De simplicium medicamentorum facultatibus libri undecim / Theodorico Gerardo Gaudano interprete

발행: 1543년

분량: 487페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

331쪽

pACULTATIBVM LIB. VII. 13

quadam partium tenuitate.

Nyrtus, ex contrariis substantiis haec planta constati vincit tamen in ea frigidum ter renum. Habet vero etiatri tenue quiddam calidum. Itaque valenter desiccat. Porro tum folia tum germina,tum ructus,tum succia non parum inter se in adstrictione dissident . Porro quod ramis trunco ad nascitur tuberosum quam quidam myrta danuncupant, quatis dictis siccius est,tato laesiccat &ado stringit vehemetius. Quida id tondentes reponunt,postis ea vino subigentes in pastillos formant. Folia item arida viridibus plus desiccant: miscetur enim virentibus humiditas quaedam Porro succus non tantiim ex vi retibus foliis exprimitur,sedin fruetu. Restringendi vim haec omnia habent tum foris imposita, tuna intro sumpta in corpus: quod scilicet nondum ullam deleteriam aut purgatoriam substantiam habeant admistanti

Moly,hoc quidam vocant Pega non agrion, hoc est rutam sylvestrem , Nonnulli Harmolan Syri Besaian, sicut Cappadoces Moly quia radicem habeat nigram, Horem lacteunti vis eius tenuium partium est,5 calida tertio ordine unde Oc

332쪽

THEODORICO GERAR Dodano interprete. A V.

V itaque reliquum est facultatis secundum naturam, id hoc libro dicetur: nec id quidem omne, sed tantum esse tricium qualitatu actiones. Nam totius substantie piatarum opera postea per se expona Commonefactis itaque lectoribus de iis quae supra tractauimus, nempe quod cuiusque simplicis facultatis in maioris minorisque ratione di scriminationem quatuor ordinibus notauimus, quodque perspicuis limitibus cuiusque ordinis latitudinem circu- scripsimus, tum quod inuenienda ium facultatum rationem quidam ac viam docuimus,liorumque omnium de monstrationes consecimus, ac scopo posuimus cuius que facultatis iudicandi normastum peculiares tum 5 nuines sic a in reliqua adiiciemus, hortantes, i qui sit qui insuperioribus versatus non sit, ut aut haec omnino relinquat, aut si amans laboris est, ab initio prius totum opus perlegat. Siquidem prius quam in illis exercitatus fuerit obscura omnia Hei non strationis expertia videbuntur dicenda.

Ardi spica ex calficit excessu primo, desiccat secundosa in completo. Composita est ex adstringente susticienter substantia, lacri calida non inulta, quadam leuiter amara ex his constans facultatibus radix ad tecur,4 ad stomachum rationabi-

333쪽

sACULTATIBUS LIB. VIII. is

lationabiliter conuenit tum pota, tum extrinsecus imposita Vrinam ciet,morsus stomachi sanat, in ventre ac in testinis consistentes fluxiones desiccat,ad haeca eas quae in capites thorace. Valentior est vocata Indica,quq nigrior est quam friaca.

Ierardus celtica,hoc es Gallica.

Nardus Gallica iam dictis similis qua dantenus in genere facultatis est: caeterum ad omnia imbecillior praeterquam ad prouocandam urinam. Si quidem calidior illi, est,sed minus adstringit.

Nardus rea, hoc es montana

Nardus montana, quae thylacitis, pyritis nuncupatur, plurima in Cilicia nascitur sed praedictis debiliora

Ferulae se me ex calfacit Mattenuat Carterum id quod intus inest, quod mediissam vocant,adstringentem qualitatem participat, cuius nomine sanguinem spuentibus coeliacis conuenit.

Napy calfactivi desiccat ordine quarto.

Narcis 1 radix usqueadeo exiccandi facultate pollet ve maxima ulcera conglutinet vel ad incisione usq; , quae circa tendones accidunt. Habet vero quiddam absterso .rium: attractorium. Neur s. poterium. Neuras,quidam Poterium vocant desiccandi absque morsu facultatem possidet,adeo ut ter uos incisos glutivare credatur Radices eius potissimum eiusmodi vini obtinent quin Hecoctum earum quidam exlubent iis quibus affecti sunt nerui.

Nerium, aut Rhododaphne.

Nerium aut Rhododaphne notus omnibus nutexi fori quidem illitus digerendi vim obtinet. Porro si inatro in corpus assumatur, perniciosus ac venenosus non V ij tantulo

334쪽

GAL DE SIMPL. MEDIC tantum hominibus sed plerisque etiam pecudibus est

Nymphea tum radix,tu in semen desiccandi vim habet citra morsum. Itaqtie ventris profluuia cohibet, semenq; sue per insi)mnia, iue alio pacto immodice profluens retinet. iuuat porro etiam dysentericos . Caeterum nymphe qua candidam habet radicem,potentioris est facultatis, muliebri medeatur profluuio Veri, haec, ea quo rue qua atram habet radicem, ex vino nigro stero bibitur. Porro nonnullam habent quoq; abster Agendi potentiam itaque alphos sanant 3 alopecias Ca terum ad alphos macerantur aqua,ad lopecia pice liquida. Sed ad haec aptior est ea cuius radix nistra est sicut ad alia,cuius alba Anthium vocatur etiam phalantum . semen digerendi vim obtinet.

. . . . . . XyΠ : Vid in Xyrida tenuium partium at tractoriae digerendi,ac nimirum etia desiccandi est facul talis cum radix sum multo etia amplius fructus qui quia dem urinam ciet, lienes induratos fanare potest.

Niphion. Gladiolus.

X phij radix , de maxime altera illa quae superior est

attrahentem digerentem, desiccantem scilicet faculta tem etiam polii det.

Oe. Sorbus. SQ h rbor cuius fructus Graece vocatur, 3 a

pleris Q, i ut, hoc ei sorba nominantur, adstrino Et c*obtinet qualitatem, sed multo imbccilliore quam me pitu, proinde sane etiam esui iucunda est minusque quam mespilus ventrem constringens Oenos. Vinum. secun do, ordine ex calfacietium:sed quod admodum vetus est,ex tertio:sicut mustu quod voca ,ez primo. Caliditati et iis proportione respondet siccitas.

335쪽

Grossi acre vim possidet propter succum totius arboris eommunem qui illis inest . Cocti itaque duros tumores discutiunt, crudi vero myrmecias thymos eiiciunt.

Olostium desiccandi vim habet cum adstrictione: qua. obrem ipsum ad rupta potui exhibent. olγrd. Olyra media tritici Jordei natura possidet, ta ut nutrimetu, ut medicam et v. Ex illis igitur de istis colligito. Onagron. Onagron autona thera,autonat byri', huius radix arefacta vinosum quiddam redolet. Sed de facultatis vini est

maxime.

Onosina,vel osmas, vel phionitis,vel nonas, ex aeri amaraco stat substantia proinde quoque creditur scelus necare Melicere foliis eius in Vino potis.

Onobrychis rarefaciendi 'gerendique vim obtinet: proinde folia eius virentis etiamnum illita ad more cataphasmatis. phymata digerunt a resectae vero si cum vino bibantiar strangurias sanant. Q linetiam sudores elicit

eum oleo inuncta.

Ononis. Ononis radicem habet tertio qua dantentas ordine exeat facientem inadix et iis maxime est utilis, habens quippi PS abstersori u Mincisori u . Itaq, no tantia urinas prouocat sed clapides ostringit a de facultate, crustas detrahit. Vtimili porro ea qxioque ad dentiu dolores: collui videlicet eam in o Tycrato coctam praecipientes. Oxos. Acetum. Acetu in primo horum commentarior ii mistat esse subis stanti , nempe frigide pariter calid , eiusque utriusque tenui si parti a demo strat si est Carterii calida frigida exu per.ὶ t. Porro magnam desiccandi facultate obtinet, adeo ut sit tertiiordinis desiccantium iam completi, utique cuvalidum extiterit.

336쪽

Oxyacanthus. Haec arbor, piro syilestra similem ha bet speciem,ita vires nodissimiles: ltun ipsi fructu, piri quidem sylli est ris,prorsum atq, absolute amarus est: caeterum oxyacanthes caenii uim est partium,3 paulum quiddam incisitium obtinet. Porro arboris huius fructus,l iri sylvestris fructui sit nilis non est, verum myrthis, sci-icet rubens rarus Habet vero iucleos. Porro non esus tantum, sed libitus affectus omnes fluxionu,quos icta os Graeci vocant,cohibet.

Opus, siue succus cfrenaicus quidem omnes: caliditate' tenuitate exuperat, ac proinde etiam omni uisa -xime per halitum digerit quanquam sanes reliqui admodum calidi sunt spiritu osi: si quidem plurima eorum pars,essentia aeriae est igneae. Porro complures habentur succi Qu uis naque radice incisa aut caule, quod ex vulnere crassum ac lentum effluit,succus est: caeterum specialius 'velut per excellentia quanda Cyrenaicum ita nuncupant, Medicum,o Syriacum. Origanus, heracleotica quidem efficacior est nitide

sed agrestis,quam quidam Panaces heraclium, alij ony

lem cognominant. valentior utraque est. Omnes vero in

cidendi,extenuandi exiccandi, calfaciendique facultati possidet: ha c lite tertio excessu obtinent. Porro ea qua in Tragoriganum appellitant, assumpsit etiam adstrictionis quippiam.

Orobos. Eraum.

Orobus desiccat quidem excessu secundo Intenso, calfacit vero primo.Porro quatenus amaritatis est particeps, eatenus incidit,extergit atq; obstructiones expedit. Caeterum si sumatur copiose, sanguinem per urinas euocat.

337쪽

FACULTATIBUS TIB VIII. scoryza habet adstrictorium quippiam quare mediocriter ventrem sistit.

Orchis, nuncupatur herba haec Cynos orchis Rad 1ci eius bulbosa ac gemina vis inest, humida & calida, ac gustantibus dulciuscula est. Caene ruminator radix multa videtur habere humiditatem excrementitia,&fatuosam: quapropter epota venerem excitat. Altera vero, minor videlicet, econtra, nimirum admodum elaborata ut sit eius temperamentum ad calidius iccius vergens Itaq haec radix tantum abest, ad coitum stimulet, ut etia phane contra cohibeat ac reprimat. Edutur bulboru more tost .

Orchis. Serapius.

Orchis, quem LSerapiada nuncupant,sicciorem facultatem obtinet quam ut primi ordinis haberi mereatur, quocirca nec perinde ad venerem accommodus est. Oe- demata illitus discutit . ulcera sordida expurgat herpetes satiat. Siccatus multo amplius desiccat. Namin putresce-tia contumaciaque ulcera sanitati restituit quippe ciuit subadstringens sit, ac proinde etiam ventrem ex vino potus sistit. Osiridi herbae, ex qua sunt cacoremata, amara inest qualitas, Mobstructiones expediendi facultas. Quare Min iocinore consistentes adiuuat obstructiones.

Pancration.'PAncr xium Radix huius scillae finitiem gustum

refert. Qtrare ea quidem pro scilla, si ea non adsit, utuntur:esticit enim omnia in genere quidem sinii liter,sed longe imbecillius ..paliurus. Pali uri folia Dradix adeo no obscuram habet adstringendi facultatem, uti ventre fluentem cohibeant: ade6que digerunt,ut thymata curet quiquidem no admodum phlegmono de sunt 3 calida. Fructus porro tanta iri obtinet incidendi vim, ut xcalculos vesic: comminuar, pectoris pulmonisque excretionibus auxilietur . . iiij apyrus..

338쪽

ingreditur. At macerata aut usta utilis efficitur. Igitur oxycrato vino vina acerata recentia ulcera glutinat, maxime in circulum circu posita. Verum hic quid E est ceu materia qui medicamina sinantia accipiat: at ubi stafuerit medicamen est exiccatorium, velut& chartae combustae

einis nisi quatenus infirmior est quam papyri. Pana Heraescium. Pinaces Heraclει i. Ex hoc fit ocatus opopanax radi 'eibus eui Vcaulibus scilicet exei sis. Porro opopana ipse longe est ad plurimos usus aptissimus, utpote ex calfaciem,emolliens.&digerens ponatq; ipsum quispiam incalfaciendo tertiiordinis in desiccado vero secundi. Cortex radicis exiccatorii simul ex calfactorium est medi- eamentum: sed minus quam succus Quina nonnullam habet abstergendi facultatem. Quare eo quoque utimur di ad nuda ossium,&ad ulcera malignara contumacia. Sustici eter iam talia carn E procreat, scilicet abster edo simul ac desiccado,nec ita magnopere calfaciEdo,qua omnia ad carnem generandam necessaria sunt velut in Lbris e curandi ratione ostendimus. Fructus calidus de ipse est,ac mensibus mouendis medicamen accommodit. Caeterum nescio quo pacto nunc omnes ex more non panaces,sed panaca herbam hanc vocitent.

Panaces Asclepetam.

Panaces Asclepsum minus est calidum supradicto panacerquamobrem floribus eius femine melli mistis ad xlcera,phymata,&phagedaenas utuntur. 'Panax chcironesum. Panaces Charontium, plani similem praedicto facultatem possidet.

Paronychia ab effectu nominata est sanat enim paronychias: ut resert Dioscorides, fauos quoque Vis erus est tenuium partium, exiccatoria,morsu vacans. Taliacmaa sint oportet quae par o,chia sanit. Porro satis co- sartale

339쪽

rACULTATIBUS LIB. VIII. is γ

flat tale esse idoneum ad digerendos affect is omnes qui digeri postulat. Talia enim sunt quae cum ex tertio sint ordine ex calfacientium Heliccantium,velut 5 hoc, λsentiae insuper subtilis sunt.

Pentaplaylli radix desiccat vehemeter minimum vero acris est: quare multo est usui velut alia quoq; omnia quarchin sint tenuium tartium .citra morsum desiccant. Est enim haec radix deuccatoria ex tertio ordine,minimu ha bens euidentis caliditatis.

Peptos quidam vero mecon a phrode, ε hie frutex succum habet similem rithymallis sium in aliis, tum quia purgat ceu illi.

Peptium.

Peplium,& hie quoque fruticulus succum obtinet sicut tithymalli nasciturq te plerianque ad mare, radicem habens superuacuam,via peplos: succum vero validum,n5ino tamen admodum utilem: sed semen utile est de flatuosum, similiter semini pepli purgans.

Peperi Piper.

piperis radix vires costo similes potissimum obtinet. Porro fructus nuper quidem admodum germinantis, logum piper est: quare etiam maturo humidius est luimiditatis eius indicium est quod facile repositum per retur, ac non protinus moidicet sed post paulo incipiat veruplusculum duret. Porro fructus qui velut omphax est,pi, per album est,nigro quidem acrius Nam illud iam quasiro superassatum est, xsuperexiccatum Verum trunque valenter tum ex calfacit,tum desiccat.

Perseat solia adstringentem vim modice participant, adeo ut queant etiam non unquam utiliter sanguinis eruptione affectis partibus imponi.

Perici menos Volucrum maius.

Periclymeni utilis est tum fructu tum foliis,ade vehementer incidentis pariter: ex calfacientis facultatis ut si plusculum

340쪽

ες GAL DE SIMPL. MEDIC plii sculum bibantur, urinam sanguinolentam Sciant principio quidem urinam duntaxat mouentia:porro

riscum oleo illita excalfaciunt. Iuuant&lienosos dissiculter spirantes. Competens potionis mensura est drach mae uniuscu vino . Porro desiccat quoque semen: quidam aiunt, si copiosius bibatur, sterilitatem bibentibus afferre. Sed iunt qui certum dierum numerum ad tale potionem praefini ut ut Dioscorides,qui septenti triginta eos tradi refert. Hic etiam urinain cruentam reddi a sexto die memorat.

Perillareon.

Peristereon Appellata est inde ad ed quὁd in ea peri-nerae, hoc est columbi eversentit . Vam habet hactenus Uesiccantem,ut vulnera conglutinet.

Petasites ex tertio est ordine desiccantiu Quamobrem ad cacoethe dc phagedaenica ulcera eam adhibent.

Petroselinum.

Petroselini semen maxime usui est,clim tota etiam her emba una cum radice similem sed imbecilliorem facultatem sortiatur. Est autem ut gustu acre cum amaritudine, sic canoperibus calidum,una cum Incidendi effectu. Hinc meses 'cinas affatim prouocat. Est 4 physon, hoc est aliis extinguit. Fuerit itaq;&ipsum tertij ordinis tum excalfacientium,tum desiccantium. Porro Cilices id modo Petrosiclinon appellant, quod natum est in Amano sed ad myrnaum potius fuerit, quam petroselinum. Non tamen ita multum a petroselini viribus abest.

Peucedanum. Peucedani radice quidem maxime, sed tamen etia se

eo' liquore timur. sunt autem omnia haec eiusdem specie Licultatis: sed valentio succus, admodum ex calfacies redigerens: quare affectibus omnibus circa neruos consilientibus conuenire creditur, tum morbis in pulmone thoracisque ex crasssitudine, viscositate humorum prouenientibus. Atque intro quidem in corpus sumptus, sed

tamen etiam olfactu prodest. Porro quod incidat Me

tenuet,

SEARCH

MENU NAVIGATION