Petri Andreae Canonherii academici Spensierati ... Oratio de laudibus litterarum habita Parmæ in æde sanctæ Mariæ Stæchades. 3. no. Nouembris 1604. Ad ... Hieronymum Bernerium ..

발행: 1605년

분량: 31페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

11쪽

ha rea quam definitam rer nem, quavis mumtissimam quae exiguis terminis septa claudatur. Nonne etiam homo b arbs scientjς ingitutus , imturus mirabilior apientior no omnium con enisu erit, ' omnes in cognitione earum

' rerum, a qussus omnis sapientia, quam ineis, a quibus exia gua, prouenit ei fari enixe,qstudiora delerent. Si nihiIest , ut inquit eloquentiae flumen Mancus Tullius, per quod χnagisve imiles esciamur, quam per ipsum scire, Deus autem presentia, praeterita rifutura aper sim cognoscat, omni s s rebus per potentiam pyraesem A, eFntiam semper adsit, Bis dubitat epotest bomistri quamaelurcii cumra babuerint sc entiarum omnium diuino numini silaressere. ex ano, Acti obus elementisconsciuntur, non mixta hedium φλρsta proni inominamus; quae ex pluribasgener u itine uncupa n, homines,qui na Iaduias scient ininruuntur, non doctos e cientes propri e

men sui ἡιre merito indicaut d hominis constructionem qu aedam praecedunt-ex duabus,non ex diva essentiasibus partibus ab alijs tanquam integrantibus in perficien tibiis compositum perfectepe festum a e Ud periti Miriser Eitaram, an initutionem quadran scientia prcurrere de ,-lerent,demde exduabus essentialisu altem, a caeteris autem Le admirabile compostvmpulcherrime ornantilus, contirui deberet, quo sic extructo, nihil admirabilius esse, et in-ueviri posset iden per Neum immortalem accuratius, cor subdin, is diuinitatem πdoleat, in hominum mentiἷus csep uam eundὸm hominem habere Iantam quadam,

12쪽

conventu lominum, apte, distin cite, ornare, copiose disere. 'Ireclarafortissimorum heroumgesta, elegantissimis carmiandus cantare, homones delectare, omnes ad gloria cursum,ehementer inflammare. E regii Principis laudes acinoros vituperis,actiones consilia, felices,tiforme' ; exitus, ries direptas, prouincias captas e ena uastata,nationes Iuba dias, agrorum populationem, Alli cladem, Pictoriam, dire ptionem,pacem,concordiam, incendia, militum o dieutium Imperatorumsesentiam, at i peritiam egregie recensere. De . numero composito, m incomposito,armonico, geometrico, depari,cν impari, despcruacaneo, diminuto, deq; eius

specie is, ac proprietatibus acute pertra flare. De uocum. modulatione,concetu, numero, compositione luculente age re. De quantitate continua, punctis, lineis,fuper clabus, corporibus, riangulis, quadrangulis, cusis, m reliquis id genus . formis,Gr dimensionibus; rebus ab hac pendentibus, i ρicturis,architecturis,statuarys, agrimen uris subtiliter loqui.

Posse dicendo tenere hominum caetus, assicere mentem, opem

ferresupplicibus, tueri innocentiam, improbitatem frangere, patria nab hoste bberare, Senatus grauitatem, Principum

male ἱatem,popul impetum, militum ardorem, iudicum re-Igionem Frium consilia oratione conuertere. Dctrumenta habere ad omnes serientias addiscendas,ad omnes errores ι- randos, ad ipsus meritatis occultae cognitionem, ad rerum de . ni1ue naturam, carumq,1rDqripia, causas, accideriaper- uestiganda. De rerum naturalium principijs, causisi elementisinatura rumero,causarum conuenientia, dscrepantia, ca- D fortuna, necessitat , motu, quiete, acuo, loco, tempore, mutatione, alteramne,actione,passione , mixtione ,generamne, cormptione, cometis,pluui grandine,niue, nube,cali

13쪽

gine,piuinafonte lauis, mare, I ento, terremotu corrisiatione perpetuitate motus et primi motoris diligenter inexquisite determinare. Irotum coeli, figuram, polos,astrorum naturam,solis, V lume ecci sim , coelistes influxus ,signorum, cosellationum s ,reliquarum sellarum complexiones;quaenamsignasint calida , quaesesti a, quae temperata, suae masculina,quae farminina,ortus,obitu , Planetarum,progressus, flatu regressus,coniuncitiones, oppositiones,omniumque superiorum corporumfiguras,stimagines, perspicue, , dilu-eide peculari. Animam, eiusque potentias, intellectum, oluntatem,memoriam,sensu externos,internosque omnes eius

essestusplenissimescire. timores pellere,temperate , uere,pe' cunia cupiditatem, oluptatum lilidinem ,π caeterarum perturbationumotus inbi re , animi defectisu summa cis mililigentia mederi, itiorum lias as expenre. Sanitatem

tueri, conseruare, praeseruare, uiuorbos, morbi causas, graitias tomata profligare, eratu,regionum, imperaturas coohere, statum in cibo,potu, quiete, labore,fimno, migilia, aere, exercitat one constituere, omida ; illa non nescire, quin Afedicinae praecepta tradunt, fus,m experientia assidue comprobarunt. N centes punire innocentes liberare suum cuique trilue e , omullus lius dicere iaccurate iudicare, placido Ierm me trahere iudice leges interpretari , de bone io, bonoque consulere, iniustitia odis. mp. administrare, leges obseruare , tande ad ipsa pr Iun fim t D i mulieri assummo stud io, singulari diligentia metaphisicum deuenire.

Veruntamen quamquam omnibus cici clarum semina natura liberaliter infude it , tamen vel quia aliquorum re amiliaris tenuita velim secillitas ingenij, uelpe ripie fid/ocultas, et breuis aliquorum homino; u , ta , ,elaetatis infr-mitas

14쪽

m ras, et certe quod mundussapientissimarum. Porsi uult sterilis esse, nec ad tantamfaelicitatem omnes Reruenire concedat , Pt omnibus, quod iocundissonu esset, felicissimum floreant, uisaltem illi admoueant manus i quipluribus admouere non possunt,qu. eis profundi simis radicitus ita adhaerescat, ut nunquam Illa uiti factarὶ, nunquam dimoueri loco, nec erripi, nec surripi possit, queque nequbi Acendio amittatur, nec tempestatum , nec temporum Aerniu-tationem mutetur; robustum, dialidum corpus,cit Otam Marietatem disterere , debile mero contuoruere nonpotest capax intelle lus multapercipiet,debilis non intelli et . Non omnis

Aristoteles, Plato , 9ugistimis , Hieron sinus esse possunt,

non ad tantumscientiarum fassi furn euehi, non omnem frugem que arborem in omni agro reZerire. Lunt enim serie ι-tiae quaedamsabulose arbor ab sima, lati lim multot sa

sens truncos,wramos,qui asos trunculas, ramulos orae nasin continent;omnes tegmine foliorum ornarz cuius radi- .ees mariaesed πηa mixta, . amaraefrustus mero dulcfμ

Mirgultapemertebant, multi Ausi est admirabilem apib- rem intente contemplabantur splurimi propter itineris dol- cultatem de etγia dextra ad sinistram timide declinabant; ialty cum ascendere mellent, ena ope indigebaui; alijfructus decidere aciebant, alty eos occate , auidesurrjiciant, . alty tot frutilus manducaueruut ut mortui in ea mkere repe- . rientur; a j in miro,alj in altero trunco; alij in insimo, alij iu

15쪽

ramos,sed etiam radicum il=ras euesteresuriose conatantur.

Nane arborem quaesemperforet, , nunquam deflorescit,

quasemper viget, nonquam consenescit Imper nouelta. non etula, quae semper Miuit, nunquam morituricampum quisemperfrugifer, fructuosus,nec lla pars eius deferta ,stinculta, sed semper omniumsegetum feracissimus,

.edi serrimus, centuriones armis stipati, allati circvnflabant ubique tyrones in istorum militia militabatir,selisi a centurionibus commotum constanter confirmabant singusque proprium vexistumsequentes, adsuum ducem Hoc se e conuolabant, in acie ersabantur, cum hostisus magno animi ardore confligebant. Duo duces inter caeteros acriori, . Ograuiori certamine inter se miserandum-modum decertabant; multi qui singulorum bellum non contemnebant, aeceptasplagas anxie curabant sanandas, si inflammato, animos quoi concordia quadam placalant, γ' lenietant. Attamen cum aliqui arborem quas puellam constuprare per. Iuxuriam moluissent, tunc omnessedere inito firmi stabile coni fantes mirabiyt.r omnium generum, atque ordinum ad illam defendendam,st' inimicorum Impetum coercendu, Inanimes conspirabant. Haec eg niuersalis fientiae arbor quae alia cientias, . nqueque alias comprehendit; missunt inculte,quoniam ad scientias capessendas, multum labore oportet, ideosudor, labor, d/igilia, in hamm atriobae mestibulo excusant, γ' cum fere alia,pecunia emantur has labore, perseuerantia Deus maenales proposuis. βui arbusta

frangebant, bisunt quὶ incipiunt studerciqui introgressi arborem respiciebar sunt discipuli ij, qui cum in Omnasiis prae

ceptorcs tantummρdo audiantinihil eterea agunt,nulli rei

16쪽

, lus temere ponentes, in exculentis, e poculentis commessa - uti ludu,o luxu tempus intemperanter terunt,wconsi unt. a. adfinistram iter lectebassunt,quos recta Mia

deterruit, ad viam Mitijparum considerate confugiunt,quae primo ingressu amena, G facili repente γero fit praeceps sxis aspera, sientibus Obdusta, urgit ius intercisa, torretitus rabida, ut laborare, herere abi caderesis necesse, ibi den que latent omnia crassis occulta, tenebris eire sese. Biascend re cupiebantseunt, qui cum ingenuas disciplinas ingenio suo capere non possint , praeceptorum ope mluntur. fruEctus arripiebant, qui lastore, Or alienis fruuntur gilyrinfortui erant,qu; prae nisnia et stiladi lucrubratione, miram

cum morte intempestiue commutauerunt; mi in ino ,' et altero trunco erant funt mary mirorum doctorum ordines.

Qisemenseminabant sunt, quialtente praeceptores audis tes,domum prose dii notatu dignascribunt, intellictarum lo Etionum sensim cἰm labore exprimentes, istumet, memoria mandAntes, disciplinarum fructus cito, perfacile percipiunt. Qui radicum fibras extirpare experiebantur isse Afimi, m i γοίissimi homine ex omnium scelerum collis Dionenat ino olum bipedum,sed etiam quadrupedum impurissimi sunt s qui rudes omnium bonarum litterarum , minfantes in dicendo x serilendo , ut madedici conuitiatores claris miris, irtutepraestantilus, quorum laus est in excelso, O itastri arboris locosita Obtrentant, cr ore impurissimo impie,peruerse nefarie maledicunt. Et quoniam istiproper inscitiam,m ingenijstuporem, ae tarditatem, ,

diuitiarum Mundantiam, eorum praestantiam adaequare ,

suarumsuppleritilumordes non cognoscentes, intra suas se

17쪽

pesi . e das continere non' 'nt: aliene laudis οἶtrectatkBes s amam ridicule credunt comparare. Putant enim sordes hae posse eluere,, alios de dignitatis gradu deipere, longe

falluntur opiniones ion enim intemperantia mitae ,Φinto rantipetulantia eiusmodi lues eluuntur, quἰiniam famapre-- flantissimorum mirorum imminui,aut obscurari non potest. In hos hercli accomodari potest Lucreti, istud, o mentes hominum cecas' operitora ceca 'cum ituperatores ne dum scien tias, et peritos iros de facie agnoscant,in illas tum celeberrimas, in hos tum praefiantissimos,oblatrare audent,perinde ires culex Elephantem morderet formica Leonem tonde .ret. ultitiam predicandam, oscetus indignum I acinusi animo diuertendum, o caelum, o terra , o mari e Neptuni.

centurioneuunt preclari alicuiusscientia auctores, , προ-nes istorumpedisseque, qui non solum in eadem ruerum etiam in diuersiis, scientijs ij, ais instabilis disciplinarumque

interpretes dissimiles, magnam hominum cateruam secum trahentes,scientias, Pera cum Dyis, certa cum incertis ,promiscue confundunt. um adeo Iehementer inter se pugnabant, Medici, ac iuris periti,quorum controuersae, caus

post iudices admissos,post litem contessatam ,post constitutos acerrimos propugnatores,post multa in tramet ; partem dicta, post immensas auctoritates ad lutitas , post testium examinationem, adhάUuι mercenario iudice dubitater pen- cient . Si aduersus dilapidatores foedus ini ant, sunt qui

istulesua dolo sis, imperitoric ' circunforaneos obtrentatq- res obterunt,perdunt,contundunt, quique decoris, in existimationis litterarum retinendae cupidissimi, cognita nefariarum nebub num insciti impudentia, infantia, γ' improbita-

ις quibus credulam plebeculam pessime irieritissimi h D-

. . I tuant

18쪽

rvant, corrumpunt,contam natinon fiat diutius apud quosdam homines delachari, , linguae ereae procacitate, in omnes bonos, dos fos infulsare. Elprosedi. cum mecum ipse istorum hominum amentiam,seimperitiam eonsidero, animo i intueor causas,quae illos ita procaces in lacessedo, taralidos in maledicendo eniciunt 2mam omissis caeteris praecipuam esse reperio; animi quidam suor, vinuidia, qua isti ita laborant, ktparneilia eis disrumpantur,stita discruciautur, ἰt paene toto animo ais adeo corpore aΓquando concidere ideantur. Haec est eaus quae hominessecaecos,m praecipites, atq; huc, illae transuersos, est furentes agunt, mimpellunt. LII hoc profecto γitium commune, ac peruagarum inuidia, quaesolum praeflantia tangit, apud has pestes hominum aliena laude dolentium,qui cumsint omnis iri tis humanitatis expertes, ac litterarum indocti, nihil rectebant laudabiliter agere sciant,autpossint, anguntur in- , timissensibus,se quem ideant paulo altius euolare, ac eius 'industriam excellentem omniu predicatione audiunt aliqua

'in recommendari. Hi cum quadam barbara feritate, hostes accerrimisuntpraeclarissimi cientys, tum ero bellu quod- dum horrifcum,m nefandum omnibus peritis impie indixe 'runt. Cognoscunt Us magno dedecore, i ituperatione senusti bonae neque honestae rei esse natos, se omnino infeliciter in litteris Iesari inuitaque )t aiunt Minerua, Hudiu in js ' callotare ouam es hebetudinem, atque stupiditatem ferre

aequo animo noupossunt. Vellent emergere excarno, in quo,

M sues lutulenti πι lutantur, sed frustra miseri et orant. Itaquesuum ipsi fatum lamentates,atqaliorum irtuti inuidentos,scelere inflammati furunt apudsanos amentissimi homines, inquas intersobrios bacchari inolenti identur,

- gemitu,

19쪽

gemisu, lamentat ut amur grani imos dolores quos

ex aliorum mel antime et fortunae , ornamentis fuseipiunt. Sudant,pallent entibusrident, at ; ardentibus oculis, O contorto pallio, ea intuentur quae pesιme oderunt, et quae fa eis sanέ acerAssimos pariunt dolores ac tametsi Aint insignem nequitiam frontis integumento caelare, non ita tamen sunt artifcio simulatores eruditi, ut animi mitium nefarium occultare queant. Evomunt enim mirus acerbitatis suaeri eamq pa m ladiant litteratorum smioli , ac turbinespa- eis at orij, tum verbis infulybdum erρ illitteratis litteris, O incontione imperite multitudinis, O apud etiam graues,co disert Miros , Mnemo tuorum; atuitarein,ati institiamri cum singulari improbitate coniunctam non aperissime co--gnoscat. In quo cum musta sint indigna, π Hocissimapes

pessu,tum mero ni tominus est ferendum ruam ut j homi-- nes tamdiu nostra alutamur patientia facilitate , nosq; impune eorum furor eludat , sed acriter tanquam pro aris , c foci Zpugnandum orumque strenata audacia omni- Ius miribus, op busique es comprimenda rangendus e piritus ferox, nefarius conatus est coercendus, atq; haec inanis do Atriuae persuasio a tabidis Miscer ibus, attex intimo pi l-mone i lorum homiunm impudentissimorum est reuestenda. abd quide H quamprisnum at necesse est dentem Theoninum ad lacerandam famam praestantissimorum irorum, tampromptum,cor paratum, cum ignitis forcipibus, in quaris maximispoterimus miribus laό adtare, tu conuellare , ita iit illi omnino edentus Mideantur,ab alijsq; secernantur , quia tunc nἴn oportebit callidos istos afrosq; nobulones furges con inmere natos, te uris inutile pondus,tergiversari , ac suas ιnscitias Apud imper uos homines occultare, dete la enim

20쪽

gnorollara aἴdacia is quodammodo costis tergora diri-ripientur, fcera pecudum impurissima eum nudabuntur, nee Pliam asserent excusatisnem ed omni bullata mora ashac arbor rosciscentu assicissima, nec clariora luce perfruetur, sed tantuAu nocturnin aliquae aues infausi ominis, in sole perpetuo caligabunt. Neq; ero amphus netae insul et i orum hominum audientur, quas in tonstrinis , in tartenis cum pharmacapolis, ck opilioniόus iacIare consuetierunt. Quodsi iam profligatisuas infantias agnoscere noluerint, perfas,m nefas insuis opinionibuypermanera oluerint,t medent amcntiae suaeptvnas, ininni enim turpitudine notati, iii, clamoribus , ac denique fustibus, π lapidibus praecipit ea primoquoq; tempore ethientur, exterminentur. Sed quid es ictisocophantis , carophantis, onagris , cinocepha lisplura objeere ' idenim aduersus hanc arborem oblatra repossunt, qua apientissimus Salamon regnis , cir sedibus

praeposuit: ν d uitiasprae hac nihil esse prudent sime existimauit, nec huic lapuom,pretisum comparavit,quoniam omne aurum comparatione istius exiguinarena, tanquam lutum in aspectu illius si gentum nitidissimum. Cuius auri, ci

argenti acquistione acquistior melior, ipsasola curitis visus prae tantior, praerisor,c'um omnia bona cknx hac tu rapnim etiam quam celerrime Ieniant. Haec est ista arbor, in qua tanta cximia,*singularispulchritudo refulget, , intersicolorissuauitate omnes partes c m quodam lepone iraconsentiunt,i,t Easpecies ne excogitari quidem possi ornatior,cum omnes omni,ιm rerum enustates, in hanc coniunItim confluxerint,im . nibilpuliari , nihil boni praeter Ianc inueniturinam eorum quae Dulgo bona,ctqspulchra temere dicuntur, cuiusmodi ssanitas,forma,robur, diuitiae,

SEARCH

MENU NAVIGATION