Thesaurus Euonymi Philiatri, de remediis secretis, liber physicus, medicus, et partim etiam chymicus, & oeconomicus in uinorum diuersi saporis apparatu, medicis & pharmacopolis omnibus praecipuè necessarius, nunc primum in lucem editus. Argumentum co

221쪽

res gerit ad magnitudinem nucis gallς, cuius flores si fugatur succum dulcem reddunt.Humores phlegmaticos thoracis di luit sputum attenuat promouet& incidit. Aqua destillata ex gummi Arabico, tragacantha alba, glycyrrhiza, uiolis, milvis, omnibus in aqua infusis &destillatis.Caliditatem pectoris reprimit, ct siccitatem emendat. Aqua soliorum plantaginis, quinquerulae,tormentillae & rosarum, si bibatur cum uino calido,pectoris uulnera ex causa calida consolidat,& dystrasam calidam alterat. 'Aqua extracta e folijs uel floribus iaceae albae uel nigrae, uerbasco, rosis, fauina,lappa inuersa,intemperiem thoracis frigidam emendat,phlegmaticos humorer consumit, di munera thora-Gs

222쪽

pillo,polio,p ulegio regali, hasta regia, ex folij s singulorum: capitis & stomachi infirmitati ex causa Digida medetur, fiuXum uentris eadem ex causa Gsit,concoctionem iuuat. Aqua e floribus uiolarum&malu Tum,alterat dc laxat. . QVIS VIRTVTVM S alse quibustam compo-i sitis ex pluribuου remedijs, cum vino demtatis.

AQVη virtutum , quas Germani

aureas nominant, omnes destillantur aromatibus & herbis odoratis,

praecipue saluta, qu tanquam basis in hiice aquis compossitis uidetur, per φes aliquot prius in uinum infusis: & in usu stequentiore sunt foris adhibitae, si intra corpus sumptae, praecipue ad

223쪽

EVον Ispiritus suo odore confortandos. et c3tra capitis dolores,dcc. Sunt qui simpliciter in uino infundi iubeant, alij uase Optime obturato quida in lagena stannea) posito in cella uinaria, in fimo evno,in balneo Mariae , in Sole, in paleis aut stramento conciso, in calce cui aqua pluuialis aspergatur in lagena. Aquas uirtutu Gualtherus Ryssius in suo Destillationii libro complures cuaqua ardete composita describit, pauciores uero aromatibus & caeteris spe ciebus in uino maceratis, quae tamen

praeserendae uidentur ubi uitia leuiora sunt,& corpora sicciora, dc. minori caliditate indiget. Sumptu quo & tempore minore fiunt.Et licet in his quo aqua triplicem colligere,uiribus differentem, ex quibus media praecipue probarim. Nam aqua uitae purior circa initium destillationis fluit, circa finem aquosior. EX aromatibus uero & gummis,prius dilutiores partes ascendunt, calidiores de sicciores sequutur, quod uel

224쪽

THESA US. 2 vel color magis magis , ad russu in uergens declarat. Postremo ustilagine o sent,& gustu insuauiores sunt. Sed eratra corpus efficaciter adhibentur, i c. Verum triplex melius colligitur eXaromatibus &speciebus siccis tantum,no

in uino,sed aqua ardenti qus nihil a plius phlegmatis habet rectificatis: in

quibus similiter mediam elegerim. Aquis uirtutu, aliqui etia semina dorata diuretica admiscent, & foeniculum,uiolas,petroselinu, saxifraga, thus m astich en,p omum arantiu praeter aromata & herbas odoratas, saluta, costu, ruta,abrotonum,serpillum,lilium convallium:Talis Arnoldo cuida Parisiensi adscribitur.

έOmnino in aromatum tum speciebus,tum numero & pondere uarietas est. Sunt qui ad diuersa aromata, ut caryophyl.nucem musc. cinnamu,singu.

semuncia: quibus alij addunt Zedo rize,galangae,piperis longi,granorup

radisi,singul.drachmas duas, salutae α

225쪽

aro EVON Ilauendulae tantum addant, ut coniumetum pondus earum aequet pondus aromatum, &c. Huius aquae tres aut

quatuor guttas uino quod in prandio& coena bibitur,misceri consulunt aut mane&uesperi cum modico uino seorsim bibi.Haec aqua aiund uisum clarificat,cerebrum Mingenij bonitatem confirmat. Paralysin amolitur. Faciem candidam & nitidam reddit, cutem abstergit : dc alia plurima praestat. Aliqui mense Maio uel Iunio,quum saluta & lauendula in uigore sunt,huius dimidium uncias sex, illius duplum accipiunt, dc minutatim concudunt. Addunt caryophyl. et in I. nucis muscatae, macis,franoru paradis, cinnami.χedoar,galangae,rorismarini,singulorum semunciam, conterunt, uino

infusa destillant. Haec aqua inquiunt post tertiti annum melior est quam initio.Vires habet easdem omnes,quas supra singulatim circiter uiginti in alia aqua

226쪽

-S VRVS. 221 aqua uirtutum enumerauimus. Descriptionis huius Iudaeum quendam autorem faciunt,qui uires has omnes ei at

tribuat. - . .

Aqua mirabilis & multae uirtutis. Caryophyllat ,etinetib. rorismarini partes aequales ponantur in generoso uino per octo dies, &postea deltille tur ut aqua uitae. Prodest dolenti pectori stomacho debili,dolorib. & torsionibus uentris.Vermes in corpore &intestinis interimit. Si quis obesior a tenuari cupit,hanc bibat: & si quis macilentus habitum meliorem desiderat, cum faccharo bibat.

Aqua uirtutum. Saluiam, lauendula, roris marinum,carui,& aromota diuersa, concisa aut trita in optimo uino

in lagenam staneam infuso macerabis: qua obrues calce uiua per dies xiij. dccalci aqua pluuialem asperges, Vsὶς destillabis instar aquae rosaceae. Η c

qua madidum linteu fronti & sineψ, in capitis dolor imponos.

227쪽

TU,granorum paradisi, cinnamomi ana uncia. fputretiant in uino praestantissimo, more solito. Tum species conteratur&destilletur totum. Sunt qui praeterea addant, floru borraginis,rofarum rubearum,corticis citri, ligni aloes,singuloru uncia semis,&in optimo uino cuius pondus sextuplex sit ad reliqua) p tredecim dies m ceretur. deinde uino colato species diligenter conterant in pila lapidea, iterum , admisceant uino,& uel mox destillent, uel adhuc dies aliquot relinquat. Aliqui etiam in uas recipiens destillante aquam,salutae recentis, malini

aridae,semuncia ponunt. Facultates eius hae praedicantur. Ι.Carnem omne,

pisces & cibaria reliqua, quibus aspe gitur, ab omni corruptione integra cu d0re sapore , suo conseruat.2. Omnia uinoia uitia emendat,ut cum turbatur,p endula sim aut situ olet, alitErue

228쪽

TNES AVRVS. 223 corrumpuntur,si modicu eius uino in stilletur.ita saporem & colore recuperant,alia intra sep te dies,alia intra unu, neq, amplius deinde corrumpuntur,neo medicata sentiuntur. 3.Aromatiabus aspersa uim eoru conseruat & odorem. 4. Abscessus interaneos rumpit, ct antequa suppurentur per inferiora eXpurgat. Abscessus extrinsecus similiter si illinatur aperit,dc effluere facit, demu sanat. 6. Vitia oculoru curat, ut lippitudines tum fluidas tum siecas,& pustulas & maculas, aut albugianes seu plerygia, si modice chi penna instilletur. 7. Quicquid praeter naturam in facie siub oculis excrescit, & leprae incipientis suspicionem facit,illita hac

qua perpenna sanat. 8.Pota affectus

omnes interaneos curat. 9.Item uitia

iecoris,splenis,intestin orti, uentriculi.

Omnes malos humores ex cruditate in uentriculo natos,tollit. IO. Argentum uiuum ab argento .uero separat.

II. Vulnera quae uis si illinatur percuratu

229쪽

TNE SAURUS. eos supra triginta annos natus uideatur, II. Omnem lepram incipientem auertit. Haec eX libro quodam manuscripto Germanice sine authore. aa. Exhilarat, & iracundiam remitit. Et aduersus pestilentiam commendatur. Attribuuntur autem ab alijs ij dem aut similes effectus etiam alijs aquis uirtutum: aut aquis uitae potius compositis, quae destillant ex aromatiabus &herbis odora iis,&c. in aqua a dente optima maceratis, & fere etia aquae ardenti simplici.

Alia aqua uirtutum. Saluiae nobilis unciae decem, lauendulae herbae alias florum) unciae duae: rutae, Zin Zib. caryophyllor. granorum cis musc. singulorum unc

mi semuncia. Galangae, piperis io gi,utriusqu e drachmae duae. Spicae, citrij, castorei,ligni aloes, granorum paradita, singulorum drachma. Hae

omnia contrita in uase stanneo. cum

libra olei laurini, dc sesquimensura

paradis, nu-

230쪽

aac IEVοNT MIuini generosi,per dies noue aut tredecim seruentur et ter aut quater interimi agitando misceantur, postremo destitilentur. Alij non oleum laurinum, sed baccarum lauri unciam addunt, & rutae tantunde & macis drachmam. Vires et easdem omnes attributit, quas dc proxime praecedenti adscripsimus ci citer uiginti. Alij eandem aut similem

non cum uino, sed cum aqua ardente parant.

Aqua uitae qualis Constantinopoli

fit in aula imperatoris, ut id e liber manuscriptus habet. Caryophyllorum nucis mosch.ZinZ.Coriandri,galangae, piperis longi,granorum iuniperi,arantiorum,salutae, basilici,rosmarini, amaraci, menthae,lactucae, foliorum lauri, pulegii, gentianae, florum fambuci, rosarum assi, spicae nardi, ligni aloes, ca damomi,cinnamomi,artemisiae, singulorum partes aequales .malu Punicum,

ficus duas, passulas, amygdala, dactylos,de singulis paru. His tritis admisce

partem