Aphorismi politici et militares L. Danaei, expliciti mille et amplius exemplis, in usum togatum et sagatum

371쪽

344 ' αν Horas Mi P t IT acr indictum, ut omni militia se exuerent , qua re contumeliose habiti protelatur adhuc beIlum in vindictam. Lmdovicus XII. Gasi. Rex Hereetios , quos rusticos intra montes natOS contumelio. focaverat, in te concitavit maximo rerum siu-

3 Ut firma inter ordines Reipub. concordia stet: illi eas leges condere debent, per qua ordines maritari Sc inter se contrahere coniugia possint. Hoc enim modo maxi-ὰ coa- Ieicit Respublic. Alioquin alii ab aliis sperni Prorsus videntur Iestque ea res magnarum s ditionum causa. Lex de maritandis ordinibus

E. Cum Decemviri integibus xII. in sanxis.sent , 'ne Patritiis liceret cum plebe connubio jungi, Canuleius tribunus plebis hanc legem a rogari petiit , & sanciri, ut plebis & Patrum Oonnubia promiscua essent. Cui Patres veli

menter restiterunt cum tamen ad civium conis cordiam, in qua civitatum salus est, nihil ut ut lius. Tandem igitur Canuleius hoc obtinuit.

In Reipub.administratione,quae nondum facta lunt, fieri, de induci possisnt, si modo sunt Utilia. Neque enim insolitum quid, si utile ,

- repudiandum. In oratione Canuleii.

s Nimia unius ordinis Reipub. m sua dignu' eate sibi retinenda, millique alii communicanda*bstinatio, magnas saepe . easque inutile dc ipsi met illi ordini funestas contentiones parita Sic de non marita lis ordinis. O dealtero Consolo ex plebe creando leges frustra a Senatu imperita. E. 17, plebiscito cautum apud Romanos notat , nequis eundem magistraeum intra annos decem rePeteret, & hoc graviter in ullo Casa improbat Sueto. inquiens F Prae-ἶravant

372쪽

gravant caetera facta dictaque ejire, ut SP atunus dominatione. S jure collis existiment. Non enim honore modo ni natos recepit., ut conti nuum consulatum, perpetuam dictat tiram. insuper praenomen Imperatoris, statuam inter re

ges, sed etiam ampliora humano fastigio tibi decerni passus est, sede auream in curia & pro tribunali, templa, aras, simulachra Juxta Deos, ac nullos non honores ad libidinem cepit dc dedit. Dio. seribit libro 36. Pompeio , ambientesiam mam praefecturam exercitus triennalem c5Ma piratas-Primum hCC ac praecipuum dico, uni alicui viro tot imperia committi, eam rem experientia ostendit esse periculosissimam. Nequeoni in Asario alia caula fuit, cur talem se gereret, quam quod brevi temporis spacio tot bellorum administratio ei credita, consulatus sextus intra Paucissimos annos mandatus est ; neque quam quod postea quam multis annis absque intercapedine exercitibus praefuisset, postea di- .ctator, ac deinde consul creatus fuit. Ea unitatest natura hominum, ut poliquam multos annos in potestate transegerint , patriis moribus haudquaquam sibi vivendum ducant. Magnae enim potestates , immodicique honores etiam hujusmodi hominum animos ad fastum ex tota

.lunt, corrumpuntque ..

. Carolus V. Philippum filium sceptus monuit, ne, alique ex ministris multos annos praeficeret no gotiis magni poderis; addens ratione, quod dii : turnu regi me sit causa nimiς deinde auctoritatis. - Seneca Omnis nimia poteria saluberrime brevi -- Iate constringitur. T. c. Nihil tam civile, tam uti-- le, quam brevem potestate elle, quae maxima est. Salubre ho et est consiliu , tu impei ia poli 'ra sine te iιὶPOraria, nec in unius mauibus diu resideant. . P. F Πλπι

373쪽

δὸς Ap MORIs M I POLITIO Inamaeo Ingenio sunt homines , ut postquam , mulium te poris in potestate transegerint,p triis moribus haut quaquam sibi vivendum duiscant. scatui. apud Dion.) Florentia olim lex fuit ne 'prior Reip. intra triennium , ex quo M., gistratu abierat, eundem petere posset. Leo. Aret. 4. hist.) ibidem cautum fuit, ne Reipub. in Perpetuum crearetur , sed annua esset illa dignitas. ι I p. 6 Ut firma inter ordines Reip. stet concor . . dia , .licere debet ex ordine inferiori in superiorem virtutis ergo conscendere, ut spem eorunisdem praemiorum, quotiescunque meruerint , consequendorum, viamque liberam inferiores ordines habeant. Sic sancitum ut etiam expube

7 Saepe plebs potius ipso jure & honore sibi

eoncesi, potestatis contenta est, quam illius u-su , ne nimirum a potentioribus videatur spre-' ta, si sus illi negetur. Sic electi Tribuni Militum exstis patribus a plebe Romana. Idem repetitur lib. s. . in Guanlii capitolini oratione. . 8 Centorum, qui in singulorum censum, mores, actiones & vitam libere , & sincere tamen . inquirant, potestas in quavis Rep. bene instituta est necessaria. Sic elacti Rama. E. Geraevenses pro Censoribus Decemviros , quos ipsi Seniores vocant, ex Senatu creare s lent, quasi magistros morum , qui tanta severit .ite vitia. castiga fit, ut vix ullum scesus tam parvum & occultum sit, quod inultum reperiatur: Nec dubitan dum est , quin Rempub. si non armis & opibus, certe pietate ac virtutibus florentem liabituri sint, quamdiu Decemvirorum pG testatem in censendis S puniendis civium mo-:ribus tuebuntur. Nulla ibi in publico lupanaria,

nulli

374쪽

tabernae , quae multae alibi confusionis causae 'iunt: non vagabundis non ebriosis locus datur saltationes , choreae inhibitae, otiosis, mendiciique austerae minae sunt nisi correctiones , abactionesque sequuntur ; ad summam defaecata ibi mores de religio orthodoxa Rempub. floridam renent. Vnde Botinus in . methodo histor. Gravis censura morum ac interdictio sacroruin Rempub. Genevensem florentem inicit. . Dion. lib. 4o .hisor. Censoris potestas erat,qua privatim quoque in vitam cujusque inquirendi, meritosque infamandi. jus habebat . Plutarchus in Catonis vita , censuram dἰxit.

honorum omnium quoddam fastigium sui sta Romae, in Republica , cum ingenti auctoritate inquirendi, & statuendi in mores & vitam

hominum. ac , 9 Factiones in Repub.sunt magis populis exutio, quam bella externa , dc fames saepe ex levibus causis magnas seditiones excitant. Me

E. Nihita Principe requirid vulgus , quam panem & frumentum in foro. Cererem &Ba- .chum de Otii dulcedinem innocenti stupiditate solit: raro in alios, quam qui adhaec numina sua avaras manus porrexerant, exarsissς legitur: eaque hona sua pertinacius defendit, aut it re- .upar4tum, quia sola aestimat, horum intuitu omnium aliorum obliviscituro Fosn in noLad Tae. Inde Tiberius ut factiones & famem verteret, saevitiam annonae incusante plebe R mana, ita tuit frumento pretitim, quod emptor ponderet, binosque num os se additurum negotiatoribus in singulos. modios. Tacri. 1 I.

375쪽

I 'g Ar Mo Ris Mi POLIT tetro obsidio absque parato commeatu non tentanda . aut sulcipienda. Sic Os y ad r-

Ii uuae primum vix a plebe Iimpetres , tem roris tucccilii plane ab eadem & quidem lubenis

te obtinebis. Sic redditi Ardearibus agri ap&be Rom.iu tercepti. IL Agri ne deserantur , est a magistratibusta prospiciendum, ac proinde ne rustica plebs saepius per ullam occasionem in urbem vocetur aut in ea retineatur,fames enim statim sequitur. . Sic Roma Geganio er inenenio CossE. Agricolam non disputatione sed usu fiet hait Celos in pro amio i I. de Med. igitur opus est, ut rustica gens ab urbe absit,& falcem & sarculi1 ad callum usque in manu vortativa sicut dilige .ri cultura pretia praediorum ampliantur, ita si negligentius habita sint , minui ea necetheesti Callistratus init. non infelligitur 3. par: s. T. deitire fisci. Multum vero fami decrescet ,' si Prin-

ceps fundos suos patrimoniales, & quicquid in domustica ejus haereditate est,coli jubeat,& inde redactas opes publicis vectigalibus jungat. Qua curam hodie haec facilior popularis pecuniae ratio atque fiducia pene evertit. Negligi enim parrimonia illa Regum tanquam angusta' aut laboriosa aut denique ad privatorum sortem a cedentia incipiunt et mox in gratiosos homines divi li . pignori dari, veraque aut simulata emptione excidere. Ita innocentissimum vivendi genus omittunt de suo vectigali, illudque tribuistorum instituum praedae proximum , Fosn. io

Iopas ad Tac.

M in Democratico statu non tolerandus , qui plebis animum privatis largitionibus, .qum ex publico fieri debent, delinit. de sibi siccone Eata

376쪽

E x L i v I O. . 349ssat, ut ab eo uno plebs in omnibus velit a Rege Pendeat. Sic MeliιM Roma ocrisin. E. Benevolum lectorem ad vitam Cosmi I. Magni Ducis Hetruriae remitto,descriptam ama. Plo volumine a Ioh. Bapt. Cino; in qua . videbit quomodo plebem sibi devinxerit, adeo etiam ut e cive factus sit M. Duxisi ii bellum implacabile suscipere volun

totum populum aliquo horribili adversus eum, quem bello aggredi cupiunt, facinore prius plicant , ne spes ulla pacis e in eodem postea, Concipiatur Sie Tolumniin Fidenates implieuitiis In summo belli discrimine summa pol state, eaque extraordi uaria, quae omnibus rebus, cum imperio summo prospiciat, opus est. Sic indisseisiimis bellis Dictator a Romanis creatino. . Is In Democrat co popilli statu usqueqtio Magistratus omnes populo lubjici ritur, &cois municentur, nulla quietis spes . Vbi iidem Plebi subditi fuerint, summa quies. sic Roma T. iis O Cn. Iulio Osis r 7 In nocturnis cir multibiis parvi s equitum usus est. Estent in ea turba moderatu dissicilis in

iebris. Sis A. PoV8 sumius dictator . E. Imo quςcunque nocturna certamina evi

tari debent, quod rebus nox, quς tollit ab iis ju- .dicium, maxime adversaria est. 18 Magna hostibus trepidatio injicitur , squum castra nostra veniunt oppugnatum, ips rnm & castra expugnatum mittamus. Sic M. Posthum ius dictator. I9 Pestis, aut fames, aut bellum , aut quaevis alia diuturna Sc publica calamitas , ut pluriamum Praetextus assert, ut multiplex religio dc

externa tune invadat Rempub. ac convalescar. Raque tunc temporis ne qua .inducatuc verae re

377쪽

so APHORISMI 'POLI TIerligionis corruptela , maxime cavendum est a magistratu. Sic L. Sergio O CULE. Bellum hodie Germanicum subnescio quo . complemento criminis laeta Majestatis, iubvertit orthodoxam religionem in Palatinatu, Ducatu VVurtembergico, Bohemia, Silesia & multis urbibus imperialibus ., substituta idololatria pontificia. io Bellum ut sit justum , per seciales semper . denuntiandum; res repetendae, &nomae apud hostes injurios querimoniae exponendae. Sic Romani etiam adυersu Teiente , cum 'ibus iniu- eiarum dies exierata

E. Luioυicus XIII. Rex per Fecialem suum talem de nunciationem fecit Infanti Hispano Bruxellis anno curans eam publicis

Iocis astigi, protestans de injuriis sibi factis qhiae

essent belli causae. Fecialis vero munus ritibus quoque suis, de quadam velut religione peculiariter definitum hic de formare estet nimis ope- . rosum .' 2I Complurium imperium est bello inutile Nam tendendo ad sua quisque consilia , dum . aliud alii videtur , aperiunt ad occasionem locum hosti. Livia'. E. Cum duces in diversas sententias sunt secti, atque alii hanc, alii aliam probant, nihil eorum quo consuluntur peraguntur , sed unusquisque aegre ferens suam sententiam non Ua-- latile , negligentius ad tem gerendam accedi .

Agath. lib. q. - Nunquam in uno exercitu Hispano duo Duces reperiuntur simul , qui universali imperio praesunt, alterum alteri cedere oportet. Duos De Os in uno templo habere non est necesse, respon-ribant Lacrificator Marcellio, cupienti unam

378쪽

Ε x L I v r o. 3 I Naedem exstruere Honori ct Virtuti. Postquam . loquutus esset comiti 1 tabuli , secessit ab eo sejunctis castris , ne ejus imperia exspectaret, nedum reciperet; nam spiritus ha- bebat tam altos, ut nulli quam sibi ni et ipsi obedire vellet, P. Matthaib. 3I V. Gal. 1 familionius, o navibus & 8 Anglorum millibus, Gustavo re- in subsidium veniens , quae ejus erat ambitio, leorsum ducere exercitum atque per se . bellum quasi aliud, gerere volebat e quod Rex nullo admittebat pacto, ne gerendo bello marulum videretur habere, vel consortem, qui solus bellabat; sed haec cito composita sunt, cedentqaussu sui Regis Hamiltonio , qui se imperata a .

Gustavo facturum spopondit, atque cum SueciS se conjunxit. Pet. Eapp. lib. 2. de bιδε .

21 Est boni Magistratus, suorum animos Ob -- cladem acceptam deIetios , publicis edtois 5 scliptis in bonam spem erigere. Sic Ma=nercvs . 23 Novum genus armorum & inauditu in non modo terret hostes, sed etiam fere primum victoriam affert. Sic Fidenti. - 2 Eo facile im penditur labor, S periculum, .

unde emolumentum , atque honos speratur. . Liυius E. Alphisnsus Rex Arragonum , cuidam sua- .denti, ut otiose dc vciluptuarie dum possies, vitam transigeret, nec corpus suum tot tantisque laboribus exponeret, respondisse fertur: Non temere a Romanis honoris templo virtutis

templum conjunctum , in quod nemini , si per virtutis templum ingredi liceret, tu intelligerent homines, ad honoris fastigium non voluptatis via squae deliciis atque illecebris assiuit

379쪽

AνHORIs MI POLITI cI sed virtutis aspera de salebrosa esta enitendum. Alexandri Magni verbum est: Quantos sustipemus labores, ut in theatro bene audiamus Athenis . : Nemo laudis cupidus fuit unquam improbus. Es chio diutius vicinos bello exercueris, eo forinidolosiores hostes habebis. Sis volsc-erciti a Romanis - 26 Magnam in pugna victoriae occasionem praebet, si equites ex equis de silentes in hostium pedites pugnent , & equitum hostilium equos confodiant. Sic in pugna adversus Volscos C. Sempron cosi. egit. E. Hic modus inventis stloperis hodie est an

liquatus, dc merito.

della illic fortiter & constanter adminia

strantur, ubi ab Imperatore exercitus cladis acceptae , vel victoriae non relatae ratio senatui

vel populo reddenda est Sis .masebat.

E. Cuius yraechm cum ex Sicilia venisset, . 'ationem ad populum habens haec verba inseriauit. Ita versatus sum in provincia, ut nemo Verci dicere possit , assem aut eo plus in ramneribus me accepisse , aut naea opera quenquam suia

ritum fecisse; Biennium sui in provincia, si ulla

meretrix domum meam intravit , om filum nationum postremum, nequissimumque me eia se ex istimatote. - 28 Nemo civis unus tanti esse Reipub. deber, ut parcendo uni, malum publicum oriatur, Velinultum relinquatur. Sic Gempronis flum. .

R emistoetis in vulgus spargebat;Αristiden, dum omnia ipse judicet, sublatis tribunati regnusibi multo stipatum satellitio parasse.Itaq Osira-cismoΑristide in exilita ejecerut Athenientes, gloriae invidia, metus tyranidis nomine pr e in Gsα

380쪽

Ε x. L I v I o. 3r Servorum seu Mancipiorum conditio du-rror eos ad conjurandum advenus dominos , vel Rempub. ipsam, compellit. Sic Romae anno Sie Servile bestum poma ortum. 4 3o oti cum in bello discordia inter se est magnarum cladium causa. se Romani funduntur,ab GEquis, ob discordiam L. Sergν. E. Cum exercitus Germanorum Principum urbem Cliviae Ressam ob sideret , inter ipsos du- .ces belli non bene conveniebat, unde Hispanus miles in urbe Reesa praesidium tenens instruis

ctu In Germanorum; exercitu in omnino ab viis

be profligavit, Anno Hems rellius inportu Gaditano classe hostis expugRata, Hispanum ad desperationem egisset, hisi induciae constantem victoriarum cursum inhibuissent r. at Onies t ut infidae pacis &dati otii damna recompensetis , selectis classi praefectis . qui mortis timorem n ni admittunt 3 militique fideliter ex publieo stipendiis

solutis, incuinbue remis, sic brevi, qui modo im-Pune per maria vestra Vagatur , rapinis auctus hostis dejicietur, vobisque liberum Belgici maris imperium & libertas patriae restituetur.3I Ex magnis multisque victoriis in exercitu negligentia i quae, ni corrigatur . tandem exitialis est oboriri solet. Sic qui ct Volsci saa ervilio dictatore. E.. Fons hujus vitandae aemulationis procedit Lepicule ex falsa imaginatione, quam quis de se ipse habet; & ex contem tu Sc vilipendio de alterius persona 8c meritis eunde fit ut nos stimemus superIores aliis ducti falsa opinione nobis merito deberi praecedentiam.Volumen conscri berem, si exemplor si abundantia hic ponere Vel- . quot praelia iniq;depugdata, quot urbesexpu-