장음표시 사용
161쪽
Columnae eterba, de Purpura majore, o Imrice magno. pura Linguam inserens ad escam, mox intumescentem retrahere nequit, atque sic liguritione irretita prehenditur. Atii, Pu pura capi parvulis rarisque veluti minis in alto actis esca mdita cis dbmo mordacibus Conchis: has semineces,sed reddita Mari, avido hiatu reviviscentes appetunt Purpurae, porre- cIisque Linguis infestant. At in aculeo exstimulatae, claudunt sese,comprimuntque mordentia. Ita peiadentes aviditate Da, Purpurae totantAr, Aqua dulci necantur. g. 6. Aqua Marina utiq; gratum ipsis confert pabulum, sive ob alsamum nives, partibus superficialibus Globi Terraque impressum silve ex Cor telu Piscium&aliorum Animalium, in Mare projectorum, Quae in re tutione suilarage a se diffundunt, vitalis antea Succi particulas, una cum elementaribus aut aliis. Et hanc quam Marinam proin Purpura ingerunt, egeruntque non tam lusus, quam suarcommoditatis ergo, ut videlicet parte Alimenti hoc pacto Duantur,4 quod superstuum est, tempestive egerant. Eati hausta, opinio aliquorum est, pluribus diebus foveri, sustentarLg. . Ac ex diversitate .copia Alimenti, diversaque Duratione vel Tempore, indoleque Locorum , diversitas Mugnitudinis quoque pendet. De qua jam paulo superius Annotatione IX. g. . aliquid dictum est. Cui sequens Cainit ex Columna, edalio quodam Ejus Tractatu, Observation. Aquatifumo Terrestr videlicet desumturn, o Argumenti cognationem, ad scribanaris, hoc titulo: CAP. XXXII. Purpura Major pelagia exotica, corniculata. Ei, d altera Marmorea, sive Murice Magno.
162쪽
Columnae verba,de Purpura fore. Murice magno' Pliniis clavatas ob aculeos in orbem dis tos, sep enos fere: atque ob id forsan Latini Murices istas ct similes conchas, Z-pestasse videntur, quae ad militudinem Muricum essent assera atque clavatae. Murex enim Latinis idem quod Graecis, ob militudinem Bribuli herbae,fluctu aculeati sic pestati ad cujus ilitudinem ferre tribulisve Murices a mi-ialibus ad Defensam haberi solent, ut illisi si subita hosium eruptione in praesidio tutisnt, ut Maser Max lib. III refertur.
Omns etiam acuminata durities aliquando Murex dicitur. Virgil. eid.F. - acuto murice remi
Plinius o frium Carduorum capita muricata dixit. Utris folia pauca spinosa, muricatis cacuminibus. Ouiapropter Murices pro purpura accepisse conjecfari licet ex his nam ab Arso-teo purpurae tantum mentio habetur se a Latinis Purpura Ave Iurpureus color, Mure dicitur Martia Sanguine de no rotincras, ingrate lacernis induis, non hoc est satis esca sumus. Et Ovidius Nec quae de Tyrio Murice lana rubet. Non nesimus, Plinium Muricerpro Buccinas, . e. κόσκες ri o- telis, usurpasse, dum ait Purpurae vivunt annis plurimumst-ptenis, latent sicutMurices circa Canis ortum, tricenis diebus,crc.
quae Aristoteles ta Graece dixit, si πακοδε- - ζας ωλει ἰον τε ε τη θαλάHη-.i α -κήροκες. Et alibi Purpuram Buccinum ad tincturae usum apta recenset, dum ait Concharum ad purpuras ct Conchylia eadem quidem es materia ctc. Accinum ore rotundo margine tantum incisa, ct
163쪽
Purpuram clavatames rostratam, aculeis in orbem eptenis, qui non sunt in Buccino. Et alibi Muricis nomen, tanquam genus turbinatorum accepisse, dum firmiores testas esse a ferit, quam Pectines. Et tibi muricem appetiasse Concham, utros latere secosilentem, quae Mutiani Echeneis est. Et alibi Muricum generis sunt, quae Graeci vocant Glycia, alii Corythia, turbinata que,sed minora multo. Nos legeremm κηρυκεια, Herbo κήρυξ, eo magis, quod aeque turbinata ed minora esse idem referat, Buccinis cies parva forsan intelligens Ichia reponentes. Et alibi, omnia Miris animalia recensens, Muricem nominator, Tuccinum omisit, Purpuram suo loco referens si ramobrem subsecari nonparum possumus, orsan asserere, ni abiud muricem esse apud Plinium, quam buccini S3,onymum es turbinari genus ad Tincturae usum, vel Buccini e figis. At retenta Muricum derivatione ab aculeis, quibus exasserantur, ad disseren-riam Purpurarum, quae etiamsent muricata reliqua saceorum turbinatorum intestigamus, quae muricatasnt, alio quam Purpurae modo ut sicincet triplici ordine rigononribuli modo, quoquo versu reposita elatis sursum aculeis infesta, non in ombem, ut in Purpura me non recedente a Sondeletis, reliqua te rea grandiora tuberculis vel aculeis aliquo modo infesta, nec longo rosro ut Purpura,sed isio carentia ovam autem Pu puram intestigamin a Plinio descriptam, istam dicimus esse, tittor mammi o Zondeleti de AZ quam Neapolitrimnonei tito appellani si expeti opscatorio foro γν- iidianam: Speciesplures observavimu , Magnitudine, mlore, ais aculeis variantes. Rariorem hanc Exoticam, Pelagia
testis oeciem Roma babuimus dis 4nvisam, qua littorales no-
164쪽
86 AD CAp. 1 g. 28. 29. seq. Columnae verba, de Purpura majore iuris magno. strates quadruplo superat, decem pollices longa se quatuor
siverans diametro, remiss3 turbine tribus anfractibus contorto, ventriosa, ore circa columestam aurito, pari limbo elato Dio oris orbem altera parte adimplens, striasper ovum orbis dis as , ut vulgaris, habens, in quibus magni admodumor tres pollices aequantes aliqui contorti aculeisunt, eodem numero, contrario modo recurvi, se ideo Corniculatam appellavimus. Insummo longo quinque postices tubulo, desnens, duobus aculeorum ordinibin, oblique sursum tendentibus, re Zorum asseros teno etiam numero Colore ex albo pallante, ut muLgaris Rugis minimis ver) ct crispis tota Aesa obducta. Habitu ver vulgari adsimilis Marmoreae alter, Pelagi testae figies ab ista, crassitie, o magnitudine admodum dissat, mammoreaferessecie tribus aculeorum magnorum ordinibus trigonae, circuli sectione Hsosiitis, quorum Major ordo se crassitor in margine oris, alter minor ex opposito, tertius mimmus inparteposteriores non desunt alii intermedii, ut septem numero orbem majorem impleant, ut in Purpura Disserunt acules crassiitIe Insigni, curvitate ac etiam quia abi, se rudes appareant Rostro eis recurvo depresso lato admodum, brevi, re pectu Purpurae mularis, rugoso, ac isti in clavicuia parte, vetusius haerens rosum, umbilicum formantem mimo Oris margo undosa linea terminues , nec altera parte elato limbo aurito, ut in Purpuris aliis observantur uoue tem aequat longitudinci Romae habuimuόhujus anni initio, cum altas rariori /i, icthabis in reliquis parum dissert Huic congenere umbilicatas, modo ro-sratus,sed minores, longis aculeis, verum tuberculis eodem mndo dis itis varianus,servamus. iis deinde accedunt Purpurae
165쪽
fecies lia majores,sed tantum aculeorum vice tuberosis, in- tu favus, oris margine in columesia aurito magno es elato rostro longo est tuberculis circum ornato,ut inPurpurisRondeletii,sriis oblique densis ac per longum,imbis crisis, oris elatiss*tenis, tuberculos aculeorum vice parum inora crispa, ore elatioretimbo dorsoproferentibus Reliquis, cum Purpurast, non dissert, duplo major vulgari Hucusque Autor Cogor fateri, meipsum haud aeque in hoc dato Columnae capite omnia posse assequi. Sed hoc debetur festinanti calamo transscriptoris,
cui olim, ut mihi transcriberet, mandavi, vitiose notantialiqua quod nunc demum observavi, tore ipso, quem conferre voluissem, destitutu,. g. M Istam jam agnitudinum disserentiam silc ut di verssitati Copiae Alimentorum, indolique Locorum deberi non exclusiis veruntamen Caussis aliis, initio Paragraphi praecedentis dictum est: ita priusquam de Augmentatione, tritionis assecla, liscedamus,& transeamus ad Actiones Purpurarum reliquas placet de Loco Natali earum quaedam inspergere, ne hoc etiam comma negligentius transsillusse
videamur. o Locus talis Purpurarum Ig'tur est Vel Communis,
he naturet ipsarum ubivis conveniens, Aqua Marina, ut ex is uuae 6. dicta sunt, patescit indeque ad Littora uberrime capiuntur, Limosiis gaudent vel Proprim, Maritimi quidam tractus, ad haec vel illa Orbis habitabilis loca pertinentes, juxta quorum diversiitatem, diversos quoque Colores Purpuri haberi, inculcat Vitruvi T, lib. 7. Arclut cap. i3. dum atra Non habet in omnibiu locis quibus nascitur, Purpura unius genera Goram; sed Ssibi cursu temperatur nas
166쪽
ad Septentrionem, es utrum progredientibus inter Septentrionem se Occidentem, invenitur ibidum. Suod autem legitur ad uinoctialem, Orientem, Occidentem, invenitur Visiaceo
Colore. Ouod vero Meridianis Regionibus excipitur, rubra procreaiu potesate; ideo hoc rubrum Rhodo etiam L uia creatur, caeterisque ejusmodi egionibuo quae proxima sunt Solis cursui. g. io. In specie vero de pisanis mentionem injicit erembergius de irac Terr promissa cap. 3 illarum Tincturam punicam, aut quassi-Violaceam, emergere. Et Driae praesertim unde strum Sarranum ab urbe Tyro, vel P c a Regione, ubi sita fuit illa urbs, reputatae fuerunt omnium optimae, Fulgorem rubrum exhibentes. De quare jam supra. Annotat. V. g. ir.&13. fusius actum est. g. H. LQconicarum mentionem a Plinio fieri, Columna noster cap. i. g. . annotavit: qui ipse etiam Tarentinastin Dedicatione celebrans, Puteolanas praesertim a Plinio am- dicto laudari ait, proprium de iisdem judicium fert: cap.
I. g. 6. iam 'mqmens, opes senu Pyomontorium, iu teolano Mari, loco, nunc vulgo Mare Mortuum appestato, ubi Maris aestu non recgitur Portus L censetur, tim ab Vrina
Augue coneructus ubi sequentia subjungit: muntur etiam toto Maritimo tractu Auerati in Sinu Formiano, iam diacto, nunc Moia vivo Inque Maris Mediterranei ac Hadriatici locis plui ibus capiuntur.
Dii At pie k de H into demum quid dicam u rum mentionem ni factam viderem a Philonis c ad Hii, o Iib. 7. cap. is.)Ipse sit ued iis ellimonium perserre possem Ita vero scribit: Heneriis quando agebamuου, cum Gesta Pisce
167쪽
aritilis Purpura aliquot Philippus StroEius Florentinus, sec. Exidis contusis Purpuris excepimus Saniem Violaceam gratissimam Pluraque Natalia earundem Loca allegata videas a pud Clar. D. Sach um, lib. I. 'Grammarol cap. 6 pag. 37 . seq. g. 3. Tempus vero capiendi hoc notat Heresbachius in ea Ieganti suo Libello, liereutica inscripto, qui annexus est Libris suis de Re Rustica, pag. 8I6 Purpurae capiuntur post Canis ortum, aut ante VerNAm te V quoniam quandost ea vere fluxos habent Succo . Et Te u Generalionis ipsarum censetur Uer praecipue qu ut Omnia quasi turgent,&multiplicationi sui incumbunt Viventia cita illae agminatim com gregantur in Mari, ac propagationi strict udent. ' g. in Circa Gaeerat Vocm ipsam haec imprimis notanda veniunt Materia Modus, Effectus, vel multiplicatio Sui per ova a.
g. s. Materia, ex qua PurpWae generentur Rondeletio, postatianum, censetur Materia Putrescens. Huic ab aliis Li mus, Faveto, aut etiam Sanua superadditur. Ex Limo enim nulla re ampliu in in genere Ostreoderma quae vis nasci, seria, quod miroro persuasio est Tircheri, lib. u. Mund SubterriSeet L cap. 9 pag. 3 s. b. Limum, Vel Favaginem, quae e Limo Terrae& materia putrescente orta Merit, Merember fusi lib. 6. Hist. Nat cap. 7:,inculcat in oteles autem hac ex parte, Veritati accedens paulo propius, lib. s. Hist. Animal cap. Is. Satibam coniiungi cum Purrilagine citante Mosicaris ii, Muc cap. his verbis Nasce Ia Porpora non dasta cim stantione, a dat Mo, e da Materia corrotta nesta quati Iasiando una Spuma, comesaliva, iis moltiplica, come scriυὶ
168쪽
g. 6. Per quam undecunque etiam ex Purpura deductana, certe tamen Principium aliquod eminale , animalculis istis Proprium, subtilis naturae, in spumeo vel Salivali corpore tantisper recubans, merito intelligimus, sicut Semina reliquorum Animalium, imo Plantarum0 h. e. Aura Genitales sumia e puritatis, subtilitatisque in vehiculo crassi, viscidioreque natura recondidit, ne justo citius dimitant,&Specierum, per propria Seminia, propagatio fiat irrita. g. IJ QU9d Principium Genitale Animalium, Min specie Purpurarum, etiamsi cum Pan ermia Rerum cognationem non levem habeat imo maximam sui partem ex Sphaera Unsversi sit deductum; Semine Generati tamen illarum,
ut ber Panchymi c. lib. . Sect s. cap. q. pag. FO J. a. appellat, propterea minime acquiescendum est, quia caret Modificato Si tu Mordinatione particularum, quibus ad Purpurillam producendam opus est. Qtiae modificatio potius ipsi
Purpurarum Corpori divinitus demandata est; prout organa earum se habent, juxta talem conditionem eorum etiam Character peculiaris toti Oeconomia Spermatis imprimitur. Hale quid deas Operatrices vocare possemus cum Marco Mari ,celebri Rohemiae Medico ac Mathematico, cujus Liber de iis, ex Ingenio sublimi natus, meretur Lectionem Petri Johannu Fabri modo dicti verba veruntamen adducamus: Fiunt, progignuntur Semine Generali se Spiritu Seminali Aqueo quod pedetextim Calore Solis in locis peculiaribus disponitur, es animatur in Conchas. Non enim Ovapari. unt, nec Semen habent particulare, progignantur, sed Vitam
suam habent ex Chaos Aquae, h. e. ex Spiritu illo Generali, ni AEquis incubat, dcc.
169쪽
AD CAP. I. g. 28 29. seq. Ig.i8. 2 D ' generandi pariter, ob quandam obscuritatem, diversam hominibus conjecturam peperit; nec fatis liquet, an ad Purpurarum genestiniussiciat la Genitalis mamoris Eriso vel opus insuper sit ransfusi neri uadam,&oestro Veneris, inter utrumque SeXum, praegresso. g. io. In Simplici mus e Salivatis aut Spume Humoris videtur scardus ex Aristotele acquiescere, antea g. II. laudatus. Cum quo consentit Inson sid. Aquatilib. Exsanguib. pag. 3. a. dum ait E it in Terramid, quod continebant. Atque eo in loco Purpuriri minutae oriuntur atque concrescunt. Imo, si exenplum de Ostieis huc quadrat, nec plane de vetitate Histori e dubitandum sit, verbisPraeclari D. ormis lib. 3. Mus cap. 7. pag. 2D . Mirum est, quod refert
Petrus Gylsus, Se a reis non pauci secta fidei accepisse, ' an-rinos Ostrea serere es eoru quasi ac seminare. Id ipsum enim in Aquam injectum, ad Sa ima adhaeres cera, ct Osrea g. ro. Per BransfusioNem vero intelligo acturam Liquoris permatici, de Purpura una Animali in alteram. Quod utrum Frictu fiat, vel Insculatione Cornuum mutua, non liquet Amrictu utique Propagationem fieri, existimat Tregius, lib. 33. Quaest. Phys pag. lo2ψ scribens: Verno gem pore mutuo a frictu Lentorem fmdam Ceraestivant. Quor sum reser, quod ipse utor noster de Purp. cap. I. g. o.
f. ri. E secta Generationi Purpurarum is vel pro xime, Oetia vel ultimo, Individua cultiora ipsa, in quibus Species propagetur, aut Purpurita.
f. H. Oma quidem μrpuris denegari, modo g. 1 .)ra uiro percepimus sed benigniores simus in admittenda
170쪽
aut explicanda voce ovi Oetum Doctoribus in Anato me nostris hodie est, quaevis enitura etiam recentissima quam Membrana ambit orta, ut mihi videtur, ex necessitate ma textae, sicut pellicula Pulti obnascitur, quod calor particulas viscidas in vaporem non potuit redigere. 'inde Humor genitalis intra Membranulam magis magisque elaboratur, irritato ibi Spiritu Architectonico, a vicinis Caloribus, ut alia occasione dixi Perindeque est, sive ova extra uteros ponantur, sive non magna sint, aut parva conspicua, aut inconspicua; Salivali Spuma interdum innatantia cortice duriusculo vinita, aut minus rotunda vel Ovalia aliquandiu maneant, aut ob flexibilitatem laxitatemque genitalis suae Membranulae, directionem peculiarem sui Spiritus, statim Spirales quasdam convolutiones exordiantur cujusmodi Osis Spiralibus Cochlearum aut Limacularum corniculatarum, recentissiimisve Eorundem Fceturis, aliquot millies millenis hinc inde consipersa, tanquam nive aut grandine,
uidere est passim in littore Maris Balthici, Folia Quercus Marinari ut imprimis clensordae, tribus abhinc Militari
g. 23. Purpurarmn Ova vel Semina itaque aut Spumam earundem proliticam, similiter in I ad Scopulis Plantis submarinis puto allini unde superventu Caloris Radio D Solarium, per angulos acutos ex alveo Maris resultantium, Calefacientiumque ibi ruerentia Corporato rius, quam ut indifferente Frigiditatem in lignem locis sub- marinis debeamus tribuere, cultius cultiusque efformantur tenella Purpuristarum Corpora, muricata ipsarum Species