Primitiae antiquitatum Gandensium I.B. Gramaye Antiquitatum Gandensium volumen alterum, in quo illustrata opida subsidiaria Gandae, imprimisque Corturiacum

11쪽

η, COR TvRIACVM&qtramuis dubio procul sit, ante & post Normannorum tempestatem Castri praeurbia frequenter habitata fuisse,ia

men ego certa duntaxat& illustria daturus , auspicabor ab aeuo Balduini iunioris, qui an p38. nundinas cum solenni. mercatu diebus Lunae & Vcneris Cortraci reperitur sta-.

bili uisse & ius municipale conditiisse , & Philippi Elsati,

an: II9o ciuibus&aduenas etia seruos post quadragesimum habitationis die Cortraci liberos declarantis,onere seruitutis remisso soluturis duntaxat duos nummos Parisienses ad opus D. Virginis Tornacensis. Confluxerunt enim immu- .nitate allecti plures, & apparet ex vestigiJs murorum alibuextantium ad utramque Lietae ripam ciues vicatim habita sise , munitos ad meridiem aquaeductu ex Liza derivato , &partem veteris o di insulam faciente, aliaque parte murisian: Iaso perfectis. Postea Crescente incolarum numero,

habitatisque passim suburbhsan: I34s. potestas a Comite facta producendi pomoerium, & loca muniendi, instituto ad hoc Curio vectigali. anno autem i386 Insulis Philip pus Regis Franciae filius Burgundiae Dux permisit

augere opidum ad septentrionem, ubi ante turbas fuerant suburbia, scilicet a flumine ad capelum diarim Hospita. Iis redempturis interiri suo aere agros occupandos, adstructuram Arcis versus Insulam, secus flumen, loco ubi turris dicta testancq sita fuit, & soluturis biennio proximo 2OOo. Florenos aureos in munitionem Castri insumendos,&vsurpaturis Ius usui partem prati Comitis, Bryt dicti, quantum contigerit muris concludi, & ad murum fossasque esse necessariam. Mox itaque ad opus se accingentes sequenti maxime saeculo rebus lautioribus ,& nonnunquam pace laetioribus magno animo ornatum & munitionem opidi

Procurarunt.

Sed cum ne ille quidem a mbitus capax esset gradescentis fortunae Cortracensis. & suburbia bina Vltra-LIZanum ec

12쪽

Vltra hecanum ampliter excolerentur, Philippus Dux an:

I4 s 3 permisit inchoatas leuiter eorum munitiones absolue re, eodemque anno muris a Castro ad Broylum usque cum quatuor turribus surrexit, porta media, quam LiZae vocant, pisia an : i oo in Choata, & tota velut ciuitaSNouis aut rcnouatis vestita mαnibus intra paucos annos splendidior apparuit. an :I ST turris quam ,,ucis vocant, ad meridionalem plagam censum ante annos fornice tenus strueta, duabus au

getur fornicibus ad 'ς altitudinem 76 ped si attollitur,ut speculae loco esset, aliaque firmior in Eroris struitur, tertiaque cum cataractis e vivo lapide ad molam S. Spiritus in cam po Neue-ιsh coepta,an: 62 absoluta. Quarta item ad por- αν tam Canonicorum an : 86, munitissima etiari ePedicta inter portas Tornacensem & S. Ioannis erecta. Aliaque adet', 'portam lapideam an: I 23. Anno autem I 2I fundamenta portae lapideae cum a turribus, S propugnaculum ex aquis ductum. an. 3136 murus post templum D. Martini a fundamentis renouatus. alhque aliquot. Pontium Ligae dua. 2 bus munitus utrimque turribus inferior strui an : IAII cce Prus, IAI 3 perfectias sumptu IOODo cor ualorum: superior

auspicale lapidem ponete Rogerio de Maldegem Praeposito ex ligno lapideus factus an :I46F. Curia in fori medio, amoto veteri opere post incendium anni I382 adaptato, quoad anteriorem sui parteman: τ 38, auctaque fundis domuum adiacentium & aedificio Leonum dicto an: Is I9- frontis picio a fundamentis renovata an m 326 solido lapide & statuis Comitu deauratis, alioque apparatu sectili est :exornata. Praetorium Castestania non Contemnendi operis pia, . α ιVna Contignatione an et I 6or auctum , insignia praelaxens F. Virgarum,Vt Vocant, aliaque emblemata. Hallae veteres turri altissima an: Is Is quod ruinam mi- --

naretur; usque ad et taeniam dejecta, & horologio olim in- mstructae cantatissimo , quod a horas interdiu noctuque

b 3 sonabat

13쪽

uionem transtulit. Novae potio ad usus pannificum an: A i thructae, auctae postmodum,an: I 47 ornatae, spacio ita admodum longitudine 27 I, latitudine ps pedum,quarum pars superior ossicinis lini ficum, inferior nundinis nuptii Cque subseruit. Forum Boarium coempto ad annum I 426 loco, ex agro in Urbem transsatum. mpis isti Forum piscarium etiam sub idem tempus dispositum,& macellum,domusque Gildarum pronuper aedilicatae.Ita ut nihil ad ornatum Vrbis desiderari iam tum potuerit, S ne ad firmitatem aliquid deesset impetrato ad annum 3 63 priuilegio & Iς4s confirmatione sensim munitiones acces 1erunt,nΟIninatim moenium an : ' turres & fastigia, an: 77 & sequenti 8 propugnacula e cespite ad exterioriS, 2 ad Interioris opidi defensionem. Auctae etiam scisis antemurale & m nium procurreres fimbriar. Ita ut modo inter me liora, Comitatus opida merito censeatur. In meridionali. η' parte Flandriae leutonicae situm, &gallicanam respiciens, forma Ouali a septentrione, ad meridiem nonnihil in clivum surgens. Liaa abluitur ex aduerso Castri in duos diuis alueos,alistro urbem, altero imoenia perlabente, ea commoditate, ut nauigia rectis malis transinittantur , qui in egressu opidi reunitus suburbia secat. astrum ab occidente forma quadrata, sessis praealtis, egressu duplice, decem sublimibus e vivo lapide coelo mi

ς-- is natur turribus. Ciuitas interior fossis .aggere, & muro latericio una Cum 27 turribus, & 2 e Cespite propugnaculisnua. Oportuna ad quo suis insultus eludendos. Portas habet quinque, totidem latioribus respondentes plateis, ad forum grata mundicie conspicuum ducentibus. Ad septentrionem &orientem duo habet praeurbia sneapoles melius dixeris in adaequantia magnitudine & munitione opidum

utrumque duabus firmissimis portis patens : alterum

14쪽

I. B. G R A M A T. Is Trans-Li Zanum aggere perpetuo, v. propugnaculis & fossa aquis scatente munitur. Alterum Vltrabecanum flumine duntaxat diuisum tribus propugnaculis , aggere & fossa similibus clauditur. utrumque e propinquo respicit plata amoenistima aestiuis diebus lineorum pannorum soli expositorum dealbationi seruientia. Vt non immerito Vrint-Σius noster Canat:

apui breue me regnum dixit, nihil istis ebris,

Liberior nusta regnat in Vrb lepos. Nos ioea, non Uthmi, Venerctfates . faceti, uιιbet has large possidet Irus opes. Audit ct intendens operisubtilis Orachne. Miratu tamen pronιus me fluum. Doctior haud alibi percurrere pectine telas Et mire intextis ludere ima ini N. Excipit has leui qui mine Li a per urbem Labitur, se toto longius orbe vehit. - Instratos ridere utra niue se arte nitentes

Ridentis genium scilicet Vrbis habent.

Ad rempublicam quod attinet, praeter Magnum Palisum tam Vrbis quam Castellaniae primarium in 67 pagis & VNbibus 4 iustitiam, saltem prquentedo administrantem Scotitetsi iuri dicundo intra muros. Locum-renentem in Curia seu-dali praesectus, Amanmo est,te suum habent D. Vicariu, Omnesque solente nobilibus & fere haereditarij esse. Ultimus enim Amannorum haereditarius V Valeranus, Luxemburagicus tant D. Pauli Comesanri 339 munus id Comiti vendiadit. Ultimus Scolletorum Ioannes Gistellanus Ni uelae Dynasta an: I348 dignitatem eidem transscripsit. Ultimus 'si Rationariorum Castri iLocum-tenentes seudorum sic appellati videnturὶ Ioannes Claethoutius an : Ia 7 seudum

15쪽

suum ad manus Comitis reposuit. De magnis Baliuis stipra dixi Constabat porro Senatus olim septem Scabinorum Collegio, a Consiliarioru Tri bunos melius dixeris ex plebeὰ perpetuorum, Senatu in locum demortui alterum substituente , e quibus Praepositi a. annales assumebantur, prout in confirmatione priuilegiorum an: I324 narrat Comes. Mutatus autem Scabinoru numerus per Comitem, &an: Is 9 auctus usque ad tredecim, totidemque fuisse con' statan: I387 &alus. Anno autem I oo S I qi8 iterum ad septem redacti, an : I 22 denuo ad tredecim an: IAZ9 rmrii sus ad septem,& Moique ad nouem, quae ratio perseuerauit 1ia Vsque ad annum I sqo,cum authoritve Catiarea omnis rei p. fere ratio est immutata, statuto undecuar Senatoribus Collegio,cui Burgi magister praeesset,abrogatis dia Praepositis &Consiliarijs. Et habent hi ut cognitionem omnis generis Causarum, ita plenam in ciues eorumque res etiam alibi in Ae territorio Cortracensi GL Opidi ejus, existentes, etiam ha, bitantes iurisdictionem, & illi eorumque actiones ad Senaxum euoeari possint a quocumque tribunali. MUM Ad minores porro causas sine strepitu decidendas seps '' rem viri cooptantur,parique & numero & munere fuerunt

meesx anta38s. Ad pupillares quaterni assumuntur bini e primis Senatu defungetibus, & totidem a Comissarijs Principum ebecti priuilegio an : I 97 muniti. Ex subsidiarijs porro &ministerialibus reipublicae. Quaestores sunt an : I387 duo,

an : I39a unicus, &rursum annis post millesimum quadrin-S. Ais. gentesimum 8. 23.2s. 32. α alias sispius duo. Scribaeautem duo sere post annum 3 o8 fuerunt, ante an e 14oO Vmcus.

Syodici siue Iurisconsulti Pensonarii Ciuitatis nostra me-

meria duo, antea unus extitit. Caeterum cum Senatus pars

melior olim constari soleat Viris Nobilibus & patrichs,ego -- aliquot velut in exemplum prostram. Ex veteribus hic na- π itis gens Dinaria claros armis recenter Franciscum M

16쪽

I. B. GRAMAY. Iacobum fratres dedit. EranGloannem in ordine Senatorio Franciscum in supremo Flandriae Senatu consiliarium nostra memoria produxit. Gysia Ioanncm saepius Senatorem modo olim Consules& Scabinos, pronuper Iacobum Chiliarcham strenuissimum. Ex insitis stirps Grachita M. Praetores Consules, Cast ellanos olim,nonia memoria Galterum Schirueldς Dominum, filius Ioanne in obsidione Hul-stanaan: Is 3 7 desiderato;& Francisco Equite Ierosolymitano felice in eiusdem nominis . Mael stedae Toparcham,& sepius hic Consulem. I Valgia Praetores Praepositosque saepius , Luduui cum Mostauiae Dynastam patre Consulari editum nunc habet. Halevinia Baliuos Praepositosque olim frequenter: nostro tempore Gubernatorem Sueuege mi Dominum Virum Nobilissimum produxit. Ex intermortuis porro celeberrimi S in Senatu frequentissimi fuere Scaecchii, Boetelini, Vlienderbecam, CosteriJ,

ubi dominatos inuenio, dicam. Populi pars manu aut ingenio promptior uni ex A. Colleghε militaribus, aut 3. poeticis nomen dare consileuit. In

priorum genere fama & antiquitate eminet Georrianum ar-εuchabyleo utentrum,cui ut indulgetiarum thesauroS Pon- he.tifex,& potestatem extruendi sacellum an : I34a Episcopus, priuilegia ante annum 13 23 Comes largitus est; ita nobilis simi quique sua bonorarunt praesentia: nominatim an :I A 8. Matthaeus D. de Ham me. an: I ss Rogerius Haleuvinius, am1 78 VVilhelmus Heula Baro, an : Is 43 Iacobus Hor-nae Comes, an 'IIa 7 Reinaldus Brederodius ,an: Is y 9 G cmpiaci Dominus, Anthonius de Croy, an i 18s Gilebertus dela Bare Moseroni) Dominus , imo vero an: IA o ludis Gan- densibus Philippus Dux instar gregari) ciuisse miscens Cum Collegis hisce iaculatus est. Cur miramur Virtuti hoc S arti debebatur re dabatur. Hi enim prae ali)s consortibus c laudem

17쪽

laudem in ludis, victoriam in certaminibus, praemia in pπι ,. laestris meruere. Nominatim an: I39 a Ligniaci Hannonum argenteo ingenti scypho,& sequentis saeculi an . qo Gandaui duabus amphoris argenteis,an: et et Athi, Ι6 Virouiaci, &Audon aropoli, IS Arhegem h ad Lietam & Isegenai, 43 Bru-gis,8 o Dami primum collegis aliarum urbium pram itum

praeri puere, alias an :I3Ιpreti navom argenteam 7 marca-- rum pondere,&ceruum parem auratis cornibus Insula an:

18scvphum quaternis deauratis insistentem leonibus Ba palmae Artesiorum, SI Ipreti scyphum elegantem, IOIpreti iucundaS, 3Α Minariati, Is LotianiJ, 6- Gandaui, tertias abstulerunt. Alterum Collagium Sebastianaeum o virorum arcu Corneo certantium ante annum I oo floruit: & de more solet

in Curiali diebus festiuis rem diuinam curare,& audire, priuilegi san: I42 ornatum, S praemijs Condati Hannoniaman: I487, Louanu an: Iss 3&Brugis an: I 3 summo du ' rum amphorarum e solido argento, & Niuellae Cingulo aris

s aliae deCoratum. Tertium Bombardiorum, etsi paulo post annum Isoo e titisse constet,tamen principis diplomate an : ISII demum est munitum, sicut Θιartum gladiatorum an : ISF3 leges a Senatu accepit, hoc D. Adrianum, illud Barnabam peculiariter colens. Acuendis porro ingenijs Rhetorum contubernia an . I srsa Iprensibus laudata & recognita fuerunt. iij iiin Q rum Barbarianian: I 27 florebant cum legata eis certa pecunia,an: I 74 bacellum adornabant cum ab Episcopo,

indulgentias subsidiarias obtinuerunt, solennia in ludis praemia adepti Brugis an: I 3I, Slusaean: IA I Aldenardae

18쪽

I. B. G R A M A V. Isti Athoniani Fontanenses an: I FI o confirmati,alias ex veru stioribus reputati ,&anno Is 3 Hondstotae, I Ho Aldenar--dae victores. Cruciam ad extremum priores anno 14 φ I Bi u- gi S reperiuntur an o I FIT prima honorati laurea reuertisse.

Praeter quae sunt augendae pietati sodalitia ad honorem V. Eucharistiae, Deiparae, Martini, Caeciliae indulgentus ornata annis Is 18, o, 6o, 73. Ad rem acram quod attinet, ChilperiCum Francorum D. νε sae in

Regem an : 178 Crasmaro Episcopo Tornacensi si cym Regium in Tornaco cum aliqua iuris dictione in Flandris dedistetradit Meierus conformiter Arisino Tornacensi. Vnde ana. plius liquet Luduui cum Pium Imp. altaria Ia inter quae priumum Corturiaeense Episcopo adaugendum dotem Canonicorum transscripsisse magnarum postea litium inter Comites & Episcopos data occasione, his ius, illis possessionem mordicus tuentibus. Tradiderat quide illa Episcopus Comiti ara: io27 sed ad tempus Simon Episcopus an : a I 13 nihil

intentatum reliquit ut in integrum restitueretur, fretus etiam tam Regis quam Comitis authoritate, sed contrant-tentibus ijs,qui dicta altaria possidebant nihil effectum. Comes enim manu dc potentia melior retinuit , compensato tamen Episcopo in communione patronatus Canonicalis

recepto. Balduinus quippe Constantinopolitanus Comes aucto Castri veteris Sacello , quod nunc in domum capitularem est versum Collegium I a Canonicorum indauit cum Decano, dotauitque Censibus & patronatu Ecclesae Parochialis , mediocriter , Ioanna & Margareta filiabus voto exemploque paterno liberaliter respondentibus: & reperitur an: 13 8 Comes huius Ecclesiae ministros ab accisa oneribusque ciuium exemisse. Parochialis, quam dico Praesuli Turonensium Martino sacra, B. Eligium creditur habuisse authoreman: 663 Curtraci Apostolum cum Amando iure habendum. Late ad meridiem in agros extenditur, duos c a habere.

19쪽

habere solita squales Ian senius & Simonius ad Episcopales in Flandria cathedras evecti) Curiones. Beatus enim Amandus circa LiZam oratorium construxisse , quod hodieq; visitur, & Fratres ibidem collocass. Hospitalitatem curaturos legitur, & cst hodieque Praepos iura, appendix Abbatiae Fluonensis, ubi extat Clementiae Comitis diploma dantis

Hospitibus S. Amandi Comitatum de Γο narda bonam siue fertilem tcrram sonat 2 iuxta Curtriacum, qui complectitur non mediocrem agri trans Li Zani portionem. Fiat, g ..; Ad Coenobia qUod attinet, Franciscanum virile coepit an:

i 4ss authoritato Calixti III. & Philippi Ducis fauore lapidem auspicalem pangente Guli cimo Halcvvinio , fundo per Ioannem de Uriendi donato , impensarum portione bona per Iliamina Geys, Gulielmum & Martinum Noppe,

ossicinis & claustro ciuium eleemosynis breui adornatis, Templo per Gulielmum Barellis ex Minorita TornaCensi Sareptanum Episcopum dicato, quod furore an : IF 78 vastatum sacris an : 82 1equenti est restitutum, & incendio an :δ6O3 Cum toto coenobio absumptum, mox ciuium n ii quam satis laudanda munificentia reparatum, a Iacobo Blasico istiusmet conuentus olim religioso, demum Namurcensi, nunc Audomarensi Episcopo est dedicatum. - αῖ a. Dominicam Insulenses an : Isq; Sacris concionibus hic

vacantes aedes acquisierunt. s. Patres Socistatis an . II 8o aduenerunt, datarque aedes, sep

tennio post,& Sacellum S. Spiritus cum Geronto Comio senibus in plateam Castri transtatis; auctum deinceps aedificijs collegium aspirante Senatus munificentia non vulgari an: Iso 7 noui templi iacta fundamenta. Alterius porro sexus, ut Abbatias binas foris ubi coeperunt describendas, Mi; ..clu. pr.eteream, in Urbe Visuntur Blinasium vetus ante annum IzΑΙ cum dono Comitis domum dc solidos aliquot obtinuit, inchoatum , quod a Canonicis &Senatu anno I 2I . statuta

20쪽

I. B. G R A M A Y. 2Istatuta quaedam accepit: exustum a Gallis an :I3 3 eleemosynis fidelium resurrexit. Regularcs in Sina' male enim vulgus Sion vocat) coeperunt auctore Petro Heesse viro coniugato, qui superiorum permissu euocatis tribus Fran- Cis cani ordinis Virginibus Aldenarda domum suam in platea Castrian: 1 19 assignauit ipse postea in monasterium

Audomareiare se concludens. Virgin is autem an: I432 aC-

qui lita monasticis usibus com odiore domo in Neueiaries Coenobium aedificare coeperunt sub patrocinio Decani&Curionis Curtracensis, qui matres eligebant siue consti- . tuebant, donec an: I 47 impetrarunt numerum suum &locum augendi, &Confest orem proprium assisnendi potestatem, Templi fundamenta an: I494 iacta sunt Ioanne

Geys Praeposito primum lapidem ponente; dedicati arNouembri san: isor. Et utebantur coloris Cinericet toga& pallio, capitegio autem humerali nigro, donec an: IJo Praefecta Amal lina Sirellaeris laethaliter decumbens cum bona sororum parte suscepit regulam D. Augustini, pluribus annis usa Priore Coenobh Oigniace sis religioso, &Vi-

statore Priore Viridis Vallis. Francisanae Tertiariae nunc Ππω aegris operam locantes , olim mendicantes, debent prima

sita initia Graegorio Hooch stratano Pastori aedis Martiti ianae an: I II domum cum omni supellectile leganti. Transtulerunt porro se an: I433 aedes ab Egidio de Tolnare acquisitas, ubi an . I s73 Sacellum exstruxerui fuscis amictς. Virgines fisi ale opulentum D. Virginis Curantes, aegrisq;& peregrinis subseruientes regulam a Ioanne Episcopo

Nerviorum acceperunt peculiarem,&instituto isti accommodatiorem, priori S anno I 2Io cum a Comite Ioanna Ioo solidos annui reditus acceperunt. Cum autem an : IJay

Hospitale deuastatum esset, Comes trecentas libras Pari sienses an : 1318 ad restaurationem inuenitur contulisse, quas ciuitas ei debebat. Priorissa votis Virginum &inter-c 3 ventu