장음표시 사용
421쪽
c cies inlis. OC Eterum cum nobiles potissimum ad magistratus idoneos
honoribus condignos iudicamus, propter vii tutem praecipue,
quasi nobilitatis propriam ac genuinam,eos caeteris ignobilibris praeferimus Virtutem ergo in distributione honoru&magistratu ium magis quam ipsam nobilitatem, S hanc solum propter illam re spicimus & veneramur. Virtus est quae laudem gloriam ipsumque nobilitaris nomen meretur, haec ab illii stribus oriundum natalibus polle morem' agis smagisque illustrat&extollir, qua sine contra non magis quam Ap llis pictura in tenebris illi vel honori vel usui cuiquam esset. Nob: legenus hominem quidem animo nobilem arguit, sed hanc praesumptionem, si degeneret,&minus etiam virtute se nobilem praestet, in se tollit, seque ignobilem&valgarem, quocunque hono re omni plebeio indigniorem reddit. Elii itaque genere tantummodo alius,uirtutis expers,arus autem virtuti sine generis claritate excellat;potior est vir inti locus in honoribus dandus,&nobilissimus iudicandus, qui est idem optimus, eique Plurinmm r. buendum, cuius maxia. a virlias animo infidet. Nam sola vittit te vir bonus&aequus virum metirii nobolem, nec ullum sine honestate nobilitati locum relinquit, summam vic- tutis dignitatem, nullum generis sine virtute decus aestimat siue de imperiis&magistratibus, sue etiam de testimo ijiorum fide atque
grauitate ac poc de re quaeras.
Vbi vero virtus in aliquo cum genere concurrit, Mallus qui sdem iuxtasi:ae genere,virtute tamen cum eo pugnat, nisi etiam superet, non est ante victoriam huic honoris palma concedenda sed ille ratione generis antiqui&grata anteriolum memoria a proauis acceptorum me itorum honoris prioritate remunerandus quod
quidem apud melodinus aduersus Platonem obtinuit. Viitus autem omnino est in omni tam minimo quam maxi cnio Minter hos mediis siue magistratibus siue ministris, quibuscunqiae ossicialibus, maxime necessaria. Verissimum enim est quod Capitolinus in Alexandros ribit: Meliorem esse Renipub.&prope tutiorem in qua princeps malus sit, ea, in qua mali Principis ministri. Moribus ergo probi sint in primis aulici quicunqfae siue curia les.valearque illud Claudii emitur sola virtute potestas.
422쪽
emomulque sunctioni pro ea, quam addidicit,arte,sed iro ea quaim btuus natura facultate & indoles ut Plutarchus admonet yestata
Forte n. ad eiullla hie,ille ad bellici aptior est arte vel naturam Deia,& ut facundus iste verbis,scerandior dictis nouus simulatque vetus Doctor Policitus lib.3.cap. Io. aut Meccenas apte quaedam obi- verit, qnae non Agrippa. Recte enim Poeta: Omnia non parim rerumhunt Ommbis apta. Prudenter autem Nabuchodonoser, non indole silum egregios&qui facultatem standi in palatio haberent,debgi sibi iuuenes minii ros curauit sed etiam inscientiis literarum clinguis eruditi eos voluit Haud ignarus esse in aula regia viros docto, linguarum periros maxime necessarios. Quam rectior tum erat nobilitatis de literarum doctrina sen. sus Hodie nostri aulici ignominiosum prope Doctoris in viro no. bili titulum aestimant. Et genus itaque&virtus digniorem quem&nobiliorem,qus Alavirtus, vel nobilitiis sola facit, mag/s autem sola virtus, magis haec cum scientia rerum quam nuda , quam nobilitas aliquem ex tollit.
Post genus 5 virtutem, de diti itiis agitur: qi:ς primum ineonii magistratui vel alicui muneri publico praeficiendus est, requiruntur Cum genere& virtute, antiquae sime liocres deinde si sint in eicistione genere S virtute quidem pares, alii autem egeni, alii nupc diuites facit, hi, iamcn illis commodius prς ferri, imo in genere paupcres omnes a magistratibus debere arce- ri,docctur I. quia ad malum procliuis egestas 2 quia egestate attenuatur magistratus aut horitas. 3. quia maximam bonorum in republic partem possidentes, maximam etiam in ca tuenda curam diligenti aniprs stare censentur.
423쪽
Hi Artaminis Masculoseminei,see.
minimum eos corrumpunt. Item divitta mediocres qua.. Maximum est forti a beneficium inissub cui mediocres magistratia contingunt.Ariston Vt Tiberiin nec emineηtes virtutessectabatur, ct vitia oderat,itasristote .les nec nunium potentis uarit, ct pauperes magistratin diffluadet. - Paupertatis incommoda, virtutissiunt impedimenta . . Plautus egestate coactin admotas manuarias se locauit. Galliin Seuerin Orator, in summa inopia diemsuum obiit. Valerius publicosiumptusepultines. 8 Persei liinvictae causa arteniserrariam exercuit. Homerin magnin virtutis pater,egestate vagabundiu errauit. Diuitie antiquae,*ntfamiliarum auita. ii Plato existumi multo magis amare diuitas qui ipsi ibi easparauerunt, quam qrti eas a maioribinis p.rentibin acceptas habent. - Nobilugener o virtute pauper:a 'praesen in nobiligener o virtute diuiti nuperfacto.
in Rationes,dubitani impedit in negocii publicis pauperes rei familiaris inepta,diuites reifamiliam amplitudo. i. Deciditur diuitem esse praeferendum, utpote cutis impedimentis consul optime psit. ic Pauperibin magis tibin mercedem constituere non experit: quare Imperium est curasalutis aliena. I Iustin magistratinsui commodi oblitin omnia ad publicam tilitatem
referre debet. in Dignitates o honorisnon vilibatbiectis tribui debent. i Turpe est magistratui muneris mercedem accipere. Egregia Regu Pyrrhi vox: Nec mihi aurum posco, nec pretium dederis. a Fabritiis, licit omnium Romanorum magi inatuum pauperrimia, ta men magnifica Regis munera recusauit Valer. ac Nunquam pauperes in magistratin sede sunt castoc S. 23 Sceleri procliuis egestas. Salam EcclesPlaut. Plato Cic. a Leges pauperem lucri causafacile qu:da mittere prasiumunt i an Invia Otthonem ad Imperium rapiendum instigauit. . Digitias by o ute
424쪽
a Improbum asperum ingenium Persa arguebaent, ct tam turpe egere vu
a Diuitesproprersuppetentetfacultates disiplinam ct virtutem maris quuntur Aristot. Insiou Platonissententia, de modestio qui diuit elicitate. a Bona conicienιia, optima senectutu nutrix. 3 Egestare magistratus stimperi, authoritas vilescit; vibino diuit3sforat 3 Uulgo qui diues, id habetursapiens.Horat. O crescit. 3D Cui tenues opes:tenues amici. Cic. Plaut. Cur tam abiectastpauperumgrex velutifex Plaut. 3. Auctoritas est ima. ita imperii.Lipsss uncomtum Lipsit. .s Prastat iurefactum opus restitui quam magistratus imperium contem
3 Contemtin magistratin, mors imperii. - . 33 Ergo sit curia pauperibus clausa. Ouid. DIgilissimus autem est in electione magistratus, qui& genere 3cvntute& diuitiis, vel si etiam genus absit, nec tam equi virtute sunt pares genere se inuicem stiperet, sintq; omnes natalibus medi- ocres, qui virtute simulatque diuitiis praestat. Virtus qualis in idoneos agistratu praecipue sit necessaria iam dictum est. Diuitiast requiram quales quantas nunc exponam restat. Eas probo breuiter, quae in qualitate sunt antiquae, in quantitate mediocres Mediocres intelligo ad conseruandam nobilitatis patrietae, itemque muneris publici dignitatem de aut horitatem sufficientes. mon nimium excedentes nec nimium deficientes. Sive enim nimi- .um opibus aliquis a stluxerit, quod alias extra magistratum costituta opum potentia fretus in perniciem reipub suamque rem promovendam moliri facile praesumpserit, iam in eo coiistitutus confidenistius aggredietur, audacius suo adiutus imperio urgebit, faciliusque ad effectum traducet. Sive nimium paupertate uerit atq; inopia depressus,& inermis opumus:cuniculis rem aget, astutia nocebit, quam tum etiam agistratus authoritate poterit obtegere magis, vel potius quodlibet palam licere sibi tum facinus putabit. Quam . rem vere Philosophorum icolumen .potiI exclamat: Maximum est fortunae beneficium, si qui rempub.administransimedioeres tantum opes, quae tamen satis sint, possideant. Et dixit alius quisp a.
425쪽
Acies Vbilis. imis plato x mendat. Nam i qui ipsi sibi diuitia, dialog. i. δεν
pula inquit non peperere, non mulium eas admirantur, nec magni admodum eas faciunt qui vero ipsi sibi eas parauerunt plerunque duplo magis quam alii amant. Quemadmodum enim poe--rnata sua Poetae, suosque patres diligunt filios eodem modo qui pscunias sibi acquisivere, illis etiam operi tanqua proprio student,nee ad usum de necissitatem ut alii conserunt. Vnde etiam disseisior est horum familiaritas, cum nihil magis quam diuitias laudare ipsis lubeat Potiores sunt itaque Reis ub praesecti siue magistr: tunantiqui, si haberi possint)diuitiis locupletati,qium nuper diuites
opera manuum suarum fatii maxime cum illos vi ius in rebus antiquum etiam antiqua antiqui generis vlitus, adeoque vera nobilitas eomitetur: hi vero vel nobiles tantum quas ex balneovocant,
vel plane sint ignobiles Accedit quod hi etiam rerum suarum numis sunt studios, maioremque rei familiaris quam publicae curam serant, magisq; rurpi lucro studeanr, qua ciuiu commodo prouideant. Sin alitem non fuerint diuitiis auitis gentilitiis satis aucti iavi praecesse sine rei similiaris impedimento publice commode pos
sint: fuerin autem valde opulenti ac praepotentes, tales se indu .stia vel casu aliquo facti, in caeteris aurem, nimirum genere de viris tute indigentioribus quibusdam aequales: ab utraq; parte rationes quinarii ad reipub. administrationem idonei magis magistratusq; salubriores futuri sint serte te dubio torquere possent. Nam ut
inopici pauperes impediti indulgere minus stirdio reipublica is
possunt, τι - .pol ιι Aristor arguit: sic quoque diuites rei familiaris amplitudo, a procuratione publicae auOeat, a concionibus, iudici e
si saepissime excludit. Nec igitur ad magistratum diues , nee erit aptus inops At alterum eligamvis commodius quem possim quid enim si rasus ita serat nec proauisdiuitem vaca: ionis temporeRes publiea capiatὶVtiq; cuius incommodis di impedimentisconsulis. stime possir, eum esse eligendendum existimem. Potest autem a 4 pauperi quom et gis reipub negociis sine familiari incomodo vaeate posui, subuenire;& diuitis rebus priuatis,du publicis ipse stoeeu- satus,satis prospici Illi ex publico, huic ex suo: illi salarii siue merce :dis largitione,huic servoru institorum ministro tueonductione.
Iam vero quod nam est reipub utilius 'virum commodius & ho mestiuscieri potest sane quidem diuiti graue videtur aliorum causa
426쪽
bitae fidei debit aeque vigilantiae precium respuerent, illamque egre giam Pyrrhi Eacidarum Regis vocem nummos offerentibus obiicerent: Nec fini hi aurum posco nec precium dederitis clii 2. stis tum laudibus eum Fabritio posteritati memoria commendarentur, demi valerio Max. lib. . tit 3 precone, sertur quod omni ui agistratuum inter Romanos pauperrimus,magnifica Re at a gis aiunera recusauerit Absit ergo ab omni bono viro in magistratum sacculo sicca velut in aurea messem Cum Saturnino irruere.
Atqui sic obiicis mihi inops negociationibus ad alendam fa- milia, distentus ad Maistratus dignitatem adspirare nunquam
poterit: 'ueni egi γ ad eandem euocari euehique necesse e reipub a avtilitate ieplico
Uscelerit proclituis egestas. u Vnde salomon prouemb. 3ο sic orat ad Dominum Mendicitatem ne dederis mihi Domines: ne egestate compulius furer Nam pro ter inopiam multi delinquere solent.ut Eccles r . scribit. Quod&θcos hanta ille plautinus in Trinum o suo experimcto conqueritur. Viden sinquit Cestia quid negocijdathontini,
Nistro mali 3 qui ego nuncsubgor trium nummorum cause, ut has D soliti dicam abi omine me accepisse, quem ego quis homo'nescio; Neque novi neque natis nec ne is fuerit' id solidescio. Et probat Cicero quando inquit: Du et sunt res, quae homines ad turpe compendium commouere possunt, inopia&auaritia. Itaque, Plato dialog inpr. repub. ubi inopiam cum rerum innovatione illiberalitarem maleficia gignere tradit. Sed legibus non parum
suspecta est fides , probitas integritas pauperum , eosque lucri causa facile quid admittere tprς sumunta.3.pr.ss. de te lib. ct Non de te a i stib.*.c.ctvlt. Ne itaque propter Inopiam magistratus suae rei studium quod
Cicero praeter occulum dc iuuenile consilium ipsem quoque Rem pub. Rom. vehementer labefactasse restatur xpublico commodo anteponant, maxime metuendum est. Id enim facilius egeni quam diuites audent: habent hi alias unde vivant:illi vero cum habeant nihil, quaerere quoquo modo possunt,volunt: sed quasi necessitate Ecere sibi hoc per fasin nefas facere arbitrantur: qua peruersa opt-
427쪽
an octo magistratus authoritati inopiam insistam esse experimur.Attenuat omnino imperii dignitatem egestas. Estq, parum tuta sine 3. vicibus maiestas qua sine non dignam Principe Principi reuerentiam subditi praestant.Ea vero multis magnis paratur, augetur, confirmatur, Dpibus. Ea enim est hominum stoliditas, ut sapientem selum diuitema pauperes vero omnes, insipientes existiment, prout dixit Horati Dis ιρ ad Pall. Uossapere, solos aio bene vivere, quorum usticitur initidu fundata pecuηsarissis. Et conqueritur Scaliger in farragine: Nuηquam Casperaui, tam pessima siecusatur :ν bonus opauper, esset in epecae. Mille licet venias Musis comitatae Homerin et
si nihilattuleris, ibis Homereforas. Mille etiam eniat caelis comitatus Iesius: Si nihil anularis,ibuo siforas. Ita nihil; fiunt ubique pauperes ridiculi 4ontemptibiles habentur, nemo eos,raro propter virtutem, reueretur, ac ne amiciti
in quidem eorum, quia sine lucro, ullus, nisi forte ex paribus miseris unus, exoptat. Quam vere Cicero pro Quintio dixit: Cui te stinues opes sunt, nulla facultates sere exiguae esse amicorum copiae latent.&iste senex Antipho in Plauti Sticho, quem Comicus pro more, non minori prudentia quam elegantia dicentem instruxit. Vt cuique bomim res parata est,firmi amici sunt. si tabant Res lassa ibidem amici collabascunt .amicos res in eniι . Et Epignomus adolestans idem Plautinus ait: Videte quaeso, quid potestpecunia. uroniam bene regesa, redisse me viden Magnasique apportauisse diuitias domum. Sine advocatis, ibidem in cercuro, insega, Inamicitiam atque in gratiam coηuortimu1. sed quae causa quod est tam abiecta pauperum grex, veluti sex non alia certe quani quod cum non habeant unde vivant suaeque dignitatis statu tueri possi it,t serus re ac submittere se aliis,&sic inde etiam obsequi saepe obsequio sibi obstrictis cogantur.
428쪽
et concinne hoc parasitus Plautinus in eadem fabula expressit: Nuntsi ridiculum hic hominem quaru quilliam, 'Venalis ego sum cum ornamentu, omnibus Inanimentis suppumentum quaerito. Gelasim nomen imbi indidit parro pater: Propterpaupertatem hoc adeo nomen repperi suia iam inde apusillo puero iduulus fui, Eὸ. quia paupertasfecit ridiculussorem. Nam illa omnes artesperdocet, ubi quem attigit. Contemptu itaque paupertatis consequenter etiam magistratus
egeni aut horitas vilescit, ne bescit dignitas, evanescit religio Vili 3 autem de abiecta subditorum det magistratu opinione , non est, quod sit in repub perniciosius auctoritas quippe est anima Ac vita impetii, ut testatur in suis doctissimis politissimis ac sapientissimis musis politicis nouitius iste Regni conditor, quo tamen nullus ex
antiquis antiquior, LIPEIVS. vere Phoebum, longe semper aciem ingenii iaculantem: memoria lectionis infinita , diuina exquisitissimum civilis pru- 'dentiae munus nobis edentem: author iratis contemptusque vim in imperio, e veritatis sapientiaeque meditullio nobis exponentem.' Quae enim vis alia est, quae efficit, ut tot mortalium mill bus uua anima praesideat, quam imperii authoritas Equidem la illa,omniaq; videmus hac quasi mente quadam te. gi atque administrari: Vt animae, pedes, manus, Oculli negocium eis runt:&illius iussu iacemus aut inquieti discurrimus,sichaee immensa multitudo, Autoritatis quasi spiritu regitur. Quis vero aliter regat' Vires impetitia consensu obedientium stini: Consensus ille ab aestiis. inatione: per quam, Unum, tam magna iuuentus , priuatum factura timet, Hanc tolles, tollis Regnum omnisque hic imperii contextus in multas partes dissiliet
Pristina maiestas soliorum is sceptra siverba.
Vt dicit Lucretius: pro lubitu quitque vivet,quod libet non quod licet utiq;faciet, Omnibus erit pro ratione voluntas.Ergodem isam ierantis autoritatem, demis maiestatem, imperium soluis , peccatis ieentiam, turbis senestram aperis , regnum ciuitatemque euertis. Eam vero nulla re citius quam contemtu tolli , contrariorum
429쪽
bari miserique res omnes necesse est Unde etiam multa in iure etiuili constituta suntine magistratus imperi a illudatur Veluti si quis iussus est eo, qui urisaictionem ha trestituere, quod factum est fessi iures msi tamen restinierecogitur; ascilicetpraestast tamam iure opus restit 'iram ministratiis imperimn inmeminis rideri. Trium alii sit. Pra---omG Contemptust igitur magistiatus Mimperii, mors regni est atq; 37 ciuitaris in mota rin pauperesabimper j maestareabhonori,uresp.4 magistratuum dignitatib omnino sint remouendi,&n5
immerito Aristotes a. l .hoc nomine Iace Demoniorum reni
ob repressima quod iiphororum magistratum, quiapud illos
maximarum rerum potestatem habebat, etiampauperes admitte-
Postremotanto tutius diuitesquam pauperes imperijs ac muneribus publicis pciaefieiuntur, quanto maiores in ea facultates possident,& magis propter ascentis amant, at nam incolumem
diu stare exoptant. Cum enim ipsorum diuitiae maxima sint portio ciuitatis,etiam in ea tutanda marcimam diligentiam praestabunt: utpote qua,metu
endum illis est,inclinante ruitura,sua quoque ne diripiantur b na,sum; ab alienis possessiones occupentur. Quam rationem ex nostris praecipue norat Matth de Afilict.su ἔ.postprin.venta quasit ratio, deprobiseud alien per Friaeis sibinfestat.&animaduertit Salustius quando de inopi plebe in Catilinari siescribit: Semper in ciuitate, quib. pro maiori parte opes nullae sunt.bonis inuidentimalos expetunt, vetera olere, noua exoptant, odiositatum rerum omniamutare studenti Turbaatqueseditioniab sine curaesuntur, quoniam egestas finite habeturtae Himio: Hiarationee iam Attiaea.d,sit .Leandemrelauit uaeseditio Cec
430쪽
Quanquam ergo pauperes diuitibus genere: virtute aequales sint; tamen diuites in muneribus de honoribus semper esse praes rendos denuo concludo. Quid autem si etiam virtute nedum diuith impares sint S pauper quidem praestantior, diues autem deterior:an etiam virtuti turn diuitiae praepollere debenti'Minime gentium: sed virtute praestantes soli semper ae simplici ter lunt potiores habendi: aut horitate Aristotelis, 1 .postis. i. quod etiam lege naturae iustuir, esse s pius prodidit, .Pobt.2. Spoly .cum quo acquiesco.
Contra quam supra in acie contraria capit: ultimo ceduetum est, diuitias & amplas illustrium nobilium familiarum possessi
ones magis Reipub.prodesse, quam nocere: imo hanc'. viribus suis stabilire dc confirmare deducitun
Pauperes in rebus nouis moliendis, timidiores, diuites, audaciores,
Subditarum metus, tyrannis e ro aselo.
Eos minus in repub metuendos, quam quide victusolum cog tarent, Galba dixit, eton. x Inopiasubditos facilius coerceri stultus sub imperi retineri Machiauestuso ComminamputanL. quia inopes inquerendo victu occupati,ad ciendassedisione copiam non habeant. Domina Machiauelli. Arachiauessiingenium acre,subtile igneum sepe a regia ita vim rutis cs honoris via deflexit. Lipse Lachiauesius monstrum hominum, nancis tartaro cumsuaneu dopositi epultuου. f.
Machiasellus receptam in repub religionem suefalsa tinue e fouendam esse tuis.