, in hoc praetacto opere Musivo, sedes posita est ad exorientem solem, supra quam in Maiestate sedet Salvator noster CHIOS TU DOMIN I S, talari amictus chlamides, in circuitu sedis, quatuor animalia, primum simile Leoni, alterum in specie vituli, te tium faciem hominis serens, quartum ei Osimilitudinem aquilae volantis: in de stellae aureae in orbem radiant, subtus seden
57쪽
Termar Aqui ranensium istem hoc symbolum quod pridem in labaris Imperatores, MChristi si deles in annulis gestare solebant.
His in orbem vicini visuntur viginti quatuor Seniores, qui assurgentes desedilibus procidunt ante thronum sedentis, mittentes coronas suas in caeteris partibus cuncta auro vitris solidis non ungue majoribus incluso coruscant: itima summis responderent pavimentum superius inserius e tesselato marmore artificiose structum fuit, quod de nunc adhuc apparet, ex quibusdam reliquiis in superiore pavimento relictis. In umbone templi supra locum sepulturae D. CAROLI MAGNI, dependet corona pensilis, octigona, a REDE- DC O I. Imperatore huic sacrosanctae aediimpense devoto, dono data e argento, pauxilioque aere aurato conflata est; decem sex turriculis , cunculis quadraginta octo ex argento malleato pedis serme unius altis ciliis minoribus D. discriminata dedecorata intra quas quadraginta octo ce- roseraria seu luminaria sunt, Malia passii nsub arcubus testu limibus, quibus devotus
58쪽
Descriptio tu clarus retroactis saeculis quadraginta quatuor supra quadrin gentos cereos solen ni die succendere solebat, hoc vero aevo medietatem vix collucere comperies. Idem Fredericus Primus, corpus B. CAROLI MAGNI extulit e Sarcoph go, quod mox decenti locorursus condi jussit, partim in arca argente arae chori incumbenti, partim ad dexteram muri primarii aedificii, cum lapide sepulchrali, antehac sepulturam B. CAROL tegente; quem tumulo Iulii Caesaris Ecclesiae inbnistri servivisse narrant : est ex marmore albo undique artificiosissime aboram; una facie visibili raptum Proserpinae reserti Primaria fabricae Carolinae, dum cives aedificarent curiam anno 13 s. additum est odorum, mirae altitudinis, undique fenestris lucidissimum, latum quinqua ginta pedes juxta proportionem longum.
In medio odari conspicitur ex nigricante
marmore pergrande monumentum oti
nis 3. Imperatoris qui annos o septem viros seu Electores Imperii statuit. Ara princeps hujus Basilico inter templum Mouisum cancussis culumnaribus a
59쪽
Termar Aquisgranensium. choro distinguitur, atque operosa testudine clauditur arae huic superincumbit arca oblonga ex caelato auro, argentOV opere prisco elaborata, in qua sacra lipsana pria maria quatuor asservantur, quae statis septenniis, concurrenti populorum4 Ung rorum multitudini ostendi solent. Peregrinationes illae ad nostra usque tempora perdurant inoc anno 167 I. septennale illud jubilaeum est. Ad dextrum introitus in chorum est analogium sive suggestus, e quo sub divinis Diaconus Evangelicae legis oracula cantat, aureis laminis, argenteisque deauratis opertus, plurimisque gemmis dapidibus pretiosis ornatus solemnioribus solum diebus discooperitur. Donum est
HENRICI 2. Imperatoris anno IOIq.
Ara chori seu tabella altaris aureis laminis puris Dominicam passionem representantibus vestita est, diebus etiam solum solemnioribus aperitur : putantur haelaminae auri solidi desumptae ex sepulchro
In superiori templi ambitu e regione arae principis inter duas columnas sedes est ex marmore albo, in qua electi P omanorum
60쪽
Reges intronisantur creditur esse eam, quam CAROLU MAGNυ hic locavit. Prope est fons baptismalis, qui in tota civitate unicus est. Multa de hac sacra sede dicenda supersunt, sunt enim in sacrario plurima Christianae religionis monumenta, rarissima Divorum Lipsana, pleraque ut patet ex annal. Fra viae anno 799 aB CAROLO MAGNO conquisita, eidem partim a Patriarcha Ierosolimitano, partim ab Aarone Persorum Rege amico donata. Quarum sacro- salictarum reliquiarum conec catalogum hic adjungimus. I. Beatig ima Maria Virginis vestis can- di seu amisia lanea. a. ascia nigrae ct in pulverem ferme
redactae, panni laneipileorum materia similes, quibus Deislius recens homo natus a benedicta Matre obvolutusfuit croduntur tibialia S. Iosephi 3 Henerabile Linteum valde grossum partem sacci diceres, quo sacratis imum
CHRIs T corpus ad lumbos obtectum
fuit, salutifero ejus sanguine copiose inctum credideriinfacile libra as semisissim madui se.