Respublica Moscoviae et urbes. Accedunt quaedam latine nunquam antehac edita

311쪽

292 REsΡunt1cΑci est autem Veson, qui ambas partes praescriptis conditionibus ad duellum committit) quatuor Altinos : & quidquid victus reliqui habuerit, vendatur, judicibusque detur: corpore autem, juxta delicti qualitatem puniatur. Interfectores dominorum seorum , proditores castri, lacrilegi, plagiarii , item qui res in alterius domum clanculum inferunt, easdemque furto sibi ablatas dicunt, quos Po παeheh vocant, praeterea qui incendio homines ami-gunt 3 quique manifesti malefa-ectores fuerint , ultimo supplicio assiciuntor. Qui primum furti convictus fuerit, nisi sorte acrile- gh aut plagij accusetur , morte non est assiciendus , sed publicapaena emendandus:hoc est, bacuistis caedendus,& pena pecuniaria a iudice mulctandus. Si iterum in furto deprehensus fuerit, & non habuerit, Unde judici aut accusatori satis-

312쪽

Moseo VITICA.

o faciat i morte plectatur, ι Si alioqui fur convictus , nonis habeat,unde accusatori satisface- α re posset, caesus baculis , tradatur et accusatori. iii, Si quis furti accusetuet , &honestus aliquis vir jurejurando a lia, firmet, illum antea quoque furtigi, convictum , aut furti causa cui es piam reconciliatum fuisse, negle- cto & omisso judicio, morte assis; ciatur, de bonis eius fiat, ut supra. ω , si aliquis vilis conditionis, aut 5. suspectar vitae , furti insimuletur, , vocetur in quaestionem. Si vero an furti convinci non potest, datis siti dejussoribus , dimittatur ad ulte- e. riorem inquisitionem. u Pro. scripto decreto , seu latau sententia, aestimatione unius Ru- . ta solvantur judici novem Deni ga ; Secretario, qui sigillum habet Altinum unum.Notario Den-ga tres.

Praefecti qui non habent auctoritatem, causa coSnita, decer-- T 3 nen-

313쪽

'i' REsPvAt I Anendi ac sententiam ferendi , hi alteram partem in aliquot Rublis condemnent , dein decretum ad judices ordinarios mittant. Quod si justum ac aequitati consonum illis videtur, tum de singulis Rubiis, singuli Altini)udici, Secretario vero quatuor Deria solvan

tur.

Quicunque alterum furti, spo- Iij seu homicidij accusare vult, Moscoviam proficiscitur;petitque ut talis in jus vocetur. Datur illi delDira , qui reo diem dicit,

eundemque MoscoWiam perducit. Reus porro in judicio constitutus, plerumque crimen sibi obiectum negat. Si a ctor testes producit , tum ambae partes interrogantur, an dictis stare velint. Ad id communiter respondent: Audiantur testes secundum iustitiam consιetudinem. Si contra reum attestantur', tum reus statim se Opponit, & contra testimonia dc personas excipit: dicens: Peto mihi decerni ia

314쪽

Mos COVITICA. 2'S decerni iuramentum, meque iis ritia divina permitto , petoque campum ct duellam. Atque illis ita, iuxta patriae consuetudinem , duellum decernitur. Urerque quemvis alium , suo loco ad duellum obeundum con- stituere , armis etiam uterque se

instruere quibus ibet potest ; pixi-

de& arcu exceptis. Communiter autem loricas oblongas, aliquando duplices, thoracem, armillas, galeam, lanceam , securim & ferrum quoddam in manu , instar pugionis in utraque tamen eX tremitate acutum, habent, quo altera manu ita expedite utuntur , ut in quolibet congressia non impediat, neque manu cadat: eo autem dii pedestri certamine plerumque

utuntur. .

Certamen primum ineunt lancea, dein aliis utuntur armis. Cum multis annis Mosci cum externis, aut Germanis , aut Polonis, aut Lithoanis certantes, plerumque,

315쪽

et ρε RESPvBLICA succubuissent : Novissime tamen cum Lit anus quidam xxvI

anno S natus , cum quodam Mosco , qui plusquam xx duellis victor evaserat, congresctus, occisus effet, Princeps indignatus, illumni viderit , continuo accetim jubet, quo viso, in terram expuit, &statuit, ne in posterum ulli externo duellum contra nos decerne-

Metur.

Utraque pars habet multos amicos & fautores , certaminis sui spectatores ; sed prorsus inermes, exceptis sudibus, quibus interdum utuntur. Etenim si alteri horti videtur iniuria aliqua fieri, t unc ad propulsandam vim fautores eius accurrunt, mox etiam alterius : atque ita certamen utrinque spectantibus exoritur jucundum. agitur enim res capillis,pugnis sudibusque praeustis. Unius Nobilis testimonium pluris est , quam multorum vilis conditionis hominum. Procuratores

316쪽

Mo scoo TIc A. a' Ttores rarissime admittuntur; quis. que causam suam exponit. Quamvis autem Princeps severissimus sit, nihilominus tamen omnis justitia, & palam fere, muneribus venalis est. Pauperibus non patet aditus ad Principem, sed ad Consiliarios tantum, & quidem difficilimus. Ocolnire personam Praetoris, seu judicis a Principe constituti sustinet, alias supremus Consiliarius, qui semper apud Principem versatur, eo nomine vocatur. NedeLDich est commune quoddam eorum officium, qui homines in jus

vocant , malefactores capiunt, carceribusque coercent. atque hi nobilium numero cΘntinentur.

Sunt coloni miserrimae conditionis , quia illorum bona, nobilium ac militum praedae exposita sunt: a quibus etiam, per ignominiam Christiani , aut nigri ho

muncione S Vocantur.

Nobilis, quantumvis pauperri-T ue mus

317쪽

Σ9τ RE spvBLICA mus , ignominiosum putat, sibi manu victum acquirere : Turpe autem non esse putat, cortices, seu putamina fructuum, &praesertim melonum, aliij, ac caeparum,a nobis & famulis nostris abjecta , de terra levare ac devorare. Omnes fere tardi ad iram, item superbi in paupertate , cuius gravem comitem habent, servitutem. V estes oblonoas , pileos albos apicatos ex lana coacta , qua penulas barbaricas.confectas habemus, solidosque ex officina gestant. Qui artes mechanicaS exercent,& operam suam vendunt, mercedem unius diei referunt Devam cum dimidia: artifex duas, neque hi strenue laborant, nisi bene verberati. De ingressu in alterius domum.

IN singulis aedibus & habitatio

nibus habent imagines Sanctorum pictas aut fusas, loco honorificentiore. Et cum alius alium

318쪽

i aecedit , ingressus habitaculum

i : continuo caput aperit, ac ubi ima- go sit, circumspicit: qua visa, tertia se crucis signo munit , caputquero, inclinans, i nquit omine miserere. iri Dein salutat hospitem his verbis: ad Dem de anitatem. Mox porrectis ita manibus deosculantur se mutuo: ti- dein continuo alter alterum inio tuetur, uter nimirum se magis in-os ' olinaret, dimitteretque: atque ita it ter quaterque alternatim caputii inclinantes, honoremque mutuo exhibentes , quodammodo conti certant. Post sedent, negotioque t. suo confecto, hospes recta in meis, dium habitaculi procedit. Postre-: mo data acceptaque prioribus verbis salute, abit. Si est alicuius authoritatis vir,illum tum hospes sequitur ad gradus usque: sin prae- stantior, longius comitatur, habi- . ta & observata cuiusq; dignitate. . Domini intra privatos parietes semper considere solem, raro aut nunquam inambulando quid-

319쪽

3oo RESPUBLICA quam tractant. Mirabantur plurimum dum nos deambulantes, in divertoriis nostris , atque inter ambulandum nesotia frequenter tractare viderent. Veredarios Princeps,ad omnes

ditionis suae partes, diversis in locis, cum justo equorum numero habet: ut cum cursor regius aliquo missus fuerit , equum sine mora in promptu habeat. Est autem cursori liberum , ut quem cumque voluerit, cligat equum. Licet cuilibet nil celerrimo equorum cursu : & si forte aliquis concidat, aut durare non possit, tum ea proxima quaque domo alium rapere , aut alioqui a quovis obviam forte occurrente, Principis

duntaxat cursore excepto, sumere

impune quidem licet. Equum porro in itinere viribus exhaustu, relictumque Magister postarum, qui eorum lingua Iam sichnich dicitur, requirere, item alterum ei, cui ereptus erad, restituere, pre

320쪽

tiumque ratione itineris habita, persolvere solet. Plerumque de X. vel xx.VVersi ita miliaria vocantinnumerantur sex Deva. Numerandi ratione ea utuntur, ut res quascunque per Sorogk aut Deuvenono, hoc est, aut qua Gragesimo aut nonagesimo numero, quemadmodum nos centesimo, numerent, dividantque. Numerantes itaque subinde repetunt,

multiplicantque, bis Sorogk, ter Sorogk , quater Sorogki: id est,

quadraginta 1, aut bis, ter, quater Deuvenosto, hoc est, nonaginta. Mille, gentili lingua , ID Culga: item decem millia una dictione Tmai: viginti millia , Duvetma: triginta millia, is nim exprimunt. Neque etiam cuivis mercatori, praeter LithWanos, Polonos , aut illorum Imperio subiectos, Alo C. coWiam venire liberum est. Nam Suetensibus , Livgoniensibus, dc Germanis ex maritimis civitatibus, NoWogardiae duntaxat: Tur-