장음표시 사용
11쪽
T, uniuersos 7, eosdem 7 18 poscentibus promisit et
poscentibus promi sis id ea per SuaSion Aposcentibus promissi Sitae aper Suasiono recipientibus
Haec de archetypo disserenda existimatii, in teipiam ad Singillos codices transirem. Horum timerii Sati magnu eSl, cum Praeter tres illos qui genus .essiciunt omnes, quotquot lectionum speciminibus mihi innotuerunt, huc pertineant. Neque tamen ex eiS nisi quattuor sere digni sunt pii in censum uocentur reliqui maxima ex parte saeculo quarto uel piinto decimo exarati icianis non carent adeoque uitiis ineptissimis scatent aut a curiosis librariis uanis emendationibus inquinali sunt, ut merum auctori textume ei nemo possit agnoscere. Nonnulli profecto ex libris melioris notae passim correcti sunt, ut Burneiamis o li: ex codice nescio quo generis : in aliis uehit in I eidensi oss. F 59 uitia quaedam ab ingenios homine eleganter Sublata Sunt Sed, luamuiS primo aspectu ad eos inuiteris, superfluentibus indiciis uilitas eorum non in occulio est. φ)Primores igitur huius generis sunt cod. Parisinus 240 saec. X uel X in ., udianus 16 Saec XIV in. , id. Harlei. 2729 saec. Xu, cod. Oxoniensis saec. XII. Deteriorum autem librorum quibusdam locis hunc uel illum in apparatum admiSi, ut quorum auctoritate textu nueretur editionibus uulgatus illustrarem. Ipsi autem hi codices in duas secedunt classes:
asserius ει testis primarius est , secundarius G alteri λ adnumero B et O , tuorum B mihi uidetur iraestantior cum hac autem plerique faciunt deteriorum librorum. Omnes ex eodem archetupo 3 procul dubio fluxerunt; sed in si loci non pauci, in quibus illius classis asseculae deprauali sunt, an incorruptique sunt, ibique si plerumque conSentire cum α item recla tradente consentaneum est. Quod ex hoc grauiorum discriminum indice euidenter elucebit: praef. hec erant μ1, 19 talicius si1 27 stationem μα et erant λαOtacilius λα stationes
32 conS. μι filiarum μα10 latera omniaque μα19 eadem Omnia ια2 munera reseruaret μα posse eum uitam μα14 ad alia usu μα16 muniendam μα12 ut hoc permitterent μα39 ipso se primu μα39 metu cetero μα40 a uirgultis μα censor λα seminarum
eum uitam posse ad alias usus muniendum ut per hoc permitterent ipse primus metu ne ceter0 λ uirgulas a uirgula
numidia λα7, 13 omnem 1 7 18 numida si Ex his igitur quae de archetyporum, et i condicione dis- Serui, hoc statuo colligi, recensendi strategematon textus undamentum ore genus a vel potius codicem , in dubiis genus is maximeque codicem D in consilium adhibendum, in orthographicis codicis A scripturam adoptandam esse. Atque nunc iam Stemmatis ut dicunt imaginem paucis describam lineis, ut quemadmodum singuli codices ex uno orti inter se cohaereant, Oculi P0SSi per
is codex in quo pars libri secundi in quartum transposita est)
' CL de codice Vaticano 3408 pag. 103. His igitur praemonitis ipsorum codicum qui quidem mihi noti fuerunt recensum exhibebo.
1 cod. aristianus no 2666 in Muse Brii. Seruatus, saeculi IX tu catalogo sertur saeculi VIII), continet Frontini stra-
12쪽
loge mala. Foliis constat quaternariis pergamenis 37. Singula exempla iniim seu lic litteris exarata capitalibus quas uocant 'itteris incipiunt, quae paucis locis atramento, pleri Sque rubro colore mem branae inductae sui it semperque in marginem prominent. Illuli omnes maiusculis litteris, raro uncialibus per atramentum scripti sunt, saepius capitalibus per rubrum colorem, qui sere ubique Ie tritus est sicut iii exemplorum initialibus. Scriptura, compendiis admodum paucis impedita, rasuris atque emendationibus non uacat. Ipse enim librarius piae salso descripserat saepe correxit, sed in ipso scribendo, ut demonstrari potest Saeculo autem ' vel Paltera manus, quae infra est man. . appellata, toti libro magnum emendationum numerum iniecit. Ei debemus, quod pleraeque praepositiones uerbis cum eis compositis assimulatae nunc leguntur et narratio est signis interpuncta, quibus lex tu antea sere carebat: sed atro liquore quia utebatur, bene discerni pote S a prima manu, cuius scriptura susco colore est Praeter hanc liber est etiam alias manus emendatrice expertus, quae tamen in c0llati0ne negleguntur. Peccauit librarius perquam frequenter uerba per ae', non per e scribens, uelut praessus', statuisquae', caecidit cet. 'eque id silentio praetereo, quod interdum complura uerba aut imisit aut omissa in margine adscripsit, ut 1, 29 seueritate restituit cum insuper' et similiter , 31. 2 6. 7, 38 . . qui hiatu cum mne pr0pe eiUS-dem ambitus sint, librarium suspicor in describendo quem habuit codice oculis nimis properantibus singulos uersus transiise Collationem huius codicis itemque quattuor aliorum eximiae debeo liberalitati Valteri Giles M. A. Oxoniensis, qui eo munere grato decepto 'que artissime Me obstrinxit Nonnullos locos riterum meam ingratiam inspexit Paulus Schroeder, pro qua humanitate gratia ei
2 Γ codex olim uidensis, nunc inter codices bibliothecae ducalis Gothanae 10 numeratus, quo cum undecim aliis augerardi abbatis mercatu anni 1796 mense Ianuario peruenit'). Folia maioris formae membrana crassa luridaque insunt duo lalia numero 5 signata sunt quorum U 8 breuiarium Rufi, 9 -39 breuiarium Eutropii 39 - 48 excerpta ex Fronti ut libris continent. Singulis paginis triginta liveae 16 longae stilo inductae sunt, in quibus
textus saeculo nono minusculis litteris pulchre Scriptu e St; neque tamen ab una manu, sed duae certe eiusdem tamen aetatis, diS-
certum tur, quarum altera priorem partem libri usque ad lat. 35'
uersum Eutrop. IX, 20 reformauit), altera reliquam partem exarauites illius scriptura maior est et antiquiore 'pecie . huius nil idior et compendiis saepius impedita Fol. 39 subscriptionem εVTROPI LIBε X XPLICII ' excipiunt haec: Et sacies et pennas ier quattuor partes labebant iunctaeque erant pennae eius
altei' ius ad alterum non reuertebantur cum incederent. Sed illiu Illi luodque ante aciem suam gradiebatur. Iuncta sunt ibi uiane sellii herentque mutuo et in toto orbe molita litia huc rillus is limis rrunt nec habent sinem uolatus Nec aliquando Superabuntur et re- edunt Sed semper ad ulteriora procedunt. inde et inpaulus dicit. li aeteritorum obliuiscens et in futurum me extendens Hoc de iii et de uirtutibus animae possumus dicere et de uolatu temporum commixtioneque elementorum quod praeterita relinquentes semper
ad priora festinent. Muod autem temp0ra labantur et sugiant breuiuersiculo demonstratur, Sed fugit inter ea fugit iureparabile tempus' et in carmine lyrico: heu fugaces postume postume labuntur anni. 'φ' Ilis statim nullo addito titulo adnectuntur strategematon liber quartus Mulli lectione sqq. cum parte illa libri secundi, deinde praesulio et cap. l-- libri primi, tum praefatio et cap. L 1 3 libri secundi, denique praefati et cap. I, cap. II, cap. Ιu l si libri tertii. In calce libri recentior manus, quae in Eutropi textu multa i0rrexit, uersum adscripsit Utilis iste liber si correctus foret esset pd p Ἱμbill, k modo sallaci);' altera quoque manus, tironis puto, pauca appinxit uae in excerpti. Strategematon correcta occurrunt, omni ipsius librarii Surit. Tolor ruber non existit. Iituli uncialibus exarati sunt. micillic a longobardica conspicuur. ioces per e vel per ae scriptae crebro confunduntur Compendia librarius in describendo passim Soluit, neque semper recte, uelut i l Tlius T. A), , 26 cons.
c. Α), b, 14 claudium caelium c caelium A), 1, 24 hiemen 1 43
inermen 1 3 messam 1 2 ign0mia atque uerba salso distinxit 1 2 assae lixaue i, i acine noneratur 7, 26: a Strarum m0rem; 7, 30 quoquem dentibus 5, 17 sere colligisset. - Collationem huius codicis, sed minus accurate factam, publici iuris secti Jacob-sius 'φ' a. 1838; ipse eum beneuolentia bibliothecae Goth praesecti
' Verg. Georg. III, 284. ' Hor. d. II, 14, 1. φ'' Cf. Belirago gur alterii Litteratur' d. r. Jacob et F. A. kert Lipsiae 1838 fase V, P. 15.
13쪽
saec. XII, binis coli inanis exaratus.' Praeter alia multa in eo in- Sunt nonnulla strategematon excerpta, quae post Ciceronis Paradoxa sol. 17' col. sol. 8' col. 1 occurrunt et inscribuntur: XLIBRIS IULII FRONTINI l TRdTεGεmdΙΟΝ. Nunatiuam tota capita, sed singula tantum exempla, eaque requenter praecisa exhibentur, piibus tamen suus titulus plerumque non deest Series excerptorum haec est liber I irae Si qui erunt quibus . . . oppri-
insendus h0stis sit'. Cap. I, 2. 13. 4. II, T. V, 1. VI, 4. VII, 2.3. VIII, 8. X, 4. XI, 5 8. 19. XII. l. 5. 12. - Liber II cap. I, 1. 2. 13. T. I, 2. V, t. VI, 3. VIII, 6. . it. IX, . . XIII, 2. . . - Liber III cap. VII, 6. IX, 6. - Liber V cap. I, 3. 5. 17. 29. 35. 36 38 42 45. III, 1. . . . 10. 2. IV, 1. 2. V, 12. 3. VII, 1. 4. 10. 14. 15 37. - Liber II cap. XI 2.
I uni haec adduntur: Multiplici bonorum ducum magnificentia iusticiaeque fama copiosa mox adquiritur gloria. - Hasdrubal frater hannibalis rasricae imperator isgonis ilius. - OmIN a QVCum
I hemistocles Pericles. gesilaus . . . sequitur igitur index nominum du0deoctoginta, qui quamquam non ad exempla in codice tradita pertinet, tamen ordinem quendam librorum capitum exemplorum tuetur. Haec excerpta, quae ex libro probae notae fluxerunt, ea quae A et Γ tradunt bene confirmare solent. Orthographica in C exstantia sere omisi. Sed librorum ΑΓ minutissima etiam discrimina adnotare religionis esSe putaui.
4 in cod. Parisinus o. 7240 quondam Coibertinus 3001, Regius 4940. ), scriptus saec. ' vel P ineunte in catalogo
sertur saeculi XII. singulis columnis, constat soliis membranac. 40, quorum mensura est 33'' in altit. 23'' in latit. Incipit sol. nullo titulo Cum ad instruendam rei . . .' sol. 14 lib. II, ): DVO dPIΤvLd VN RεQVIRεNDil' ea igitur in libro IV extremo reperiuntur, sed ibi ut mox in G salsis capitum numeris signantur. Finitur opus sol. 25' pars solii 25' et solium 26 uacant; in summa parte solii 26' legitur subscriptio: Iulii Frontini strategematon liber quartus explicit. Incipit Breuiarium Eutropii'. Verba librarius serme recte Scripsit, ut perraro e cum ae' maetu,
Cf. Ueber in Handschris de Nicolaus vo Cues auctore Iosepho lein Berotini 1866 , p. 5- et 87-9l, ex quo libro quae de hoc odie protuli assumpsi.
i innias. - Hunc codicem iam contulerat ridericus Uaase φ); 0llationem quarti libri diligentissime curatam accepi a uiro doctissimo emilio Chatelain arisiensi, qui studiis meis summa cum benignitate hanc operam aliauit.
5 G codex Cudianus 16, in bibl. Guelsei bytana SSeruatu S, ii sol maiore anno 1332 manu ricii Briton clerici exaratus, ri haesit enim olim cum cod. Gud. 15 ab illo librario scripto'φ').i onstat soliis pergamenis 30, singulae paginae lineis in altitudinem quaternis, binis in latitudinem plumbo leuiter ductis in duas diuisae Sunt 0lumna S, quarum utraque 35 uersus habet, qui ipsi in lineis
transuerSi nituntur. In margine externo tria intercolumnia lineis desiniuntur, quorum id quod textu proximum St, emendationeSprimae et Secundae manus continet, in medio paragraph0rum Signa inscripta sunt, in extremo hic illic notae tertiae manus conspiciuntur. - Fol. I in margine summo titulus rubro colore: Sexti
Iulii rotini strategemalo tib pin' cipit. - extus diligenter et nitide ductu otico exaratus compendiis ut ita dicam scatet liquor quo librarius utebatur nunc suscus apparet tituli omnes librorum
capitumque rubro colore eodemque ductu picti sunt, sed in prae- sationibus indices atramento scribuntur, numeris rubri postpositis
et signis V alternatim rubris ceruleisue praepositis. Princeps
cuiusque libri littera albo caeruleo rubro colore pulcherrime picta atque Xcepto quarto libro exornata auro est. Capitum initiales rubro caeruleo ue colore membranae illitae lineolis caeruleis aut rubris magna arte ductis excellunt. itulis numerorum Signa addi solent; sed, cum libri IV caput quintum suo numero noletur, reliqua mox ita
numerari pergunt De essectu et disciplina. IIII. sqq. 0ue facienda Sunt pro . . . VIII. lib. II, 12 - sol. 17' lib. I, 9 in margine a tertia manu haec notata sunt: hic deficiu duo capta seu due rubrice ite hico isto litulo duo capta sed uide eas 1 sine liuius libri in libro IIII.' iam reliquiae capitis XII suo titulo in- Scriptae numerantur caputo, atque quod sequitur, inscribitur Deessi igiendo. Ι' - Fol. 30' col. 2 subscriptio exstat: hrbes in muro S. Iulii man. 2 Frontini Strategemat in Lyber quartu explicit'. - Ipse librarius complura in textu erasit atque c0rreXit;
diter autem manus, eiusdem certe aetatis, totum librum cum eo' Cf. Mus Rhen XII p. 12.'' Cf. F. A. Ebert, bibliothecae Guelserbytanae codices graeci et latini classici Lipsiae 1827 Pag. 3.
14쪽
unde erat descriptus contulit ductuque simillimo multa et in t triet in margine correxit. Tertia manus saeculio cinera eo liquiare imprimis in priore libri parte supra Versu et in margine emendationes adscripsit, quae ex codice ossiano F 59 Leidens uot ex aliquo ei simillimo haustae sunt Praeter has etiam aliae manus in margine occurrunt, quae nulliu momenti sunt quibus una
ubi exemplum sustus marratum deprehendisset adnotauit: sol ly E lib. I. 1, 4 Titus iiii ' ab urbe conditi libro primo cir .
urbe condita libro Secundo circa medium ii. - sol. 12 II, 5, 1 hilus cliuius ab urbe condita libro primo circa iniciui per sex solia'. - Collationem huius c0dicis ab I ih. Chr. Volsi leuius factam ad lithuit Oudendorpius ossiciosa cura bibl. Guelserti. praesecti te Ieinem anu translatum tum in bibl. uenensem ipse
6 cod. ΙIarteianus no 2729 in Muse Brit seruatus, saeculi XII teste duardo te vers Secundum catalogum saeculio. Numerantur soli 109 membranacea, quorum 2 i strategemata Frontini, 51 109 breuiariunt utropi continent. Folium deperditum est; sol. incipit a uerbis cum hoc opus sicut cetera lib. I praes.). P0S lib. II cap. 9 in margine ab alia manu haec adscripta sunt hic deest lotum caput decimum et
1l et maior pars capitis duodecimi et exemplis 3 et 4 capitis XII titulus datus est capitis 12 ' reliquiae'. Capitio libri II, quod cum capp. XI et XII g 1 - 2 in sine operis occurrit, titulus deest
et in margine manus saec. XVI rubro liquore adscripsit hec plura exhibet . . . ' Petrus 3 Scriueri' qui cum aliis rei bellici scriptori Frontinu post te vectitii et si . odivi Lugduni-Batauorum an 1607 edidit'. - De aetate huius codicis et IIarteiani 266 Eduardus Sievers cum Londini uersaretur, benigne me edocuit. Contulit alter iteS. 7 0d. xoniensis, in collegi Lincolniensi asseruatus et n0. 100 SignatuS, membr. , 0rmae minoris, saeculo XII binis columnis exaratus, continet solii 9 Vegetium, Fr0ntinum, utr0pium. Fol. 34' Incipit ulli frontini de exemplis rei militaris. Lib. V. Post librum II extremum in margine haec adnotata sunt:
capitula quae hic desunt in sine quarti libri inuenies t illud Deeffugiendo it nusquam est' immo caput XIII lae effugiendo integrum suo loco extat) Fol. 69 Expl. liber. IIII. Iulii Frontini.
Iucis liber. I. Breuiarii Eutropi de rebus Romanis'. Librorum capitumque tituli rubris litteris uncialibus scripti sunt, itemque exemplorum initiales plurimae. Folium unum 652 periit, ita ut uerba IV, susis ad Cannas usque ad V, 6, 3 dixitque ei in codice desiderentur. Videtur liber non ab una manu
exaratu eSSe, nam scriptura post istum hiatum mai0 apparet atque minus compendiis impedita quam autea. Praeter ea, quae ipS libra rius correxit, alia multa exstant, quae 90Sterior manu ex codlce interpolato uel proprio Marte emendauit eadem extum interpunctionis signis passim instruxit noscitur litteris auentibus. - Contulit Walter des. - Orthographica et manifestos errores librorum DCB sere miSi.
8 Cod Monacensis no. 5321 chartaceus saeculi V. lat. 324. Fol. I Blondi auii sortiuiensis uiri eruditissimi triumphantis Romae liber primus de religi0ne urbis ad Sanctissimum Papam yum Secundum si eliciter. a. Prologus'. - Fol. 277 Incipit Iulius frontinus strategematon e instructione bellorum liber primus Fol. 323 Et sic est finis pro ques laudatur deus in ymis Expliciunt quatuor libri Iulii frontini Strategemat0n de instructione bellorum'. palio relicto ab inodem librario haec subiciuntur: In primo libro erunt exempla que competant reli n0ndum commisso. In secundo que ad pretium et consectam pacacionem tertineant ei ciui inserende soluendeque obsidi0nis habebit strategemata'. Muibus capitum index quattuor librorum adnectitur. . Liber sine illa arte scriptus fluxit ex gemino c0dici G, sed ualde interpolatus est. - Post Singula exempla, n0nnumquam etiam media in narratione leguntur numina Scriptorum Roman0rum, rubro colore exarata Illus livius, Salustius, Murtuu curcius 'ustinus Orosius anneus florus ua haec n0mina Semper conuulcta Itantur),
post Iustinus li'' - ic inde sontium nimirum ab homine' Hoc nomen cum iuxta Caesaris exempla maxime collocatum appareat, Iulii Celsi uidetur uel potius Francisci Petrarcae historia Caesaris intellegenda.
15쪽
9 Cod. Leidensis no 128 bibliothecae eidensis, membr. in solio min. saec. XV. constat solii 100, quorum si tantum numeris signata sunt. Fol. Incipit Vegescius de re militari'. Fol. 4' Explicit IIII. lauius utropius emendaui sine exemplario constantinopolim consulatu ualentiniani augusti Explici deo gras'. Fol. 55
Iulii frontini strategematon it, incis m9'. Fol. 98 proprie 100 )
Iulii Donlini strategematon liber explicit Deo gras'. Liber una columna ab eodem lirario diligenter, Sed scriptura craSsiore exaratus est. Capitum tituli omnes atramento in margine adscripti exstant. Fluxit liber ex apographo aliquo Oxoniensis, quod nonnullis locis interpolatum erat Oudendorpius, qui eum uocat Lei-
densem primum', lectiones eius non semper accurate adnotatas
philus aestimauit. Eximia Leidensis bibliothecae praesecti Durate ubeneuolentia mihi contigit, ut hic codex et ceteri tres eidenses
lenam transmitterentur ibique duo mense remanerent.10 Codex ossianus Latinus F 59 apud Oudendorpium Lei
densis secundus' in bibl. Leiden Si asseruatus, membrana c. in solio, binis columnis ductu otico saec. XIV exeunte exaratus. Fol. in margine summo: Ce Manuscrit appartient a My de alaueZ'.
I itulus: Sexti Iulii frontini stragemato liber primus Incipit'. Lib. IIcapp. X XI, XII 1 - 2 suo loco reperiuntur. Fol. 45 uicti sunt: deo gras Iulii frontini de re militari liber explicit deo gracias'. Fol. 46 Incipit ullius de re militari et in margine manu recentissima ii aliis codicibus inscribitur Modesti Libellus de uocabulis rei militaris ad acitum'. Folia 1 et 2 chartaceanotis Holstenti ad codices egetianos pertinentibu repleta Vnt. Fol. 53 membr. nauit uegeti renati uiri illiistris comitis colit epitoma rei militaris libri numero quinque incipiunt. Primus liber'. Fol. 99 Explici tractatus uegeti de re militari. Incipit quidam
alius tractatus de re militari excerptus a secretis secretorum ristotelis'. Fol. 103 sinito libro sit laus et gloria pis'. Nonnullis in soliis scriptura inuersa conspicitur, quae ita uidetur orta, Ut liquore nondum Sicco membrana altera superponeretur alteri Liber ab ingenioso homine emendationibus resertus, Sed perquam neglegenter Scriptus St.
1l Codex Burmanni 0 4, in bibl. Leidensi seruatus, membranac. soliorum T quaternariorum, certe saeculo XV exaratu'
etsi scriptura sormam prae se fert antiquiorem Fol. 1 Scriuerius inscripsit: IVL FRONTINI Strategematῶν lib. I . Fol. Iuliis rotinio strategemata prssatio' - dimidium paginae 3cuum relictum et pulcherrime picturis ornatum est. In margine imo: Petri Burmanni Secundi'. Subscribitur codex Iulii frontini liber IIII Strategematicon explicit'. um sequitur a recenti manu additum nomen nisi fallor possessoris G orbaleste'. Librarius maxima diligentia librum descripsit summaque arte exornavit. ltera n-nus in margine nomina scriptorum eadem atque in cod. Monac. n0 5321 adscripsit atque intra uersus pauca correxit. Α recenti manu, criueri luto, hic illic ad uerba lineolis subducta emendationes in margine adiectae sunt. In margine imo tituli capitum, quaSi index continuus, tenuissimis litteris inscripti sunt. Conspirat hic accuratissime cum eo codice illensbergit, quo uilenti irpius USUS St, Saepius etiam cum Monacensi 5321.
12 C0dex Perigonianus ex legato Perigoniano' FIT in solio mai0re apud Oudendorpium Leidensis tertius'). Frontiniana huius codicis saeculo XV conscripta sunt.' Fol. V Incipiunt capitula
libri qui uocatur sextus frontonius in quo tractantur da ualde utilia et necessaria ad pus bellicum'. Fol. 32 Sextus Frontonii liber explicit'. Sunt 46 exempla excerpta e strategematibUS, Sermone barbaro ab homine inepto composita ac ne Spectu quidem digna. Fol. 33 Incipiunt uocabula rariora super frontone de rebellica' sol. Incipit tabula frontonii de re militari in qua nomina et uerba atque quaedam dictiones secundum ordinem alphabeticollocantur' sqq. e. g. lico statim, papauer Secudi uirgilium est herba languentibus soporem faciens'). Utraque tabula Sine ullo pretio est. um sol. 41-62 ab altera eiusdem aetatis manu
13 Code Regius XI C 21 in Muse Brit asseruatuS, chartata, soliorum 2 in quarto minore, saec. XV. - Fol. 1 De re militarili. I incipit liber frontini sequitur primo prologus'. - Fol. 1 Explici liber frontini dere utilitari Meliciter scriptus per Iohannem Stagnensem de florentia sub anno MCCCCLVIII die prima Iulii
Bononiae Laus de omnipotenti'. Liber nitide ac Sine rasuri scri- litus, Sed nomina propria misere mutilata Sunt neque raro actum est ut librarius complura uerba, quia non litellexit, lacuna relicta omitteret Contulit alier iles. De reliquis quae insunt f. Flauii eget Renati epitoma rei militaris, rec Carolus Lani Lipsiae 1869 pag. XXVII.
16쪽
14 Codex Burneianus no 173 in Mus Brit. Sseruatus, chart3 . in quarto, Saec XV. Numerantur at inae 152. Pag. 1 Sexti Iulii Frontini STRA EGEMAT in liber primus incipit'. Capp. X XI, XII libri secundi in suum locum restituta sunt. Subscribitur codex Finis ab MCCCC J die XIII. Februarii petriis eo Ortinus scripsit. ui me furatur in tribus lignis Suspendatur. De gratias'. Compendia seriliturae habet perpauca, Sed interpuncti0nis signis seruae distinctus est. Nonnullae ei lectione ex codice liquo generis iniectae sunt, sed ita ut fructum inde percipere non liceat. Cum hoc ea quae Uudendorpius ex eodice quodam Palatino attulit mire consentiunt intulit alter des. 15 Codex Egerion n0. 1867, in MuSe Brit Seruatus, 10 ilal membr. in ' saec. XV. - Fol. 1: Sexti Iulii Frontini ira lagematon liber irimus elicuer incipit'. - Fol. 98: Don ope de Urrea a su inu preci id amigo don Lupe'. iiii sequitur oratio Isocratis ad Nicoclem latine ei Sa, praemissa interpretis epistula: Laurentii Lippi Florentini in Lupum imenium Uri eam, illiistrem regni Siciliae proregem, in Socratem de regni gubernatione pre- sali feliciter incipit . . .' - Collationem uiti codicis perquam ullis Gustauus Masson publici iuris secit. φ)16 I scorialensis D II 5 olim 27. 7 signatus membranac. in s ilio, binis coliminis saec. XIV ineunte exaratus, i soliorum, initio mutuus. sol. 4ba rubris litteris Sexti Iulii frontini lategemali 0n lili . . Incipa lita exin spectantilio uilii misso scd'sq ad liti etiam secta pagai 00ue lineat Torcius ad sera da et
Incipit legus sici se Itis opis.
Cum ad instruendam ... - Fol. 63 . . . et nauali et pedestri lio uicti sunt. Explicit de gras. men'. Illa igitur capila libri secundi in suum locum restituta sunt Liber ab homine indocto scriptus nullius prelii est.
in ' saec. XII ineuntis, it 6 soliorum 2 col. - Fol. 8l maiusculis: Sexti illi frontilii strategemalon liber I incipii prefacio incipit' - minusculis: Cum ad instruendam ... - Fol. 115 Λ:. . . eodem die et nauali et pedestri plio uicti t. maiusculis: Iulii frontini strategematon liber quartus explicit'. Capita libri lirestituta sunt odex interpolatus est.
membr. in solio 1 ol , saec. XV, 1 soliorum. - Folium tertium a quo strategemata incipiunt saeculo XV Suppletum est; lat. 4 uit non argui credamus' sqq. praefatio libri ). Fol. 81 . . . et nauali et pedestri prelio uicti sunt. tum rubris maiusculis: ΤελOc.
ivlli frontini de re militari liber quartus et ultimu siniit '. Capita libri secundi restituta sunt. Posteriori inliolirici O mi luti solium codicis saec. XV membr. 2 agghitinatum St, qu0d SI Ulcipii 'um ad instruendam rei militaris Scientiam nil tulit ira
studiosorum eius accesserim eique deSti dii qHillia lilii luit ira trA'. . . .
2 membr. binis col. saec. M 1 373 soliorum. Fol. 13 P. a Iulii Fr0ulini strategematon liber primu incipii Cum ad . . . di i l Γη-tissime cum eidens no 12 conspirat.
4 membr. saec. XIV, 48 foliorum Fol. Sexti dii frontiiustrategematon Cum ad instruendum'. . . . sol. 48 et nauali t pedestri pli uicti sunt. Amen deo grῆs'. manus saec. XV addidit: Explicii Iulius Frontinus'. Iulia in margine a manu Saec. XVadnotata, capita libri I uem restituta sunt. Quae de his codicibus I scorialensibus disserui, ea debeo GuStauo 0e e qui Summa cum beneuolentia et comitate specimina eorum mihi misit, e quibus
Sperni poSSe omne Salis apparet.
D libris 21 - 44 iam enumeraudis quae profero Omnia du- sumpsi ex schedis Gulielmi uinieu. Is enim qua est eximia humanitate, ubi de hoc studio me audiuit, quae de Strategematon codicibus ollegerat una cum excerptis ultro ad me miSit pro quo beneficio summam ei ago et semper habebo gratiam.
saec. XV, soliorum 4. - Fol. V: Sexti Iulii Frontini Stratege malicon liber primus incis eliciter. Prologus. Cum ad instruen- lain Subscrutitur codici: Sexti Iulii Frontini Strategemalicon liber quartus explicii elicuer. Tum ab eadem manu: Hic Frontinus est Iohannis Tuscaneliae et Amicorum'. Sci qui est nigris litteris uulgo obuiis in codicibus Medii eis. auca eLuIlluit
compendia. uera manus quae prima omiserat Suppleuit ei inii ilemendationes adscripsit. Tertia autem, Illi recent I0r, illi uti Panormitae manum esse credunt, altero c0dice collat Il' Cf. Gustauus Haenet, Catalogus librorum mss. qui in bibliothecis Galliae et asseruantur. Tipsiae 1830. Pag. 50.
17쪽
rexit, quae Imaxime consentiti ut cum Medic ei 53 12 et 45. 15. I 0 tum examinauit Dii Rieu, ut ex ioc uno militatem cognoscere
possis multorum Fluxit inim cum Teidensi 'oss. F 59, iurneiano 173, eg Ill C 21, aliis ex eodem libro interpolato quem qui exarauit, I , I, pro 'Τheogenes' correxit Theogenes' sortasse ex Polyaen. V, 28, 1 Θεογνις - IV, 1, 1 pro mappalia'
cibus mel de suo eiusmodi ineptias interpolarent: lib. IV praes. : sicut antea' - V, 5, 10 erant' post 'superiora' GV 5, 14: auem occidit qua occisa' - IV, 6, 2 pedestri' post cursu ipse' QV, 7 adiecit post errendique hostis causa atque eiusdem generis innumerabilia Scilicet ii in desunt quae bene isti emendauerint, uelut IV, 1, 33 ei dato' pro codicum scriptura lardato' - ΙV,
7 8 hiarianam' pro laterianam'. - Neque pauca eidem propter inscitiam corruperunt: litterarum Graecarum quis ignari erant, alii lib. praes uerba Strategematicon et strategematon graece exarata omiserunt, alii ex ei filixerunt it parent graciam' vel et patent graciam'. IIuiu generi ineptiae, quarum issiciua in Italia, fortasse Florentiae, uidetur suisse, adeo mox huimos Strategematon codices occupauerunt, ut ui ullum recentiore aetate scriptum inuenias purum 3tque integrum. - uae 90Stea correcta sunt, cuncta una nota man. 2 indicaui. Excerpta eius, quibus Oudendorpius usus est errore ab illo in lirae satione Vatic. mo. 408 signatur , minus diligenter aut sacta aut relata sunt.
22 Cod. Vaticanus lat. 2193 membr. in solio maiore, Saec. XIV, sol. 156. - Continet puleii pera Frontini Strategemata, Vogetii epit0mam, Palladii Rutuli auri Aemiliani de re rustica libros cum indice locupletissimo deinde ab alia manu Ciceronis orationes pro Marcello et pro Ligario denique in solio ullimo 156 obseruationes quasdam de agricultura uel potius notata quaedam de cultura horti . mbrosii, qui est Mediolani annis 329, 1340, 1343, 1349, 1359 a diuersis manibus scripta Liber binis collamnis ductu otici simili exaratus est compendia frequentissima sunt. Cuiusque operis littera initiali eleganter picta est: conspicitur puleii estigies, depictus inuenitur Frontinus sedens, in egetii opere eques more medii aevi armatus et sol. 8b: Sexti Iulii trontini tractegematicon prologus primi libri incipit'. Fol. 10l: Sexti Iulii Frontini tractegematicon libet qu3Issu ituli imus explicit eliciter'. In prae sationibus librorum desunt indices
capitum. Altera quae inuenitur manus hunc librum cum Vllii in i 3408 uidetur contulisse et alterum X alter correxiSSe in Dilli eum excussit Dii Rieu.23 Vaticanus lat. 4494 membranaceu saec. is ira illi list solo 45 Vegetium, sol. 46-85 Froni in strategemata. Fnt A: Sexti isti Frontini rei militaris liber' sol. 85: Deo gras. Sexti Iulii Frontini de re militari il)er explicit'. Conali et illi in odii emt Ide IIIJt Pl'ebra reperiunt ut 'rael alio libri tertii milli tui 24 Vaticanus lat. 4495 membr. Saec XV. - Νli Blegem
ion lituis sol. 1 - 45 liliati se subscriptiones desunt. Excipiunt eos Plutarchi apophthegmata adora laniani in i p. lal in rPddita ), praeeunte praefatione ad plut uni ritu iluin i Omin D lappellatum cuius operi titulit quamquam non exst3l. Bln n liquid lucis inde assulget, quod princep dicitur ulludit lituras lamplificasse maximos et potentiSSim0 rege et utre, qui , UmUrabili inauditaque uictoria maritimi unius ac terrestri proelii Caiplani
captiuos habuisset. Transtuli ea sortasse Franciscus lillifllilius, qui epistulam ad Ludovicum Iariam sortiam ducem Mediolanensium a. 148 1 praemisit. 25 Vaticanus lat. 4496 chartaceus saec. XV exeuntis. Fol. 1: Sexti ulli Frontini Strategematon liber primus eliciter incipit'. Pars illa libri secundi in hoc codice nondum in suum locum redacta est. Fol. 45: Sexti Iulii Frontini Stra legematon liber quartus explicit feliciter. Oel0 Dux fuit hic clarus Sextus Frontinus in armis Inscriptum titulo quem breuiore legis. Quod si operam dederis studioso pectore lector Ingeni poterit quam promiSSe tuo. Hadriani elix decessit tempore diui
Formis et emeritum cum tenuere Senem'.
Strategemata sequuntur Vibii equestris de fluminibus, scintilius, lacubus et libellus Leonardi retini de re mili lini illudit'; et uti opus de instruendis aciebus ex graeco in B linum i ulm: Numa heodoro aga hessalonicensi, praemissa praefatione ut Antonium Panormitam, i iis regi praeceptorem. 26y Vaticatius dat. Palatinii. 1556 insembranaeeu 3ec X exeuntis Fol. Q Angelus moscius mea linus illo et alni rum' Cf. . . . Homann Bibliographisches exico de gesammten Literatur de Griechen Lipsia 1845 III pag. 203.
18쪽
commodo tuae ipse a Fabio Io Bapy il fratribus accepi 1556'. Praeter Frontini strategemata inest Plinii secundi de uiris illustribus libelliis Codex ab eadem manu neglegenti atque VaticanuS 4496 exaratu PSt. 27 Vaticanus Palatinus lat. 1563 chartac. Saec. XV. Folia D 95 contineti Viruuii libros sol. 96: Sexti ullii Fron illi Strategematico it illii r incis feliciter'. Lib. II, 5, g 19 43 desidera illus Hol. 3l ' Sexti Iulii Froulini ei militaris Stra
28 Vaticanus lat. 722i, membranaceus Sale. Fol l litteris rubris: Gasparis Volaterrant colythi apostolici et secretarii diu pris Bessarionis Car. pi Tusculani Legati Bonon. liber iste exsistit emptus Don aureis duobus. Tertio Idus ilia. I CCII Codex cum diligentia littera gallica scriptus continet sol. - opus egetii; sol. 38: Sexti Iulii Frontini Strategematicon liber incipit'. Fol. 65: Sexti Iulii Frontini rei militaris Strategematicon liber explicit'. 29 Vaticanus Urbinas 1l60 membranaceus saeculi XV. Fol. V pulcherrime ornatum est index enim libri u hoc codice continentur Strata gemata Frontini et Vegeti de re militari auro depictus et corona e lauro conecta ornamentisque cinctus conspicitur. Fol. In illiunt Stratagemata Frontini de re militari'. Fol. 64: Teloe c. Sexti Iulii Frontini rei militaris Strategemalicon'. Maxime conspirat cum Vaticanis 4494 4495, Palat.)1563. - Florentiae exaratus est, summa adhibita cura et diligentia initiali s eximie pictae sunt, titulimi librarius angelis, auibus aliis lue picturis ornauit in margine stemma Vrbinatium domus splendet, quod efficitur columnis transuersis aureis caeruleisque uicissim, in iluarum prima quila aurea nigraque uolan Sappicta St.
30 Vaticanus Reginae l2 Boui dolo no 272. 1656 me nil, r. Λ uno 1487 die 5 in martii apud Urbem Neapoli scripsit j. diltu Cormilli'. Fol. 1: Sexti ulli Frontini Artis militaris
liber incipit'. Fol. 7: elos'. Praeterea in hoc libro inueniuntur Sex sententiae ex Liuio, Tullio Isidoro excerptae. 31 Vaticanus Reginae 1782, chartaceus saec. XV. Fol. 1: hi lii Fronlini Strategematicon liber incipit'. Fol. 93: Finis'. Post strategemata leguntur Sallustii libri de Catilinae coniuratione et de bello Iugurthino, a diuersis manibus Scripti.
auctor catalogi recentioris, Sed Saec XV, quod collinitur ' scriptura haud ita diligenti, colore liuili imagine princit, ill L lae codicis aplucta. Iliae accedit quod in margine te IIulld, quoi lira D ddeletum est, duo angeli tenent quale saeculo XV Iringebantur. si illis: Sexti Iulii Frontini Strata gic mathicol in ripi prolo Ius'. Subscriptio: Sexti Iulii Frontini rei illi laris Sirale en uili oti litter
explicit'. ii margine et intra uersu pasSim pliarent liis siti' i centiores at nulliu momenti.
33 Ambrosianus B Gl sup . cliar laci, sae ut O XV Iu lnitalica exaratus suit S. Mariae Coronatae tutio lil' patro ri ligiosissimi Card. Friit. Η, ori Omaeo, tibi Alnhin . in iditori iri tradiderunt a. 1601. - Continet Aristotelis rhetoricam. 'uvii lial)0phthegmata in latinum conuerS3, Fr0nunt Stra lege inlli Di hi Sexti Iulii Frontini enati strata gematon lib. prili ut illi lirit Sic conis olentoni exemiplorum librum. 34 Patauinus B i in bibliotheca ecci capituL, membr. saec. XIV XV, ductu olico exaratus Maius, cum eum laud pretiam suam uetustissimum, lapSu e St.
35 Medicetis' plutei IlI40. 12 membranaceus anno 1 405 binis columnis scriptus Collationem eius adhibuit Oudendorpius Mediceus primus').36 Medicetis' plutei XLV 0. 20, membrana ceu Saec XV, eleganter scriptus Uterque Medicetis nullius pretii est.
litteris cursiuis insunt Florus, Dictys CretenSis, Frontinus. 38 Venetus XIV o. XXX. chartac saec. In sunt opera Le0nardi runt Aretini, Isidori, Petrarchae, BrunOm AStensis, Vegetii, Frontini. 39 Bernensis 'φ 438, partim membr. partim chartareus saec. XV sui Iacobi Bongarsi B0dnaei. Fol. 1 - 109 Ciceroni SΤusculanae sol. 109- 16 Frontini strategemata liliali lora Dal). Eius libri collationem diligentissime consectam oti nil m
40 Bernensis '' 400, membranaceus saec. XV Uunielis Aurelii sol Iulii Frontini strata gemat Ol li Dei Incipit'. Fol. 46 opus simitur. 41 Sangallensis 1329 chartaceus, rilliu Medii
' CL Bandini, Catalogus codicum mss. bibliothecae Mediceae Lau
' CL Hagen Catalogus codicum BernenSlum.
19쪽
inde ilia eum. Falli ii ii illicher, cum nulld Ili operi Ill illi ositi l inuem esse in catalogo dicat; nam in libro diuisum est pus, etiamsi tituli desunt. 44 Pragensis VIII I 0 25 in bibl. Univers. Clementinae, membr. saec. par pri0 quae Valerium 3X. continet, Saec. XV), binis coliminis scriptus. In Sunt Valerius Maximus, Frontinus, Dares Phrygius. Fol. 147 Iulii Frontini Strategemal0ulilber primus incipit de re militari'. Fol. 189: Iuli Fr0ntini Strategematon liber α' explicit de re militari'.
4. saec. XV. Fol. 1 - 6 Vegetius de re militari. - Fol. 7 149 Frontinus de re militari'. 46 Medicetis plut XLV cod. 17 cs Bandini l. l. membr. 4. saec. XV. Constat soliis scriptis 50. Fol. 1: Sexti Iulii Frou lini Strategematicon rei militaris libri quattuor'. Subscribitur codex: Sexti Iulii Frontini Strategematon rei militaris libri IV tuli imi suis illi anuarii 1459 Neapoli'. Contulit hunc librum interpolatum a. 728 lli scionius in usum Oudendorpii, qui salso eum in praefatione plut 45 0. 15 signat. 47 Medicetis, bibl. Leopoldinae StroZZianae O. Di membr. in ' scriptus a. 1464, soliorum 86 Frontini strategematon libri
Cf. Endlicher, catalogus codd. mss. ibi Palatinae Vindobonensis sub no CCLXI. ' Cf. Endliche l. l. sub no CCLXII.
53 Parisinus 243, saec. XIV, Frontinu S, eget tu S. 54 Parisimi 7244, saec. XIV. Frontinus Ouintili alii dies. 55 Parisinus 245, saec. XV, Frontinu S. 56 Parisinus 388, scriptus a. 1370, Frontinus. 57 Parisinus 389, saec. XV. Frontinu S. 58 Parisinus 390, saec. 'Ullulit S. 59 Middiellissensis cs aenei l. l. p. 895 chartac in solio, saec. XIV Frontinus de aquae ductibus, eiusdem Strategemata, si-dori Hisp. chronicon, lia. 60 Harteianus 4921 in Mus Brit. membr. scriptus a. 1463:liontini strategematon libri IV. 61 Ιlarteianus 5221 in Mus Brii. membr. soliorum 10 saec. XV: Sexti Iulii Frontini de re militari libri V. 62 Cantabrigiensis, in bibliotheca publica in II 18 signatus, saec. XIV, continet Frontini strategemata s0l. 115 - 130 De hoc et ceteris codicibus Cantabrig. Summa cum humanitate me edocuit Gulielmus right, profess0 Cantabr. - Apud uilendorpium Cantabrigiensis secunduS'. 63 Cantabrigiensis, in collegio S. Ioanni Servatus D. 22, saec. XIV. - Apud Oudend. Cantabr. tertius'. 64 Cantabrigiensis, in c0llegio S. Petri servatus M.,
Saec XV. 65 Cantabrigiensis, in collegio '. 'eui Servatus, . . . saec. XI - Collatio codicis etrensis' qua uilendorpiu usus est, utrum ad hunc an ad illum pertineat nescio tu litumn in D: polatum eum esse omnis paene lecti in pluit diu illiu nil id testatur Ceteri quo Ius Illini ligILI Se S, qu0. Nili Ilii OlΡlur dilluluiit, deteriores Sunt.
20쪽
series 2 chartae , sorma maiore, Scriptus a. 1474 Aeliatius, Vegetius, Frontini stratagemata sicl). - De codicibus ratis-luuiensibus . Rossbach benigne certiorem me fecit. 68 Vralislauiensis, in tibi urbana Seruatus, no 79 Scrin I, Serie b), membr. forma tuadi . a Nicola Gualdo saec. XV scri-
litus: Sexti lilii Frontini stratagematum sici libri V.
69 Vratista utensis, in bibliotheca uniuersit reg. erudiUS,M ,1 d. 8a membr. elegantiSsime Saec ima manu scriptus: L. IIIuli lori epitome, . t ulu . Irontini strategemata. 70 Collatio codicis ostianiensis in editionis Scinvebellanae exemplati in tripta a riderico acob, seruata in bibl. BOII Ulla 1, inerant ii eo codice: Bussus, Florus, Frontinus'. CL lette,
Frontini Strategematicon libri IV. 72 C0d. Salem itanus, chari saec. XV. Fuit olim B. Mariae in Salem', in m0nasterio quod est prope Constantiam, unde Parisios delatus est. Inde ridericus Uaa se emptum eum in taberna libraria in patriam reduxit. - Lib. I c. 9 rubris litteris librarius addidit: Nota hic destin magnu - recens manus in margine d notauit capitula quae deficiunt in sine libri descripta esse. Restat ut Ioannis Parui Saresberiensis Policraticum f. de nugis curialium et uestigiis phil0s0phorum libros VII hoc loco asseram, quippe in quibus multa ex Frontino desumpta legantur. Is magna quam ei attribuit Oudendorpius auctoritate omnino non dignus est: nam et eode seu codices, quibuS USUS St, 3 genere deteriore 3 maximeque classe λ stant IV, 1, 8 m. pedites')neque exempla ad uerbum transcripsit, sed ualde mutata refert cf.
IV, 1, 16 aut si benignius' pro aut si leuius' - 1, 36 addixit securi' pro securi percussit - sudit' pro uicit' - , T
socios ad coenam uocabat' pro ad cenam uocabat' - aliaque multa). In ea autem quae sequitur quarti libri recenSione notis usus
codd. et t. codices deteriores uel omnes uel plerique, ut Vat. 3408, Vat. 2193, Burneian. 173, eidenses, alii Leid. r. Leidensis 128 Leid. sec. eidensis V0ss. F 59 Leid. tert. Leidensis ui manni . .
Multa lectione conquisitis strategematibus et n0n exiguo crupulo digestis, ut promissum trium librorun inlites diis ill radii impleui, hoc exhibebo ea quae paria in rapte deScriptioni dirui itu iad speciem illigata subici uidebantur et irant in XCIIlli ulli Sstrategicon quam Strategemata: quae idcirco Separaui, quid quamuis clara diuersae tamen irant substantiae: me, si ciui uti ualiqua ex hic incidissent, similitudine inducti praetermiSsa opinarentur. Et sane uelut res residua expediendi fuit, in qua et ipse 10 ordinem per Specie Seruare conabor. I. De disciplina. II. De elsectu disciplinae. III. De continenti3. IV De iustitia. 15V. De constantia. VI. De assectu et moderatione. VII. De uariis consiliis.
colore, Sed I, NI S, atrament ad i. m. Iuli Iulii G Frontini strategematicon strat om G liber tertius explicit. Inci eiusde liber quartus seliciter D titulum infra eaehimet Γ omittunt BO promisia 5 hoc in hoc Vat. 340 hic codd. deit. eaquq aperto Vat. 340, descriptione Ar discrucioni G 6 et hec D G 7 strategemate Γstrategematico Seriuerius qua clar& iis DB inducti m. 2 et Leid. sec. indocti codd. indocte uulgo praetermisa 10 et sanae O et sana GB uelud res addidi duo Oudendorsi tres,idua' corr. m. 2 expedienda O in qua sicut antea et ipse Vat. I93 et sane res uelut residua expedienda fuit, in qua sicut antea et ipse Otiuend. et sane uelut residua expedienda Sunt in quo sicut antea et ipse uulgo 1 ordine AI spicies Incipiunt capta libri IIlI. De disciplina O 13 essedio D 17 affectu Lurnei. Ir effectu codd.