Examen omnium catapotiorum, vel pilularum, quarum apud pharmacopolas usus est / Conradi Gesneri ... enumeratio medicamentorum purgantium, vomitoriorum, et al.vum bonam facientium

121쪽

'ille usa materia,ex qua colici utur, Aloe. pitula de aloenucupatur. AR. Suntne c5possitae an simplicesZsg.Simplicissin re ut ex pura aloe elota confectae. Cur in hoc dubitas a RQuoitiam apud antiquos compositio extat pilularum de aloe, de quibus mentionem facit Paulus libro septimo, cap. quinto.&Gale. lib.primo de Compositione medicamentorum secundum locos, cap.primo ubi Galenus quomodo conficiantur perfecte no exprimit. ta vero confici dicit Paulus: Recipe Interioris colocynthidis parte una Succi absinthii ,

Aloes da partem unam

Scammonii partes duas. Cum aqua in piluus redige, quae ciceris qualitatem aequent, quarum pro dosii exhibedae sunt undecim. Scito tame apud Galenti alibi haberi αλex μεῖν . id est,aloes partes duas propterea Pauli codicem mendosum ess barbitror, eius loco legendum, ut habet Galenus,scilicet partes duas vocaturq; haec catapotia a Galeno&Paulo περ ὰλ Vr. id est de aloe:&copositae sunt, mode simplicia loe. Tu vero quomodo tuas de aloe cogerere so tesZsE.Aloen bis terq quaterq; ex aqua eradi ui clauo,postea in thalas conforni O.B R.Ha-

122쪽

sompositione medicam.secundu locos. in limo Methodi mededi aloen notata lon effieaeiorem esse lota edocuit quantiis de e re i5nunqua experiεtia fecerit iis . t

ta aloes te quantitas efficacius eduxit,quatano lote forte fuit ex viroru,qui insumpserat,diuersitate. sed sic quae carpi ius prosi quetes labiane sunt 'ut aloen in succo caualisilauit,&ex infusionei habarbari s Imo

qui succo visitur,alii succo p ataginis . R. Nouimus siqui ex defruto berie-

ate lauabant.sa V variae sunt hominu intetiones, varii assectus ita vario liquoreia-uat versi lotiones esse non debent pauciores tribus.BRA. Vna satis superque est.sed nunci

m indae suam sede habent.BR.Quibus costan quo uiliore accipi utar s. Mesue la, efer uas&ipse ab Haliaccipit .ex vero quae sequuntur,constant. Recipe Myrobalaniatu nigroru

Hellebori nigri lan 3 V. Polypodii

Epithymi an. 3. vi. Stoechados .Agari

123쪽

Agarici Lapidis laχuli lotii Colocytithidis 3 Salis Indi

Succi eupatorii 'Spicae sCaryopbyllorum 3. Hieiae picrae Fiant pitula cum succo apti. si est a 3. ij usque adaur. tuos:&suratfanae ct experta . laeum aqua casei.llaec Mesiae. B, A s. Hecquantitas longe maiores apud nos tu in conueniat. satis enim est 3.j exhibere, qua etiam non mediocriter educit, cum sint efficacissum vehementissimae pitulae in aegritudiniabus atrabitariis propterea mire competunt quartanae febri, duritiei, ac dolori splenis, cancro, leprae M ut comprehensim dica 'mus omnibula trabitariis morbis, idque potissimum faciunt cum materia uetit exu sta Dic autem colendissime Senex, Lapident laetuli quonam modo lauas sENEX. Lapidem hunc, quia Latinis cyaneus nuncupatur, in tenuis sinium puluere redigo, postea accepto lapideo mortariolo hunc pulverein iniicio,&aqua claram ac limpida sit per ingero, mox pistillo in circulii ducto aqua S puluerem simul comisceo hocci facio vehementi agitatisse,postea perialitio ut resideat, quo

124쪽

facto hac aquam abiicionaliam supering ro, iterum vehementi agitatione commisceo,& idem facio, idque terii essicio, postea loco clarae aquae Padanae accipi aquam rosaceamn ter eodem ordine lauo,tuncque nersecta est huius lapidis otio. vo P. Scito neque tres lotiones qua loq;,neq; uatuor sta satis Dd lotione perfectam luc ne deprehendes quotquot praecesserint duando neque color aliqui neque sapor,ne- e odor in aqua remanet haecque tibi sit recula lauandi hunc lapidem, Malios imites, ut is est,qui Armenias nuncupatur Abs te vero discere cupio curandae pitulae nuncupa laesiant.sENEX Nonnulli putant id nomen sortitas esse, quia earum usus potissimum est apud Indos alii quia salandum recipiat, putant sal Indum esse nigrum sal, sed non haberi longe decepti ut tu superius ostendisti quia antiquorum saccharum supra caii-na crescens sal Indu est. R.Forte hinc nomen duxθr quia humores nigros atros ac melancholicos educunt, qui Indis similes videntur. Quis hominum mentes scire potestis primorum impositorum proposita Nota confici basillulas ex succo apti,quia eupatorii succus non est satis: sunt enim solum duae drachmae. hic vero apii succus apponitur, quia aperiendi vim habeth cum

125쪽

simpliciter apiudicitur, hortes apium sumi

debet.est vero hortense apium id, ouod a nostris petroselinum, sic vulgo dicitur. Oninia fere, itare hanc compositionem ingrediuturvim habent educendi atram bilem Hiera picra addita est ad roborandum, bilem crassesami ventriculo educedum Caryophylli ad roborandum. Colocynthis ob pituitosos humores: crast , addita est Et quia ab abditis membrorum partibus educitia Indu recipitur cuius loco poni debet saccharu, vel etiam candum, quan uis a recentibus negetur ut aptius pikilae compaginentur. scitoq; omnia in puluere redige laeste& succis comniiscenda. pro hiera picra puluis ipse recipiendus est.Vsus sum his pitulis in fatu hypochondriaco, mire cotulerunt.Nota tamen quod impetu primo obesse videntur, postea sequeti die prosunt imo hic est sere cc, tinuus mos in hoc fatu omnia medicam eta cum applicantur,obesse vel videri obesse postea cum a medicamentis abstinetur,iuuam et sentiu-tur. Deniq; pro bis pitulis N aliis, quae succos recipiunt, notandu est, succos optime depia randos esse excoquedos, quod nisi fiat,pitulae breui mucidae sunt, xcor Lupiantur Adalia te conferas. E .ENillae offeruitur quas medici Arabicas Piluia Aravocant. Et de hoc nomine anceps bicc.

126쪽

Recipe Aloes Bryoniae Myrobalanorum citrin. Bellericorum Indorum Chebulorum Emblicorum Mastiches

Diagri dii Assari

Confice cum succosceniculi, vel absinthii. Croci 3. Castorei 3 Dicit i. Nicolaus has pitulas percentu annos perdurare,& valere. R. Longe decipitur. nacatapotia illa,quae gluta nos a non recipiunt, breui tepore duraretio positi t. quodam odo lapidescunt vel in puliaerem rediguntur: itaq ea D:m vis evanescit o nisi suicci sint bene depurati excocti, marcescunt.propte

ea dicimus Nicolaudecipi, Implici a vim ab iis pitulis breui euanescere. SEN. Idem Nic

127쪽

Nicolaus has pitulas mirabiles fici inqui Es,

omnes la umores mitifice purgare, S laetitia inducere, tristi trani l auferre mcntem actae re,amillum visum reddere: imbecillem se tiorem iaciunt, audit uni restaurant, memoriam inierunt, scolossiniae conueluunt, vertiagini hemicranicae, oculos iuvat:dentes,gingiuas, stomacha, splenem, sonitui aurium siti currunt: omnes humores in omnibus aetatibus,in omnibus teporibus line molestia in viris de mulieribus purgant m A. Si hoc pitulae tot habet vires, igitur medicamentis aliis no indigemus, vel saltem paucissimis: sed eas singulatim per simplicia perpendamus, videamia SQ; an in tota copolitione tot adlint, quae omnia haec ellicere possint Aloe educit bile, bryonia serosos humores, citi in i myrobalaia bilem, chebuli pituitam Indi atram bilem educunt , laua prae ullam. Bellerici Mem-blici educunt pituitam,& roborant cerebru, ac neruos Diagradium bilem educit. Astarum, rosae, mali iche,crocus de castoreu enibra roborant,ci vim auferunt fori ibus me dicam ctis.SE. Ergo ad omnia it Ia Oueniunt, quae a Nacolao referuntur. A A. Certum est

quod dicis, si via liquod o secundum sua opea ratione agat: sed puto nullu Te homine, qui tot indigeat semel tamen sim talis generis catapotia,ut absque molestia educant.

128쪽

Pili a GaIN pitulae Sine quibus offeruntur B R A. Ι Nicolaus ob earum efficaciam eas Sine

quibus esse nolo vocavit:nam tantae sunt efficaciae, quod nullus sine illis esse deberet. nunc vero earum copositis nem reserto si. Haec est quae equitur:

Recipe δε loes hepaticae ablutae Lodoriserae 3. xiiij.

Myrobal.citrinoria Bellericorum Chebulorum Indorum Emblicorum

Rhabaibari Masti thes Lasi a. i. Absinthii

Rosarum Violarum Senae

Cuscatae Temperennix cum succo deniculi,scammonii bene triti puluerietati Z vj.&f. Ita vero admisceat:ir, ut puluis scammonii per panum cum ipso succo sit expressiis,4 sit tanta succi quantitas, quae ad 5sectionem pitularum satis sit postea inunge manus oleo violaceo vel communi abluto, d reformentur

pitu

129쪽

. pitulae in modum ciceris. B M s. Os in cita ceris modum no paramus, sed tres vel quinque pro singula drachma conficimus.purgat humores,qui sunt in superioribus corporis partibus, proprie conueniunt sumisionibus,obscuritatibus, caliginibus oculorum: purgantque mire caput a pituita,bile,& atrabile,visumq: custodiunt ab omnibus prauis humoribus.quanuis medicus quidam nostet Ferrariensis apprime execretur has pitulas: nam, ut inquit,ctim lippitudine nonunquam pateretur, his pitulis voratis plurimiim creuit Sed non animaduertit ipse, non praecesssi. totius corporis purgationem, non Venae sectionem , neque humoris praeparationem, morbusque in aligineto uniuersali erat. Ad- deque, tantam copiam non insumpsisse, quae materias in capite existentes ad infernas partes deducere potuisset, sed a capite solium ad

oculos.His etiam conferunt, qui iliacum dolorem patiuntur, aurium dolorem sanare solent,si drachma insumatur,non cum ovo,

ut Nicolaus dicit vel farinata sed simpliciter

deglutita sam. Igitur omnes humores educunt S. Educunt Omnes prauos. SUN.

si aliquis non indigeret nisi unius humoris

euacuatione,quid tunc agendum esset ξ, A. Illa addere oportet vel augere,quae hunc humorem euacuat.Sed posteaquam huc inter-

130쪽

r: t loquendum venimus, non erit ab re, quibus additis id fiet ostendere. Si bilem per haec catapotia euacuare sit opus,aloen augere Oportet, citrinos myrobalanos ac rha barbarii, praesertist si sit crassa bilis si vero pituita euacuatione indiguerit, agaricum augeannis cclaebtilos myrobalanos. Si atra bilis sit purganda, seriam auge. Indos myrobalanos. SEN. Nonne perfectius esset his implicibus uti absque compositione, quae peccantes hu-niores educuntΘΗ A. Hoc est,hoc,inquam, de quo conqueror, de quo continuo exclamo, ut ni ac simplicium cognitionem habeant,d coponendi artem addit cant, nur quam compositis utantur, sed statim simplicia miscere iubeant, cum illis indigent. MEM.

Hae igitur pilulae ex tua regula diu perdurare

non possunt. BRAS. In hoc dubitas tu, qui iam antiquatus es in arteZOmnino cito pereunt, quia nihil glutinosi recipi ut quod vim

puluerunt seruet: nam omnia in puluere redigenda sunt, commilcenda succo: cum succus per stamineum vi vocant, vel pannuptarior redditur, simi ut exprimatur scammonium sam Dubium est apud pharmacopolas, an scammonium pilulas ingredi debeath tenuissimum puluerem, vel in crassum recla tum B R A. Cur in hoc ambigunt EN. Quia scammonium venenosum est,& lomacho