Cornelii Tolli Ad Pierii Valeriani de literatorum infelicitate librum appendix

31쪽

r bius

24 Cornelii Tollit

& fortunae , tantum Italiae decus in aetate media surripuit. Neque sejungendus a Torquato , amico veteri, dc caristimo, Fabius Latinus, idem poeticae facultatis cultor non obscurus. Ille enim, uti familiarissimh utebatur eruditis omnibus , sic unichadamabat Hetrusci carminis principem Tassum. Et non minus Fabio delectabatur Torquatus; cujus in gratiam poema illud elegantissimum composuit, quod orinnae rogus inscribitur. Erat enim tum Fabius magno in animi dolore, crucialsique, ex improviso formosissimae mulieris, cujus amore deperibat, obitu suscepto. Neque aberat suspicio, veneno fuisse a marito sublatam, qudd, propter apertum alterius

amorem,crebrius in ore esset vulgi, quam necesse est probae. Caeterum Fabius paucos post annos, facto prius rei familiaris naufragio, Mantuae 1 rustico, ac nullius pretii homine , interfectus est. Tragoedia etiam ejus, laudata in

epistolis Antonio Decio, incidit eundem in scopulum , ac simili-

32쪽

ad Pierium Appendis. asta ter magno cum illius gloriar, re

bonarum artium detrimento, in-' xeriit. Quantum lubrica sors Aldo Aldus illusit, Manutiae familiae postre- Manu- mo, tum de auctoribus aliis , tim. P. F., tum praesertim Cicerone, praei clard meritot Is ubi Venetiis

a Romam veniret , adeo exiguis iiii erat facultatibus, ut aureorum et aliquot Centena ad transvehen-

, dam bibliothecam foenori adsi sol mere, centesima quidem usura, sit a coactus. Quo alieno aere, justissi-rii mam ob caussam conflato , vix, unquam liberare sese potuit. Acas primum , quam in matrimonio . e. habebat mulierem,tanquam con- e. tra leges ductam, dimisit; fore si aperans, ut hac occasione pingui : us aliquo foveretur sacerdotio ,- - . Dil. egestati durae mederi posset. e. L. tamen parte illi grati-- . ,s ditatum , ut hos vitium, & quo otidianus cibus, in aedibus vati e .canis praeberetur. Tandem quo-l que humaniores literas in Gy-i mnasio Romano publich docen i di provinciam , Thomae Coran morte destitutam, ac vacuam, B sum- '

33쪽

26 cornelii Tollit

summa omnium voluntate obti- lnuit. Sed admirari tum , vel deplorare potius licuit, abjectam, depresstamque humaniorum artium conditionem. Nam qua hora discipulorum multitudini Eloquentiae traderet praecepta, 1 Corona derelictus ante Gymnasii ostium cum uno, alterose obambulabat : nullo pend ei, quem sine sumtu, sine itinerum molostia, habere poterant Graecae,Latinaeque facundiae, doctorem exti. mium, praebere aures dignante. Quae res tristitiam paupertati s Peraddens , graviter ussit virum adflictissimum, mortisque gradum acceleravit vitae jam per

Paulus Mirandum omnino, inter infe-Guitiuus lices, summaque pressos inopia, Burghe- numerari etiam Paulum Guido sa. tum Burghesium , cum se quatuordecim artibus praeditum gi riaretur, quarum eX singulis p

nem, alisque ad vitae usum neces.saria, posset expromere. Prae r

liquis autem ingenti is animi in gnitudine tria praeclara fuerat, complexus : Picturam enim . ec

34쪽

MPierium Appendis. i. Statuariam , iis adjunxerat studiis, quae ab humanitate nomenia, tibi adsciscunt. Rebus vero suiso melius consuluisset , si opera j - stis pretiis scivisset venderet, necie ambitione plenus, inania militiae ii insignia, aut trimestrem consu- ου latum mercede grandi comparas .ui. ret. EXcelsiam autem in poesi

ae animum, adeoque aeternae ramae

lo Cupidum signincavit , ut Tor- u. quati Tassi poemati aliud a se est compositum opponere non d it bitarit. Nam quemadmodum iusi, te Hierosolymam cecinit ex ho- is stium servitute libertati Christi , nae vindicatam : ita hic eandem , funditus deletam expressit, tot dem planli versibus , ac similii, Thythmo. Sed tot virtutum , α is scientiarum, dives copia in sum-M ma rerum omnium angustia exi, spiravit. IEtate enim confectus,lo necesse habuit, latibula quotidiei mutando, creditorum sese mani bus subducere, donec tandemi, miseriis victus, fame propemo , dum enecaretur. Si Ioannis Andreae Ruetti vir- D. Anis., tutibus par data fuisset Forruna, velim.

iii B a nequa

35쪽

28 Cornelii Tollit nequaquam hic inter infelices

sortiretur locum .Magna quippe Geometricae facultatis , atque universae Mathesios scientia, qua praeditus erat , secundiores illi res, vel saltem non ita foedas, po liceri videbatur. Et mirandum, Musas, quarum cultor observantissimus, ipsum 1 nefaria, ac sceleris, audaciaeque plena, servi domestici manu non defendisse.Tanti enim faciebat poesin, ut maXimam partem studio illi vacaret.& versus conscriberet plurimos;

inter quos odam eam elegantem,

Iocupletissimis amici cujusdam commentariisillustratam Poematum librum, Murmur Heliconis inscriptum , edidit, cum aulam Candalii Ducis, & Veneti exercitus imperatoris, Praefecti nomine adminastrarer. Verum longius illi tempus augendi, atque angenii declarandi contigisset, si quod studium colligendis parnassi, Pindique, floribus collocabat, adhibuisset in familiarium delebri, quibus tuto vitam suam committerer. Nam in aedibus Marii Frangipani, cui consiliis

erat ,

36쪽

ssis

' ad mersum Appendis. 29 erat intimus, nocte quadam ab adolescentulo servo est interfectus, atque omni a uro , argentoque spoliatus. Sic miseIura, octavo ab interitu die cum non vppareret, ac teter ex cubiculi. rimulis odor permearet, effracto Senatas jussu Ostio, multis confossum vulneribus invenere.

Quemadmodum olim Catullo, Pol carpus aliisque illustribus animis , muia Palemus tum debuit Verona: sicli junioribus summo jure plurimi fecit Polycareum Patermum. Cujus viri merita eo quidem gratiori mente agnovit, quod is maximum naturae miraculum Plinium suae tandem patriae , verisque civibus , assertore calamo, vindicarit. Frustra laborantibus Comensibus ; qui non solum per totam Italiam editis libellis Plinium sibi adserebant, verum et-jam Germaniam ς ac praesertim excusa Francofurti , una cum Plinii libris de Naturali historia, Pauli Cigalini, Comensis medici, oratione, qua veram autoris illius patriam Comum fuisse adstruunt. Caeterum Patermus, Valoniano

B a suo

37쪽

Grnelii Torii

suo Veronam properans sub Auroram a rusticis quibusdam turriter caesus est. Cui si longiorem fata vitam dedissent, praeclardfuisset meritus de universia Rep. literaria. Nunc, quamvis illi donegatum diu vivere , reliquit tamen , quo vixisse se luculenteo

testetur.

Dannes Joanni Baptistae Marino singu- baptista lare ingenium, atque incredini- Marinvs. lis ad faciendos versus indoles, majorem gloriam, quam felicitatem, peperit. Carmina ejus omnium florum varietate consper sa, ac sententiis dulcibus, Con- cinnis, acutisque reserta, miris illecebris capiunt legentium ani-mOS. Eorum, quae publico dedit, laudatur imprimis Lyra, tribus continens partibus amores pastorum, piscatorsimque cantilenaS, funebres amicorum , dc virorum

L lustrium laudationes , cumque sacri argumenti odis, lusus pios. Sed laurum, hederam, atque alia insignium poetarum praemia Adonide suo promeruit: in uod

poema omnes numeri, lepores,

Venexes omnes, Cupidinesque,

38쪽

. ad Pierium Appendis. 31 confluxisse videntur. Missis aliorum Principum aulis, in quibus magnifice summa cum ingenii laude versatus est, maximh liberaliter habitus fuit a Carolo Emanuele, Sabaudiae Duce. Sed leves plurimu principum animi,&quibus vel minima noxa bilem

Commovet , aboletque omne,

quidquid antea gratiae fuerat re-I ositum. Nam MarinuS , Cumibris editis, aliisque in rebus, of fendisse Carolum videretur, diuturni carceris molestia adfectus est. Qua tandem liberatus , piarum abfuit, quin a Caspare Murtula , Ducis aulico, glande fuerit trajectus; ac, nisi postea effugis.set, crematus una cum nobili Gallo, nomine Aprile. Inde subduxit se in Galliam, ubi ingenii fama opes sibi, ac divitias, comparavit: dicato scilicet Adonide suo cSer. Reginae Catharinae de Me dicis: 1 qua, nobilissimi in operis

mercedem, centum accepit nore-

norum millia. Verum ex Croeso repentd Irus factus, ereptae per fraudem pecunia,Romam, in

Humoristarum Academiam , se B 4 rece

39쪽

Cornelii Tollit

recepit. Et cum rogaretur quandoque , nunquid animus esset redeundi in Sabaudiam ; respondebat arguth, alludens ad combustum Aprilem: nihilsibi negotii esse ea in regione, in qua annus jucundissimo mense careret. Tandem Neapoli stranguria affictus, post varia vitae,atque itinerum pericula, extremum spiritum edidit. Dignus etiam annotatu vitae infelix exitus Trajani Boccatini: cui viro elegans erat a natura ingenium , eaque praesertim arte excellens, quae in Rebuspubl. dc gubernandis civitatibus, vers tur. Novam invenisse se Philosophiae viam gloriabatur,. non scru-POsam , aut vepribus obsitam ,

qualis illa, cui vulg6 insisti solet:

sed suavem, amoenam, atque in trantes qualibet voluptate assicientem. Eandem aliquanto anete aperire coeperant Nicolaus Francus , 8c Caporalis , poetae faceti: sed hanc unam prae reliquis excoluit Boccalinus. Magnam praeterea finxit in Parnassi vertice civitatem ; ubi praeside, ac judice, poetarum Deo Apollines

40쪽

ad Pierium Appendis. utine , tum literati omnes , tum etiam principes , de suo inter se

jure contenderent. Qua occasione singulorum dicta , factaque, vel laudibus extollebat, vel infamia notabat. Haec scribendi ratio a famosis libellis non adeo longh disjungitur , cum omnia, quae finxisset in Parnasso dijudia cata, striptis vulgaret. Sed nimia in viros principes, qui propter imperium metui eX petunt, Inque privatos etiam invehendi licentia, plerumque in nervum erumpit. Tandem igitur sensi Boccalinus, sapientiam suam cum existimationis, vitaeque periculo conjunctam. Duro enim mortis genere, sacculis nempe arenaceis occisus, Venetiis periit. Omnes autem fati acerbitates, Thomas quidquid usquam truculentiae Campa est, pertulisse mihi videtur ThO- nega. mas Campanella, egregium familiae Dominicanae lumen. Stylo , Calabriae oppido, oriunduS, mature se intra Dominicanorum claustra dedit, neque minuS celeriter eximii, ac humanae conditionis vires exsuperantis , insenu

s s signa