장음표시 사용
81쪽
Thermar Aquisgranensium. uram proseret: quod de hisc dicitur, de omnibus reliquis rivis K. M. N. m. I. Z. S. T. in iligendum est donec in R. omnes coirivati canales per quae tran- dierunt ineralia, fontenim omnibus artineralium speciebus, viribusque compositum constituant. Verosimiliores sunt tales conceptus, nisi quod omnium primo
Sulphur a suo hydraulico A. supponat dis solvi, quod tamen nunquam fit nec seri potest, nisi a sonte salino, melius calido, quam rigido, c. Ideoque alio loco su
spicandum sulphur solvi imbibi.
Pro ulteriori resolutione quaesiti, dicimus duplici tantum modo mineralia aut metalla, eorumque Vires ac facultates, aquas medicatas Mikbere, det aere. Primo ineralium aut metallorum propria admixtione, atque reali imbibitionem hunc modum agnovit Arist. l. de sensu 2 sensit dicens. Tales sunt aquae, qualis est natura eorum per 'ae transeunt. Et Gal. l. desimpl. med facult. dum ait: quae exacte sincere aqua est, si per bituminosi su burosa, ETC. Loca decurrens
substantia aliquid absterserit secum 7ν traxerit, est . Testes sunt sensus ipsi hi
82쪽
susce mixturae minerauum fidissimi colores, odores, sapores,&c immo examen
disquisitio pagyrica illarum aquarum
manifestat denique facultates, praesentecorum aliquas substantias ades satis ar-nuunt; p terquam quod spontaneo subsidentiae, ad canales quandoque factae adhaesiones evidenter indicent, praesertim in iis in quibus ubertas mineralium aut metallorum est. De metallicis major quidelm es et dissicultas, nisi cum Tabernemonia no, Menrico ab Hecr, Spadacrene cap 7 de nondum perfecte coagulata vere1ῆxa, sed molli, tenera facile conceptibili metallorum radice ac principio supponenda esset mixtura haec. Secundo modo acquirunt aquae mineralia aut metalla mediantibus spiritibus accssentiis elaborati nimis, vaporibus Me halationibus metallorum imineralium matricibus per telluris poros aut rimas communicatis veri minum enim est spiritus, subtilissimarcssentias, vaporeSemis neris, tenerisque matricibus metallorum ac mineralium intra terrae recessus detent
rum prodire, hinc inde diffundi, praeterlabentibus vel stantibus aquis vicinis com-
83쪽
γtermar Aquis anen tam 33 misceri proprias hinc virtutes itincturas minerales aut metallicas conservare, imbibitas communicare, c. Hoc homines ad metalla damnati, Misimas terraecavernas missi quotide experiuntur: ex bonis mineris exhalationes bonas, ex malis, spiritus pessimos hoc puteorum mineralium Osibi es probant. Hoc modo, vinipolae Mosellani& Rhenani sulphuris vaporibus vinum tingunt conservant: tincturam eam aut vaporem sulphuris vini- potae capite sentiunt gustant denique parvulae quadrantariae ebrietates aliquarum aquarum mineralium potatarum V. g. Geronsterii in Spa, satis manifestant, caedem spiritibus volatilibus tincturis exhalatis satis unis vapescunt corruptae multi lorem pinguedinem iridis casestis aemulam innatantem praebent. Fallopius i. de thermascap. 8. aliam mixturam aquarum harum enumerat, quam confusam appellat. Sed cum haec essecta sit&nullius energiae aut qualitatis, nomine mixturae indigna est solum enim subsidentia sunt v. g. arcnarum, argilla-rUm, scoriarum ramentorum metallo
84쪽
Itaque alterutro primorum molorum vere miscentur aquae medicatae minerales frequentius primo modo, metallicae altero&secundo, utroque Thermales quae calore nativo adjutae, facultates 3c propriet te mineralium & metallorum occurrentium maxime concipiunt, eorumque timcturas quasi exhauriunt. Mariamque omnium efficaciores potentiores illae, quae in officina ipsa naturali minerali aut metablica matrice abundanti dotantur, quam quae in pauci extra mineram, nimirum in canalibus aut alibi perfunduntur. Ut vero obiter pateat virtutes, ac facu tates harum aquarum e mineralibus aut
metallis dependere considerari possunt
aquae . g. Salse,ferratae, plumbaria, aereae, aluminosae sulphureae, bituminose, nitro- se, vitriolatae, c. Quarum minera est sal ferrum, plumbum, aes, alumen, D phur, bitumen, nitrum, vitriolum, C. Quae omnes in aperto vires facultates suae minera proprias representant sempe queeXerunt, V. g. A quae alsae abstergunt, adstringunt, attenuant, Xpurgant apum tredine vindicant, incidunt, siccant, calefaciunt, roborant, foecundant, &c. qu.
85쪽
Therm r. qui ranen m. 3 nitro e scabiem sanant, insana mationibus, tumoribus auxiliantur, urinam ciunt, strumas imminuunt, detergunt, e c. Aluminose, vomitus compescunt, crebro.mulierum abortus, immoderata profluvia prohibent, ulceribus oris, gingivarum medentur , motus dentium firmant c. Vitriolatae obstructiones solvunt, hydro- pisis subveniunt, stomachum consortant, languentem appetitum Xcitant, c. Sulphuratae siccant, discutiunt , molliunt, nervorum affectibus bal unice medentur, paralysi, spasmis, tremoribus prosunt, menses movent, steriles foecundant, cutis vitia& scabiem curant, ast limaticos suspiriosos juvant, c. bituminose consimilibus facultatibus pollentri capiti tamen
nocent. Quae aeris naturam habent, oculorum vitiis, gingivarum , renum vesicae,&c conserunt. Quae erratae stomacho, hepati, lieni salubres sunt sicque de aliis mineraliticis & metallicis aquis. Considerari etiam porum ex eisdem mineralibus metallis aquae compositae, quae nota unius solum sed plurium mineralium substantias, aut metallorum tincturas Obtinent ut plerumque Thermae quae ob
86쪽
id interdum plures, contrarios effectus edunt, non tamen a facultatibus imbibitorum mineralium aut metallorum alienos horum omnium effectuum, etsi diversi
xum rationes accuratus naturae scrutator ex
ipsorum mineralium, metallorumve proprietatibus facile deducet,1 demonstrabit. Γt si desuper idem ille scrutator corresponsa, harmonias, Minfluxus corporum coel stium ac planetarum non negandi pro unoquoque metallo proportionaliter admittat, ut multi admittunt, adscribi volunt velitque mineralia quaequae & metalla in aquis etiam concepta, corpori humano applicata.virtutibus sibi insitis, speciali cis ciere, magnetismo ad aliquos humores, membra confluere, ad quae naturali amoris philtro concitata sunt, ac facultates sibi con- genitas sympathetica etiam facultate in haec vel illos exerere, hoc pacto, apte asserebat ratas cordis, serratas hepatis & lienis, seratas renum, uteri, vesicae morbis conferre; sicque decreteris planetis, metallis principalioribus corporis partibus & humoribus. Immo cum hymicis si corporis humani contistutio, plurimis mei cultatibus, salinis volatilibus, fixis, acidis, nitrosis, tartareis, Vel
87쪽
Thermar Aquisgranensiunc. 3 vel sulphureis morbisi causis morbificis constare assirmet, iisdem videlicet rebusti
succis quibus mixta inGeocosmo constant;
hincque probet fieri posse quod aqua the
malis cui exact e commiscentur similia aut contraria probe usurpata miros quosdam ac saluberrimos effectus in infirmorum i firmitatibus & symptomatibus praestet,vs. dum similia similibus conservare Vel comtraria contrariis curare, c. potens est, vi tutibus eorum omnium quippe beata. N que enim putandum omnes horum Lfectuum causas a primis solum secundis
qualitatibus dependere, sed etiam tertiis&aliis specificis quae thermis miscentur , ut
postea iterum dicemUS. Fontes medicati aliorum sontium more egremio terrae prosiliunt sive ex primaeva Origine ex cavernis, &Lacub. subterraneis sive e mari per occultos meatus.& cuniculos suant, sive ex aere in terris concluso, atque in aquam resoluto nascantur ut Arist. l. I. mereor. tarp. Iue,docuit, sive per impluvium,sive per saxorum rimas tellurisque commissuras
distillantibus aquis surgant, curiosas has de fontium origine indagationes satis ab auctoribus agitatas, hic etiam omittimus. Nunc particularius ad thermas veniamus
88쪽
INter multa admiranda quae Thermis
insunt, plurimum fatigavit, nunc satigat magnorum virorum ingenia Calor actualis fontium , quem in aquis sponte: nascentibus, sensu teste deprehendimus: nullibi major opinionum varietas, de nulla re majus dubitationum pelagus quid enim mirabilius in rerum natura calidis
aquis, fridiga terra, contra elementi naturam, perpetuo tenore scaturientibus conveniunt omnes Thermarum caliditatem adventitiam esse , adeoque causam ejus aliunde investigandam censent commodum igitur fuerit causas harum rerum fusus inquirere. Itaque Ingredior Sacras ausus recludere Thermas. Veteres vix ullam caloris istius causam in terris deprehendentes ad causam cos munem iniversalem aethereum videlicet calorem recurrerunt. Ut Zeno Philosophus, Cleantes, Crysippus, The mophilus, c. qui specialiter Soli attribuunt. Dum
89쪽
Thermar Aquisgranensium S Dum vispo si persepi Domorum, Insinuare uis radijs ardentibus sum. Quis Soli tantum Thermalem ser, vorem tribuet ' quo videmus porcos depilari, gallinas deplumarici deinde radii solares pro ratione temporum, ob refractionis diversitatem, aliter hy
me, aliter aestate operantur, thermae tamen eodem tenore caloris fluunt: Sol ab hoc hemispherio recedit, carlorem thermae non remittunt. HuncMileus pro calore thermarum permanente talem causam minime suia
sicere putavit illam et item flatibus vivaporibus attribuit. Nec his satisfacit. Unis mi ess Aus ab his ornat .minime variabili causa deducendus est, quod flatibus&vaporibus in aqua non contingit, vel enim facile exhalarent, vel aqua su carentur, vel calorem hunc ambientes lapides, terra supprimerent, vel confestim illi, interpolati, per aquas utpote tenuiores, subtiliores sug
Alii motu violento putarunt inca-ῖ lescere aquas, quia motu res incalesse
90쪽
cunt, plumbum motu velocissimo ἱ-quescit, attritu duorum corporum Pnis elicitur, immo curruum aXes incenduntur, c.
Nec haec quidpiam probant, pro- perdurante causa caloris thermarum: Aquae enim non sunt solida corpora, deinde videmus fluvios impetuosissime moveri ut Rhodanus Ligeris, tamen frigidos esse. Proximius rem ipsam attingere co- natus est Democritus Hippocratis coaevus qui reserente Baccio l. 1. de Thesemis cap. 17. SaVOnarola LI. de Bain. cap. I. vuli in ventre terrae esse montes
calcis quos lambens termeans aqua ignescat, ob idque erumpat calida vivae enim calet aquam servere infusam, docet Seneca certum facit experientia.
Sed Democritus bene resutatur ab Arist. Agricola, a Porta , c. quia aquam calx non calefacit, nisi prius ab igne fuerit percocta, elaborata, sic ergo in terrae visceribus concedit ignem vel negat, si primum caliditatis causam male facit calcem, dum praesent