Aromatum, et simplicium aliquot medicamentorum apud Indos nascentium ...

11쪽

Posteriora exemplaria habent Aselabe i

mauusmodi rostella in Ambaro reperta, mihi cessit M. Hugo Mo- reganus Pharmacopaeus diligetissimus: sed eam auium , ut puta n ster Auctor; verium sepiarum esse deprehendi, Nicola Ralli CL Turgo Regio edoctuS. - Hret, a mispalim totius non dicam Baetacae, sedeciam Hispaniae celeberrimum emporium , olei quoddam genus ex America subrussi colossi, cuius mirabiles praedicant effectus in omnibus Uteri morbis. Id oleum de Liquidambar nuncupa , eius Aa odoris feret qui Styracis odorem aemuletur. 1 vero ex eo in re exprimὶ-tur,quem de O soti arbore stillare, exicana historia tradit in nucmodam. Inter arbores Mexicanas memoratur Occisotractor prae Oco OtI. grandis,& venusta, his Hederae similibus. Huius liquor, qaemii LM inambari quadambar nuncupant,vulnera curat, atque cum corticis ipsius poli, ne permixtus,elegans odoratumques mentum praebet.

Focetur , Interpretis more, aut labrariorum negligo a

factum esse existimo; siquidem Arabicum exempti Ce

bar habet Gu rate pero quos Gedro ros putant O rein Decan incola Area' Canarini, qui maritimum hunc tra ctum habitant, Catecomer;Ηillani, Ac bar; Lusitani Azeure. AZe e pedant. Fi exul es h a fucatasacco, quaplurima nasii Modo naresetitur in Cambya,Bogati,aliis, mustis locis.Ceterum laudatissma est in Smtora,qua inde adfrabes,Persas umcos, deniquepe uniuersam Europam defertur,eamque ob causam Aloen Socoto am appellant. Distat autem haec Alodioeoto minsula a freto maris Er thraeibiai ducis: qua de re non bivi Gnimus Arabica quam Aeth ica uicipotest, quod Hiera a. panem, Arabia terminetur,astera Aethiopia. Ei vero succus his extrahitur in quadam dumtaxat Wia,ut ait And.Lacuna Comm .in Diosic. lib. 3. cap ζ' et Aue .seuper totam insulam, quae nullis urbibus excultas, 'st paviduntaxat habet cm multis gregitas: neque la

terculis ad excipmd succum substernitur pauime

12쪽

ro A ROMA T M iis . rum, nidem auctor est, quandoqui Min tota istino es tanta polities. Echi audisndi quisuccum exsuperioriplantapartu prosa enim, eo qui media aut in sima parte profluat, pra- ntioremfaciam: quid imissuccinio- est, α

re care si adhibita dilixentia extrahatur. laetati. RAETERE A non adulteratur, nimia etenim eis

est quantitas,sed quod incola negMentiores sint in au se rendissordibus quas hic succis secum trahit alius abo peior Urtur.maec ob causam milam adhibenda fides est Diosc.

O acacia adulterari scribunt, cum exigua sit si is, gionibusgummi, aca, copia imb, ut taram dieam, nulla,quemadmodum a Pirisfide dignis aceepi. Illud vero non negauerim, uitransatum, aliis in regionibus adauperari possit.

Ic r,nonsolum vulgarifama,hia celebribus viris inmisit,qui compertumse habere aiebant,gloen quidempter a aliis Indiae locis nasii, qua cum Socotarina deferretur Aia, ct Gida quam nulli corrupto nomine Iudaa Vocant O inde terrestri itinere mirum, postea in Alexandriam ad ostia i vel,Ormin, deinde Baina, postea Cairum o Alexandriam: facile tamen dignosci eam qua in Soc t ascitur,abeaq a Cambesa, Bengala, abuά cis aduehitur . Socolorinaeipretium quadruplo maius asst. QM, tiliata in quo asiavis adferturprecio. Inter reliquas autem n in hoc commendabant, Duncolor statasto bene compacta; alteriin vero partes non unt perfecte cὰ re,quo succus ex diuesrsplantis iactus L. ira distri Est 'HMptii suntgenera ut volunt Arabesita uota senus. η - -- ω-ςs nai dum mina.

13쪽

LIBER I. Ir

visi vero Dioscorides 9 Pliniis scrik- μώ- fissimam ex India adferri usi vero ex flexandria aut Arabia,nonympssciter id intelgendum est sed de ea qua ex

Socoto primum inissam delata est. Nam etiam ex Camb a Ie ala desertur Ormis, stim, Mida. Itaque minus male Mesue,qui unum Aloes genus ex Soco tora adferri scribit, actui Persa, tertium ex Armenia, quartum ex Arabia Nam qua in Lusitaniam deferturb mi his oculis ridi ea ex Socolora arata est Alexandris Alo Alexa autem a quibusdam praeferri hinc factum eJ, quodsive-ι rioribus annis pleraque aromata Ormus deferrentur, inde Bora, adem,sida, inde Camesis SM: qrea in extro mo maris EUth sita est,ct Alexandriam ad Nisi ostisi, unde Veneti petentes ea resiqua Europa communicabote non autem quod in Alexandria fiat Aloe. I v, vero non mos in maritimis Id

tiam desinis India locis, cum eam btque viderim au non in mari

centis laucis Anere terrestri per eas solitudines confecto die x Juu- eius inuenm gummi certum est, sed interdum aqua qua dam fida e foliis stillat, at neglectuis nutibius M. H viva sus est non o Dapud Arabes Turco messicos qui Avicenam, abohasi apud eos dictum, ct eius bubro qumque Canum Mimum, legerunt1 Manquem Beniarcaria vocant, item Hali Rodo amis Messen Mesa Arabuistis enxin appellatum, tames non ibo qui apud nos in usu est, Hippocratis praemerea, Galeni, Aristotela Pla- Me M. ronis omnia opera,minu tamen intina,quam Graecosermone conscripta μ etiam apud Indos, inpurgantibus medicamentis iis in tum etiam in vulneribus crime plendis in qtum sumplerumhinsulsi scinis media

para s

14쪽

I AROMATUM H Is T. Moeebar αε μα- quo etiam plurimum tunturin equis curandis, dicam eum. 4 uinum lanibricis enecandis.

Et is in id magni Suhani Badis Regis Cambya, i a herba Aloenentem pro medicamento fumiliari,in nunc modum. Folia aloes conci a cum is coquebat, eius cecocti octo ncias propinabat, quae aluum Me molestia, nocumento subducebant quater aut quinquies. In

propinantiis qui picere renum aut orcae laborant, vel qui purulanra excernunt rinas 4 non me ma o successu se agrorum commodo : nam illico curantar. Eiis Uus etiam aucupibus notus est qui consacta auium crura ea conglutinant. Bὰν iliter in India maturandis p rgi vibin idonea. Q A RM hancinari mihi videtur a rhiota, iis c. lib. s. cap. a. qui Aloin ad Pectaculum poti Damasserit quam ad dicum usum qu vero . .. . Ayromin Musa in Exam. mp Meget Aloen herbam a-λ70ς planx aram esse,magis mirmn . namspe degustatam admodum amaram inueni quoque riciniorpars erat radici,eo amarior mihi visa est;extrema autemselia amaroreiar re mihi vis uni. taplanta piroso odorepraedita est. C vin quoniam controuersa est inter non naulos Auaores, debeantne ea medicamentaque Aloen accupiunt,ante cibuUsumi,an perosecundum cibum, se an iutico a cibo, pocavisium est hic adiicere, tamet a doctioribus medicispolim hac erat petenda Galanus ius que catapotia exhibet, ct benequitem, quoniam hacetatione capsti doloressedat dumius autem lib.a I. cap. 3 es scariorem esse, pota easumaturri vi modicus vid et Oboniseret:quaeratio mustum mihiprobatur, eamqjρ-- qastatarba rei ο-- medicam

menta

amara.

15쪽

wretumst debile, non evacuabit, nisistim vires confr- mentur mo cibi e 1 bonisucci sumptione,ut eo rige-

ne sumendam praecipit, eos, reprehendit qui eam a cibo exhibent scinumpit enim, inquit, ibum. Singulisuta rutuntur rmis rationibus 9 Auctoribus, sed conciliari facileputiunt Cum vero controuersia si admodum vulgaris, cta mustis agitata, an cibus cum messiicamento sί --, superuacaneum esse iudico de M plura agere Sit praeter institutumfacere mihi non vitiser, si hic paucula quadam inseram de vulgari ratione qua Indi me-

oci in exhibendis medicamentis Obseruant. 4t pui

liquidiora medicamentastummo diluculo exhiben ur, nocti: b, Ho fatium more,abstinendo deinde quine horarum stacto a cibo,potu,osomno.Quhoi in hoc tempus non purgen-rur,robrarando stomachosu ent x Avicennae praecepto,

quod' sumptis duabus mustiche drachmis insitatim

Miserum liquore dissolutis, aluum busellofesse inungentes, pannumhlineumst madentem umbiseco imponetes ad medicamenti operationem iuuandam , expustricem, secustatem excitania, opussit. Sin post has quinque hora benesoluetur aluus, propinatur il ue tres unciae iustusigatilinae,alivdpraeterea nihili deinde hausto roscea aquapau-xistolarumpersomno insistent. ηα medicandiratiosuis rationibus ὀrscriptvirum testimoniis niti videtur. TAM ET D Ruestius lib.3. cap. 19-m mp πέρ b. εόχ-mendet potionem illam Rufi qua Aloen ammoniacu, r- nam ct vinum recipit ibi, occasione nactus,acri- α rabes inuebatur,qm reiecto amm iaco ct vino, Cata ita ex Aloe,croco, ct myrrha concinnent, eamq, composi timem acceptam Ruse referant acit profluo recennorum

scriptorum more,qiu in arabes laros inuehisolent,

16쪽

Lassi risu contagia: Istud tamen certum est, Catapotia Rastis quibus utimur,esscax esse medicamentum stamuis magnosuccessu expertum. Additur pero Crocum, quoniam cor roborato aperit, tum ob adasfacultates quibu praeditum est.

Aminini a lib. I epist. I. assis nonnubi recentiores acerrime in Messen,Serapionem ciuicennam inuehuntur, quod Ammauerint Alota venaruoscula adeo

reserare, ut inde posteasanguisfacile luat, Oml ob cau-ὰ ό '' sam hamorrhoidibus non conuenire:deinde quod scripserint

non conuenit me admis tam mininpurgare,mininiflomacho noxiam 2 2 ' se, qρuam re uapurgamia medicamenta. Dicunt enim struit. Manardino huic miles, Aloen non modo non aperire hamorrhoides,sed easpotio obstruere , ne rectescribere Mesum qui istamstomacho milius noxiamsaciar, quandoquidem huic fit ad nodum utilis, nec nocumentum aliquod adferat,meri , admista metu evacuet reliquis purgantibin medicamentis. Prioraionfirmant Galeni auctoritate Postremam ero, quodUe umstpurgamisfacuia ratis, alteripurganti adiunctum necessario magis debeat 'gare.Rectim Antoniin Musa, am uel qui in nuLbin magistri verba iurans Messe opinionem con firmat, se in expertum se esse a Frmans, Aloen haemorrhoidas aperire. Sic saepenumero expertinsumsummos dolores cum hae)norrhoidum uis excitasse, quo acile ρ raestare potest Alae ob amaritudinem, renarum oscula reserando, O expuli emfacustatem irritando. Ha ratione purgat fel animantium, mkilico istitum, reste Serapione, lib.

Aloe, diuersi s I cap. 2oI Ouia vero oscula penarum obturare vis

17쪽

hibitam adstringere iitro autem sumptam aperire.Quam

Deustatem obtinent pleraque messicamenta, quae intro

Fumpta. Dersas contrarinvises exerunt,quam=foris talabeantur, veluti Scilla qua comesta enecat,foris ita exulcerat. Ad ea qua obiiίiunt de melle, esum id icet

asserere uencam melle mixtam minus purgare, sic restissum volo uuandoquidem utrumque medicamentum ρurgato faciatur praestum est, Valutioris facultatem, Alo, storia debilioris messis; illisei,facultate infimi Sic etiams chum roborat wαhum roborat O frmat accidentaliter, euacu do vi delicet sine nocumento, aut eoierte perexiguo , humores qui ventriculum infestant. PLIF iv M lib. 27. cap. q. nrbaristitit, qui abie metussicamsupra Hierosol mam iuueniri tradis. Ego non si modo medicos Iudaeos,sed etiam Pharmacopolas qui Hiero

solymorum incolasse asserebant, divente interrogaui de hoc Plinia loco. Sed illi constanter negabant unquamsuis repertam huiusmodi Aloen tota Palastina.

Calmam , antiquitus Memphis Pyramidum celebrata miraculis, Cairum quaei in hanc usque diem perdurant. Ibi fuisse Ioseph captiuum ferunt rac adhuc horrea, quibus frumentum condidit, ostendi. Uocatur autem a Mauritanis Mesera sed quoniam Regina quaedam At Mesera Cabire nuncupata eius pomeria auxisse creditur, ab eius Reginae appellatione nomen Cairo sortita est. Coepit vero hec urbs populi equentia paulatim minui,postquam Turcorum Imperator Constantinopoli occupata, illic regiam fixit sedem , confluentibus nimirum eo hominibus. Nullam certe amaritudinem in nostrare reperies,quod ob nimiam illam humoricabundantiam accidere arbitror. Et aliud quibusdam Hispaniae lacis Aloes genus inuenitur, in cuius sane: folijs manifesto amarorem cum acrimonia coniunctum inuenies.Eius cum icone historiam breui Deo annuente, dabimus. Galeno adscriptus ad Paterniam, cap. s. tria grana ciceris magni tudine dat post coenam. Aloen post cibum etiam exhibet idem Paulus lib. 3. P. S. quam controuersiam Nicolaus Rotarius in suis intradictimur ver Eum auctorum libris conciliat. Non istinat eo loco Uin talam inueniri, sed Fuere, inquit,qui

18쪽

T , T A nt in nominibus Altibi, An ud Asfaetida Asa DPusiue odorata. Lafer cium confusio, ut vix expcicare mepossim quandoquidem hactenus neminem inuenire si erit, quipianta, ex qua bogummi profluat nomen indicare autformam describere mihipotuerit. Via via nonnulli ex Cy one ad Ormu ct inde in Indiam deferri: alii ex Gu rate, tametsi istic ex regno Desi adferri vulgo asserant,regione admodumstigua,quae ad Cora sene usque O regionem Chiruam ex uisenna

ici Si aut ingara ab Indis vocatum ostenderis, statim id Alithisiue Arulae se pronuntabit. PLA N ex qua hic liquor emanat, incolis Anj A riebri den, quibusdam Angeidan dicitur. Sed quoniam hoc Angeia n. et mi . longinquis adfertur regionibin, eram planta descriptionem habere discite e st. M vLTIs ab Avicenna lib. 2. cap. 33. nominibus insignitum est hoc medicamentum veluti est Attili ,

Alnaharm. AlInhuiat,propter singuarum in regionibuό, unde aduehitur, varietatem. Q V Ii aurem Interpretem mouerit,cum Asam να-rit , ignino, ni sitsub veri simile fit eum n on Asam, sed Laser Perris: id1 vocabulum deinde temporis iniuria in Asa deprauatum esse. P o dicet aliquis Alitht non esse nomen planta Laserisera oedini potivisucci concreti ct coacti cuius

sententia sevidetin Gerard Cremon Commentariis tu Ra in capta Diminutione coitus, hib. Dius I. cap. 79. Huicyo st um νου, Gerardum veram linguam Arabicam

19쪽

ptam ignorasse, cum ex Baiisa Histanum dis fuerit; Itingua vero qua suisenna j m. legi tima est arabis

qua videliset Syri, Mesopotan re, Persae, o Tarrari v-tuntur apud quos fluitanna natu creditur urbe afora

qua nonnullis BabLnfuisse putatur,certo tamen re filii Babylonem eam non esse, sed mimam huicfuisse cuius sta nunc extent e stisao in prouincia tabeque sita. Est vero να bequepara Tartarior ura produces piros, Urbec operitissmos sagittarios, qui tum pedestres, tum equo Ires peregrinorum Regumstipendiis militant forte a rem Parthisiunt,Romanat tam adeo infestio forn idabialas Eam igitur linguam vocanti Araby, id est Ar bicam, qua videliceGripta inueniretur Galani, reliqxs-ram, Phil Ophdirum , fas Propis opera. Nostrorum

per Mauritanorum linguam Magarab nanctipant, quasi dicas, eorum qui ad Occidentem habitant,fquidem garb occidentem Arabicisionat, O maiyum.

C E TER Alti hin hilabadest quam ipsa planta iocssis strifera, pellatipserulfumirurgummi pro ipsa planta. V, ' Mib et aliquis. Si Altini non est Asa dulcis, dias qui est Asa sistis' Asam DPem apud nullumprobati

Auctorem, siue Arabem, siue sinam, De Larinum, le-

enim Arabice densiumfuat, ct alest articulingenitivi apud Arabes hinc depra tum es nomm H duris ver miles. CETERvMAltili Arabam esse Laserpirium Dio se condis o Plinii, temet' nemo legitimorum Arabum qualis est Rasis Masrerou quam eius meminerit, satis ostendit seraposib. mpi cap. 1 qui de Albius vi Myerbam ea refert qua Galanus O Dioscor.

20쪽

o M A WM ditari et Asa foetida ea Laserpitinscripsim . adit ergo eorum opinio qui magis 2μ όόφ Mair mentis' obare conantur, sam fmidanna Laserpitin di me. Nam quod Laserpitium peterum in cibos au f su esse aiunt, sum vero foetidam medicamentis solum ivrilem, id raro in cibis vero plane dannario tintim

odorant, plurimum ἀνὰ ritate ube=rare mina videmur. Si sudem nutum medicantentun Jmplex per totam Indiam ;

eo x is praedicabant, q&oniamsortiones iustitistes condimetis alia det Sor orire certesuo no erat molesta, rames ullus odor aque mihi infestrusit, arq faetida Ua, uittae, veri nonnusti essem,it deiecti apsterilis fastidia tollant initio enim abiquantulum amara est Asa, pisunt oliua conditae, dein edeuorata mirum in modum ictu benes it Solent etiam plerique ea sua ad omachi corroborationem flatu 1 discutiendos medicamenti Deo Hi uuamobrem multum hallucinantur, qui Sepulaedam

sequuti uti esse in Uti nudico asperunt, nisiabis medica mentis missam. μεο ηon post nomitana it Slli mi cap. 7.