Examen omnium catapotiorum, vel pilularum, quarum apud pharmacopolas usus est / Conradi Gesneri ... enumeratio medicamentorum purgantium, vomitoriorum, et al.vum bonam facientium

101쪽

tertiam sormam non deducuntur Ad via uir quodque simplex medicamentu per seipsinii educere debet imo si unu simplex post aliud

sumeretur nillil referret. s. Si per huc ordis nem incederent, non indigeremus compositis medicamentis B R A. Hoc summe probo,

ut in officinis sint paucissima coni pocta in dicamenta, praesertim excatharticis: sed in dicus propius esse debet, doctus,statimque ex simplicibus composita parare, ut aegritudini conuenit, quam curanda suscepit De egregiis vero illis medicamelis, quae tempore longiore indigent priusquam cococta sint, quati a Theriaca, Mithridatum, secus dicendunt est nam illa parata habere praestat. Vnde si

has pitulas ad unguem contemplemur, Ventriculo parum couenire videntur, ultima descriptione dempta Tamen impraesentiarum compositiones ipsas adverbii examinemus.

Primo recipiunt hierae picre Galenta. vij. Est illa, de qua superius in variis locis apud Gaalenum descriptum est. MUN. Nonne haec Galenilitera ventriculo conuenit: A. Imo ut Galenus in septimo Methodi medendi libro refert praestantissimum est hoc naedicamentum ad vitiosos siccos,qui in tunicis ventri .culi habentur sam. Hoe Galeni medicamentum leue videtur., A.Galenus praecitato loco docet esse leue, ni ediocre, di forte, secundum

102쪽

dum itantitatem quana accepimus nempe mediocris modiis est, ii eo suco ex aqua via mur duorum paruorum cochlearium mensara est vero maximus modus duoru ni agno rum cochlearium mensura, si temperetur ita tribus aquae cyathis:minimus modus est unius parui cochlearii metasura. Itaque hoc medicamentum fieri potest, xvehemens in de bile, mediocre: notaque Galenum dicente valere ad succos vitiosos. Sunt vero succi vitiosi, humores praui cuiuscunq; generis. Vnde xii aloe bile educat, tamen et unicis ventriculi omnes vitiosos humores educit: fieriq: potest ex aloe elota non elota, ut superius

dii tum est. Ego igitur quatum in me sit, suaderem hanc Galeni compsesitionem pro stomachicis pitulis parari .aliae vero,quitur bithrecipiunt, limittantur. E N.Haec compositio aeque non educit, ut illae faciunt, quae turbith Ieceperunt. R A. Imo egregie educit absolutissimus ille praedictus ex Galeno modus.

Et Tamen non aeque ut Melitae copositiones faciunt. R A. Vltimam Mesuae compostatione praetermitto, quae no recipit nisi aloen, mastichen, rosas aliae omnes educunt humores, etiam si vitiosi non sint. Cona positio autem Galeni solos vitiosos sequitur. M suae igitur compositiones capite Ontepi

niur. Primo recipit hieram hanc Galeni simplicem

103쪽

CATAPOTIOR v M. Mplicem nucupatam, quae omnes iuccos viti

sos educit postea decem drachmas tui bith, de qua radice in implicium examine diste

ruimus volunt authores tenuem pituita expurgare,quanuis experietia duce, crassam simul expurget. Quod ut exquisitius faciat,a nonnullis ingibere commiscetur: tamen ut ipsi Arabes turbith inuentores dicunt subuertionem facit, nauseam, quae in ventriculi affectibus euitanda sunt,nisi tim nobis institutum sit per vomitum euacuare. Recipit praeterea tria myrobalanorum genera,id est, citrinos,chebulos, ct indos sam. Cur potius haec genera intelligit, quam bellericos,& m-blicosZAR A. Quoniam sunt perfectiora genera. imo Serapio quem c abi secuti sunt in uno capite de his tribus verba facit inscripto de Myrobalanis. in alio deinde de his duobus ac si non sint inter myrobalanorum genera computanda. Recipit etiam agaricum, qui pituitam crasiam educit,4 bile crassam.& ventriculum mire pertur bat, facta quacuque praeparatione. Experi itia obseruauimus simplicem substantiam agaiici potui dare, lora minus obesse, quam ii ingibere, sal e ma, spica, oxymel ite, vel alia qualibet remisceatur. Epithynaum recipit,qui atra bilarios humores educit, scammon tu, quod bilem

purgat. Ex his intestigere soleo nos hac co-

104쪽

positione solum uti posse quado omnes sue-ci fuerint vitioli, non quando unus solus.sE . Nonne magis unum humorem educit, quam alium B, A s.Omnino: nam turbith quod pituitam educit in maiori copia compositionem ingreditur, quam alia, etiam agaricus. Sed a te peterem Senex prudentis-stine quid in his pitulis faciant penidia. EM. Penidia ex saccharo fiunt in aqua dissoluto:

propterea iudico apposita est e, ut compositio constet: nam saccharum ita dissobitum seruat ne adeo festine compositiones exiccentur. R A. Conuenientius igitur fuisset tragacanthum accipere praesertim cum in scariolarum succo dis Iblitat Quid intelligit per scariolas B R A. De his in simplicium examine satis dictum est: nam intubi species est,sed sylvestris a Graecis seri dicitur, nostri

seriolam Barbari corrumpentes scariola vocant: bicque recentiores affirmant apponis cariolam, ut sit minus calida compbsitio ac si tam pauca succi quantitas in totamque rebus calidis aliquid possit. Dic iterum mihi praestantissime Senex, quid intelligi per sal

Salis ra. Indu'&quid pro eo accipis s4. Sal nigriam accipio. s. Et quid hoc est nigrum sal 3. N. Nostru quod in usu habemus sal quod nigrum est,id est,minus album aliis B R. Hic est uiaximus error nam ad quem finem huic

compo

105쪽

CATAPOTIORUM. 97 compositioni sal addere sam. Certe nescio.

ego compotitiones paro,ut mihi instituitur: quid ergo accipere oportet pro sale Indo B R. Scito Indula elle antiquora saccharum, Sal Indis, q00di Hira caianas cocrescit, de quo Maus /' ' cenua tractat ubi agit de linguae asperitate,

alij. canone, Fen prima.d inquit habere coislore salis, S esse in dulcedine mellis, de quo an simpliciu examine per plura set Placetne tibi haec copositio 3 R. Non solum non placet, sed & illam quoque suspecta habeo nam cum incido mi apositiones, quae plura an plicia recipi ut sub uno podere, alia deinde sub alio pondere. postea alia sub eodem pondere, hae compositiones mihi sunt suspectae, ne omnia sidera praeter ratione posita sint Nunc ad secundam stomachicarum pilularum compositionem lascendentes Micinius a pruna non multdua disterre, ipsim aeque

omnes humores educere, qui sint non tantum in ventriculo sed etiam in omni corporis parte. unde non sunt huic ii ebi ossa tutae, imo ut ipse refert Mesu caput iecur expurgant quin omnia membra expurgare certuita est, ii in maiori copia sumatur.

De tertia compositione idem iudicium est Qia arta compositio, quam dicit esse sua mi ipsa pituitam illem educit. Q si inta conuenit quodam modo cum simplici hierac

106쪽

lenicis. Dic igitur quas pitula stomachicas

seruare oportet AR. Ego pro stomachicis pitulis simplici Galen hiera semper tarn ut contingit secundum varias assectiones simplicia addere&auferrem, vel potius compositiones illas sequerer, iure a Galeno octauo de Compositione medicamentorum secundum locos scriptae sunt, quas Andromachus ΓAsclepiades sequebatur.Nunc tu aliud PI-lularum genus e tua scheda depromas 'E'. P hilama: Astichinae pibila accedunt.BRA .Quis

h Ahonesi Cociliato nucupatus in ca Dem di restione stomachi videtur ipsaru inuetor. Est vero cap.xix Additionu in Melae,ne lonoe requiras,ubi dicit stomach bonanilesione praeseruare. esse medicina vitiose matricis. viscerum interiorum. BR A . Aner hanc compositionem. SE N. En:

Recipe Mastiches 3- η. Aloes electae Agarici boni 3. Confice cum succho Altitiae. Nota 1 in calce vigesimi primi capita eiusde ullo siterum re i. his eisdem utitur Pe- demontanus, ubi de medicinas corrupti ap-netitus agit. R. Ex his quae hac compositio em ing diutur id quod omnia excedit,est aloe.unde potius nucupadae essent piluta de

107쪽

A A POTIOR M. ssalocis . Cum aliae extet pitulae, quae suo proprio tarmine de aloe nuncupatur,liae merito denominationem sortientur a secundo sim placa, quod ipsem compositionem copiosius angreditur.idauissest mastix: propterea non ab re mastichinae dictae sunt. Et hae sunt,quas an nostris osticinis paramus.BR. Nos potius

loco haru pilulis de simplici ter uteremur&si opus esset, adderemus agaricum Tanai apud recentes medicos reperiuutur aliarpitulae mastichinae nuncupatae Non defuere medici qui iusserunt nos parare masticlainas alias a Mesue in fine capitis de Capulpur iis sod si igidae positas 3M .Compositioidni

adducito. s E. Haec est:

Recipe Aloes Mastiches 'Rosarum sana 3 iij.

ad ij. Mesue vocat has pitulas de mastiche, quas stomacho de capiti conferre dicit B R A. Pro me nunquam sumerem. Vidimus 3 si plasiarios, qui patulas Nicola de aloe in siiche pro mastichinis parabant. sp . Quae . nam est earum compositio B vij v s. Haec subscripta: Recipe aloes

108쪽

Confice cum succo sceniculi, vel absinthii. E. Compositio haec ventriculum roborare debet .R. Magis roborant illae,quae de simplici biera dicunturAE pluribus assectibus conducunt, ut Apud Galenu intueri licet in octauo de Copositione medicamentorum secun dum locos I in septimo Methodi libro.Nos vero si copositiones aliquas paratas seruara voluerimus, quae mastichen reciperet, ex his una parari iuberem, quae ex Andromacho in praecitato de Copositione medic.lib. Galeno referuntur, iam in pthilas reducerem. sed conducibilius est secundum affectu comis positione parare, cum ea indiguerimus. Ad rem vero redeuntes mastichinae pitulae, quas ex ponense paras, solium conferunt ventriculo cuir in eo vitiosi sunt succi de in capite,

succi, inquam, biliosivi pituitos.

pilata As A salareth pitulae mastichinas sequutur. sis areib. V L R.Quis fuit harum pilularii inuetor 8sE. Avicena in prima Fen quarti libri, tractatu primo,cap. lecimonono de his mentione

facit B R. Non vidi Avicenam de his pitulis aliquam mentionem secisse sed compositio

109쪽

est, quam Asiatareth vocat, quae fortepotui

datur, vel in aliani fornaa redigatur. sE. Equide ab Aurceiana non dicatur, pitulas fieri oportere,am nec addit simplicavi podus, quae coni positione inerediantur. BR.Quomodo agitur copositione tuam parasPLE. Gentilem sequor Fulginatem Avicennae interpretem, qui his simplicibus pondera statuit. Idem fa- ritu suo Antidotario Montagitana.BR A S. Quonam modo conficiuntur: si . isto:

Recipe Hierae picrae J. Mastiches Myrobalanoruni citrinor. 1 3 iiij- Aloes ij. Fiant pilulae cum syrupo de stoechade. Hieram picra aloe mastiche ingreditatur. hie solum myrobalatii additi sun tisi. Mastiche additur, maior adsit copia ad ventriculum roborandu, aloesi: iterum Omiscetur, ut vehementius educat myrobalani vero ut prohibeatur vapores acuti calidi si in stomacho sint,ne in caput ascedant.B R. Mihi videtur hanc copositione vetriculo potius quam

capiti couenire. nepe aliud nihil est, quam picra Galeni additis myrobalanis, naastiche, acaloe auctis. Syriapus vero ille quo confici 'untur csimis centur, si capiti conueniat, retriculo no obest, nec in tam magna copia ingreditur, ut naulium prodesse possit: imo

110쪽

puluere solum coglutinat. De Avicena igitur miror, qui proprie pro imbecilli solutino capitis Ailatareth posueri C. qua uis si in copia detur possit etia caput purgare. Nan , ut Galen. docet in viii. le Compositione medi. secundum locos, in expositione hierae aloes, medicam etiam est imbecille, quod euacuat aventre,5 quandoque a iecore, si in amplioripodere exhibeatur Tamen si aliquis ex stomacho caput doleat haec copositio huic conuenit: sed ideo couenit quia stomacho ofert

quod facile ex Galen. colligi potest, secundo de Compos medic secundu locos ubi debis agi qui ex stomacho caput dolent quod fitcu vitiosi humores in ventris tunicis fuerint impacti . ita impacti ut dilui non possint:

scito a Galenu praecitato loco potius minuere aio en quana augere.Prbpterea rece te, malefaciunt, Avicennae descriptione in ordine referre voletes, 5 aloes quantitate magis augentes, quam ipse fecerit,aut facere voluerit: imo ira citato loco Galen. notat crocumniinui oportere, pro his, qui illum non patiuntur. Non est igitur sipositio quae simili' citer materias purget, quae capitis affecti besnclut sed tales solum capitis affectiones,quq a stomacho de pedent. 5.Vnde acceptum est hoe nonae Assaiareth P.R. Ego a te petere.est enim Mauritana nometa E. Vnde originent