Th. Campanellæ De monarchia Hispanica discursus

221쪽

templis & palatiis exornata est ue in quibus duo i sunt memoratu digna ; untin1 platea transversim totam civitatem in duas quasi partes secans, quae recta, 'am

pia, longa & aedificiis variis exornata est: ut haud sciam anulla similis in tota Italia inveniatur: alrerum est, i a urbis for ma , pretii inaestimabilis ae ideo potius illius urbis perquam 'aciosiis est, optrii sane magnificum, quale a Romanis olim strui solitum. Insulae plerunque tΤranno rum niduli fuerunt, ut ait Plato. De por- rubus necessariis, item de nauigationibus silolo eo dicam. Populos istos q dattinet, rebus necessariis minime Daudandi aut archius consti ingendi sunt ses opus habent, ut in foeneratores iniet illo via. tentes, di inc reeres Τyrannorum inquiratur , ut supra diistum. Possensibidem etiam semina; ita nantlea inbitui I ct qlibotannis testius numero' jurenum II miri ti cum triremibus, ut distant artem Ulitibricam, - heres in more positum est idque inhio magis, / quod rex maxime o Irin ram nautica pube opus habet : 'ses

eum hac re fatida mi augendae illitis ea, sa

c o ungendi sunt,de quo j am dictam. si1 s sunt

222쪽

aox THOm c AMPANELLAE sunt etiam duo genera equitum maritimorum institui , ad exemplum illorum de Malia: neque reditus D. Iacobi , alio rum Ve equestrium ordinum hominibus otiosis dentur ; quod sane ita fieri neceΩse est , ne Rex semper auxiliaribus nautis opus habeat, aut etiam mercenariiS, quales sunt Genuenses. In talibus insulis barones magis quam alibi supprimendi sunt , cum situs locorum illis majorem . quam alibi ansam novandarum rerum i praebeat, di ingenio ad tFrannidem pro clives sunt.Quare praestat barones ex aliis nationibus huc transmittere; ad id vero convenientiores reliquis sunt Hispanicum sint sub eodem climate positi, illisque tam officia,quam negotiationes Committendae , una cum ministeriis milita xi-bu , quibus di Transalpini adjungendi

sunt, neque vel nuda aliqua petra indige-:nis nobilibus solis committenda est: nam i illi plerunque duces & authores sunt tumultuum, m Fime contra Gallos,quam Hvis hi postea Aragonensibus ob similitudinem morum fideles fuerunt. Nihil errigo magis necessarium est ad felicitet regnuandum, quam logeni , naturam , inest ,

i nationem

a Diuili od by Co le

223쪽

DE MONARCH. HIs PAN. zo3 nationem subditorum perspectam habe- .; siquidem iuxta haec forma regni ine

CAPUT. XXIII. De Germani d.

orba facturis nobis de gentibus regi

Hispaniarum inimicis, quamvis cerrto respectu etiam obnoxiis, primi se offerunt Germani, quorum sane minime illum pudeat , cum domus Austriaea in Germania potent istima aspirarit ad hoc magnitudinis potentiae per connubia continua de mceςssiones haereditarias, atque innitates. Nam Maximilianus provincias Germaniae inserioris a Maria filia Caroli Burgundiorum Ducis ultimo defuncti habuit, cujus filius ., nomitae Philippus, Hispaniam eum appendicibus sui a Iohanna filia Ferdinandi & Ictbqssae in dotem accepit, in quibus regnis Carolin illius filius suceessit : hisque nostris temporibus filius dignissimus patre tali, Philippus. haereditario jui e Lusitaniam suis, appeydici u suis , qui sane mar

224쪽

ao THOM. C AMPANELL AE. ximi sunt, accepit , respectu matris sitae Isabellae, a qua etiam ipis domo destendie nomen regis Hispaniarum. Vnde selenἀdum Austriani solos Catholicos principes sibi amicos habere, qualis est Dux Bavariae , cum Archiducibus , & Episcopis , paucisque aliis et necessariumque ideis est, ut hi semper magis magisque copulen tur, non solum religione, sed ripam connubiis aliisque rationibus', quae certe Via ut justissima, ita di tutissima est, caeterimque omnibus longe firmior & durabili or. Adhibenda vero etiam summa opera est ut sparganmr perpetua discordiae s mina inter MachionemBrandeburgicum Landgravium Hassiae, Duceni Saxoniae, Brunsivigae, Palatinum ad Rhenum, Ducem item V Uirtebergensem, & minutas

illas respublicas Germaniae: quod fatalefieri potest, si praeemrnentiae quaestior ipsis moFeatur, quod respublieas illas sempee Suspensas tenuit, hincque factum ' , ut Eunquam satis festini auxilium Imp ratoribus tulerint; primo, quia hi Hian- 'Priami noti imperio Romano , sed do--1i Austriacae fiuἡieere satagunt: dein de' , quia timent ne imperator viribus iri

225쪽

eum modum aueris, ipsis quoque iugum imponere conetur. unde pro rapite quidem unionis suae illum agnoscunt , servitia vero praestare illi nolnnt , luduntque sibi ipsae novas leges & religionem , cujus rei exemplum vel Norimberga , Spira, Argentina & Franc furtum praebent, quoci sanEplus satis est. Adde quod tale dissidium Regi Hispaniarum certo respectu de prodest, Nobest, sicut inoismnibus peregrinis umvenire solet. Turis ea enim domui Austriaeae Bosiniam , Croatiam & Hungariam eripuit , per quam,

periculum est ne sibi quoque aliquando viam in Austram patefaciar. Quod si iam Germania sub auspiciis domus hujus semper perderer posset fieri ut haereticum sibi Imperatorem eligeret , illa repulsa , 4uod p olistb multorum maiorum malorum causa esset. Quare elaborandum esse duco regni is paniarum, ut imperator ipse , aut Maxmilianus frater illius cum Duee Transsalvaniae se coniungat, vel etiam eum Moscovitis , in necerast hcet Gretium , faciatque Imperator pa

oum eum pro estantibus ς & civitatibus liberis , a ut etiam cum Ba'aso ut o

226쪽

M6 TH M. CAMPANELL ILmnia quae aequirit imperii sint, postmo dum in ipso bello Imperator omnes ter 'rarum liberarum primores, id est,omnes missos ab illis terris seudorum largitio mnibus , aliisque modis , sibi potius quam patriae illorum obstringat: quemadmodum Caesar exercitum etiam contra ipsam Romam sibi devinxit, sed hoc solus aliquis fortis Austriaeus nec ullus alius praestare potest , qui victis Turcis arma victricia eonfestim inGermaniam inserat, adjungens sibi etiam partem Hispanorum atque Italorum. hoc ni sit , periculum subest, ne quid detrimenti rex accipiat. Provides dum igitur illi est, ut in Imperatorem eligatur, &ut ius electionis Caesareae amicis, velut Bavaro, & Mehiduci deseratur : nam Galliarum rex in Imperator m electus rebus illius multum incoimmodi adserre potest. Sed qua astutia impelli posui Protestantes,ut. sine dubio nullum alium quam ipsum aegem Hispaniarum eligant. ,coram Regi declaraqbo , ineque enim chartae committere hoc

volo. Quod si rex Germaniam occueare vult, neeesse est , ut priua fiat I pexa -

227쪽

DE MONARCH. HIS PAN. ao Tuream in Ungariam tendat, sieque ex improvii Protestantes oscitantes opprimat cum ei vitatibus Imperialibus, sum' ma celeritate, ne illi prius se ad opponendum expediant; id quod Carolus v.aει-bie perfecit: faciatque colonias novas,

cum novis legibus , & ministris Italis, quandoquidem clima illud Hispanos non fert, neque id alio modo fieri potest. AVVestphalia, Saxonia disimilibus Ioeis

nihil timendum est. Verum res Hungaricae magno auxilio opus habent; nam visenna capta Turca mox in Forum Iulium, seu Carinthiarn penetrare potest, cui m Io quomodo occurrendum sit , dicam,

ubi de Turca dicere instituero. Is in principibus Christianis debellandis semper

tali usus est arte , ut nunquam cum uno.

solo diu continuaret bellum , sed modo:

hunc, modo illum adortus, isti hane, alii aliam regionem, tape etiam integrum re ignum eriperet: & ne exercitati Herent in armis, pacis aut induetarum conditiones lcum illis iniit, atque E vestigio aliis armatiniqlit, ne quidem satis spatii ad cogitai dum, aut se parandum ipsis relinquens sed unica urbe aut loco capto pacem . Rutis inducias

228쪽

ata THO M. CAMPANELLAE induetas etiam ipsis eoneessit. Quo modo exercitus ejus omnes ex veteranis ς

nostri veris ex tironibus compositi fuerunt : nam ille semper cum aliquo bellum gessit , nullus vero praedictorum Principum semper in armis fuit. Hi neutiam factum , ut ille perpetuo aliquid Profecerit , aut acquirendo , aut acquisita stabiliendo. Sed tempus est ut redeamus eb , unde digressi sumus. Dico igitur etiamnum , regno Hispanico esse utile is ut amici ejus , sint uniti, inimici vero, praesertim in Germania, disjuncti mutuo adorsi ; idque ut fiat, omnem lapidem esse movendum. Egre gia vero via ad humiliandos haereticos , eosque distrahendos, etiam haec est , nimirum aperire scholas philosophicas Mmathematicas in Germania, ut ejus odi lspeculationibus juventus immergarux potius, quam haereticis studiis vacet. Caeteri occupati reddantur in fabrieandis machinis bellicis, nauticis aliisque pluribus D ingeniaque praestantia lautis stipendiis ad astiologiam mi mundo no G -- lercendam pellaciantur. λVerum stupenda

illa via separandi illos invicem, mihi per-

229쪽

plaeet, quae bipartita est; & una quidem,

si demententur , atque Omnis voluntas atque occasio coeundi illis auferatur, suspitiones di simultates inter illos alendo , sic quidem , ne unus alteri mentem suam declarare , aut quicquam steret, in sinum alterius deponere audeat. Hoc astu usus

est Carolus M. qui certum judicem in V Uestphalia pretio illexit plus quamreliquos suos ministros, cujus explorationibus pera adjutus AnabaptistisVVest phaliae quanquam baptigatis , dissoluth tamen nihilominus viventibus atque ideo suspectis fioenum iniiceret. Astera via est, intercludere illis aditum ad committendum quid, quod vergat in praei v. dieium status. Quod fit, si assinitates, leges, confoederationes inter primores illius populi impediantur : secundo nereis linquatur ibi vir in magna aestimatione constitutus, sed transportetur alio. Η modo Carolus Magnus ad evitandos t multus saxoniae nobiles illius loci im litam transire iussit. Nec denique permi latur , ut illorum Consilia, Magistratus.& Collegia sine exploratoribus atque de

230쪽

inandoquidem natium regniamChri-stianum Monarehiae Hispanicae plus obsistere potes . quam Gallia, cloquor

autem hic de regnis unitiS , unoque Cor-.

Pore comprehensis quae est omnium grandissima , ditissima, & populosissima; quippe ea vigenti septem millia Ecclesiarum parochialium habet , pascitque circa centum ac quinquaginta m3riadas hominum i tam que fertilis est natura, tam dives, per industriam incolarum suarum, ut nulli alii regioni facile cedat. Huc accedit, quod ab Hisipania non procul distat , ejusque incolae natura Hispanis infensi sunt , ae virtute bellica praestantes,& unum solum caput habentiquae omnes conditiones in nullo alio populo, quamvis Hi spanis etiam infenso , conjuncta reperiuntur. Alii enim aut longius remoti sunt, ut Τureae & Angli, aut imbebles, sicut Itali, aut inter se divisi sunt,sicut