Th. Campanellæ De monarchia Hispanica discursus

261쪽

DE MONAR CH. HI SAP M. a teile factu . . Quare operae pretium duco, reeensere errores ab Hispanis in hac re commissos, ut in posterum cautiores esse distant: quin etiam subtiles rationes de

modos ostendam,quibus populi illi devinis ei possint: quandoquidem ingenium Sepintentrionalium natura proclive est ad libItatem licentiosam, ita, ut nullus unquam Princeps imperio illos regere potuerit', ne artibus politicis, & remissione quadam authoritatis mae , quia illi ob naturalem foecunditatem multi numero sunt, omnis autem multitudo difficulter compeseitur sunt etiam ingenio truces utpote sub frigido caelo prognati, cujusmodi homines calidum naturale intra se conclusium servant,nec cum partibus sirbtilioribus emittunt, unde sanguine abundant, fiuntque eorpulenti, & spirituum pleni ψ fortesque& Bacchi quam Veneris magis amanteghabentque propter insitam sibi fuliginem

cogitationes interruptar,&propter copi,in spirituum ad omnem licentiam sunt emissi, suspicaces, &,. ob ebrietatem parum graves .' Tum etiam populi Septentriona.

les c non loquor de illis qui extremas oras Septentrionis incolunt x animosi

. . L sunt

262쪽

α42 TΗΟΜ. CAMPANELLIE sunt citra omnem astutiam: Meridionales

contra astuti & subtiles, sed meticulos i. sum. Septentrionalibus eadem dispositio est eorporum quae animorum 3 scilicet magni sunt di crassi , sanguineque ac vigore res leti: Meridionales contra astutidi subtiles, cito terga vertunt, minime que adverso corpore pugnant. Illi animo

non fucato & simplici sunt : isti moribus

subdolis&malitiosi sunt. Illi leonis , hi vulpis pellem induunt. Illi lenti , sed

constantes in suis actionibus : hi vero impetuosi & leves sunt. Illi hilares suntiisti melancholici: illi Baccho . hi. Veneri,ndulgent: illi magnanimi, hi vecordes: illi per licentiam effusi . hi restricti nitit. Quara leges Iaxae illis proponendae mirnam animi illorum solutiores sunt,quam in Iegibus constringi possint , illique propriis viribus freti dominos superiores

non multum curant. Quae omnia in Me-

idionalibus plane contrario modo se habent, maxime vero inHispanis qui magis antistii sunt. Idcirco, dixerim ego, illos libertatem religionis eo avidius amplexos fuisse, tu 'a quia vino indulgent , cpmpo lationesque x convivig amam. cum leges

religionis

263쪽

DE MONARCH. HISPAN. religionis velint , ut jejuniis& abstinentiae vacent ; tum etiam quia passionibus vehementibus obnoxii sunt , dc minus eredunt se voluptatibus illis posse moderari. Vnde Calvino & Luthero ettius ab illis fides habita , quod negarunt hominem habere liberum arbitrium faciendi bene vel male, dicentes, Deum ipsum iri hominibus bona & mala operari, quod illimeredentes persuasem habent , senequaquam habere libertatem non bibendi , aut a mulieribus abstinendi. Adde quod etiam gestierunt dari sibi oceasio. nem opponendi se Papae oc Prineipibus

in quos Lutherus in concionibus suis acriter 'fuit invectus. Qui senὲ modus agendi e diametro pugnat cum illo inter alios populos recepto , qui

facile viderunt , quantas turbas dein delit religio recens introducta. Haereses inter Meridionales ortae speculatiorinum plenae , multum subtilitatis eontinent ; sicut e contrario illae quae apud

Septentrionales ortae sunt , multumerassitiei .QvidamMeridionalium negarunt divinitatem,sii humanitatem, dc quidam cum humanitate etiam pluralitatem vo-: L a luntatum

264쪽

a 4 THOM. CAMPANELL AE , luntatum in Cluisto et quidam vero proincessionem Spiritus S. a verbo , similes que aliasta res sublimes di m3sterii plenas. At Septentrionales o ius cogi sitionibus arduis explo serunt jejunia , vigilias, pin' nitentiam cum confessione. o ibus illis dogmatibus , quae multiplicationem sanguinis impediunt, ad quae accedis etiam caelibatus Sanctimonialium 1, ipluraque hujus generis alia, quae quamvis sum ratione & evangelio probe congruant, tamen carni & sensibus humanis quibus illi toti mancipati sunt , repugnant. . Pugnatur etiam ab illis authoritas vicarii Christi: nam k cum magnanimi suit, limbertatem similiter mordicus retinent. i Et quemadmodum in temporalibus per xespubliςas aut principes electitios pro suo proprio .: placito reguntur: ita quoque iaspiritualibus non nisi simile imperium

ferre volunto Atque . quemadmodum ain .pud, Septentrionales, duces belli vidi armis plus pollent, quam astutia dc arte . ita dccon cionatores ibidem plus maledicentia quam ratione essiciunt. Hinc illi sub praetextu libertatis conscientiae libertatem dominandi aucupantur , quae ipsis: I magis

265쪽

DE MON ARCH. HIS P AN. 24smagis placet. Vnde primo omnium in illo erratum, est quod , Lutherus in Comitiis di V Vormatiensibuν &. Augustanis vivus dimissus fuit Quod quamvis, ut quidam dicunt, Carolus V. fecit adductus politica ratione, scilicet, ut haberet Papa quem pi meret, , di constripgeretur semper , Imreratoris partibus stare , adiutans illymusque pecuniis atque indulta

ginnis ad Monarchiam uni persa' lemi perveniret, pronuntians etiam,Omniabςlia ab ipso, juxe suscepta esse, metuensquς nisi baee fecerit, ne Lutheri aemuli sui

partes Impesator voveat; ramen, eVentus

docv it, id contra omnem rationem politigarui iactumidine. nam Papa enervato, totus i Christianus mundus debilitatur, haeresique semel inducta, omnes subditi sub nomine libertatis conscientiarum jurgum excusserunt l: id quod Germania da Belgium clare testantur. Unde recte conis cluditur , illum generosia quadam pietate deceptum fuisse, quod speravit, se Germaniam, iquando & quotiescunque ipsi libuetit i, una cum Principibus Protestan-bu , istoque adeo mundo victurum. Quae

imaginatio eundem pariter fefellit in ex-L 3 peditio-

266쪽

24 6 TΗΟΜ. CAMP AN ELL IEpeditionibus contra Tu nisi di Galliam. Quare dico, quod recte quidem promissa Luthero servavit in ipsis Comitiis , at post in domuitione illum eundem opprimere debuisset, atque Principes Proteia stantes jam stippressos prorsus extingue re et ita haeresis tota, etiamnuna in herba eradieara fuisset , neque Calvinus cum aliis subsecutus fuisset, qui Gernianiam utramque polluit, neque Protestantes in Belgio dc ad Rhenum habuissent , cujus vestigiis insisterent , contranitendo Caro lo. Alter error in districtu Rheni eo missus fuit, quod credi deiunt. se populum illum cui fraena jam injecerant, ni o- do moreque Hispanorum domituros, introducendo scilicet inquisitionem Isis ianicam per Albanum. Videmus enim faces jactatas crescere magis, non Vero ex

tingui. Cum igitur modo nominati adli bertatem conscientiae proclamarint, ut hoc praetextu jugum servitutis excute, Tent,prorsus alio modo obviam illis ituruo portuit: & quia non armis , nec Vi, aut legibus convenientibus repressi fuerunt,in

plures resipublicas se diffuderunt, & sibi ipsi elegerunt duces ad bellum contr* Hispano S

267쪽

DE MONARCH. BIS PAN. 247spanos gerendum factiumque ut ingeniosissimus & fortissimus qui sque inter illos emergeret, partim concionando partim Pugnando. In secuta deinde sunt bella contra Hispaniam , in quibus populi illi dueem sibi constituerunt ilhelmum Comitem Nassoviensem, & Ducem Vraniae, qui ove quidem timidior, at vulpe astutior fuit : cui jam siuecessit filius natu maior, juvenis bellicosius & victor , clarisque faetis jam celebris. Hos, cum duces se libertatis profiterentur, populus eLifuse secutus est, supraque modum exaltavit, atque illi, ut icilicet maiori odio Hispanorum aceenderentur populi, Calviis nismum introduxerunt, Papae &Hispatus magis repugnantem, quam istae nationes. a se invicem vel moribus, Vel corporum atque animorum dispositione .iNam Belgae. ut quoque supra dictum, candido colore int, proceri, licentiosi , vinolenti, epulones, impatientes, indiscreti, sangui nei & liberales r at hi, Hispani scilicet, nigri, astuti, circumspecti, sobrii, continentes, patientes, discreti. melancholici, ava' ri, truculenti & graves,atque, ut uno Verbo dicam , plane diversi : ita, ut inpos-

L sibile

268쪽

248 TΗΟΜ CAMPANELLAE sibile sit, in tanta dissimilitudine corporum & morum similitudinem animorum introducere, quam sola & unica religiodi potestas prius sustinuit : qua sublatas dissimilitudo de inimicitia uno impetu prorupit. Hinc evenit, ut Belgae jam ma gis detestentur servitutem Hispanicam, quam propriam suam vitam ament; Mviceversa Hispani illos ipso diabolo pejus

Oderunt, quamvis odium melius abdere queant quamBelg&nec tamen destiterunt, omnibus pessimis malis illos afficere, quo ultionem suam explerent, non cogitantes hisce modis regna pessiindari, non autem

propagari. Ex his liquet, Regi non illico ad inquisitionem Cum illis properandum

esse , nec tributa extraordinaria eYtorquenda , aut bello victos perterrendos

esse ἐν sed propere valida praesidia magnis urbibus imponenda sunt, viri que fortes di praestantes seditiota civitatis alio. sub

specie vocationis militaris tiansmittendi authoresque haeresium eradicandi, in illorumque locum concionatores probi ocreligioni Catholicae addicti substituendi sunt, qui sint ex illa ipsa regione oriundi: atque tum demum inquisitio introducenda

269쪽

DE.MONARCH. HISPAN a 4oda est opera Episcoporum sed sub alio no mine, post quae etiam ab omnibus tribuistorum exactionibus abstinendum est , ut palam fiat, per religionem salutem illorum quaeri , non Vero utilitatem legis.

Imponendi illis etiam sunt Magistratus ex Germanis aut Italis , quandoquidem ab Hisipanis abhorrent , atque hi in custodienda selum, non etiam in regenda urbe occupati sint , siquidem severi Sc ceremo niosi sunt, cum illi remissiores & largiores

requirant. His erroribus adjuncti fuerunt alii . eirea belli administrationem commissi: nam Rex ipse, quam vis ab illis ma-Xime amatus,nunquam tamen ipse in bel

lum profectus est, sed Capitaneos Hispanos tavos illisque' insensissimos suo loco exire iussit. Apparuitque, quod praeopta

runt caput ex domo Austriaca ob quam rem MatthiamMiniducem expetiverunti

post hunc deinde expetiverunt alium,Fravici seum scilicet filium regisGalliarum, qui, cum certo quodam die constituisset, civi . talem 'An eipiensem ex improviso opprimere, melim suo equitatu, nullo prius

fundamento' religionis aut politiae jacto, nec animis singulorum praeoccupatiss at L s mecha'

270쪽

aso TΗΟΜ. CAMPANELLAE. mechanicis dc mercatoribus, subito fuit urbe expulsus , atque in tanto tumultu tantum non occisus , praeter jacturam existimationis & principatus. Et quam vis Margarita Austria ea terrae huic etiam

aliquandiu praefuerit , & quidem cum amore & benevolentia subditorum , tamen subjugare illam nullo modo potuit, quia haeresis in illa iam radices nimis abias egerat, &quia illi persuasum habebant, illam id agere, ut reducat & sub jiciat ipsos de novo sceptro Hispanico, quo titulo duces seditionis illius primatus delibertatis desiderium quo flagrabant te-Xerunt. Deus tamen ipse ostendit postmodum viam qua illi vinci potuerunt,

eum ipsi per sectas in diversas partes disecesserunt , crassi scilicet Lutheri , subtilis Calvini, dissoluti Zminglii &. Men

nonis ; adeo ut vix ulla domus ibi terrarum inveniatur , in qua non diversae haereses foveantur : nec aliud desit nobis quam scientia apprehendendi & usurm pandi tam exoptatam occasioliam Πς

enim regnum in se divisi in d;sqlρbitur ;& unio firma dissicilem semper riba dnodum et Verum ne hic quidem nodus nobis