장음표시 사용
41쪽
υαδ dedit. omine Aureliae agnito titulus ad aetatem Antoninorum
Quos titulos si contuemur mirum est Asiam Minorem adeo praevalere. Viginti et unus enim sunt tituli Asiae Minoris, octo tantum Graeciae et insularum, duo Italiae, unus Aegypti. Sequitur, ut quodam tempore in Asia Minore titulo archiatri praecipue faveretur. Quod quo tempore actum sit, e nomine Aurelii, quod saepe in inscriptionibus illis eXtat, facile coniicitur. Quod nomen Cum demum aetate Aureliorum Antoninorum apud Graecos pervulgatum sit, inscriptiones illas ante M. Aurelii tempora incisas non esse intelligitur, inde a quibus illud nomen per sae-
' Rangabe, Ant. Heli. 26 suspicatus est in Archippi duobus decretis honorum G. II 3oa s. 9: MAPχlPPONTO NAPx legendum esse . J V A=χtrino τὸ ἀρχε aet=49J. Sed haec coniectura multis de causis reicienda esti cs. escher, Rev. arch. 863 VIII), d. 48 ty).
42쪽
culum II et III audiebatur, sicut etiam inter titulos supra collatos . Aurelii Ualentis Politae nr. O concepta est
Neque casu factum esse, ut aetate Antoninorum titulus archiatri in Asia Minore effloresceret, ex alio sumi potest. Iulius Caesar olim medicis civitatem dederat quippe Romae artem exercentibus. Testatur Suetonius, Div. Iul. 42 Omnisque medicinam Romae professos et liberalium artium doctores, quo libentius et ipsi urbem incolerent et ceteri adpeterent, civitate donavit. Tum Augustus immunitatem addidit, sed etiam Romae tantum, ut videtur, factitantibus Cassius Dio LIII, 3o: vj et ἀτελεtα κα εαυetii, καt τοῖς μοτε votς, υχ et τοῖς τυτε Ουat ἀλλὰ καὶ τοῖς ἔπεtτα ἐσυμεvoic, ελαβεν sc Antonius Musa, postquam Augustum valde aegrotantem Sanavit. - CL Sueton. Div. Aug. 42ὶ Denique munera municipalia omnibus medicis in patria sua factitantibus ab adriano condonata sunt, id est honores gymnasiarchia, agoranomia, officia sacerdotalia), munera patrimonii ad se milites recipiendi) munera personarum iudicandi, obeundi legationem, conscribendi milites, comparandi rumentum et oleum, alia. - s. E. vlin, Die striis n. bur eri Ver d. bm Michs I, II 8 . Leguntur haec in Digestis XXVII, I l. 6.8: Laeti δε καὶ tu αῖς του βασλεως Κolai λοῖο διατάζεσt e fierραμμεvo κεφάλαto ἐξ lettiatokM 'Avet-96υτυυ υσεβους ... v datometo πατηρ μου Hadrianus igitur γράσος φιλοσόφους fetoρας ραμμαziκob ἰατρούς etελεῖς tua Iυμvασιαρχtiav
ἄλλη αυzους πηρεσια ἐθvtκη f iv ἄλλη ἀγα7κάζεσθαi. Quibus omnibus antea concessis libertatibus cum in Asia Minore multi essent medici aut qui medicinae peritiam sibi adsciscebant civitatesque immunitate eorum onerarentur, Antoninus Pius civitatibus Asiae Minoris lege praescripsit, ut Certus tantum numerus
medicorum muneribus liberandus esset. Quae ex Antonini Pile Modestini libro secundo κcusationum in Digesta recepta est l. 6 a libri Dig. de excusationibus XXVII, I:
43쪽
Quae verba primo obtutu ad medicos publicos pertinere non videntur tamen hos intelligendos esse iacile perspicies, si epistulas imperatorum posteriorum ad archiatros missas spectaveris, in quibus veterum principum leges confirmantur et medici publici archiatri Vocantur. Nomen archiatrorum ipsum in libris Romanis primum in epistula Constantini imperatoris extat, quae in Codice legitur
Theodosiano XIII, III a a 326). Imperator ille alio in rescripto, medicis iterum benescia divorum retro principum confirmaverat C. Theod. XIII, III, 3 , et sicut ante Constantinum a Septimio Severo Dig. 6 I l. XXVII, I sancta erant, ita privilegia vetustis sanctionibus adtribum ab imperatoribus tum medicis tum archiatris confirmabantur sv C. Theod. XIII, III, 3. cs ibid. o 4, 7 I8. Cod. Iust. X, 53, 6 et M X, 66 I. Instit. I, 25, IS. Fragm. Vat. I 49 . Archiatros nominatos in his imperatorum epistulis medicos esse publicos apparet e Constantini ad populum epistula anni 333 C. Iust. X, 3,6), in qua, postquam medicis et maxime
archiatris vel x-archiareis aliisque liberalium artium professoribus libertates confirmatae sunt, hoc dicitur Mercedes etiam eorum et sa Iaria reddi iubemus, quo facilius liberalibus studiis et memoratis artibus visos instituant CL h. XIII, 3 I. Diog. I DI, XXXIV, IJ. In quibus mercedes pecunias a pri-Vati data esse putamus, salaria autem annua a re publica accepta. Quae disertius etiam Lampridius memoriae tradit, cum dicit Severum Alexandrum medicos Romae instituisse usque ad sex, qui annonas binas aut ternas accipiebant AleX Sev. 42 .
Ex quibus se Severi Alexandri medicis publicis quattuordecim urbis Romae archi atri prodierunt. Ita enim in Cod. Iust. X, 3 9
44쪽
et Theod. XIII, 3 8 de archiatris quattuordecim regionum
constitutum est archiatri scientes annonaria sibi commoda a populi commodis ministrari eqs et de eisdem C. Th. XIII, 3, 94X. hisque annonarum compendia quae eorum sunt meritis dignitatique praestanda tua sinceritas Olybrius s. v. iuxta dispositionem prius habitam a ministrari Romae igitur medici publici
erant saeculo III ineunte, qui ΙV. saeculo archiatri nominabantur, ita ut apte intelligatur, cum medici publici ex urbibus Graecis Romam profluxerint, qui ibi inveniuntur ἀρχjατροt, medicos publi
Tituli quidem archiatrorum cum plurimi breves sint et longiores etiam plerumque nihil nisi multa munerum nomina
exhibeant, levia tantum praebent momenta, ut natura archi trorum Graecorum Cognoscatur. Tamen X eo, quod munus
archiatri una cum aliis muneribus publicis nominatur, munus archiatri publicum suisse apparere videtur. Xempli causa Heracleae-Salbacae M. Aurelius Charmides πρυταvt καὶ πεφαvη-
ρυγος καὶ ἀρχιατρος nominatur nr. 38 cf. 57), Ceram M. Aur.Valens Polites nominatur ὁ ἀρχιατρο nr. 6o et eodem modo Aur Artemidorus Coloae nr. 67 et alii nr. 33, 69ὶ Iam vero si Attalus Asclepiades Priscus Ephesi ἀρχεατρος δια ευους est nr. 6s), Cum
hunc titulum ei aut alicui maiorum a populo datum esse neceSSCSit, munus archiatri publicum munus suisse manifestum fit. Sed Galen etiam locus K. XVIII, 2 678 demonstrat civitates saec. II medicinis ἰατρε 6ες quidem constituendis publice Consuluisse, quem locum infra, ubi de medicina agemus, tractabimus c. IIa M. Adsunt autem illi ἀρχiαetρ6l τὶς πολεως, quo R POPul Conductos muneri medico praesectos esse e titulo certe apparet. Verum cum etiam Charmidae illi, Politae, alii, quo supra Contulimus, medici a populo instituti esse videantur, nihil iam interutrumque titulum interest et ὁ ἀρχιατρος vel ὁ ἀρχιατρος ης πὀλεως medicus publicus tum vocabatur. Nam ne leve quidem indicium exstat saec. iam II vocabulum archiatri eandem habuisse vim ac Simplex medici, cum praesertim multi medicorum tituli eiusdem temporis in Asia Minore reperti sint, in quibus medici ietzροι Simpliciter vocantur.' ' Contra archiatri sunt medecins
45쪽
- 43 Quae cum ita sint, cum Antoninus Pius immunitatem medicorum in numerum definitum concluderet, medicis publicis a civitatibus Asiae Minoris ut in numero illo clauso inessent, Concessum esse videtur. Quare factum est, cum antea numerus
publicorum vaccillaret, ut tum in oppidis, quo erant ampliora, quinque vel septem vel decem medici publici instituerentur. Simulque epistula illa efficiebatur, ut nomen archiatri, quo usque
ad id non omnes usi erant, ad totum illum certum numerum medicorum publicorum transmitteretur et minime per urbes Asiae Minoris dilataretur. Haec non omnino nos comminisci testes habemus archia-tros duos, qui sibi immunitatem praebitam esse praedicant:
Sed tamen tenendum est vocem iam antea usitatam fuisse. atque tum etiam qui ea significabantur medici publici fuerint. Sunt enim inter inscriptione archiatrorum nonnullae, quae non a saec. II, sed ad primum aut saltem ad primam partem saeculi secundi pertinere videntur. Quae saepius, ut videtur, in Graecia ipsa inventae sunt. Quod quidem nullo idoneo argumento Certius Statuere possumus, cum plerumque aetas titulorum illorum non nisi e litterarum formis agnoscatur. Quae quam in certa praebeant iudicia, inter omnes constat.
Tamen Coorum archiatri nr. 74 et imprimis 3 ubi nomina Γα 'I6υλιος respicienda sunt haud scio an saeculi primi sint, Cum praesertim eodem saeculo C. Stertinius Xenophon ibi iam ita vocatus sit v. p. 33). Immo ortasse ab Cois, quippe apud quos medici multi et publici et alii suissent, titulus archiatri Xaulis regiam Orientis Graeci acceptus est et ab his paullatim
ad alias urbes permanavit. Quae utut se habent, saec. II medici publici archiatri vocati in urbibus Graecis ubique exstant, atque ex his et insti
46쪽
- 44 tutum et nomen in alias provincias imperii Romani transiit
praeter Aegyptum, quae ipsa antiquitus plurimos habebat medicos publicos. Nam per totum aevum Romanum medici ubique sere terrarum Graeci erant et sua verba et vocabula secum serebant. Itaque saeculo altero in Italia etiam archiatri in municipiis inveniuntur nr SI, 84. In Asia Minore primus etiam archiater imperatorius exstat, si Xenophontem non curamus. Inscriptionem eius in loco
e nummis tribus eodem loco inventis cognoscitur. Qui in parte adversa capita Antonini Pii et Marci Aureli atque nomina
eorum monstrant, in aversa autem inscriptionem: et 'Aet ζαλος ἀρχiατρος Ηρακλευ, tu, νεοες, quorum verborum duo extrema semel
in parte adversa leguntur v. GL o Greel Coins, Caria p. LVII et p. 2q. Eodem igitur tempore, quo in Asia Minore ἀρχεατροὶ της πολε- Saepissime inveniuntur, etiam ἀρχιατρος Σεβασetu, hic eXstitit. Qui si Romae quondam in aula imperatoria militavit, tamen in patriam demum reversus titulum ibi florentem sibi
indidisse videtur, cum voce ampliore tum usurpata Carere non Posset. Nam Romae, ut iam vidimus, Alexander Severus etiam medico Palatino munus medicum mandaverat, et quarto demum saeculo medici imperatorii in epistulis Caesarum archiatri Vocantur. Quo tempore nomina inveniuntur haec: archiatri sacri Palatiis C. Th. XIII, 3, 4 et I9ὶ, qui in sacro Palatio inter archiatros militarunt C. Iust. X, 33, II Th. XIII, 3, 6), sarchiatri inter Palatium militantes C. Iust XII, 3, - h. VI, 6 I , archiatri, qui intra penetralia regalis aulae et C. h.
Sed de his nunc accuratius non agemus. Nobis nunc quidem Yplicuisse satis esto per totum aevum Romanum medicos publicos inter Graecos non periisse, Sed nomine mutato archia-tro Vocatos munere esse functos hoc nomine institutum, quod Graeci suo ingenio perfecerant, ab imperatoribus Romanis iam antea affirmatum tum legibus eorum per totum imperium
47쪽
DE RATIONE ET CONSUETUDINE MEDICORUM PUBLICORUM.
D VOCABULIS USURPATIS DE MEDICIS PUBLICIS.
Antequam archiatri nomen percrebesceret, medicus publicus nominabatur 4 δημοσto: ατρος vel ὁ ωοσtευ ov ατρος Sic legis in titulis Cois καt ω ἰαetρω etων ὀαulos iευόνJet o lv α πόλε κzλ. nr. 7 S. 7 et tarpo δαμοσtευοvet. nr. 3 s. O sic tradit lato ει tua πις τοὶ δημοσieuὀvet sv αetρω κzλ. Politic. 239a,4. In Aegypto autem, ubi haec designatio diu vigebat, nunc δημε Itoc χτρος dicitur OP. I, SI), nunc ατρος risioItευ ο ΟP. I, M. Sed Vocabulo ἰατρο omisso saepe etiam ὁ γ lios asto tantum medicus publicus vocabatur. Quod optime demonstrat versus Aristophanis Ἀλλ', o novηρ', υ inosiευ o etur χάνω Ach. O34. At tamen omnes hae designationes non loco firmi tituli ut postea titulus archiatri habebantur. Saepe enim medici, quos
muneri publico praefuisse certe constat, simpliciter etρος vel ἰατρος appellabantur. Athenis ipsis inscriptio publici inventa est, in qua nominatur medicus publicus o ατρος nr. J. Ut autem decretum novissimum proferamus, in titulo nuper enireperto 'Aπολλωνt6ς ερυκλεου Miλήσιος ἰατρὸς υπαρχω bis legitur nr. IIJ, etiamsi Apollonius cum in urbibus aliis medicus publicus
erat us. ) tum Teni munere publico iungebatur us. Sin.
δ' Neque enim in hoc versu 7 mihi comprobatur coniectura emulini: tetri ολλὰ εὐγεctu. Cum antea ἀποδημιῶ legatur atque hoc verbo dicatur Apollonium, ut saepissime secerunt medici publici, Tenum reliquisse, Postquam laude corona, honoribus aliis aflectus est us 6 et 37 , sic sere versum septimum
48쪽
Similia habes in decreto Amphissiorum ἐπε tW rivo ραveto 'Αρτε-
sit, ab decreto concilii insulanorum, quod in hac Prima parte integrius conservatum est, Proficiscamur oportet. Facile partes tres in hoc decreto intelliguntur: prima AS. 34-38 in. in qua honores antea iam decreti commemorantur cui Parti Vss. - in . Sephismatis Teniorum respondent , altera s. 38 39 nihil accuratius exhibens iv τε οις αετὰ αυτα χρόvotet tetetετέλεκε ἀκόλουθο veαυ τι παρεχε aevo τε ἐς ἀρχῆς αἱρέσεt, tertia denique rem ipsam continens, propter quam insulani quoque Apollonium honoraverunt, s. 39 sqq. Tiptaτά riuuξε Γλο tuta eriJοημι ui παθῶ evJξηα o Dem. καet I o tuo τους 'It υτα κτλ. usque ad s. 6 . Consentaneum est in decreto insulanorum, quod eorum ipsorum maxime interest, pluribus verbis explicatum esse quam in Teniorum, quippe qui qua ad se pertinerent accuratius exposuerint. Itaque arti tertiae illi in decret Teniorum respondent s. Is I9 vel tantum I et 7 . Quos ita supplere ortasse licet: s. IS: υ et λααἶ tu et δημόσιο se pro παρὰ της
tuet=aua ιηθαρσία κτλ. quorum complura alia Demo ut in explevit . Quae autem in altera parte decreti insulanorum Paucis transacta sunt, eis respondent versus 7-I decreti Teniorum, in quibus quae insunt ad solos Tenios spectare debent, cum insulani nihil nisi verba inania laciant us 38 39. vid supra). Sed versus 7- ne ad Tenios quidem itinere supra demonstravimus, tamen potius in decreto Teniorum quam in insulanorum locum habent. Tum s. o I de Apollonio bene merito de Tenii narrant. Quo versus non omnes satis ex Plore potui, fortasse autem Vs. IIII ita percipiendi sunt e t hv κκληο α Γαυτου
σωi σαυτος Υ sic αεγύλω θρρωσθi 5 Στλ. De Apollonio igitur haec fere ex lapide Tenio plus minusve certe cognoscimus Apollonius Milesius medicus cum apud Tenios aliquamdiu artem medicam factitavisset v s. Tenum reliquit vs. 7 . honoribus ab Toniis decretis us 6 et 2 sq. - decretum hoc Fr. Hille de acri ringen ex titulo Tenio Demul in nr. D BCH. Ima, 429 restiturus esse videtur Demo ut in p. 36 . Tum in urbibus compluribus insularum maris Aegaei cs. vs. 33 36 medicus publicus factus us 7 sqq. et ibi sicut Teni laudatus honoratusque est us 37 . Sed
Pestilentia uni exorta sua sponte eo revertit et per sex menses gratis aegrotos
curabat us Io I 4 . Tum autem Tenii officium publicum ci tradebant us. IS , et medicus publicus cum de Teniis bene meritus est us I et 7 sq. , tum de insulanis pestilentia vexatis v s I9 et 3 sqq. . Qua Pestilentia exstincta ab Teniis novis honoribus assectus v s. a a sq. et 36 itemque ab insulanis honoratus est Quorum honorum lapis hic exstat.
49쪽
nario publico Lamiensium nihil nisi si παJρχω Ἀπιατρις dicitur
nr. IO S. ). Sed dixerit quispiam hos omnes, Cum ἰατρο nominarentur, nondum publicos fuisse, quia in titulis postea demum referretur eos actos esse publicos κα νυ λααδα vio et ξηαυzio Vel καὶερ Ιολαβήσας et ἰατρικο ερρο Vel παρακληθεις et ἐπὶ et ερ' ov. At tamen, si riuorto vel ὁ ηuοσεευω ἰατρις titulus firmuSsuisset, iam antea initio decreti ita dicendum fuisset, cum ibi nomen quoque totum cum patris patriaeque nomine Nacte proferatur. Sequitur, ut quidem medici publici voce ὀ riuost-ευtu vel γ in sin ab aliis medicis distinguerentur at tamen his vocibus titulo firmo non utebantur. Quod ne Athenis quidem neque o factum est licet in his urbibus saepius et ratione certiore vocabula illa usitata fuerint. Sed poterat una Vocelατρου et praecipue articulo apposito medicus publicus significari.
Quoniam medicus publicus 6 6ηu6σtευω Vocabatur, Verbum ὀriuo Itabat munus eius significat. Sub hac enim voce leXica vetera quod de medicis publicis sciunt reservarunt. HesychiuS quidem tradit S. V. ηαυItευεiv δηαoat υ ρετε todio, CXemplum medicorum non laudans, eademque tantum inter Cetera E M. S. V. δη uoIto Prosert. Suidas autem ηο ορεα ἐρ'ία- co aut Verbum ηαυσtευεt interpretatur et tum AristophaniS
sed etiam de omnibus dem iurgis aliis, ita verbum latetρευειν, quod ad medicos omnes attinet, de publicis dicitur addita voce ηα0Ilet. Nam in titulo lo reperto ἰατρευσανeti ηα6It legitur iar. 4 S. s),Dj9jlige by Ooste
50쪽
et idem verbum in inscriptione Tenta restituendum esse puto: litτρευσε ηJuoutαι nr. M S. II. - s. adn. 38). 2.
DE RATION ELIGENDI MEDICOS PUBLICOS.
Medicos claros ab urbibus invitari, ut munus publicum SuSCiPerent, et Consentaneum est et diserte enuntiant tituli. In decreto Gytheatarum, quamquam titulus gravissimus valde mutilus est et lacunae nondum satis sunt expletae, tamen e Verbis quae in lapide extant elucere videtur Gytheatas cum munus publicum vacaret et audivissent Damiadam medicum optimum esse, in contione populi archontibus serentibus decrevisse illum advocare eumque per litteras invitatum munus accepisse nr Iavs 9 15 . Bonae samae causa Menophantus etiam ab Amphissiensibus accitus esse videtur: πε δη rivo*αveto 'Αρτεut θεωρουJMακεῖ; Ἀρκανιος ἰατρος μεταπε α ρθε π τῆς πόλεο et καὶ let: ιδα11ησJα ς καὶ proλαβησας ovo et talptκο εργ κτλ. nr. 9us 7 sqq.). Ac saepe ita factum sit civitas medicum clarum quendam invitabat, ut munus certum subiret aut in urbe consideret, sive per litteras eum advocabat sive ut e decretis
Cnossiorum et pleriorum apparet nr. I et 7 per legatos impetrabat ut ab alia urbe et maXime ab urbe medicorum Co)medicus dimitteretur. Tamen urbes non semper in angusto versabantur, sed medici
ipsi munus publicum petebant. Quod eo faciebant, quod valetudinem civium urbis eius, quae ut munus sibi traderet efficere volebant, gratis curarent, si illi in suum oppidum Venerant, aut eo, quod in urbe quadam sua sponte considebant et benevolentiam populi gratuito sanando et aliis rebus aucupabantur.
lonius etiam Milesius, priusquam publicus actus Sit, cum Pestilentiam Teni exortam esse audiret, ultro eo prosectus est et Dissilia ' Cooste
