Prosecutio criseos in conclusionem 4. Vindicatur sibi Sanctus Bernardus

1쪽

ves potius per me ilieo integrandum. 'Est inquit Bernardus charitas In actu,

Aest&inasse hir. Et de illa quidem, quae operis est, puto datam esse legem homi nibus, mandatumque formatum. Nam in assectu quis ita habeat ut mandatur pH Ergo illa mandatur ad meritum, ista in praemium datur. Cujus initium quidem prolectumque , vitam quoque praesentem experiri divina posse gratia non n gamus, sed plane consummationem defindimus fiaturae felicitati'. Quibus verbis, ait Theologus) mellifluus Pradicator contendit, dicandum non esse, praeipi nobis in hac vita consumi rationem charitatis, quam ipse lectuaIem vocat, sed eam in futuram referrari pro premio. Non CONTENDIT, mi Martine, sed PUTAT. De ista inquit, . qua veris est, PUTO datam esse legem hominibus, mandatum ei formatam ; aut si in.

voce defendimus aliquid pro te mysterii Iatere existimas, absterget illud , si adire libuerit, Calepinus tuuS. Quia tamen erant, inquis, qui aliud massent, nolans aerius cum eis contendere, paratus est hoc in ipsti pari, modo 'si νicissim concedant aliud. Hic tuo te gladio incipis jugulare: hoc enim aliud, quod sibi CONCEDI secundum te Bernardus postulat, est ea ipsa, quam assignavi propositio, ut mox videbis. ' Aut si placet tibi ri Bernardi verba sunt) magis de affectuali datum fuisse mandatum, No Ne INDE

MCONTENDO, dummodo ACQu ESCAS ET TU MIHI, quod minime in vitai

ista ab aliquo hominum possit vel potuerit adimpleri' Fingit Bernardus adesse sibi comitem, qui velit & propugnet mandatum illud de assectuali etiam charitate atque magis de illa debere accipi. Quid Bernardus ad

haec λ Non contendo, inquit. Velut si in antecessum. Theologo nostro statuisset obsistere, & os illi obstruere: tu dicis me contendere, non contendo, ait Bernardus. An haec , amabo jam resutantis verba sunt, Ac quidem data vera resurantia

Sed arrecta mente auscultemus sequentia,& modb saltem Homerum dormitasse noleamus. Non inde contenti ait Mellifluus Doctor dummodo acquiescas &c. Concedit comiti explicationem suam, sed ista conditione ac lege , ut & aliud sibi per conventionem concedat. Quod istud aliud p Dummodo acquiescas ct tu mihi. quia minime in νita ista ab aliquo hominum possit, vel potuerit adimpleri. Haec igitur,. de quae sequuntur, non amplius socii dis utantis . sed solius Bemardi verba sunt. uuis enim sinquit sibi arrogare id audeat , quod se Paulus ipse fatetur non comprehendisse ' Probat sibi debere concedi, quod paciscitur,. cum nemo fidelis se supra Paulum efferre nis typho largentissimus sustinuerit. Pro Iequitur dein afleveratione tersissim1 fc Iesurissima: Nec latuit praceptorem , precepti pondus hominum excedere vires: sed judicavit UTILE ex hoc ''osua illas infuscientia admoneri. ct arsirent μηὶ, ad quem justitia finem niti pro viribus oporteret. Utique talis sermo.

apprime convenit reprobanti, vel, ut Theologus ridiculis jactita data opera refuistanti. Posthaec immediate Bernardus subtexit, quod allegaveram: Ergo mane ando impo sibilia, non praeraricatores homines fecit, sed humiles, ut omne os obstir tur, ct obditus fiat omnis mundus Deo: quia ex operibus legis non just scabitur omnis caro coram illo. Ut integer ederetur locus, non oportebat resecare sequentia, quae jam. suppleo. Accipientes quippe MANDATUM, σ sentientes defectum , clamabimus in

caram, ct miserebita r nostri Deus, ct sciemus in illa die, quia non ex operibas justitia, va

2쪽

inquit quod vires nostras excedit accipientes, clamabimus in calam, ait in persona sua, ut manifest, ostendat,sia de illam socii sui explanationem probari,ε qua & tam Clandae humilitatis sensus, & tam salutatis ad virtutem annitus, & orationis tam vidae ac tam luavis misericordiae effectus staturiant. Quod & en sequentibus. quae perperam eonatus est Theologus suam in causam trahere , eidem perspicuitate elucet: Atque hac dixerim siquidem consenserimus affectualem legem fuisse mandaram . sicut consistitimus, i sta videlicet lege , ut acquietacamus praeceptum istud in hac vita adimpleri non posse. & esse impossibile. Athac ipse negauerat s ait Theologus quin ct iterum negat. Ubi quaeso Dum addit VSed actuali id potius convenire, inde vel maximε apparere videtur', εζα Vahoscitantiam i an non decebat te, mi Martine, saltem vocula petius experge fieri An ea negantis & data opera refutantis est, ac non potius utrumque probantis, re unum alteri praeserentis 3 Qui gemmas potiores habet, num aurum repudiat Verε itaque probavit, laudavit, atque utilem iudicavit Bernardus sententiam, quae mandatum istud, de pleno cordis aflectu intellectum, di placertum esse & humanas

vires excedere asseverat.

Mentem hanc a rateribus illis,quos Theologus agnoscit, Augussino praesertim, Bernardus hauserat, cujus gravissimam doctrinam , absit, ut temneret, aut, quod multδ admodum deterius est, data opera refutaret. Quod verb subiungit Theol

gus, Peteres praecepta illa dixisse pracepta. impropria crua, commentitium est, aut certe demonstratum oportuit, non ametum. o Itaque concludo peremptorse, Bernardum tradidisse, Deum MANDANDO MPO SI IBILIA non pravaricatores homiηes fecissesed humiles, adeoque Sc potuisse Propositionem hane, a sola matrice decerptam, veluti Jansentanam, damnandamssti, eodemque vel etiam tetriore cauterio inuri.

IN CONCLUSIONEM Viamnum Theologi essetium obsepitur.

On ausus est infit negare in Crisi sua Adversarius sussicere ad damia

nationem, si quis dicat , pracepta QNAEDAM Dei justis Qui Bus DAM,, se impossibilia r neque in eo solum sitam fuisse haereticorum Uesaia, ,niam , quod ad omnes Iustos & ad omnia sit liter praecepra hoc extenderent ,, Hoc igitur sumendo, videamus' &c. Eccum aliud evagationis genus. Qua lege, qua dialexi procedit haec argumentandi methodus: Non ausus eii negare. hoc igitur sumendo &c. Sic& assumas licet, Duci Otho mannico restim apponi, Constantinopolim mutua caede concidere,atque Imperatorium militem tota Romania potiri. Neque enim ego quidquam illorum inficiatus sum. Primδ uIique demonis strandum fuerat, debuisse me parergis istis responsum ; ac si ad omnem silium

tra oleas .continuo tenerer succedere.

3쪽

At quoniam in hoc diverticulum jam commigravimus , nego perquam eaerte, ad damnationem susuere, aut haereticos per Concilium Tridentinum umquam damnandos Hisse, si dumtaxat primum praeceptum, Vel praeceptum Nis concum pisces impossibilia servatu dixi sient: potuissent enim ad Veteres illisa provocare, quorum honori Theologus supra pepercit. Verum meritb ab Ecclesia percussi fuεre, cum non sormidarent alterere: aeque nobis impossibilia esse omnia pracepta, atque illud NON CONCUPisCEs. Sed non opus est adversum haec denuo armari Theologum. Nihil enim deliria ista a rbitam vel spartam nostram. Propius ad chorum accedit, quod post improvidum assumptum subtexit: Uideamus salt) an recte neget Adversarius, Jansenium simpliciter dicere, pra-iscepta quadam Iuliis quibusdam impossibilia ese. Uidelicet ab lolute , & non tam tum secundum quid , ut cum Theologo Schola loquitur. Hoc certe negavi, &negabo in aeternum, nisi magnus quidam Apollo arcana releratione dilucide aedisincte monstrarit. Intendamus, quid seret promissor Theologus. ' Adfri multari inquit) ut hoc evertat, ex capite illo decimo tertio lib. 3. de Gratia Christi apud ,, Iansienium V Plura sane quam viro cordato latis sint, & quam Tu malles Mamtine. Sed frustra, subdis. Cur frustra, amabo Quo repentino fulgure strata sunt omnia, quae tam operose congessimus Quia inquis j solum ostendii, quid alibi dicat urensis Episcopus, vel quia dicere tantum debuisset f. illo fatali, qui est secundusa situ, ct incipit: HAEC IGiTUR OMNi A ; ubi habet propositionem damnatam. Cavillatori hoccine est solum ostendere, quid ALIBI dicat Iprensis Episcopus . cum teipso teste nihil produxerim nisi ex eodem illo famoso Capitc , e quo litigiosa proposito dilacerata est Z Deprome nobis crgo e Jovis cerebro modum sanctiorem, quo Aut horis cujusdam senius accuratius elici, dignosci , penetrari possit, quam perI strato & excusio illo Capite, ubi quaestionem. controversam sisillatim ac studiose tradit. Quae via rectior, aut Artunatior ad pervestigandam cuiuscumque Scriptoris sentcntiam umquam a quopiam fuit inita Quid igitur ambitur his versutiis p An sortasse voles per penetrationem characterum iisdem illis lineis, quibus propositio disputata conscripta est, simul ejus explanationem densari λ Si hoc non est desperata causa ad vitilitigatorum castra confugere, nihil capio.

V Demus ergo sinquis ) illi totum , quod contendit dici a Jan senio. Praece- , .dentibus aliquot s*. solum dicat Scriptor infelix, Esse quadam hemini pracepra, .secundum statum cI vires in quibus constitutus est, impossibilia r ubi videri posset, minus peccasse, dum impossibilitatem istam hoc termino limitat, secundum sta- ι- ct vires in quibus constitutus est. Dicat deinde plura alia, in quibus vel nihilisvel parum peccasse possit, puta dum non de Justis, sed de peccatoribus, prae sertim obcaecatis& obduratis vel infidelibus loquitur , de quibus hoc loco non ,, est quaestio; dum item de impotentia, vel quodam non posse dumtaxat agit'. Quid loe est, nisi palmam dare, ec fateri se victum λ Arripimus universa, & victrice

lauro triumphum Can mus.

At ne albos equos sistinato nimis expediamus, obmurmurantem adhuc semel Theologum audiamus. ' Dum certe ad g. illum fatalem venit, Hac igitur omnia,

,,s Ei PSO MAJOR, ET OMNl A PRAECEDENTIA SUPERGREss Us, ex ante-

iscedentibus non per omnia prQbis, sed tamen minus improbis concludit, quod

ante

4쪽

ante ipsum Tridentinum & Patres, & post Ecclesia Romana caetero orbe Catho-oico adsent lente, dirissime improbavit'. ventosa , rancida, te cassa verba, nugae, gerrae merae, fascini ad lectorum incautorum oculos praemgio ob velandos. Ne hilum est veri in pigmentata illa pericope: Seipse major omnia pra- cedentia supergressus. Simpliciter & nud 4 colligit scriptor felix infelicitate lua, contexit, coadunat, quae antea per partes separatim ac sparsim dixerat. Solaribus radiis rem illustro. Paragrapho quarto famosi capitis intulerat ex Augustini Doctrina. Esse quadam homini prMepta secundum statum ct vires in quibus constitutus est impos bilia. 3 6. dixerat, banc impotentiam reperiri non set ιιm in excacatis, s obduratis. ct in-sdelibus, sed etiam stilibus 9 justis, qui σ sdem Christi ct charitatem Iustitia suis

sceperunt. 3. 7. monstrarat, hunc impol bilitatem fidelibus accidere, non tantum quando nolunt pracepta facere , sed etiam quando volunt. Quod ubi adhibito exemplo Petri Apostoli qui, ut ait Augustinus, putabat se posse quod se relle sentiebat

sule per multos articulos probavit fieri defectu viri am, quae per divinam gratiam infirmae voluntati affundi debent, demum paragrapho I . omnia seorsim probata consarcinans litigiosam edit periodum: Hac igitur omnia plenisn e planisi meque demonstrant, nihil se in S. Augustini Doctrina certius ac fundatius, quam esse Pracepta quadam , qua hominibus nos tantum infidelibus, excacatis, Obduratis, sed f elibus quoque st justis νοuntibus conantibus secundum prasentes quas habent vires sunt impossibilia. Ac, ne quo sensu haec traderet cuipiam luscitioso ambiguitas emergere posset , mox in memoriam denuo reducit excmplum Petri , quod ante multis diduxerat, additque , illam talia pracepta V. G. subeundi martyrii) Implendi diβι ulratem inde propcisci, quod vires voluntatis infrma sint, propter concupiscentiam a volendo bono retrahentem, cujus renisu sit, ut vires voluntatis distrahantur, atque ita homo non plene velit, non integre velit. non tota νoluntate Pelit. Hanc vero

sibi tribuere non se potestatis humana , sed silius gratia Dei, quam propterea assidue ex fide inrecamus. Potestne aliquid edici fulgentius ac radiantius 3 Et adhuc audet & ait Theologus: V Hoe sane loco nulla limitatio ad verbum impossibilia quod attinet. Neque istud secundum prasintes quas habent vires vocem istam assicit & emollit, sed forte illas, quae & hac emollitione non parum egent: polentibus oe conantibus. Simpliciter ait Author imprudens Iustis quibusdam, quales descri- ,.bit, pracepta quadam Dei impossibiliae'. ' Quis ista ferati Tota Crisii nostra non aliud egimus quam eneluctabilibus Ian senii verbis liquido demonstrare, istud secuηdum presentes quas habent vires afficere, & emollire vocem impossibilia, dc

ecce sine ulla refutatione locorum assignatorum, sine ulla probatione costraria, frigide nobis 8c languida manu regeritur: Neque istud, SECUNDUM PRAESENTES MI As HABENT VIR Es, vocem istam afuit aut emollit. I nunc,& eum malis

mulieribus altercari delige , quam eum istius astri Theologis ac Philolophis. Dispudeat profectδ Doctorem Lovaniensem Jan senio allinere sententiam omnimodae impossibilita mandatorum Dei. quando jam & ipsos ' Patres Societatis candida consessione asseverant es habemus : Ian se imum per t. ιMPOs SIBILIA non aliud voluisse significare quam impotentiam Iustorum defectu gratia . neque ipsum hanc siam intentionem intra rneni ir abdita continuisse , sed declarasse evidenter in

B sua

5쪽

suo velumine, cT quidem hoc ipso loco , ex quo propositis prima decerpta est. Dein allegata propositione litigiosa cum iis quae subsequuntur, en, inquit, quid in .

telligat Iansenius, quid signa βων erit per ro IMPoss I BILI A, mpstrentiam nempe tenentem se ex parte subjuti. non verὸ ex parte Objecti quasi mandata in st contineant imposiasbilitarem . . . . Nonne sat clare exprimitur impetentia subjecti Vbinam autem Ianh-nius innuit impossibilitatem impletionis tenentem se exparte objecti, seu precepti Z Quod autem subjectum impotens fit defectu auxilii, quo superveniente potens fiat, fatetur Ia senius his verbii &c Hortamur, ut hunc candorem ab novis amicis suis Academicus non refugiat

mutuare.

Nescio porro, quid ad calcem conclutinis suae musset, venarive velit ex postrema disputatae propositionis parte, quam ipsum piget antea non attigisse. Certe illa indicat, inquit , quam simpliciter in priori pos ibilitas quorumdam mandatorum justis illicdes ripiis negetur. Ubi hos tandem indicat DEESsE QUOQUE ILLIs GRATIAM QUA FIANT Possi BiLIA . inquit Iansenius. An hic forte subintelligit SECUNDUM PRAESENT EI QUA I HABENT VIR Es3 Quid cum enodi junco te divexas Theologe λ Planus Jan lenii ensus est e deest quoque illis gratia efficax , seu desunt vires iliae majores praesentibus quibus possibilia fiant. Quid hic arrosioni expositum esse potest

IN CONCLUSIONEM VI.

Eliditur captiosa distinctro inter non possee, impossibile esse.

Hic primum Theologus dimicat adversius monstrum quod sibi ultro &spontanee confinxit, eidemque velut Herculis clavam objicit magnum illud discrimen suum inter Iussum aliquid non posse a Deo raeceptum . 8c, id emio imp ibile esse. At chymaeram aggreditur pugil generosus, pernegatissimum quippe est, Jan senium limplieiter dc nulla addita restrictione edixisse uspiam praecepta Dei esse homini julto impossibilia, seu usum voce , Tridentina Synodoti Sanetis Patribus profligata. Unum hoc asseruit, esse quaedam eX illis, quae hominibus quibusdam justis infirma voluntate praeditis sunt impossibilia juxta prae

sentes vires. Si hanc enormem disparitatem non capit Theologus, sedentariae meis ditationis antidoto medicandus est, donec nescio qua intemperie offuisscerebro vapores decoxerit.

Discrimen itaque, de quo inter nos disceptatur, non illud est, quod perperam& captiose comminiscitur , sed quantum E. G. intersit inter pro postiones has eκ una parte: Praecepta Dei strva tu impossibilia sunt sine gratia Salvatoris, Pracepta Dei servata inpossibilia sunt per vires natura, Pracepta Dei servata possibiliasunt per βο- iam legis doctrinam, di illam ex altera: Prace ta quadam magna, qua ut compIeanis

6쪽

ra1rmagnIs gratIa vis bas epus habent, senatu Impossibilia sunt per νires gratia te es. qua prasenti tempore dumtaxat adsunt. Sic & licebit ad controversiam hane disquirere, quantulum intersit inter locutiones has: Pracepta Dei inpossibilia sunι injustis omni privaris gratia, &, aliqua Pracepta Dei ardua, impossibilia sunt justis imbecillis, forti gratia ad enitendum in issa

ardua destitutis.

Uicissim licebit investigare quantum intercedat inter illam Augustini perico. pen: Cum ortis o potens νoluntas injusti V. G. ad conversionem pra paratur a Domino, facile sit opus pietatis, quod prius disciis atque impossibile fuit, & illam Jansentanae cognatam: Cum seriis o potens voluntas justi V. G. ad martyrium preparatur a Domino, facile si opus pietatis, quod prius disciIe atquι impossibile fuit. Haec

intervalla accurato circino a Theologo dimensa & designata optamus. Interea dum hoc operimur, liceat voluptatis ergo, ultra septa, quibus Janscnium tuemur, nonnihil excurrere. Cum enim animosus pronuntier a Theologo, decet me in hanc palaestram ingressum etiam superflua victoria potiri. Igitur ut Theologum nostrum omni armatura sua expoliem, propugno, apud veteres non posse dc impossibile esse eadem intelligentia usurpatum.

Clarum id est ex sententia Augustini jam allegata. Clarum ex loco prosperi assignaro superius , quo edixit: peccato subditos, humiliatos peν experimenta I M- POSSIBILITΛTla sua in νenisse se fine adjutονiο Dei NIHIL possE. Clarum id denique ex argumentatione Viri Eruditi regesta ad Conclusionem secundam nostrae Criβοι, ad quae omnia, ne assidue magis ae magis abeamus 1 Mercurio nostro, primum non gravabitur Theologus respondere. Nec reddat denuo sprecor)imbelle telum suum, locutos Patres illos solummodo de injustis; quia, de quibus locuti sint, quid attinet, si vocibus illis impossibile esse non substraverint ideam absoluta impossibilitatis , sed impotentiae secundum circumstantias praesentes coercitae, & aliis circumstantiis subeuntibus reficiendae λ Quo enim legem ferente,& rerum Universi hujus potiente, arbitrium , N lex , 8c norma loquendi ad solos Justos, seu in eorum solorum gratiam , devoluta est Apage strophas illas, nimium erasso filo textas, ut vel imperitis fucum facere, si velint, possint. Sed ani1 3σο etiamnum altius provehendum est. Ex firmissima sua munitione pellendus Theologus . Hane fecit incumbere Tridentinae periodo: Deus imposibilia non jubet. sed jubendo monet, ct facere quod posis, o petere , quod non poti . Ea tam indesinenter,& incondite miles PlautIanus exultat, ut jam pigeat ultra ferre. Itaque animi gratia contendo, non discrevisse in ista periodo Tridentinum Concilium inter vocem impossibile. 8t vocem non posse. Non quod ex vclitatione hac, ut satis evici, trophaea nostra religata sint, sed qub obstrepera illa battologizantis Theologi serra contundatur , & molestae gloriationes isti sententiae super

structae in auras celeres evanescant.

Contendo igitur hunc esse sensum istius Tridentinae periodi. Deus absiaute impossibilia non tutet, sed jubendo monet, O scera quod possis, ct perere, quod tibi factus impossibila.

Quandoquidem vocem hane ab Augustino Synodus mutuata sit, opinor, per spicuae veritatis inὸ, genuinam verborum istorum idem ex sensu & locutione Sanctissimi Praesulis arcessendam. De sal Spong. t g.

7쪽

De sumptus est locus e libro de Natura &Gratia, quem conscripsi Aquila Sacrorum Procerum adversus Delagium , Hominis naturam contra Dei gratiam qua justifcatur impius , oe qua Chii litani sumus, quanta potuit argumentatione defendenistem , ut ait thro Retractionum secundo, C. 42.

Ac primδ falsum est, quod Theologus confidenter sa) assuruit, sermonem illie haberi de iustis magis, quam injustis, ut ex iis quae praecedunt non dubitanter eluia cer. b Quis nescit ait illic Augustinus hominem sanum is inculpabilem factum,

o Iibeio arbitrio , atque ad juste rirendum potestate libera constitutum , sed nunc de illa agitur . quem semivivum latrones in via reliquerunt, qui gravibus saucius confossus vulneribus, non ira potest adjustitia culmen ascendere sicut potuit inde descendere. Qui etiam, si jam in stabulo est, adhuc curatur. Non igitur Deus impossibilia jubet , sed jubendo admonet, O facere quod possis, ct petere quod nonpossis. Iam nans νideamus unde possit, unde non possit .&c. Contendo iterum , non ZOO &, impossibile esse istic apud Augustinum confundi, seu converti, ut Philosophis loqui placet. Proia pugno, sicut dixit, non ira potest, phras sua loquendi & juxta ideas suas potuisse dicere non ita possibile est. Ne haec temere jactare videamur, pauid post eodem libro de integro & lapso homine comparationem saciens : c) De homine sanis pid bus inquit tolerabiliterdicipotest , velit, nolit habet ambulandi PossIB'LITATEM : consactis vero, G si velit, NON HABET. Qui possibilitatem destruit, ut arbitror, impossibilitatem adstruit. Rursus de lapso homine differens: d Cacus. puto , quod velit videre, sed non potest. Si autem vult ct non potest . inest voluntas. sed amisa est PossIAILiTA s. Quid manifestius enuntiari potest Si enim possibilitas amissa est, ergo impossibilitas invecta. Equissimam quoque hujus impossibilitatis causam commemorat 67. ejusdem Tractatus capite: Illa est enim sinquit pecc ii poena Iustis ima, ut amittat quisque quo bene uti noluit. cum sine ulla pojet uti discultate, si vellet. Id est autem , ut qui sciens recte non facit, amittat sire quod νectum sit, ct qui rectum facere cum posset noluit , AMITTAT PossE cum velit. Nam sunt revera omni peccanti anima duo ista poenalia. ignorantia σ discultas. Ex ignorantia dehonestat error, ex distultate cruriciatus afuit. Sed approbare falsa pro veris, ut erret invitus, ct resistente atque torquenae dolore carnalis vinculi non posse alibidinosis operibus temperare, non est natura

instituti hominis, s dpoena damnati. Cupio adverti, in Augustini mente idem esse, quod vocat discultatem, &quod vocat non posse. Explanans quippe quae si paenalis ista ignorantia & dissi cultas sed sin quir) approbarent a pro veris , ut erret inνitus s en quid apud illum sit ignorantia ) cs r sistente dolore carnalis vinculi NON Poss E a libidinosis operibus temperare sen quae si illa dissicultas non est natura instituti hominis sid panadamnati. Porro, ut supra vidimus, non posse ic non psibile seu quod in idem recidit. impaybile esse eodem apud ipsum alveo pervehuntur. His praemissis, ita rem conficio de Tridentina periodo in quaestionem addum. Auetustinus in fine libri jam frequenter citati sententiam suam Tridentino inditam aliis verbis repetens ait: e) εο quippe ipso, quo firmi me creditur, Deum justum

8쪽

O bonam impossibilia nonporeisse pratione, bIne admonemur ct in facilibus quid again mus , ct in discilibus quid petamus. Tantumdem enim est, ac si dixisset: eo ipso, quo firmissime creditur , Deum justum ct bonum impossibilia absolute non potuisse pra pete, hinc admonemur o in s.cilibus, quid agamus, ct in dissicilibus seu impos ibilibus quid petamus. Consonat enim haec phrasis illius, cum illa altera jam aliquoties ingeminata: Facile sit opus pietatis, quod prius DIFFICILE ATQUE IMPOSSIBI AE

LE FUIT.

In hoc etiam idiomate Augustinus fidelem interpretem suum Jan senium se cessorem habet, qui post editam propositionem litigiosam ipsissimo illo articulo nullis interjectis subdit, illam praecepta quaedam quandoque implendi impossibilitatem Sancti Peιri exemplo, alii g, multis quotidie manifestam ese, qui tentantur ULTRA QUAM PossINT susTINERE, nec illam implendi talia pracepta DIPPI CULTATEM inde proscisci, quod actus implandi debeat esse super naturalis &C. Quid liquidius, quam impossibilitatem, non posse, dificultatem, penes Jan senium& Augi istinum converti, adeoque celebratissimum, &, dum nox diem sequetur, Culcbrandum auctorem , velut integerrimum Magni Augustini una cum aeridentino Concilio sestatorem habendum esse, nec nisi imperitissima calumnia velut alaterius corruptorem , alterius impugnatorem quod facit Theologus ) tradu

cendum.

Demum apertissimae denuo salsitatis est, quod ad calcem Conclusionis suae solenni iam confidentia subtexit: Tridentinum ubique s TUDIO DE SOL S IUSTIS AGERE , atque ab iis impossibilitatem praceptorum removere Contrarium manifesto evmcitur ex eo ipso Canone i8. sessionis s. quem ne io qua mentis caligine suam in rem proferre Theologus non erubuit. Canon habet: Si quis dixerit, Dei pracepta homini ETIAM IUsTi Pi CATO, ct sub gratia constituto eo ad obser Pandum imposibilia, anathema sit. Num istud lingua Theolosi nostri defitti justisde. emere est λ Num, qui dicitTheolosos,etiam Lovanienses, a se mutuo dissidere, penes solos Lovamcnies dissidia servere decernit λ Anceps sum, quas tandem loquendi formas nobis ex adulatoria sua ossicina Magister noster.nugivendus pro

cudet.

IN CONLU SIONEM VII. Exploditur gratia Thomisticis resens.

QVae de Wendrochii Dialogo hic iterum promit Theologus, ut nebulas

incautis obiiciat, cum caeteris ejus picrisque impertinentia ac parerga lunt; quia nulla inter nos rixa est de possibilitate quadam remota, trito totius orbis idiomate confirmata, sed Ἱc mira quadam & exotica gratia sufficiente Thomist ea. quae non susticit. Tametsi essentiam ejus, saltem quem admodum a Theologo nostro depingi videtur, non velimus reiectam, nomencla turam tamen insigni absurditate deliram arguere non dubitamus. Nequaquam C ' . hic

9쪽

hie igitur disputatur, quo mod6 gratiam sum Nomistice s. frientem Theologus explicet, sed an explicata modo quocumque sine ineptia vocari posses ciens.

Porro, nuncupationem illam ludricam a Montaitio risu exceptam, nescio qua vertigine Theologus noster inficiari sustineat. Quid λ An non est risii excipere nomenclationem illam, dum miserabilem neo-Thomistam illum compellans quaerit: a) Non satis est, mi Pater, si adsit omnibus POTEsTAS PROXlMΛ, per quam ramen nihil agant, requiritur praterea GRATIA SUFFICIENS, PER QUAM AGAMY Ni Mi Lo MAGIs λ Haccine vestra hialasententia est y Atque, dum compellatum ita respondentem inducit: Isthac ipsa est, quin illam mane in Sorbona pubqua in puli br. exposuit totam ego semihoram impleνi, ac nisi per cleps dram fletisset

infandum illud dictum exterminassem, jam Parisiis per νulgatum : NUTU sENTENTIAM DICiT, QUA si MONACHUS IN SORBONA. An non iocari est, dum eumdem Dominicanum aggreditur in hunc modum, Videsne , mi Pater , hoc te dicerer Habent omnesgratiam , qua satis sit, nec tamen habent gratia quod satis sit, habent gratiam, qua suscit 9 nonsufficit, aut, s velis, qua verbosus icit, νe non sus cit. An non est ridere, cum demum concludit: Certe. mi Pater, si quid in Gallia posem , hoc curarem publicὸ a praconibus radicari r NOTUM OMNIBUs ΕsTO,

CUM OMNIBUs ADESSE GRATIAM SUFFICIENTEM DOMINICANI Di-CUNT. ID EOS SIGNIFICARI VELLE, NON OMNIBUS ADESSE GRATIAMMIAE REVERA SUFFlCIAT.

Longe aliud est de posse mendrochiano, quod tam omnium gentium vulgato sermone defenditur, quam istud insufficienter sussciens omni senius communis lumine repudiatur. Querimur ergo, vocem, omnibus innatis notioniblis repugnantem, nec nisi

politico cuidam concentui, vel decipiendis imperitis, ac Molinisticae demum gratiae inserendae, idoneam, in Lovaniensem Academiam jam intrudi, Majorumque terminos, quos Scholae istius quondam celeberrimae Patres posuerunt, de quos imprudens Theologus silere non potuit, transuiri. Nihil enim ad oblevandam vocis turpitudinem confert, quod addatur Thom pice ; nec enim magis licitum delirare Thomistice, quam Scotisticε. Age sodes, dic mercatorem , qui solis florenis mille potitur, habere nummoε sussicientes ut domum magnificam exaedificet, vel navem onerariam in Indos expediat; dic melicum , qui unciam panis tenet, habere cibos lassicientes, ut rabidum ventrem expleat, dic nudum , cui sola femoralia adsunt, habere vestes susscientes, ut coriapus contegat, emoriar , nisi omnes te Anticyras ablegandum censeant, ut bonoe helleboro curatus redeas ad sanam mentem. Caeterum, si vobis desipere statutum est, desipite vestris in pulpitis, quantum. libuerit, numquam ossicietis, quin totus mundus explosa Thomistica illa sus cientiaί ita tamen male nuncupata, cum D. Thomas nihil ejus meminerit) semper. 8c ubique cibos, vestes, pecunias Molinistice sussicientes, deamet. Ringatus Theologus fuerat, ut aperte edissereret, in quo praecise consisteret

essentia mysteriosae illius gratiae Thomistice susscienter dictae, eamdem nisi multum fallamur) in Augustino & Jausenio limpide demonstrandam.

10쪽

Jam non obscure mussitat, eam coincidere eum gratia illa exestante, quam Majores nostri sinquiti apposte admodum describunt in censura sua ad Uert. VIII. Hae e sunt verba Majorum, ipso quidem citante: Non aliud est gratia excitans

enarrata) quam interior quadam suasio, qua ut vehementior fit, metim quam exteriον commoveat, ct impe fecta quadam desideria, seu resteitates, excitare post, cordis tamen conversi opum non operatur, quin ce flere cum ea gratia tota ipsius cordis durities rebellioq. potest. Suadet ergo tantum non persuadet, adjuvat db ,θd hactenus tantum, ut benefacere quisque ροθι si velit: non autem ut absolute νelit, ac bene veretur, bo nu ex malo flat. ITA ILLI. Necdum pervenerat ad animum meum Eximia ista methodus rite expiscandimentem aliorum iis in locis ubi adversiariorum suorum sententiam dumtaxat diducunt, explanantque copiolius. Talis est enim locus hic a Theologo e Censura decerptus, ut cuivis claruisset ad oculum, nisi oscitanter vel subdole praecedentia secuisset. Nam sinquiunt excitans idagratia, qua in ASSERTIONE per praeveniens auxilium in actu secundo intelligiιur, nou aliud est quam interior quadam Dei suasio, oeci quae mox allegata sunt. Quandoquidem a Jan lenio gratiam iam delineatam , quae desideria illa impe secta seu velleitates quasdam dumtaxat excitet, admissam esse, nemo valeat ambigere , qui libros ejus vel salutarit a limine, exactam , & verbis suis ex prelsam gratiae suae Tl omistice vel Martiniana Ius cientis definitionem exspectabimus a Theologo , ne adversus ipsam sive in incerrum currendo, sive aerem verberanda

pugnemus.

Per Conclusones eius sequentes Disquisitorem direct E impeti deprehendimus,.quapropter ne falcem mittamus in alienam me sicaa , di Uiro Erudito adoream suam praeripere coarguamur, transul cum facimus.

IN CONCLUSIONEM XIV.

Aigustiniana loquendi phrasis Prosteriana pr reponitur.

OUis cavillationes in quintam Propo fitionem per Theologum nostrum,

intortae dissiliant, atque effugia furtim captata penitus obli ruantur,denuo cardo rei, quem semper velut anguem prellum Theologus refugit, nostris lect oribus praefigendus est. Hic vertitur in hoc pol te: quae sit idea genuina & naturalis harum phrasum: Pro aliquo mori, Iro aliqua sanguinem fundere, pro aliquo sese se trum ac redemptionem dare.

Villim fuit Jan lenio post Augustinum: sa) Phrasim , qua quis dicitur se prosliquo redemptionem dare , pr a se ferre, redemptionem, ex redimentis anima , in usum ac liberationem captivorum esserri ac dirui. Econverso contendit Theologus, ι) Modam Ioquendi Prosperi MAGIs NΛ-TURALEM Es s P, qu5 Sanctus hic vult: Christum rectis m. dici Salvatorem pro totius mundi reὸemptione crucifixum. propter veram humana natura susceptionem , ct propter communem in primo bomine omnium perditionem, tametsi omnibua illis Cru