장음표시 사용
121쪽
ejusque Intensiones ac Remissiones , reetissim4 distinguitur si genere, ini Saturatam, de qua h. i. g.
1 Dilutam : de qua g. F. tac in secie dein, in Rubram Eamque vel Saturatam; de quas. 7. Et quidem dupliciter: I sexcelse. de qua g. 8.4 seqq. Τ&profunde de qua g. II.
t Violaceam aut Coeruleam eamque pariter in Saturatanas de quas I9. excelse, de quas 2O. profunde de qua g. 2I. t&Dilutam de qua g. ult. Ad hujusmodi Differendi modos ac species, discrimina quaevis reducuntur, Menaoriaeque sine negocio imprimuntur. g. . Purpura Saturata videlicet. Saturans rectius,in genere est, quae Atomos sui generis quamcompactissimElocatas habet, citra intercursum foveolarum multarum, aut coloris praesertim tertii generis. Ita primus, quod sciam, ego describo: claudo eos, qui alias, cum Columna c. i. g. H. pleniorem, aut firmiorem velfloridum, h. e. ibidem ex Pli
nio Tlores, qui Colore commendantur,provocantem, vocant.
g. 6. Purpura Diluta e contrario est, quae in materia laxius disposita est, vel ob interventum tenuioris cujusdam Rei, pr sertim Aquosae, fortitudinem suam, Visum movendi amisit, prout Cibus aquosus Nutrimentum etiam praestat minus stabile, ad saturitatem ducens, aut firnuria . g. 7.
122쪽
g. 7. Ac in specie dein Purpuram Rubram Saturantem vel pleni Fulgoris distinguo in Rubram excelse,4 Rubram
g. 8. Rabra excelse eri qua adeo multum habet Rube-dinis, ut quo longius longiusque a Cyaneo videtur recedere, eo propius propiusq; accedat intensae Rubedini, Mantum non Minium aut Cinnabarim aemuletur. Cujus generis Pulpura sub dispari tamen Intensionum ratione effulgebat olim, aut etiamnum est alget, e. g. in Rua purpurea, Cocco,
Sanguine, acca Molim imprimis incelebrata tantopere Purpura sibapha. g. o. Rose 'pureae exemplum ipse inculcat Columna, c. I. g. r. eaque adspectu nil esse gratius, paulo ante s. si 'ex Ptini, dixerat qualem imprimis Milesam, Plinio eidem dictam,celebrat Sach s. Gam morol. lib. I. cap.I6. pag. 37O.)quam Damascenam Lobelius, intense rubentem Camerarius,
Domesticam Puniceam Matthiolus, citante C. Bauhino linac Theatr. BOt. lib. u. pag. Si a sub Rosiae Rubrae titulo' appellat. g. o. Et occum dein Autor no et g. H. 3.) cum eadem comparat. Quo Nomine tres praecipue Res intelliguntur: I. Trutex ipse, dictus ne Coccifera, vel nex Aculeata
Cocciglandifera C. Bau i. lib. XI. Pinac pag. ry. aut O cus Baphica Dior Frutex surculosus, in multis Hispaniae locis, inque Gallia, prope Monspellum,nascens, foliis oblongis, in ambitu, inllar Aquisolii)aculeatis, accis rotundis, rubris, ad ingendum sumtis quam plantam omnium convenientissime Belgomini lib.i Obi c.i'. describit. II.) Baccae praesertim, famosissimi ejus Fruticis, vel Buna, Lentis magnitudine, aut Pisi minoris, colore Sanguineo rubentia, sed albo
123쪽
pulvere adspersa, ut habetri in Epitona Matthioli, p. 77 . ,
in quorum medulla generantur rubri II 'rmicut , unde Gallis Vermeillon ex quibus, antequam avolare possitnt, captis, fit Tinctura maturi enim redditi, vesicula, in qua continentur, rumpunt,& avolant, notante Ursino Ol. I. Anal.Sacr. l. 3. c.2ο. p.ro . Aliquibus silmpliciter vel anum Infectorium Italis Granida Tingere: ab usu, Sericum aut Seraceas Lane asque vestes Succo sanguineo animaculorum istorum, aut Succo Granorum imbuendi Germanice Schartach-Beer Gra
ce Κοκκ' unde Coccinea purpura, i. e. rubra Coccina He-
, quae occi, vel Vermiculorum ejus, Succo tincta est. Quam Vocem reperio in Sacris Matth et . . S. ε υα- χλαμα --, circumdederunt Ei chlamydem. Occianam vel Coccinum, substantive Apocal. 7. γυ- , ῆ22, η Πορφυρα - - ινω, i. e. Et mulier erat circumdata Purpurio Coccinoo cum quo loco conser mox
g. e Sed istud nostrum Coccus aut occum perinde en an id legitur' minime confundendum est v cum Cocosau Coccos de Maldiva, silc dicto apud Garpam ab Horto lib. r. I iist Arom. c. 26. Palmae Indica scit genere fructus angu-Iosos subrotundos, extrinsecus villosos, parandae variae su-Dellectili idoneos, inciis cortice perquam-duro, in vasa ac pocula ornabili constantes, ferente quo nomine tamen alios, ovales, ab his diversos fructus, depingit Chabram de Stirpib. p. 29. convenientes cum Nuce Medica, de qua gerim Clutius perstris . sive cum occis Orientalibus, vel Granis Orientis, Cocco Maldivensi multum minoribus, Coccu.
lis de Levante vel Cocculis Elephanticis,corrupte) aut Cocculta ossicinarum dictis noxiaeq; irrtutis; quorum Plam
124쪽
M AD CAP. I.I. I. I . I, ta vel Arbor, judicio Ejusdem c babriel d. l. p. 26. incognita, virtusque caeteroquin egregia sit, ad Pisces infatuando i ii-
g. Ir. Nec Confundendum cum Cocconisea, vel Coranria, qtice pro Cotino Plinii, vel Cotyno coriaria, habetur, ingendis ratione Radicum Ligni, non vero Baccae ullius pannis apta: sive cum Ficus Indicae Granis, Cocchenilli vel Cochinistia vocatis, apud Bauhinum, Pinac Botan . pag. y8. b.)quae nihil aliud sint, quam Vermiculi, Foliis adhaerescentes, tenui pellicula obducti, in India occidentali , .nati simili ratione,atque Besioni ante-laudatus refert, in fine dicti capitis aliud insuper genus inveniri, cujus neque eteres, neque Recentiores meminerint, Excrementum in Myrtis nascens, unico Animali vivo, Vesicula incluso, pra ditum sve cum Cocco Radtium, seu Granis rubentibus, quae Pimpinellae radici adnascantur, Serica roseo colore tingant, Cherme , vocato, suffragante Epitomatore Matthioli, dum p. 773. sub Cocci Insectorii Imagine hanc Censuram addit: Non recte, inquiens, sentiunt, qui Coccum Insector,iam, Cnermes, num idem faciunt sive demum cum Coccognidio vel Granis maturis rubris Laureolae,primo statim Vere, Flore purpureo, suaviter stagrante, stuperbientis.
g. 13. III.) Cocci nomen abstra iste obtinuit ipse Color tam Cocco proprius,aut Vestibus eodem tinctis 'uai, Rebus quibusvis aliis, competens, modo insigni utcunq; aliqua,aa Coccum plus minus Rubedine accedent ut impi inus in Char-mesin, vel Cherme o videmus, quem utique a Cocco distinctum quid esse, modo diximus. Nihilominus ipsemet Coccus etiam Carme in nomen interdum accipit; .coincidere eum Mrmes vel Chermes Arabum putatur adeo, ut decanta
125쪽
tisisimam etiam hodie toto Terrarum Orbe Cooemionem Cordialem Monspeliensium, de isto potius, quam Cocci nomine, Nomen suum ac famam obtinuisse, Olhermes vocari, constet rubore suo micantem a Cocco, cujus Succo m-butus Pannus, peculiariter Scarlatum dicitur, Coloribus reliquis, imo Colorum Colori velut Luci, albedini ambistiose quasi imperans, juxta illud Horatii lib. 2. Sat. 6.---- - Rubro ubi Cocco
minctas er Lectos canderet Vestu eburnos. Atque Cocci istum fulgorem a Poeta pro Purpura specie habitum fuisse, interjecto mox uno aut altero versiculo, Ibidem ex connexa Vocula Ergo, constat: Ergo ubi Purpurea porrectum in Vese locavit, c. g. Porro Sanguinem, ad exprimendam Purpurae Rubrae . saturato celses micantis naturam, superiis 3 8.0Exempli loco adduximus. Cujus asserti fidem ut operoseqvieramus, ob quotidianam tot Sanguinum, ex Homine ac Brutis emuentium copiam, ex mora concessa dein magis magisq ccerulescentem, haut videtur Opus Imo Purpureum miri olim Sanquinem notanter Homerus vocavit alicubi in XcOpitandis ad naturam rei Epithetisaptis, felix. Quem Latinorupostea Phrasis. Purpuream omit si Animam & similes, suntiequutar. Quare ex Recentiorum Scriptis hoc unicum saltein addam, quod insigniter facit ad Rem. Ita enim serabit dili-σenti mus ac politi imus utor, Eramus Francisit: sart. I. Ost uiis est-Ind. Lust-Gartens p. 39O. In dem Tongreicis Sina hanes eine arth sen o an Sing sintnennet aus derenHuih an einera liche Purpur- rbe urichtet. Menn man
126쪽
ga darinnie chei hernach, men si altivoli, an man h-rer Ohnesondrebahre Imbrahitaverin. g. 34 Nec Laccae, sive Nativae adhuc, sive ad formam Pigmenti redacta est hic obliviscendum. Quae quidem vulgo videtur ad Colores exestenter-Rubros spectares eandem tamen etiam, non sine mixtura Cyanei, tam floride Erubescere, pictoribus praesertim constat, qui temere utique agerent, si Aureum Colorem ex Flavo&Rubro missuri, Laccam Auripigmento adderent; quia Coeruleum in Lacca clam subrepit, desiderati Phaenomen gratiam evidentissime evertit. Quae fusius his verbis declarantur ab Aguilonio naererItur enim adscribi dum lib. i. Optic Propos . u. pag. i. sic ait Plurimam interest, an Lacca, an Cerussa qua itidem, sed simpliciter, Rubet in Aurei Purpuretve Compsitionem ad matur Sandaraca namg h. e. Auripigmentum , quod flavum est Cerussae tostae indua, aureum jucundum gignit; non
item vero commixta Laccae, quod haec Coerulei portionem habeat, quae uncia nativo Rubori, Flavas Sandaracae, trium SimplicI-um Misceliam producit, austeram ac inienusiam. Rursus Laccae ruberi, quae Gerulei quadantenus est particeps adjunc O qmdem Indico quod Coeruleum est in vi vidum Purpureum commutatur Sandaracae ver i,trita, ob trium Simplicium
congressionem livescit, se prosus austera evadit. g. 6 Imprimis vero maximam apud Priscos, Rubel Excestentis aut Excelsi Fustoris gloriam, preciumque prae aliis, nacta est Purpura Tyria Dibapha, h.e bis-tincta, ut excolumna, in praesentis Capitis q. r. discimus descendente voce a Graeco in , i. e. bis kβαπlω, tingo. Unde etiam βανῆ. ω, inti τ-go, ve Gergo eratque Baptismus olim Lavacrum immersioni utique, nec verticali tantum irrorationi aut irrigatio-
127쪽
AD CAP. I. g. II. 7ωῖ- π nis. T dapho autem Magistratus Romanus, an am preciosiore Purpurae genere, in Praetexta utebatur: tacete Cicero alicubi Gyrtius, inquit, noster δίζα φον cogitat sed eum n-fector moratur. Cujus Purpura Titulum Graecum, Romani quidam Poetae, tanquam eodem genio acti, sic circumscribuno Horatim nempe, lib. 2. Od. 6:-- - Ne bis inoMurice tinctansiunt Lanae. - -
Seneca, in Iercule Oetaeo, vers. 66, Nec Sidonio mostis aheno Repetita bibit Lana rubores; de Claudiamo, lib. 2. de Laud Stiliconis, vers 333: tincta simul repetito Murices lacintulimus pensis. --
Intercessisse tamen his etiam Pannis diversos gradus Tincturae suae,aut Purpurei excellentis Ruboris,uero per simile,imo necessarium est quis enim vel coeruli, vel rubri congrediem te in Tincturam nunc hujus, nunc alterius exturae, At mos omnes ultro citroque numerabit λg. 7. Sinis missis, adiuvAram Rubram, non excelse amplius,sed profunde saturatam,memor superius. g.4. diciorum, ut me convertam breviter, manc etiam Exem plo uno ac altero declarem dico paucis, ipsummet Aut rem nostrum,facere cap I. g.I3.4 o. Concreti Sanguinis mentionem. Et pene profundioris aut obscurioris, cum mistura coerulei,,Rubedinis, solent esse seseli quidam hortenses f. pleno. Omniti pro undis simam vero Purpuram beam edsaturanter tamen Visum assiciente, existimo esse eam, quae ex
Bitumine resplendet nigredini pene proximam, si standum agra parti
128쪽
j ADCAp. I. g. II. I2.43 partibus Dioscoridis, qui, citante Ipsum in ovando lib. 3.Mus Metall. cap. in pag. 379.yinter Notas genuini Bituminis, primam reser hanc, si Purpurae modo splendeat. g. i8. Saturatae huic Rubedini purpurea opposita dein fuit Dilutior qualem forte in Tulgis quibusdam, ex Rubro ccerulescentibus, ante plenam sui eruptionem, vel etiam dum sensim exolescunt,&Folia Floris habent decidua, quis
g. 0. Alterum Genus Purpurae, h. e. Violacea, similiter in Saturatam milutam distinguebamus. Et Saturatam porro statuimus, Excelse aut Profunde taleir g. o. Excelse aut summe talis, vel maxime florida, censetur ab Autor Cap. I. de Purpura, g Π. ex Plinio conspici in Viola Serotina, Conchyliorum, ut ibi scribitur e eris a. g. ri. Profundior aut obscurior, dicitur Nigricans, vel Plinio eidem' Colores term in Glauco, se irascentis mitis Ma ri, citante columna. l. d. g. n. Exemplumque ibi insertur isti purpureae Montanae, quam Hirtilius proin Nigram dixei it: nos non insulse addi hic posse Mamam hortensem
g. r. Violacea Dilutior demum notatur ab Autore no-sro, conspicua esse in Heliotropi. g. H. Amethysto, quem Iantlunum, h. e. Violaceum, αδ εροχὴν quasi vocaverit Plinim saepe-laudatus quo ipso de Gradualibus Purpurarum Disterentiis jam sit dictum satis.
129쪽
S. I. Muricis Vb ambigua. b. a. Murex pro Eminentiis acutis populorum, Carduorum, Tesaceornm, rex iis Purpurae. 5 3. Pro Purpura tota. Animali praecipue Mensis illata. g. 4. Pro Tinctura Sacer Murex quides. s. Pro Turbinatis quibusvis, Aculeo praeditu Murileguli, aut Muricileeuli. s.c. Muricum multae Species Murex Auritu maximus mar
. . Pro Turbinatis Aculeatis, Tincturae aptis spro Turbinatis, im plane saceis, ingenere. s. 8 Ath sic abusipe etiam Ero Buccino
S.I. Uricis porro iterata apud Autorem nostrum mentio P Afit, in diversis Capitis hujus locis, diversoque Sensiti. Quapropter in his etiam aliquis ordo quaerendus est; quem breviter .convenientissime existimo esse talem: g. r. Accipitur nimirum vox ea i. proprie Jamosissime pro Aculeiso Emmentiis, quemadmodum Rerum quarumlibet, e. g. copulorum Maris, apud Virgilium, aut Cacumi--m, ad Carduos Sylvestres pertinentium, 'pud Plinium, citante utrumque Hutorem Columna, hoc Cap. g M ita Testaceorum, aculeis longis aut brevioribus, crassis, tenuioribu ve constantium praesertim Purpurae, ibid. g. q. tanquam Animalis Testacei, Muricibus, in ambitu armati, a velut
130쪽
, AD CAP. LI. 2O M seqq. velut Munimentiam undique, ad Leges Fortificatoriae, muniti. Ita enim belle satis loquitur Ludovicub, cardus Nobilis Veronensis, in Descriptione Italica proprii sui Mussit, lib. 3. c. 3. hanc in Rem fortificata di mollipticate Punici come chiodi, con bellissimo ordine a se . g. 3. r. Tralatitie magis, Mampliatione quadam, I Turpura tota, vel Animali Testaceo, aculeato, ex quo Purpurea Vestium Tinctiira olim parata est suffii agante Columna,
cap. LI. 3. 2O. ZI.M22. Plinii, Ovidii, ac Horati autoritate ualens , quorum Verba ipsa nolo retrahere huc. Aut 3. in specie pro Purpura, Me s stati, Conchyliumque Graece iacta Column. l. d. g. 23. g. Vel 4.ypro Colore Purpureo, Pannisve eodem tin- istis. Ita enim Autor noster i. d. g. H. Idrim Murex, inquit, id es , Purpura, in dro incra, ex Driis Muricibus; scilicet Purpuris. Et consestim addit Sedse Murex rarius pro Colore ipso acceptu uisse,patet apud Virgilium &c. Et Sacrum Muruem simili sensu acceptum, Oisendas in Corpore Iuris Civilis, Leg.9. Coae de Vestibus Holoberis, Lib. II. his verbis: Resieraadulterino Colore fucata, in eciem Sacri Muricis, intingere non
g. s. Et quoniam Purpuri Animal est Turbinatorum tam Aculeatorum, quam Aculeo carentium, imo ingenere, Testaceorum facile omnium Regini adhuc laxius diducta est Murim significatio,&per illum notantur I. Turbinata quaevis, Aculeis pr.edita; quorum Piscatores antiquitus dicebantur Murileguli Rubrica de Murilegulis, lib. II Codo rectius sine dubio Muricilegi, vel Muricileguli vocandi. Protrahebant enim ex Mari non Mures, sed Murices, h. e. Tella