Vitae Italorum doctrina excellentium qui saeculis 17. et 18. floruerunt. Volumen 1. 20 auctore Angelo Fabronio Academiae Pisanae curatore

331쪽

eonii, Pagii & somierit non nisi quinquennio post lucem aspexit; tertium demum quoa Anastas anam historIam illustrat ad Grego. .

xium usque Magnum, eXeunte ali. MDCCXXVIII.

vulgatum ti l . Reliqua , cum haud confice re potu Isset Blanchinius vIta privatus , curam absolvendi susceperunt Iosephus. Blanehinius illius Dalr s filius, & Caietanus Cennius , viri profecto a litteris instructissimi. Inter ea accidit, ut in Appia via magnificis olim aed fietis Deorum , templis & illustrium familiarum sepulcrἱs ornatissima ἱntra I. I t. ab urbe lapidem detegeretur conclave, magnum illud quidem & exquisita arte ela- :boratum, euius in parietibus dispositἱ pluribus ordinibus sub c dil supra erant loculi,

das snguli autem loculi, exceptis sis , qui erant ad angulos, qui unicam propter angu - .stias loel , binas ollas fictiles occludebant, tquael Ibet olla sua distinguebatur inscripti ne . In qua defunctἱ nomen , os tum , - .

Interdum etiam, sed raro , aetas erant ex

pressa. Id ut nudivit ManehinIsis, eonfestim illuc advolavit iuvitatas a

332쪽

ar 8 FRANCiso Us. singulari, perpetuoque studio in vetera m numenta , quam ossicio . Etenim Clemens XI. iamdiu illum praefecerat Romanis antiquitatibus . Venit eodem cum Blanchinio Cardinalis Alexander Albanius; hique postquam omnia lustrassent, atque intellexissent sepulcretum illud pertinere ad libertos de servos

Liviae Augustae r utrum hortandus es a n

bis , Francisce, inquit Cardinalis, an potius rua sponte propensiss es , ut haec monumenta

explices' Censemus profecto te Deillime e perbelle id praesare posse, tanta es cognitia

antiquitatis , quae te illustrat. At ille rciam , inquit, ut potero, praesertimsi tibi gratam futurum es. Itaque operi manum admovit , in quo expositis primum partibus aedificii , quod ad musicae leges secundum Vitruvii praecepta formatum ostendit, indic tisque quibusdam rebus, quae in more positae erant apud veteres, transit ad inscriptiones. Neque eas tantum refert, exquisitaque eraditione explicat, quae in hoc sepulcreto inventae sunt, sed etiam quae alibi, ad similiam & ad ossicia domus Augusti pertinentes; adeo ut ex iis centum quin

333쪽

tus. 3 pquaginta diversorum ossiciorum nomina ponsimus cognoscere. Hane varietatem non is

profecto mirabitur , qui seiverit servorum ti hertotumque multitudinem in minimis quibusque ministeriis occupatam fuisse, quales exempli gratia iustularii, praegustatores, duribitores , a cura catellae , lanipendiae, vestiplices , margaritariae , auriculae ornatrices, a purpura , a veste magna , a veste matutis

m, ut innumera alia huiusmodi ossicia silentio praeteream . Eo libentius in hoc opere elaboravit Blanchinius, quod non parum pertinere ad illud existimavit, quod de Palatinis aedibus Caesarum instituerat. Magna quidem & ardua res erat ex miseris reliquiis illarum aedium velle totam ipsarum formam colligere, partesque celeberrimas & maximas, ut templa, porticus, basilicas, bibli thecas , theatra, balnea, stativa cohortis praetorianae, & hortos describere. Quare non is, meo judicio , erraverit, qui hane deseriptionem divinationem dixerit c de ad divinandum quidem in explicatione veterum monumentorum Blanchinius saepe propensus videbatur quanquam nihil ammaverit ipse s-

334쪽

3o να AN et seu, - 1l1qua probabili ratione & eonjectura . Non pauca idem eoniecit ex marmore1sf et

instigii uetorii Roma a Ioanne patre Bellorio illustiatis , & ex pictutii vetustissimἱ VIegbliani eodicis , qui in bibliotheca Vaticana1sservatur, cum ex Servio sciamus Poetam

ἱn libro vii. Aeneidum specie deseripsisse

Regiam Latini, re vera domum ab Augusto in Palat no extructam . Multa etiam CO iiecit ex architecturae regulis , & eae antiquis scrἱptoribus, ae praesertim suetonio ;plurima vero ex iis, quae in toto Palatino ,

extant, aedificiorum vestigiis. Fortunate evenit ut an. MDCCxx. tres magnificae detegerentur aulae in ea collis parte, qua Farne .siani horti continentur. iis enim veluti nodi tha usus est Blanchinius ad Palatinae domus. . qualis & quanta fuit Domitiani temporibus, . qui eam laxe & magnifice auxit, ichnogra phiam delineandam . Dolendum sane quod ille minime absolvere potuerit opus , in quod . magnos sumptus propter multitudinem ma- gnitudinemque diagrammatum in aere incis .sorum, & insitatos propemodu m labores in sum2ῆt . Veniebata frequentissime ad Palati-

335쪽

rium, ut suis omnia collustraret oculis'; nee semel eum vidisses aut scalas ascendere , aut in profunda delabi, aut purgare rude a septa vepribus & dumetis. Cum aliquando toaeus esset occupatus in dimetiendo recens d . tecto conclavi, nec seramen in pavimento advortitat, praecipitavit in altissimani cavum . Laesa ei non parum fuit dextra coxendix . sive ex casu , sive ex nisu, quem principio secit, ut si , sustentaret . Quanquam multa adhibuerit remedia, non ita tamen convaluit, quin claudicaret, & frequentibu&afflictaretur doloribus. Consilio Cardinalis 2ondedarii Vignonis balnea , quae sunt Inditione Senensi, adivit; vixque supposuerat debilitatum semur decidentIs aquae canalis

eum sensit plurimum vIgorIs musculis inde redditum, liberatasque magna ex parte Gbras a glutine. Experiri etiam voluit quid posset terra quaedam oleo a & calida, quae reperitur in flammisero solo non longe a Petramala, quod est oppidulum Etra1r ae In Apennino postum. Femori admota terra, illud non medioeriter laxavit roboravitque. Hoc autem allevamentum ne constans di

336쪽

331 P it A N c t s c υ sturnumque esset, fecit summa dissicultas , qua pedibus ire & reverti millibus passuurn

duobus, ineptaque via ille coactus est. Exorat in Actis Academiae Parisiensis, quae sunt de rebus an. Moccvi. Blanchinii scruptum, quo collegas docuit de observatis a se antea in hoc flammifero solo. Vidit enim in ambitu centum fere triginta pedum quadratorum viginti flammas hic atque illic spa fas ad dimidium pedem se se extollentes, planeque ligneum ignem imitantes. Et qui dem si in has flammas immittebantur paleae, Ceteraque corpora, quae ignem facile concipiunt , brevi consumebantur . At illud inprimis mirandum videbatur, quod si quis virga solum vel leviter feriret, vel in il lud ipsum paleas, chartas , aliasque similes

res proiiceret, novae statim erumpebant flammae, eaeque tamdiu ardebant, donee omnis projecta materia ureretur ; quin etiam earum una, vel cons apto pabulo, ardere perseveravit. Flammas circumstabant lapi

des, & glebao suavi quodam odore Praedi tae , quarum econflictu atque tritu ignis ebio ciebatur. Illud etiam miratus cst Blanchu

337쪽

nius, quod non longius a sammis, quam ii tervallo duorum pedum, cumuli essent nivist, & subter nivem glacies; ut, quod de Aet nae ignibus a Claudiano dictum est, hi quoi que si s nivibus servare fidem . Harum rerum caussas philosophis explicandas relis quit Franciscus. Tantum iuspicari visus est ignes illos ali continuis vaporibus Adriatici maris, efiluviisque subjectae planitiei. quod perpaucis probatum iri puto. Tamessi non bene firmatum femur incommoda itineris augeret, ille tamen Parmam usque pervenire voluit, quia sciebat rem gratam se facturum Antonio Farnesio Duci, si in Colurnino meridianam lineam lescriberet. Neque hoc selum praestitit, sed etiam illustria quaedam Graeca & Romana monum menta , quae Farnesianum musaeum ornabam, explicavit. In his fuit vas illud ex achate versicolori, singulari opera artificioque exculptum, de quo nonnulla etiam scripsit Scipio Massejus ita secunda volumine Observationum Litterariarum . Etenim minime inter eos convenit quid dengnarent tres nymptae sedentes, sedentemque pariter circa

338쪽

3M FRANe Isc Usinantes senem, qui dextra ballistam tenet i quid huic proximus iuvenis cum cornu e piae, ac duo viri sublime elati. Referebat haec omnia Blanchinius ad αποθέωσιν Alexa dri Magni, Masseius vero ad Ptolemaeum Auletem, eiusque familiam, aliique doctissit mi viride illo aliter sentiendum esse putarunt. In hoc etiam se gratificari Antonio Duci Franciscus arbitratus est , quod commentariolum scribendum suscepit de globo Farnes ano . Ru- de illud & imperfectum reliquit; quod cum in manus pervenisset Francisci Iacquierit, di- - gnum iudicavit, ut in quo absylvendo operam

Poneret. Totum enim. refertum erat Graeca. Latinaque eruditione, plurimaque contine-- hat ad stellarum. positionem, Eclipticae obli- quitatem, & Astronomiae progreIllas intelligendos utilissima . His laboribus minime defatigatus Franciseus: studium etiam . non. mediocre contulit, postquam in Urbem. rever sus est, ad ordinandum Liberianae Basilicae tabularium, cuius praefectaram Benedictus XIII. ei detulerat. Sic se exercebat, Cum

- eγeunte Januario an MDCCXXlX. . correptus

febri vehementissimisque. . ventris dole .

339쪽

ribus. Insanabilam morbum statim judicarunt medici , quod aut intestinorum inflammati ni , aut hydropi, quod probabilius videb*tur, illum assignabant. Aegrotus interdum relevari videbatur, tumque ad caelestes observationes redibat, . quarum nonnullae eXtant tremula manu ab eo adnotatae : mox gravius vehementiusque afflictabatur; quo in statu dies quadraginta consumpsit constantiae aequabilitatisque praeclara exempla prindena . Postremo cum sanguinem evomuisset, naturae debitum reddidit vi. Non. Martias. Quam civitati carus fuerit dolore mortis indicatum est . Notae enim erant cunctis ordinibus copia di varietas illius doctrinae, ejusdemque egregiae virtutes, quae non solum sperare, sed etiam confidere nos iubent, ejus animam tanquam e custodia vinculisque orporis ad Deum evolasse . Profecto tota illius vita mortis contemplatio fuit & illud acre suum in astronomiam studium hoc praese tim pabula nutriebatur, quod non sineret ejus mentem humi defixam esse, sed penitus traheret ad divina & aeterna appetenda . Cum aliquand0 reprehenderetur ab amico, quod ii

340쪽

ν st A N e I s e Usores neque cogitaret neque peteret , eum s cile eos consequi posse videretur praesertim Propter gratiam, quae summa in illo erat:

quae es sa , inquit, homiηum dignitas , o

splendor qui periiset ad breve vitae curriculum8 Nos quidem diuturniora spectamus. Dicebat etiam omnino stultos & miserrimos esse illos, qui in praemiis humanis spem ponunt laborum suorum, quosqae ambitioni dedi tos futiles laetitiae languidis liquefaciunt v luptatibus. Non igitur minus beatum illum

existimare debemus, quod tot virtutum praω sdio, tantaeque doctrinae conlatatu prim vix attigerit Romanorum honorum gradus.. Cuius moderationem utinam imitarentur ii, quibus in ingrata saepe civitate res minis prospere succedunt. Etenim illa vera laus est mereri, non habere honores, ad quos homines vel ignavissimL non virtute, sed g nere commondati per ludum & negligentiam, saepe perveniunt. Haec quoque sint Blan-

chinii pietatis indicia. Nemo fuit illo promptior & diligentior, eum danda esset opem rebus divinis. Dabat autem quotidie al plures horas cum privatim tum publicς,