장음표시 사용
71쪽
CAPUT SEPTIMUM 33 tractatum esse de pacis sociolas inter imporalorom se Icosii praeSidem, non potest non reprehendere incrudibilem Caroli
Quinti levitatum, et diei Non obebat ita et in illo tempore publice legulum mill 0ro ad Hassanis illo oppidum
ante pugnationem redderet; etenim pS Sua commoda morabatur et cum o si sic commercium habens suspicione Somnium Turcarum excitabat. Utcunque Se ea res habuit, Hassan-aglia urbis sesendendae curam non miserat Elonini certior factus, ut aiunt a mercatoribus quibusdam Massiliae t Telo-Martii, lassum instrui Genuae Xpoditionemque adversus Icosium parari, legatum miserat qui Barbarossam eo tempor in orioni do illo poriculo
commoneret deinde exercitum suum recensuerat, qui OnStabatis octinguntis sexaginta quatuor praetoriani et quinque millibus Maurorum sistulis serruis aut laticeis armalorum. In
tali tempore ad indig0nas confugit et ad colloquium di dicio
duces tribuum convocavit. Cum permulti convenissent OS allocutus est per interpretem, Bonal nomine, et hortalu eSt
ut sibi millius miti serunt copiam tu frumenti ad dolandendum Icosium, cui christiani bullum insurrent. Eos dimisit plurimis
ma Ximisquo unoribus praedaliciis ornatos ii autem, qui primum non onerant, de munificentia sejus cortiores facti, illituras miserunt et pariter munera acceperunt. OSle mo-Cujus Sentsentia omnino confirmatur relatione Didaei Suareg quam in lucem Vocamus. Sandovat qui legatum paucis diebus post missum esse dicit, sere eadem verba ac Didaeus ei tribuit, sed dubitationes assan et Turcarum adventum praetermittit illius Orationem superbam minarumque plenam resert Scriptor nostrae aetatis malindoi de Vera, e codice quodam in Bibliotheca Academiae historicae servato, quem cum non accurate designa ςs u reperire non potui, dicit Hassan ea verba secisse Canis christiane, canis es inter canes fratres tuos admiror te tantam superbiam prae te ferre, ut subigere hoc oppidum sellicosum velis eodem tempore quo clam turpiter fractae sint vires tuae oppidulis mis0llis . Quod si tibi accideret ut dominus noster altissimus certior fieret insani incepti lui bi sevi tempore in numero servorum ejus esses Ethiops quidam, Ethiops rudis, quem mitteret, ne decus aruiorum suorum deprimatur, facile te ad ejus pedes deduc sere posset. e plura, te hortor ut recorderis bis faciem vestram denigratam esse de aetern si placet, ea quae imminent nihil aliud erunt nisi similis species earum quae jam eVenerunt , Haud scio an illa oratio vere edita sit, sed africanum quiddam spirat, et cum quadam arabica lingua scripta historia congruit. Vide BASSET, OP cit, . l.
72쪽
M DE CAROLI Vrabitas delegavit, qui in liquo ad sacrum bollum Mauros hortarentur simul per oXploratore cognito in eo SSem classis
christiana vola faceret, jube glandes fundi, arma distribui fimperat ut triremes in orium S rocipiant captivos Christianos landum, ii quod olim un0li venisse saeiani, in vincula conjicit . Licol credere a omnia parari lanium ament ut majus pretium a Carolo V ob defectionem suam exigorol. aut oliam ut posSel, Si hoc non con Seculus SSet, suspiciones Turcarum effugere. Qui traco Silani quoque suconsid0bant Victuros esse, nam morabila quidam, qui olim is clades a Didae do ora ligone d Moneada accepta praedixerat, odi Deum luctus maris commoturum, qui liriSilano premerent, alicinabatur .
Imperator cum rotationem iugali audiviss0l mandata odituliXscenderetur, dominica die, tertio vicesimo octobris prima hora. Brevi X se sensio stlacla os in loco, qui distat duobus millibus ab eo si ad oriuntem et qui Hamma Vocatur quanquam ni se aestuabat se militos in scaphis fluctibus inunda bantur, laeti in terram vas serunt aliquid quoque commeatuSol pulverisi aliquot 0rmenta minora in solum XIJOSuerunt. Indigenae pauci in illor apparuerunt, quos breviter fugaVeremissilia se triremibus jactata dum Hassan-agha de Summa porta Bab-ΛZoui exscensionem mei contemplatur . Interea
naves ex Hispania prolaciae, fluctu aclulae, paulatim incondi-ieque advenisti aut jam tu ducit Alba. ordinandus Coi log
cum trirum sua thesauris Novae Hispania reserta, come de
Alcaudete, orant praeses, aliique mulli nobilissimi classi im
l. Haec omnia unus christianoruni scriptorunt Didaeus Suare est qui nos loceat idem sere dicit scriptor indigena. Basset. p. cit. P. 40. 2. Qui et alia multa, pli in Maurorum uioribus congruentia, e Didaci Suare relatione accipimus. s. Di lacus Suare narrat quemdam Iispanum desertoreui. Turcarum duci copias qui P exscendebant et in aciem instruebantur recensentem, dixisse H Nullo modo remendi sunt illi umes qui veste aureas et arma insignia gerunt, sed si milites pro sidiarios candidis logis more Mauri milia indulos Vides tum limendum est is Veteranus ille Orani miles in commilitonum suorum laudem comminisci videtur.
73쪽
CAPUT SEPTIMUM ID noclericositani semperunt et parilium castra tharbari int
luce prima tandem riseeli sunt, sed Christiani mulli in praelio perierant, quia Mauri selopolis utebantur qui longius glandes emillobant praeterea illi saligation resoluit rant, quia Vix somno se dederant. D di imperator misit duas cohortes, ducibus Alphonso do Sand of Ludovico Poro de Varga S, quae Mauro inSequerentur et jugo quodani quod imminebat oppido polirentur D0 inde Carolus Quintus castra sua posuit non longe ab Icosio, ita ut Hispani in collo, Germani in lateribus collis, Itali insorius contra portam Bab-AZOun usque ad mare eSSent e modo pars Icosi quae ad orion l0m spectat ab hostibus Observabatur. Statulum orat ut deinde dux de Alba cum copii hispanici partoni occuparet quae ad occidentem urbis vergit et in qua parto porta quae Bab-0l-Oued vocatur putet simul Andreas Doria cum classe mari oppidum oppugnare debebat. Donec ea, usu sic disposuerat imperator, confici possent, jussit interscindi aquae ductus, qui aquam in urbem ducobant quod salis supervacaneum erat, quippe lumerat hiems, in quo anni tempore cisternae oppidanorum Sali Saquae Suppeditant , t fossas duci quibus collocarentur lormenta ad obsidionem. Eodem tempore pergebant XI Onere nonnullos equos, leniori principum et aliquid commeatus, quanquam imber densissimus erat Nocte oportuit vigilanter
excubias sacer et castra Italorum firmiore praesidio munire, quae maXimi periculis obnoxia erant Coelum autem magis magisque saevum iubat et imber mixtus cum grandino spissa effusus est itaque milites, lassi navigatione et quia duas noctes vigilassent, totis artubus contremiscebant. Qua OccaSione uti decreverunt Turca Maurique eruptione facta paulo ante Orlum lucis, magno Um Silentio, necopinante SeXcubitore oppresserunt ei interfecerunt; deindo horrendos ululatus dunios in castra Italorum irruerunt, re cohortes profligaverunt ita ut error quidam insanus exercitui inci
. Quo in jugo postea castellum exstructum est ab Iassan, Barbarossae silio, quod nunc castellum imperatoris vocatur.
74쪽
38 DE CAROLI Vdorol. Ut nuntiatum est de pugna concurrerunt quilus Metilenses o mullis et claris facinoribus aclis impetum hos lium ita sustinuerunt, ut Colonii et Fordinandus d Gongaga
accurrere et copia Sua restituere possent. Praelium atrox
mullorum utrinque caede initum si Christiani enim lanium gladio et mucrone dimicando ulebantur, quia imber pulverem tormentarium madefecerat et iuniummodo nonnulli veterani militosium servaverant aridum. Ipse imperator dimicabat inter principes in sinistra parte aciei. Tandem Mauri se recipere coacti sunt, quos insecuti Sunt usque ad moenia equites Moli-lenses qui ne ingrederentur post Turcas, Hassan ussit cilius portas claudi, quo factum S ut mulli Mauri occideruntur;
eques quidam ordinis Metilensis pugionem suum xit in
porta, quae, cum jam intra luria erat, clauSa est. Aliosior diu tristissimum spectaculum se oculis militum obtulit caecias Venius qui violentus per lotam noclem perstaverat prope destruxerat classem. Jam triginta nave ejectae erant se Venio magnos luctus volvente naves aliae inter se collidebantur triremibus adverso vento cum summa Vi remigantibus dissicito orat non inverti; illusi summa aqua conlecta orant rudoribus et millia cadaverum sparsa in Ora acebant. Procella saeviit sine ulla informission per viginti et quatuor hora uSque ad diem mercurii, quo tandem Sedula esl, et lia sero vigilia exacta. In sinu Icosilano lantummodo remanebant nonnullae naves et triremes, quae periculum essu erant. Contum et quinquaginta, ut narrant eripi OreS maxima fido digni, omnino perierunt se a Caesarea usque ad Rusu curru illus constratum suis ruinis Mauri occa Sionem
Opportunam nacti, millia mi sororum qui nante conabantur mortem effugere mactaverant et Opima spolia rapuerant. Fere omnia tormenta omnem quo commeatum miserant Chris fiunt.
Ea turribili noelo, cum Icosilani utrimonio die accepi od Deli amnibus gredi non aud0runt, nonnulli Hispani audaci 8Simum consilium iniserunt modi labantur ut, cum silente Si Scundissent muros qui contra ipsorum a Sira erant, arcem
75쪽
CAPUT SEPTIMUM 39Kasba repentino impetu expugnarent a imperatori, cum liconii hoc fontandi pulli oss0t, vitae periculum adire lot 1 10 illos viros ob praecipitiora consilia non placuit Doria
inSuper Um commonuerat hunc unam esse viam consilii qua reliquiae clas Si servari possunt, eas in tuto ponore circa promontorium quod ali ii vocatur. Quamobrem imperator decrevi ut eo omnes copiae se reciperent. EX0rcitus enim jam nec frumentum nec commonium habebat, et loca se quibus hostes deturba vorat relinere non poterat Imbre densiSSimo, per amne et palude exundantes, troclus est receptus iterfaci sentes milites in informission ab hostibus lacessiti sunt se folius exerciliis salus lanlummodo in virtulo novissimi agminis, in quo imperator pro eo ribus liquitibus Molliensi-bUS Xemplum rudontiae, conflatiliae e fortitudinis praebebat. 1 ope ruinas urbis antiquae Rusguniae, circR promonto rium Malimia cum ventum est, imperator concilium habuit ut latueretur utrum ab incuplo opere desistendum esset necne plerique proficiscundum quam celerrimo censueriant duobus viris lantummodo longo alia mens fuit unus erat comes de Alcaii dolo, qui mirum in modum gnarus erat rerum africanarum Eum verisimile est consisum Sses assan urbem
iraditurum praeterea in dubio facius orat certior polentem quemdam indigenarum ducum, Alimed-b011-el-Kad nomine. aperte in partos Christianorum concessisse, ei se eis auXilia iurum ut Icosium expugnarent pollicitum osse ollor, qui in bullo permanondum conssebat, sed non in concili Vocatus fuerat, erat ordinandus Cortog, cujus indomita Virtus nulla clade frangi poterat qui, cum manu militum delecta oppido Se politurum spond0bas . Sed cum Doria diceretis mulsa fgraviSSima a tempestatu moluero, impurator latuit proscisci. Milites jus cum naves conscendissent, erito die novembriS,
1. Apud Didaciam Suare legitur oratio illius ducis ad subditos suos, paulo ante Caroli in Dicam adventum habita. Cujus si relationi credis, limod-tien-el-Κadi se ipsa venit tertio die post proelium. Certum est eum amicitia unctum esse cum hispano Saldarum praefecto, et cum Abdallati, ultimi regis hujus civitatis silio, qui Christianus actus erat constat etiam Alimed-ben-el-Κadiclassi Caroli Quinti, cum circa Saldas transiit, cibaria suppeditavisse.
76쪽
60 DE CAROLI Vpostremus eam terram uti litis ibi laniam cladem acceperat. Quom adversa fortuna persecuta est; lenim pluribus navibus amissis diu coactus si in portu Saldis morari ut solum di vicesimo sexto novombris Majoricam et primo dio d000mbris Carthaginem Aovam devenit. Dimidiam partem haud minus classis perdiderat quo factum est ut vis di Icosium in0Xpugnabile xistimaretur Tempus ora insuper imperatorem in Hispaniam reverti; nam Barbarossa, qui ad hunc diem agere nequiverat, seu ut Suare dicit, quod nuntium ab assai togulum a Christianis interceptum non accepiSSel, Seu ut ocon historiae scriptor opinatur quod insidii quorum dam inimicorum suorum Constantinopoli delentus suisset, mens novembri classem formidandam landem deduxerat. Qui sugam hispani ea classi interclusisset, ipsum imperat Oromin maximum discrimen adducens si maturius e portu OlVis
sel. Constitit eum i Carolum jam in Hispaniam appulisse
1. De contra Icosium infelice exp0ditione mi illi scripserit ni inter quos Salis Di il lauciare Marmol. Vill0gaignoti et Vandonesse qui jus participes fuerant, et historiarum scriptores Paulum Jovium et Sandovat. Multa insuper et digna legi, nostra quidem sententia, nobis praebuit id acus Suareg, cujus de Vita scriptisque in appendice breviter disserimus.
77쪽
De imperatore a bello adnersus fricanos desistente. Clad 0Xpoditionis advorsus Icosium missae graViter com molae Sunt nationes christianae. Icosium inexpugnabile vid0batur et Turca sermo insuperabiles armis ducebantur Rumor etiam orat informala vos impora lorem undis submersum fuiSS00 Carolnin quintum qui in publicum prodibat nihil ossu aliud
nisi lutuam rius simillimum iraeterea auctoritas Turcarum apud insidulus augebatur, et Icosium, o laude cujUS canebant Africa poselae, urbs sero sanctam propugnaculum Mahumeli sociatorum d0vonstrat. Itaque Carolus uiniu8, qui Sein proelio iam ni rupidum ut in adversa fortuna iam magnanimum praebuerat, sicut vulgus Christianorum animo concidit; qui in postorum nihil advorsus Ahicam lentabit, etiam cum pacem hab0bit cum Galliae rege, ut cum pacati regniSSUiS, advorsus Infidolos omnus copias suas dirigore ei liceret. Opus igitur absolvimus quod ag0ndum susceperamUS et SaliSerit paucissimis orbis dicor quanta fuerit imperatori inerita quindecim ultimis annis segnitius ut quomodo res nos rica se haberent.
Cum clades christianorum undiquo Mauros ad bellum Onfra UiSpanos orondum inclinavisset, in regno rem eZenio graviter praesidiis Orantis Mors-0l-K0bir instabant et societatem cum Turcis inibant. Fortissimus autoni comos de Alcaudele, rebellione indigonarum opportunam occaSionem ad cladem apud Icosium ulciscendam dari credebat, nedum
78쪽
62 DE CAROLI Vimminutile periculo errore lilr . Itaque ab imperatore polivis ut sibi darentur copia quibuscum regnum TremeZenium
perdomaret ut imperator, cum sententiae jus non aSsentiebalur, Planlummodo e Xercitum colligere de suo et expeditionem periculo Suo pol misit facere, sed ine naV S, nec Viro S, nec pecuniam, nec commeatum dedit. Quamobrem audax conius coactus est agere lantummodo cum Opibus suis et cognatorum
amicorumque, et anuario mense anni MDXLIII profectus est. Expedili ardua sed clara suis, et sine dubio comes rem persecisset, si ei nocessaria subministras a suissent a cum di vigesimo quarto uni oranum venisset quaesiturus magna formonsa, quibus i opus orat ad Turcas Omnes e proVinciauXpellendos, pistolam inveni quam imperator mandabat ut
quam celerrimo omne copias, quae in manu ejus essent Barcinonem mille ros Moeror conse eius, in Hispaniam regreS-sus si ut Carolum uinium in Bolgicum adiit, sed lanium
eXerciliam quatuor millium hominum ab eo impoli avi l. El0nim impora loris aures abhorrobat ab omni sermon do Africa . Eo dum anno cliens usit vectigalis, Mul0y-ΗaSSan, quem Hregnum Tunulanum restituoral, coactus est ex eo lorum ossu-gere, quia Turca Hadrumeto, Monassurioii Gilva politi orani, ut quia Barbarossa, cujus classis ad Alcaeam Xpugnandam Gallis auxiliata orat, unolo minabatur. Mul0y-HaSsan ruStra ab imperator auxilium pro casus est itemque, InnoMDXLVI comiti stalcaudolo nuda auxilia aul subsidia miSSa
Suni, quanquam insignem cladem acceperat et fricanis urgebatur. Endum do robus maritimis incuria usus si Carolus ab
lio I Opulati sunt commissa orat incolis sos defendendi cura. I uulum, quanquam sorios runt animo impediro quin pra d0Π magnam pro dum ausurrunt non tolerant. anno
. De circa Oraninii pii gnationibus paucissima dixi uius, tui ad historiani imperatoris Cui olio partitii spectant.
79쪽
CAPUT CTAVUM 3MDXLIX Dragus, alter Barbarossa nec minia tremendUS quam prior, insulam Majoricam vastavit. Postea, cupidus perfidiotidi consilii quod iniura vir illo inclytus cujus succeSOre haeres videbatur, regnum sibi in Africa constituere voluit, qu0d ipsi adiumento sessos ad incursionus et ubi triremes suae t praeda in luto ossunt. Ab anno MDXLVI sibi concilia vorat mullos duco in insula Gilvait sociolassem Deserat cum rege
Tuneiano, ut 0Υ-Humida, qui patrum suum Mulo UasSande regno vi dejecerat paulo post, cum Andreas Doria cum omnibus tri romibus Genuae Noa polis se Siciliae eum persequeretur, callide e manibus jus offugerat. Februario mense anni MDLI, in ditionum suam rod0gii Monasterium Hadrumelumque, et Africa urbe, quae etiam Mahodia vocatur, vi politus est quam praesidio valido et permultis lormentis communivit. Cum polentior fieri vidoretur et Ssot rexIuneianus perter ritus societatem adversus eum inivit cum praesidio hispanico Gololae Doria, Summus Pontifex set praesidos Siciliae t 0apoli lanae provincia inisellexerunt for ut Italiae brovisor imp0ndoren maxima oricula, nisi imperio nascenti Obstarent, et, cum nihil in Africam sentare velle imperator, latuerunt 0Xpoditionem continuo fac sero, cum Opibus et copiis quae in promptu erant. Cum classis ab is instructa is sol, salis acile coegerunt Monastorii imadrumeti incolas Mul0y- assa ut
regem gno Scere, Sed inspecta Africa, ali oppidum validius esse quam ut expugnari posset repentina aggreSSione, rediorunt ut omnia longae obsidioni necessaria pararent. De quo cortiorem fecerunt impora lorem tantum modo cum Omnia jam ordinata erant, et rius responsum acceperunt cum jam 10-rum in conspectu Africae orant. Eis scribsebat Carolus uintus cum illo inscio hoc opus agendum latuiSS0ns, benennimadverterent quantam rem Suscepissent e conarentur ut bonas ratione de eo odor possunt. Obsidio a duodevicesimodi junii usque ad undocimum diem septembris racia est; multa millia Christianorum intersecti sunt o di expugnationis alii millo ut quing0nli 0siderati sunt Dragiit, qui sub idem tempus oram Valentiae vastabat, celeriter redierat t
80쪽
6. DE CAROLI Vfrustra ex Obsidione oppidum Ximere conatu erat. Allamen expeditio, quae a principibus Italia cum lania cura paralaluerat, pauca OnSecula Si nam Christiani quidem oppidum lon0bani sed Dragul mari dominabatur, ol. qilario anno OSt, quanquam de societate cum duce urbi S airoiian aclum erat, ex re Africa milites hispani deducti sunt. Interea praedo vastalion o illoris hispanici et latici non cessabal Cum Christiani fore ut oppressus necopinans in Delo Gilva landem destrueretur consideroni, quia fugὶ exitum non habebat, iri remibus per isthmum duobus noctibus effossam iam dedit, et ita, pro ter Omnium opinionem, o manibus hostium Va- sit . Paulo post Monasterium et Hadrumetum urbe recepit, pari classis imperatoriae Turcarum praepositus St, et cum Sinan, qui omni huic classi praeserat frustra Molitam lentaviteXpugnare, a vastavit insulam Gaulon, o Tripoli urbe poli-lu 0St, quam olim a Petro avari ens subactam imperator sancti Johannis quilibus dosondondam dederat. Quod cum cognovisset Carolus Quintus magna risi ilia conseclus est; at oum alia detrimonia graviorque maeror manebant. Etenim
non solum annis MDLIII, DLIV, 3IDLV orae hispanica a
praedonibus barbaris, qui socio talem cum Gallis lorum unxerant, a Stalae sunt, Sed etiam die vicesimo clavo septembris anni MDI VI alterum oppidum quod Potnis avari ensis ceperat, idem quo tulissimus in fricano illore portus, Salda', a prati eclo Icosi expugnata sunt. Imperator in iras exarsit
in ducum praesidii rius oppidi Alphonsum de ei alla, tuum produxit in jus ante tribunal mili laro insolix orallam Orio damnatus Quin tui cladis cujus princeps causa su0rdii nuria omnium rerum qua semper illud pro 'Sidium hi-boraue erat, atque ullam, ut vere dicamus incuria rerum usi i- canarum tuam in Carolo Quinto jam notavimus. Qua tanta erat et lana manifesta ut cardinalis archiepiscopus Tole lanii S. cum imperatorem a bello advorsus Infideles in perpetuum
. iralis ira ut factis et Asricae oppugnatione Petrus de Salagar plinia Scripsit: in codico nil licii thecae Regio Matritensis V, 248 signato, qua dam Ut digna legi docuimenta inv nies.