Thesaurus Euonymi Philiatri, de remediis secretis, liber physicus, medicus, et partim etiam chymicus, & oeconomicus in uinorum diuersi saporis apparatu, medicis & pharmacopolis omnibus praecipuè necessarius, nunc primum in lucem editus. Argumentum co

211쪽

AQV quae ex duabus aut plurib.

medicamentis permixtis destillatae sunt,compositas uoco. Harum aliae medicinales sunt, aliae odoriferae, aliae cosmeticae,id est ornandi fratia inuentae.Suntquς simul duo ex nis aut etiam omnia praestent. nos unamqua* tamead unum genus referemus,in quo sciliacet magis excessit. Medicinalium ru sus aliae intra corpus sumuntur,aliς ex tra tantum adhibentur, aliae utrobi . Nos duo tantum , capita instituemus. nam licet quςdam utrobique usurpentur,magis tamen uel intus uel extra. Rursus earu quae in corp'sumunt,quaedam simpliciores sunt,quas priore t co describemus: secundo ex pluribus compositas. De aquis uitς compositis , ubi species in aquauit simplici macerantur leparatim scripsimus Hic reliquas,

212쪽

uocant ponemus,& unam cum medicamentis aliquot in sanguine porci insulis. In uino macerari & postea destili ri,de ijs pr cipue herbis dc medicamentis institutu uidetur quae per se parum succi habent,ut saluta,betonica, melis. sa,absinthiu, &c. quae insuper odorem situm, attrahente illum ac imbibente, uino, ne ob tenuitatem dissipetur,ita firmius retinet. Dicemus autem hic tiam de quibusda in uino macerandis,

sed recentibus. Nam supra de aridis in uino ali6ue liquore maceratis ato ita destillatis egimus. Betonica,uulgo dicta thuino per dies aliquot maceratur, & similiter melissa. Vires nimirum eaedem sunt, sed efficaciores tenuiores , , quieherbis i er se. Melista est citraria inquit Lullus ponatur in uino ad destillandu . Huius uini cochlear bibatura ieiuno.Intelle-

213쪽

aos EV ο NΥM Ictum, & ingenium acuit, memoriam ' auget. Cuilingua impeditur, is linteum hoc uino madidum linguae imponat, &recte loquetur, nisi balbutiat naturaliter. Epilepticus cu pauca theriaca ieiunus bibat &perfecie curabituri Curat anhelitu foetentem,& aufert do lorem dentium.Carnes uel pisces in eo

positi non putrescunt, & seruari pos sunt quam diu libuerit.Vino corrqpto infusum,id restituit. Calculos frangit,

urinam & menses prouocat.Valet contra iliacos & renum dolores. Contra

scrophulas bibi debet, i emplastrum herbaseri. Aieiuno potarumpit

omnes internos & latentes abscessus Sanat omnes punctiones, quae ad cor. aut latera feruntur. Omnibus uermium intra corpus generib.aduersat. Omnes denis corporis tum uiui tu mortui corruptiones tollit: & omnia quae tangit sanat, seruat* in bona sanitate,&bona uirtute. Spiritus exhilarat,Omnibus membris consert/sanat ge i

nera

214쪽

VS. apynera guttarum frigidarum . . Neruos super omnia confortat. Vtilissimum

est contra scabiem ex frigore generati . visum bibentis acuit: caliginem & Iachrymas dc superfluos humores oculorii tollit. pectori falubre, concoctioni utile cotra malos humores quib. impedit. Cu bono uino potu, appetitu ciet. Labes, lenticulas siue maculas faciei inde ablutae abstergit. quod si adiecto pauco balsamo facies lavetur,bonitas

coloris efficitur. Gingiuas curat. Odor eius occidit omnes muscas & ue aves. Hydropen sanat cuius causa est

frigida di choleram superfluam, potu& ablutione. Omne genus uulneru ut1 liter eo abluitur, & sic ab omni putref Aione praeseruat. ψmnia febriu genera sanat, maxim E quartanas. Sancti Laetari morbus huius uini potu crescere Phibet.Prodest etiam ijs quoru imminutum est cerebrii,&phreneticis. Item siquis casu ederit araneam,& statim hoc

yinum superbiberit, ueneno laedi nos

215쪽

m uino per noctem maceratur. Destit latam hanc aquam quotidie potam uel & in ore retentam apoplecticos sanare aiunt.ite comitiales,hydrope, qua tanam,siosi, uarios ex bile atra aut pituita affectus.Datur etia ad uuluae stragulationem dc dolorem dentium, Remacius F. Aqua centaurii minoris,auro comparanda. R.Gentianae partem unam,

centauri; partes duas. Trita & quin bdiebus in uino macerata destillato. Haec aqua mane &uesperi pota praeseruat corpus ab omni morborum genere.omnia apostemata excludit.bonum

colorem facit.Pestilenti resistit.phthisicos sanat.stomachum repletu inanita calculu in renibustangit.aquosos splenis humores separat. messes promouetsi nouem diebus quotidie mane bib tur,&uterueXpurgat.Item purgat omnem bilem & sanguinem corruptum. Omnes plagar intra corp' sanat. uisum clarifi-

216쪽

THESAURUM in clarificat.Morsus uenenosos curat.AduuInera quidem sananda centaurij etiam puluis imponi debet, I ullius in lib. de aquis. Quidam hodie aridas gentianae radices in uino macerat,& aqua

inde essicacissimam destillant. Saluiae & pulegij partes aequales inmortario contusas aestilla. Haec aqua calefacit hominem nimis refrigeratu. Cocta cum castoreo quotiescunt aliquis biberit ca. calida uel eam per tot dies prolongat uita eius usi ad temp'statu tua Deo. Nec potest esse quisquatantopere refrigeratus , quin ea potacum castoreo noue diebus perfecte fanetur. Aieiuno potaremouet malum uentris,&omne guttam,& scabiem,&facit bonu sanguinem, optimu colore

in facie:& ad alia multa prodest,ter die Pota,Aegidius. Aqua de iuniperi baccis recentibus uino maceratis destillatur. Ego aridas in uino maceraui, unde liquore destillatum optimum & odoratum habui.

217쪽

m EVONTM rIridis radices contus, per duos aut

tres dies in uino albo maceratur, & destillantur. , Sed quarum uis herbarum radices, quae in usu medico sunt aut este possunt, concisae minutius & dies aliquot in uino maceratae, aquam reddunt etiusdem facultatis, sed tenuioris, &caei. Minus autem uini amundi debet recentibus radicibus, quam aridis : dc forte illis etiam minus, quae aut refiugerare debent, aut modice calefacere. quare easdem recentes potius quam aridas destillabimus, ut pauciore uino indigeant.aut si recentes desint, in aqua potius macerabimus aridas, aut in alio quopiam liquore idoneo, aceto interdum, praesertim ad usus extra

corpus.

Gualtherus Rysius radices in uino maceratas destillandas enumerat, quae sequuntur: Aliij, Angelicae fatiuae & aquaticae, ari, aristolochiae ca

218쪽

TNE SAVR US. aquae quam uulgo sic Germani uocant,asari, bistortae, bryoniae, caesinae, dra-cunculi, eryngij, hibisci, hirundinariae, iridis, inulae, lapathi, liliorum, mei seudauci cretici, paeoniae, pastinacarum, petasitae , peucedani, pimpinellae seu potius faxifragiae: polygonati, pyretri raphani communis & sylvestris, ra porum, rubiae, satyrij, scrofulariae maioris, symphyti maioris,Valerianae. Hic dum suas singulis facultates ad scribit integrum librum facit, cum tomen alias uires non adserat, quam quae remedijs ipsis simplicibus etiam ante destillationem attribuutur, quod uno uerbo ipsum ab initio monuisse satis fuerat.Et sane miror cum tanto studio libros transcripserit, & sua omnibus modis ad magnitudine augere conatus sit, cur alias plurimas radices omiserit,imo potius cur non omnes quq in ullo sunt medicoru usu enumerauerit cuiuis singulas repetitis facultatib. O a

219쪽

quod quidem ne faceret non uoluntatem ei,sed memoriam festinatione imi. peditam defuisse puto. Raphanti sylvestrem,que uulgo maiorem uocant, in uino per aliquot dies

maceratu,minutatim concisum,efficacestillatilium liquorem reddere crediderim .facile enim acrimonia suam deponit in liquores in quibus maceratur,1ta ut etia dulces quaeda radices, ut pastinacae,smul cum eo in aceto maceratae,acriores etladant, raphani uero segmenta sua acrimonia eXuant. Adue 1us calculos quidem in aceto macerari .

poterit, una chi api, radice & aniso,&c. ct destillari in cineribus. Pyretri radix recens uel etia arida cotrita in uino macerata destillatur: uel etia, ad dentiu dolores & apophlegmatisimos,in aceto siue recenti siue destillato,ut docet Ryhius. Aqua utilis aduersus dentiu putredinem. Radices pyretri tenuissim h contritas cum uino generosissimo misce:

220쪽

TNES AVRVS. rusre fac mixturam quae sit similis aquae uitae compositae. hanc per alembicu destillabis.Vsus tempore cochlear plenugustabis. ore continebis, mane uel

quando uolueris . nam breui senties remediu.Sanat dentes infirmos, corrupto S,Concavos eosde purgat & clarificat Et ad omne putredine siue immunditiam oris extrahedam,&per sputum excernendam prodes ,Ιnnominatus.

Aqua ad epilepsiam,cuius duo uel tria cochlearia in ipso paroxysmo dari

debent,ab amico nuperrime nobis c5- municata. Aqua angelicae, quam in uiano optimo per triduum praemacerare

poteris,& aquam lauendulae,pari portione misce ix da patienti. De uino et laete simul destillatis scriptum est supra in simplicibus aquis exanimalibus. Aquς compositς qu dam, uel ex remedijs per se,uel cum aqua fontana de stillandis, eX Rogerij tra- ,